Treść orzeczenia
Wyrok z dnia 27 stycznia 1998 r.
Sygn. akt II UKN 469/97
1. Ustalenie przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską związku schorzenia ze służbą wojskową nie jest równoważne ze stwierdzeniem inwalidztwa związanego z tą służbą. Związek inwalidztwa ze służbą wojskową stwierdza komisja lekarska do spraw inwalidztwa i zatrudnienia z udziałem przedstawiciela Związku Inwalidów Wojennych RP (art. 57 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 13, poz. 68 ze zm.).
2. Jeżeli schorzenie pozostające w związku ze służbą wojskową nie może ulec pogorszeniu, ani też ujemnie wpływać na schorzenia samoistne, powodujące inwalidztwo z ogólnego stanu zdrowia, to zarzut kasacji, iż w ponawianym postępowaniu o rentę inwalidzką wojskową, wnioskodawca nie był kierowany do badania przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską, jest bezzasadny.
Przewodniczący SSN: Maria Mańkowska, Sędziowie SN: Roman Kuczyński (sprawozdawca), Zbigniew Myszka.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 1998 r. sprawy z wniosku Waldemara M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w Ł. o rentę inwalidy wojskowego, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 27 maja 1997 r., [...] oddalił kasację.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 23 stycznia 1997 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi oddalił odwołanie Waldemara M. od decyzji Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. w przedmiocie odmowy przyznania mu renty inwalidy wojennego. Sąd Wojewódzki ustalił, że wnioskodawca uległ wypadkowi podczas odbywania służby wojskowej w dniu 13 czerwca 1959 r., w wyniku którego doznał stłuczenia miednicy oraz ogólnego potłuczenia. Jego roszczenie o rentę inwalidzką w związku ze służbą wojskową zgłoszone w 1987 r. zostało oddalone wyrokiem Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 22 maja 1987 r. [...] wobec stwierdzenia przez biegłych lekarzy sądowych neurologa, chirurga i internisty, iż cierpi on na dyskopatię bez związku ze służbą wojskową i nie jest inwalidą żadnej z grup. Natomiast w postępowaniu toczącym się wskutek wniosku o taką samą rentę w 1996 r. wnioskodawca poddany został badaniu przez Obwodową i Wojewódzką Komisję Lekarską d/s Inwalidztwa i Zatrudnienia, a także przez biegłych sądowych lekarzy neurologa i ortopedę. W świetle zgodnych opinii tych zespołów lekarskich wnioskodawca w 1996 r. stał się inwalidą trzeciej grupy z powodu zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa z dyskopatią i zespołem bólowym, lecz inwalidztwo to pozostaje bez jakiegokolwiek związku z wypadkiem podczas służby wojskowej.
Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 27 maja 1997 r. w całej rozciągłości podzielił stanowisko Sądu Wojewódzkiego.
Kasacja od tego wyroku zarzuca naruszenie prawa materialnego - art. 57 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r. Nr 13, poz. 68 ze zm.) oraz prawa procesowego - art. 223 § 1 KPC w zw. z art. 316 § 2 KPC "przez dokonanie oceny dowodów pomimo nie przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez powoda dla udowodnienia istotnych okoliczności sprawy, co uniemożliwiło sądowi wszechstronne rozważenie materiału dowodowego".
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje
Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Zgodnie z treścią art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r. Nr 13, poz. 68 ze zm.) związek (...) kontuzji i innych obrażeń lub chorób (...) ze służbą wojskową ustala wojskowa komisja lekarska. W przedmiotowej sprawie Sądy obu instancji dysponowały protokołem powypadkowym Jednostki Wojskowej [...] w S. [...] oraz orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ł., w którym to orzeczeniu rozpoznano m.in. dawno przebyty uraz górnej nasady prawego uda oraz mięśni bez uszczerbku na zdrowiu, które to zdarzenie pozostaje w związku ze służbą wojskową w następstwie urazu doznanego w 1959 r. [...]
Nie zachodziła zatem potrzeba ponownego kierowania wnioskodawcy na badanie przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską, ponieważ nie zgłaszał on jakiegokoliwiek innego urazu doznanego podczas służby wojskowej i w innym niż 1959 r. czasie.
Nie zmienił się też od 1959 r. rodzaj schorzenia, gdyż u wnioskodawcy nie stwierdzono takich następstw wypadku, które miałyby charakter postępujący. Z kolei ustęp 2 art. 57 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. stanowi, że grupę inwalidztwa, datę jego powstania i związek inwalidztwa (...) ze służbą wojskową ustala komisja lekarska do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, w skład której wchodzi przedstawiciel Związku Inwalidów Wojennych RP.
Wnioskodawca był badany przez obydwie Komisje d/s Inwalidztwa i Zatrudnienia z udziałem takiego przedstawiciela i obydwie te komisje nie zaliczyły go do żadnej z grup inwalidów w związku ze służbą wojskową.
Sąd Najwyższy nie dopatruje się zatem jakiegokolwiek naruszenia przepisu art. 57 ustawy z dnia 29 maja 1974 r.
Chybione są też zarzuty kasacji dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Wskazanie przepisu art. 223 § 1 KPC, który stanowi o nakłanianiu stron do zawarcia ugody oraz art. 316 § 2 KPC, który nakazuje otwarcie rozprawy na nowo w razie ujawnienia się istotnych okoliczności po jej zamknięciu, jest oczywiście nieadekwatne do opisu postawionego zarzutu, a nie jest rzeczą Sądu Najwyższego domyślać się, o jakie przepisy prawa autorowi kasacji chodzi. W kwestii natomiast prawidłowości ustaleń faktycznych Sąd Najwyższy nie dopatruje się uchybień procesowych, bowiem zarówno w świetle orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej, jak i wszystkich orzeczeń Obwodowych i Wojewódzkich KiZ oraz opinii biegłych sądowych na przestrzeni lat 1986-1996 u wnioskodawcy stwierdzano, jako powodujące uszczerbek na zdrowiu zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa z dyskopatią, nie pozostające w żadnym związku z urazem podczas służby wojskowej. Wszelkie łączenie przez wnioskodawcę obecnych dolegliwości i inwalidztwa ze służbą wojskową jest subiektywne i nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia. Ponowienie wniosku o rentę inwalidzką wojskową okazało się więc zupełnie bezprzedmiotowe, gdyż na przestrzeni lat 1959-1996 przebyty uraz górnej nasady prawego uda oraz mięśni podczas służby wojskowej nie spowodował żadnego inwalidztwa. Natomiast istniejące już w 1986 r. schorzenia samoistne kręgosłupa, nie powodujące wówczas inwalidztwa, uległy pogorszeniu i aktualnie uzasadniają uznanie wnioskodawcy za inwalidę trzeciej grupy, a nie można wykluczyć, że ulegną one pogorszeniu; nie będzie jednak nadal możliwym wiązanie ich z urazem doznanym w 1959 r. podczas odbywania służby wojskowej.
Z powyższych motywów Sąd Najwyższy nie znalazł usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia kasacji i na zasadzie art. 393¹² KPC orzekł jak w sentencji wyroku.