Treść orzeczenia
Postanowienie z dnia 27 września 2000 r.
Sygn. akt II UKN 449/00
Nie stanowi usprawiedliwionej podstawy kasacji zarzut naruszenia art.
407 KPC przez sąd drugiej instancji, bez wskazania przepisów postępowania, którym uchybił ustalając datę, w której strona dowiedziała się o podstawie wznowienia.
Przewodniczący SSN Roman Kuczyński, Sędziowie SN: Andrzej Wróbel (sprawozdawca), Beata Gudowska.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 września 2000 r. sprawy z wniosku Wiesława J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w S. o rentę inwalidy wojennego, na skutek kasacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 5 kwietnia 2000 r. [...] postanowił: oddalić kasację.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2000 r. [...] oddalił zażalenie Wiesława J. na postanowienie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie z dnia 19 stycznia 2000 r. [...] odrzucającego skargę wnioskodawcy o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z 1 kwietnia 1998 r. [...] oddalającego odwołanie Wiesława J. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w S. z dnia 23 września 1996 r. [...] odmawiającej przyznania wnioskodawcy prawa do renty inwalidy wojennego.
Sąd Apelacyjny uznał, że zażalenie nie jest uzasadnione, bowiem skarżący nie podnosi żadnych zarzutów dotyczących prawidłowości odrzucenia jego skargi, a zmierza jedynie do merytorycznego rozpoznania roszczenia o przyznanie mu renty inwalidy wojennego, co zdaniem Sądu nie może wywrzeć skutku prawnego wobec treści zaskarżonego postanowienia. Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił, że skarżący w czerwcu 1999 r. otrzymał pismo Centralnego Archiwum Wojskowego w W. [...] oraz że skargę o wznowienie postępowania nadał w urzędzie pocztowym w listopadzie 1999 r., a więc z przekroczeniem trzymiesięcznego terminu określonego przepisem art. 407 KPC.
Wnioskodawca zaskarżył powyższe postanowienie kasacją, w której zarzucił naruszenie prawa procesowego, „w szczególności” przepisów art. 407 i 410 § 1 KPC i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie z dnia 19 stycznia 2000 r. [...] i wznowienie postępowania w sprawie oraz o orzeczenie co do istoty sprawy i przyznanie wnioskodawcy renty inwalidy wojennego zgodnie z wnioskiem. W ocenie wnoszącego kasację określony w art. 407 KPC termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania należy liczyć od dnia, w którym strona faktycznie dowiedziała się o okolicznościach będących podstawą do wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym mogła się dowiedzieć. W związku z tym stanowisko Sądu Okręgowego, że wnioskodawca dowiedział się o podstawie wznowienia w czerwcu 1999 r. jest bezzasadne, bowiem w tym czasie skarżący, który ma 84 lata, jest inwalidą I grupy z ogólnego stanu zdrowia i osobą samotną, był przez dłuższy czas obłożnie chory i nie był w stanie zapoznawać się z przychodzącą korespondencją. Dopiero na przełomie września i października 1999 r. stan jego zdrowia polepszył się do tego stopnia, że miał możliwość powzięcia wiadomości wynikających z pism urzędowych. W ocenie wnoszącego kasację postanowienie oddalające zażalenie wnioskodawcy na postanowienie odrzucającego jego wniosek o wznowienie postępowania jest nieuzasadnione, oparte na niewłaściwie ustalonym stanie faktycznym, czego następstwem było wadliwe zastosowanie i wykładnia powołanych w kasacji przepisów KPC oraz naruszenie konstytucyjnego prawa do sprawiedliwego i jawnego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Kasacja nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z trafnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1967 r., II CZ 128/66 (OSP 1968 nr 9, poz. 198) termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania (art. 407 KPC) opartej na wykryciu nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych (art. 403 § 2 KPC) biegnie od dnia, w którym strona w sposób wiarygodny dowiedziała się o ich istnieniu i mogła ocenić ich prawdopodobny wpływ na wynik sprawy. Ustalenie daty, w której strona dowiedziała o istnieniu ustawowej podstawy wznowienia należy do ustaleń faktycznych, których Sąd powinien dokonać zgodnie z przepisami Działu III „Dowody” Kodeksu postępowania cywilnego. W rozpoznawanej sprawie Sąd drugiej instancji uznał, że ustalenie Sądu pierwszej instancji, iż skarżący otrzymał pismo Centralnego Archiwum Wojskowego w czerwcu 1999 r., jest prawidłowe. Zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisu art. 407 KPC przez Sąd drugiej instancji jest zatem nieusprawiedliwiony, bowiem wnoszący kasację nie podważył skutecznie powyższych ocen i ustaleń Sądu drugiej instancji, w świetle których dokonana przez ten Sąd wykładnia powyższego przepisu musi być uznana za prawidłową. Należy bowiem stwierdzić, że zarzut naruszenia przepisu art. 407 KPC przez Sąd drugiej instancji bez wskazania przepisów postępowania, którym uchybił ten Sąd ustalając datę, w której strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, nie stanowi usprawiedliwionej podstawy kasacji.
Wbrew twierdzeniu Sądu drugiej instancji, że trafne było odrzucenie skargi o wznowienie na podstawie art. 410 § 1 KPC, Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę na rozprawie i prawidłowo wskazał przepis art. 411 KPC jako podstawę prawną rozstrzygnięcia. Jednakże mimo tego uchybienia postanowienie Sądu drugiej instancji odpowiada prawu.
Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.