Treść orzeczenia
Sygn. akt III CZ 55/07
Postanowienie
Dnia 7 grudnia 2007 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący)
SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca)
SSA Michał Kłos
w sprawie z wniosku M.P. przy uczestnictwie S.D. i "N." sp. z o.o. o zniesienie współwłasności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 grudnia 2007 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 3 września 2007 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 3 września 2007 r. odrzucił skargę kasacyjną S.D. i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością „N.”, uczestników postępowania o zniesienie współwłasności, na postanowienie tego Sądu z dnia 14 czerwca 2007 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy uchylił postanowienie wstępne Sądu Rejonowego. Zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego nie było zatem postanowieniem, na które zgodnie art. 5191
§ 1 k.p.c. przysługuje skarga kasacyjna.
W zażaleniu wnioskodawca podniósł, że postanowieniem z dnia 14 czerwca 2007 r. Sąd Okręgowy zmienił postanowienie wstępne Sądu Rejonowego w ten sposób, że je uchylił; w rezultacie postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 14 czerwca 2007 r. dotyczyło istoty sprawy i jako takie podlegało zaskarżeniu skargą kasacyjną.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Nie ulega w orzecznictwie wątpliwości, że wydane przez sąd drugiej instancji postanowienie wstępne oraz postanowienie oddalające apelację od postanowienia wstępnego sądu pierwszej instancji są orzeczeniami co do istoty kończącymi postępowanie w sprawie w pewnym jej zakresie, które, jeżeli w sprawie w myśl art. 5191 k.p.c. przysługuje skarga kasacyjna, podlegają zaskarżeniu tą skargą (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 października 1997 r., I CZ 155/97, „Prokuratura i Prawo” 1998, nr 5, poz. 44, i z dnia 6 stycznia 1999 r., II CKN 110/98, OSNC 1999, nr 7-8, poz. 129, oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 1997 r., II CKN 106/97, OSNC 1997, nr 11, poz. 170, i postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63, i z dnia 30 września 2004 r., IV CK 455/04, Biul. SN 2005, nr 2, s. 15). Nie ma natomiast takich cech – jak trafnie przyjął Sąd Okręgowy – postanowienie sądu drugiej instancji uchylające postanowienie wstępne sądu pierwszej instancji.
Postanowienie wstępne, podobnie jak wyrok wstępny, może zapaść tylko w razie uznania żądania (roszczenia) za usprawiedliwione co do zasady (art. 567, 618 i 685 k.p.c. oraz art. 318 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c.). Nie ma natomiast podstaw do wydania postanowienia wstępnego stwierdzającego, że żądanie jest co do zasady nieusprawiedliwione (por. końcowy fragment uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 października 2000 r., III CKN 264/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 47). Jeżeli więc sąd pierwszej instancji wydał postanowienie wstępne dotyczące określonego żądania, choć żądanie to nie było usprawiedliwione co do zasady, wydane postanowienie powinno zostać w razie jego zaskarżenia uchylone przez sąd drugiej instancji. Skutkiem jego uchylenia będzie objęcie kwestii, której ono dotyczyło, orzeczeniem rozstrzygającym o całym wniosku (orzeczeniem pełnym). Jakkolwiek więc postanowienie sądu drugiej instancji, uchylające postanowienie wstępne sądu pierwszej instancji, jest orzeczeniem co do istoty w określonym zakresie sprawy, to jednak nie kończy postępowania w sprawie w tym zakresie i tym samym nie podlega, zgodnie z art. 5191 § 1 k.p.c., zaskarżeniu skargą kasacyjną, choćby nawet w ogóle skarga kasacyjna była w sprawie, w świetle art. 5191 k.p.c., dopuszczalna.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941
§ 3 k.p.c. jak w sentencji.