Treść orzeczenia
Postanowienie z dnia 18 października 2000 r.
Sygn. akt II UZ 113/00
Uwzględnienie wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu, złożonego na 3 dni przed upływem terminu do wniesienia kasacji, nie powoduje otwarcia nowego terminu do jej wniesienia. Bezczynność strony, trwająca od doręczenia wyroku sądu drugiej instancji z uzasadnieniem, polegająca na braku ustanowienia pełnomocnika z wyboru i niezłożeniu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, mimo prawidłowego pouczenia o sposobie i terminie wniesienia kasacji oraz dodatkowego poinformowania przez sąd o niedopuszczalności "przedłużenia" tego terminu, uzasadnia oddalenie wniosku o jego przywrócenie.
Przewodniczący SSN Beata Gudowska, Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, Roman Kuczyński (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 18 października 2000 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Jadwigi Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w G. o emeryturę nauczycielską i odsetki, na skutek zażalenia wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 21 lipca 2000 r. [...] postanowił: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 8 marca 2000 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku oddalił apelację Jadwigi Z. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń w Gdańsku z siedzibą w Gdyni z dnia 20 maja 1999 r., którym oddalono odwołanie wnioskodawczyni od decyzji Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w G., odmawiającej przyznania emerytury nauczycielskiej z braku 20 lat pracy nauczycielskiej. Odpis wyroku z uzasadnieniem wnioskodawczyni otrzymała dnia 18 maja 2000 r.
Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2000 r. Sąd Apelacyjny ustanowił dla wnioskodawczyni adwokata z urzędu, a postanowieniem z dnia 21 lipca 2000 r. oddalił wniosek tego adwokata o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji oraz kasację wniesioną dnia 3 lipca 2000 r. odrzucił z uzasadnieniem, że zawinienie za uchybienie terminu ponosi wnioskodawczyni, ponieważ dnia 2 czerwca 2000 r. wnosiła ona o „przedłużenie terminu możności wniesienia kasacji” i została powiadomiona o niedopuszczalności takiego przedłużenia, a następnie na 3 dni przed upływem terminu do wniesienia kasacji wniosła o jego przywrócenie, który to wniosek, jako niedopuszczalny, został postanowieniem z dnia 16 czerwca 2000 r. odrzucony. Postanowienie o odrzuceniu kasacji zaskarżył zażaleniem pełnomocnik wnioskodawczyni wywodząc, iż skoro został on wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką, po terminie do wniesienia kasacji, to Sąd otworzył drogę do sporządzenia i wniesienia kasacji.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje
Zażalenie jest nieuzasadnione i podlega oddaleniu. Wnioskodawczyni była należycie poinformowana o terminie i trybie wniesienia kasacji, ponieważ z jej pisma datowanego 2 czerwca 2000 r. wynika, iż otrzymała wyrok z uzasadnieniem w dniu 19 maja 2000 r. i zwracała się do Sądu o „przedłużenie możności wniesienia kasacji”, a w dniu 8 czerwca 2000 r. otrzymała pismo Sądu informujące o niemożliwości „przedłużenia” takiego terminu. Termin ten mijał 19 czerwca 2000 r. i na 3 dni przed jego upływem wnioskodawczyni zwróciła się do Sądu o jego przywrócenie oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przywrócenie terminu, który jeszcze nie upłynął nie jest możliwe, wobec czego trafnie wniosek w tej części został odrzucony. Natomiast taki sam wniosek złożony przy wniesieniu spóźnionej kasacji podlega ocenie w trybie art. 168 § 1 KPC, a zatem warunkiem przywrócenia terminu jest, aby niedokonanie czynności procesowej w terminie nastąpiło bez winy strony. Tymczasem wnioskodawczyni od dnia 19 maja do dnia 16 czerwca 2000 r. wykazywała niczym nie usprawiedliwioną bezczynność. Złożenie zatem przez nią wniosku o ustanowienie adwokata na trzy dni przed upływem terminu do wniesienia kasacji wyłącza przywrócenie tego terminu w wyniku uznania, iż późniejsze spóźnione czynności wyznaczonego adwokata może być uznane za usprawiedliwione. Stanowisko takie zajął Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 21 grudnia 1999 r., II CKN 724/99 (dotąd nie publikowanym). Sam fakt uwzględnienia wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu, złożonego na 3 dni przed upływem terminu do wniesienia kasacji, nie może być oceniany jako otwarcie drogi do wniesienia kasacji, jak oczekuje tego pełnomocnik w niniejszej sprawie, ponieważ uchybienie terminowi jest oceniane w aspekcie zawinienia strony, które w niniejszej sprawie jest ewidentne i nieusprawiedliwione. Z powyższych motywów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39319 w związku z art. 385 KPC postanowił jak w sentencji.