Treść orzeczenia
Wyrok z dnia 19 września 2000 r.
Sygn. akt II UKN 722/99
Sąd drugiej instancji, który wydał postanowienie o dopuszczeniu dowodu z ustnej opinii biegłego, a następnie dopuścił dowód z opinii pisemnej i oddalił wniosek o powołanie innego biegłego narusza art. 217 § 2 w związku z art. 382 KPC.
Przewodniczący SSN Beata Gudowska, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar, Andrzej Wróbel (sprawozdawca)
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 19 września 2000 r. sprawy z wniosku Jadwigi B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w Ł. o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 23 września 1999 r. [...] uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w Ł. decyzją z dnia 6 kwietnia 1998
r. odmówił Jadwidze B. prawa do renty z tytułu niezdolności w związku z wypadkiem przy pracy w dniu 29 listopada 1976 r.
Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi wyrokiem z dnia 30 marca 1999 r. [...] oddalił odwołanie wnioskodawczyni od powyższej decyzji. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych lekarzy neurologa i ortopedy, którzy po zbadaniu wnioskodawczyni i zapoznaniu się z dokumentacją lekarską, stwierdzili, że rozpoznane schorzenia nie ograniczają zdolności wnioskodawczyni do pracy. Biegła neurolog w opinii uzupełniającej podała, że brak jest u wnioskodawczyni cech encefalopatii pourazowej w związku z doznanym urazem głowy, a obecny stan zdrowia nie jest związany z urazem doznanym w czasie wypadku. Sąd podzielił stanowisko biegłych w zakresie braku związku pomiędzy stanem wnioskodawczyni a doznanym urazem i uznał, że nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 18 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.).
Sąd Apelacyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 23 września 1998 r. [...] oddalił apelację wnioskodawczyni od powyższego wyroku. Sąd Apelacyjny dla wyjaśnienia rozbieżności miedzy opinią biegłych sądowych a kliniką Neurologii Akademii Medycznej w Ł. w zakresie rozpoznania u wnioskodawczyni objawów encefalopatii pourazowej dopuścił dowód z uzupełniającej opinii biegłej lekarza neurologa, która podtrzymała swoją wcześniejszą opinię, iż brak jest podstaw do rozpoznania tego rodzaju schorzenia u wnioskodawczyni. W ocenie Sądu całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje na trafność ustaleń i wniosków zaskarżonego wyroku, iż wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek przyznania jej prawa do renty przewidzianej w art. 18 ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Sąd uznał, że opinia biegłych jest zgodna z wcześniejszą oceną biegłych i komisji lekarskich w uprzednich postępowaniach i zbieżna w zakresie wniosku o zachowanej nadal zdolności do pracy z oceną lekarza orzecznika ZUS-u. Sąd stwierdził ponadto, że sporna w sprawie kwestia zdolności do pracy została wyjaśniona i nie ma potrzeby przeprowadzania dalszych dowodów w sprawie, w szczególności dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego lekarza neurologa.
Wnioskodawczyni zaskarżyła powyższy wyrok kasacją, w której zarzuciła naruszenia przepisów postępowania: 1. art. 217 § 2 KPC i art. 224 § 1 KPC poprzez oddalenie bądź nieuwzględnienie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego lekarza neurologa-pracownika nauki i zgłoszonego w apelacji wniosku o poddanie wnioskodawczyni obserwacji szpitalnej i poprzez poprzestanie wyłącznie na pisemnych opiniach biegłej neurolog, w tym opinii uzupełniającej wydanej w toku postępowania apelacyjnego, mimo że opinia ta jest diametralnie sprzeczna z opinią Kliniki Neurologii Akademii Medycznej w Ł., a sprzeczność ta nie została przekonywająco wyjaśniona w tych opiniach.; 2. art. 233 § 1 KPC i art. 328 § 2 w związku z art. 391 KPC poprzez niedostateczne rozważenie treści powyższej opinii Kliniki Neurologicznej Akademii Medycznej w Ł. i pominięcie okoliczności, że biegła neurolog w swojej opinii uzupełniającej nie odniosła się do wszystkich ustaleń i kategorycznych wniosków zawartych w tej opinii; 3. art. 385 KPC poprzez oddalenie apelacji, mimo niewyjaśnienia istnienia i charakteru nerwicy wnioskodawczyni. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne wnioskodawczyni wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 30 marca 1998 r. [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Kasacja ma usprawiedliwione podstawy. Zagadnieniem istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie, czy wnioskodawczyni wskutek wypadku przy pracy stała się niezdolna do pracy w rozumieniu art. 18 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Sąd drugiej instancji dla wyjaśnienia rozbieżności wynikających z opinii biegłych sądowych zebranych w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji a opinią Kliniki Neurologii Akademii Medycznej w Ł. postanowieniem z dnia 25 sierpnia 1999
r. dopuścił dowód z uzupełniającej ustnej opinii biegłej, która nie stawiła się na rozprawę i przedstawiła opinię pisemną. W tej sytuacji nieuwzględnienie przez Sąd wniosku o powołanie innego biegłego lekarza neurologa usprawiedliwia zgłoszony w kasacji zarzut naruszenia przepisu art. 217 § 2 KPC, stanowiącego, że sąd pominie środki dowodowe, jeżeli okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione lub jeżeli strona powołuje dowody jedynie dla zwłoki. Zarzut ten jest tym bardziej trafny, że jak trafnie podkreślono w uzasadnieniu kasacji, sporna kwestia niezdolności do pracy wnioskodawczyni nie została dostatecznie wyjaśniona, a zgromadzone w sprawie dowody zostały ocenione z naruszeniem art. 233 § 1 KPC. Różna ocena zdarzenia i sytuacji zdrowotnej wnioskodawczyni w opiniach biegłych i opinii Kliniki Neurologii Akademii Medycznej w Ł. wymagała ustosunkowania się Sądu drugiej instancji do całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego i uwzględnienia wniosku o przesłuchanie biegłej, która wydała odmienną opinię od powyższej opinii. Tymczasem Sąd drugiej instancji, mimo treści postanowienia o dopuszczeniu dowodu z ustnej opinii uzupełniającej, dopuścił dowód z opinii pisemnej i w ogóle nie rozważył sprzeczności w tych opiniach, a nadto oparł się wyłącznie na niekorzystnych dla wnioskodawczyni opiniach biegłych, komisji lekarskich i lekarza orzecznika ZUS-u, natomiast z naruszeniem przepisu art. 233 § 1 KPC pominął w swych rozważaniach korzystną dla wnioskodawczyni opinię Kliniki Neurologii Akademii Medycznej w Ł.
Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.