Treść orzeczenia
Sygn. akt II UZ 7/11
Postanowienie
Dnia 14 kwietnia 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Maciej Pacuda
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
w sprawie z wniosku K. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: rentowemu, emerytalnemu i wypadkowemu, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 14 kwietnia 2011 r., zażalenia organu rentowego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 9 listopada 2010 r., oddala zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 listopada 2010 r., Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 14 kwietnia 2010 r. w sprawie z wniosku K. K. o podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym; rentowym, emerytalnemu i wypadkowemu, wskazując w uzasadnieniu postanowienia, że w decyzji z dnia 9 marca 2009 r. organ rentowy stwierdził podleganie wnioskodawczyni obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 9 listopada 2005
r. do 31 grudnia 2005 r., od 1 lutego 2006 r. do 18 stycznia 2007 r. oraz od 16 lutego 2008 r. do 31 stycznia 2009 r. Zaskarżonym apelacją wyrokiem Sąd Okręgowy - Sąd Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustalił, iż wnioskodawczyni z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w okresie od 9 listopada 2005 r. do 31 grudnia 2005 r., od 1 lutego 2008 r. do 18 stycznia 2007 r. i od 16 lutego 2008 r. do 30 września 2008 r. Kwestia obciążenia wnioskodawczyni obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym za okres od 1 października 2008 r. do 31 stycznia 2009 r. nie została rozstrzygnięta w wyroku przez Sąd pierwszej instancji, a tego właśnie okresu dotyczy apelacja złożona przez organ rentowy. W tym stanie rzeczy apelacja organu rentowego dotyczy okresu, który nie został przez Sąd pierwszej instancji rozstrzygnięty w sentencji orzeczenia (jest w istocie skierowana przeciwko nieistniejącemu orzeczeniu), a zatem brak podstaw do merytorycznej oceny wyroku co do nie rozpoznanego roszczenia.
Zażalenie na powyższe postanowienie Sądu Apelacyjnego, zaskarżając je w całości, wniósł pełnomocnik organu rentowego i zarzucając naruszenie art. 373 w związku z art. 370 k.p.c., wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik organu rentowego wskazał, iż w jego ocenie Sąd Okręgowy - Sąd Ubezpieczeń Społecznych zmieniając (wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2010 r.) zaskarżoną decyzję, oraz ustalając datę końcową ubezpieczeń społecznych wnioskodawczyni na dzień 30 września 2008 r. w istocie rozstrzygnął negatywnie o podleganiu wnioskodawczyni tym ubezpieczeniom za pozostały okres objęty decyzją ZUS, tj. od 1 października 2008 r. do 31 stycznia 2009 r., a tym samym Sąd Apelacyjny nie miał podstaw aby przyjąć, że apelacja dotyczyła roszczenia nie rozpoznanego wyrokiem Sądu pierwszej instancji, a zatem jej odrzucenie nie było zasadne w świetle art. 373 w związku z art. 370 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył co następuje
Zażalenie jest nieuzasadnione.
Nie jest wątpliwe, że Sąd pierwszej instancji zaskarżonym apelacją wyrokiem zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego, orzekając, że wnioskodawczyni podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach od 9 listopada 2005 r. do 31 grudnia 2005 r., od 1 lutego 2008 r. do 18 stycznia 2007 r. i od 16 lutego 2008 r. do 30 września 2008 r. Kwestia obciążenia wnioskodawczyni obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym za okres od 1 października 2008 r. do 31 stycznia 2009 r. nie została więc w wyroku rozstrzygnięta, w sentencji wyroku brak rozstrzygnięcia w przedmiocie „oddalenia odwołania w pozostałym zakresie”, tym samym kwestia obciążenia wnioskodawczyni obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym za ten okres (od 1 października 2008 r. do 31 stycznia 2009 r.) nie została w wyroku Sądu pierwszej instancji rozstrzygnięta, tymczasem tego właśnie okresu dotyczy apelacja złożona przez organ rentowy. Jeżeli sąd pracy i ubezpieczeń społecznych, w sprawie o objęcie ubezpieczeniem społecznym, uwzględniając częściowo odwołanie ubezpieczonego, zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego i objął ubezpieczeniem inne niż wskazane w niej okresy, nie oddalając odwołania w pozostałym zakresie, apelacja wniesiona od nieistniejącego – w tej części - orzeczenia sądu pierwszej instancji, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna (art. 367 § 1 oraz 370 k.p.c., por. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 lipca 2005 r., III UZ 12/05 - niepublikowane, w którym wskazano, że sentencja wyroku powinna zawierać tak zredagowane rozstrzygnięcie sądu co do żądania stron, aby na jej podstawie możliwe było określenie zakresu powagi rzeczy osądzonej i skutków wyroku bez uciekania się do treści uzasadnienia tego wyroku). W konsekwencji, odrzuceniu podlega apelacja od wyroku dotycząca takiej jego części, do której nie odnosi się sentencja tego wyroku, w szczególności w sytuacji, gdy w sentencji wyroku brak jest rozstrzygnięcia w przedmiocie „oddalenia powództwa w pozostałym zakresie”, ponieważ w rozumieniu przepisów prawa procesowego w tym zakresie orzeczenie nie zostało wydane.
Tym się kierując, Sąd Najwyższy z mocy art. 398¹4 w związku z art. 394¹ § 3 k.p.c. orzekł jak w postanowieniu.