Treść orzeczenia
Wyrok z dnia 8 lutego 2000 r.
Sygn. akt II UKN 380/99
Nauczanie praktycznej nauki zawodu na podstawie umowy zlecenia i w wymiarze niższym niż 22 godziny tygodniowo nie może być uznane za pracę nauczycielską w rozumieniu art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 - Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz.U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.) w związku z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 sierpnia 1988 r. w sprawie rozciągnięcia niektórych przepisów Karty Nauczyciela na instruktorów praktycznej nauki zawodu oraz na niektórych innych pracowników uspołecznionych zakładów pracy, prowadzących prace pedagogiczne i wychowawcze (Dz.U. Nr 34, poz. 261 ze zm.).
Przewodniczący SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca), Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, Jadwiga Skibińska-Adamowicz.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2000 r. sprawy z wniosku Henryka K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w P. o emeryturę nauczycielską, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 16 marca 1999 r. [...] oddalił kasację.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 23 lipca 1998 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu oddalił odwołanie Henryka K. od decyzji Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. z dnia 28 listopada 1997 r. odmawiającej prawa do wcześniejszej emerytury wobec ustalenia, że wnioskodawca na podstawie umowy zlecenia z dnia 1 września 1976 r. zawartej z Wojewódzką Spółdzielnią Pracy Oddział w Ś. oraz umowy zlecenia z dnia 1 września 1983 r. zawartej ze Spółdzielnią Pracy Usług Wielobranżowych w Ś. prowadził kursy i praktyczną naukę zawodu w zakresie elektromechaniki, co jednak nie było równoznaczne z pracą pedagogiczną i rzutuje na uprawnienia do wcześniejszej emerytury przewidziane w Karcie Nauczyciela.
Wyrokiem z dnia 16 marca 1999 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu oddalił apelację wnioskodawcy od powyższego wyroku. Sąd drugiej instancji podzielił ustalenia i wnioski Sądu Wojewódzkiego podkreślając, że wnioskodawca będąc instruktorem praktycznej nauki zawodu pełnił jednocześnie obowiązki kierownika Spółdzielni Pracy i pracował w akordzie wykonując usługi, przeto nie mógł poświęcać nauce zawodu co najmniej 22 godzin tygodniowo, jak wymagają tego przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 sierpnia 1988 r. w sprawie rozciągnięcia niektórych przepisów Karty Nauczyciela na instruktorów praktycznej nauki zawodu oraz niektórych innych pracowników uspołecznionych zakładów pracy prowadzących prace pedagogiczne i wychowawcze (Dz.U. Nr 34, poz. 261 ze zm.), a mógł przeznaczyć na tę naukę ok. 15-30 minut przed rozpoczęciem i przed zakończeniem pracy uczniów. Mimo zatem posiadania 30-letniego okresu zatrudnienia wnioskodawca nie legitymuje się 20-letnim okresem wykonywania pracy instruktora praktycznej nauki zawodu w wymiarze 22 godzin tygodniowo i tym samym nie spełnia warunków do przyznania emerytury nauczycielskiej .
Kasacja wnioskodawcy zarzuca wyrokowi Sądu drugiej instancji naruszenie prawa materialnego - § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 sierpnia 1988 r. w związku z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz.U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Kasacja jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Zgodnie z przepisem art. 39311
KPC Sąd Najwyższy rozpoznając sprawę w granicach kasacji bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jednak w przedmiotowej sprawie nieważność postępowania nie występuje.
Sąd Najwyższy zauważa, że kasacja, jakkolwiek w uzasadnieniu zarzuca Sądowi drugiej instancji błędne rozumowanie co do wyliczenia czasu pracy poświęconego przez wnioskodawcę uczniom i charakteru stosunku prawnego łączącego wnioskodawcę ze Spółdzielnią, to nie wskazuje, by Sąd Apelacyjny dokonując ustaleń faktycznych (jakimi w istocie są „rozumowania”), dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, przy czym konieczne byłoby wskazanie konkretnych przepisów jakie zostały naruszone oraz istotnego wpływu naruszenia na wynik sprawy. Z braku tak skonkretyzowanych zarzutów Sąd Najwyższy związany jest stanem faktycznym ustalonym przez Sąd pierwszej instancji, skoro Sąd drugiej instancji tych ustaleń nie zakwestionował, przyjmując je tym samym za własne. W świetle zaś tych ustaleń wnioskodawca, po pierwsze – jako instruktor nauki zawodu nie był zatrudniony na podstawie umowy o pracę, lecz na podstawie umowy zlecenia (przy czym powody takiego stanu rzeczy nie mają znaczenia dla sprawy), po drugie – czynności instruktora wykonywał obok obowiązków kierownika zakładu pracy i pracy akordowej, po trzecie zaś i najistotniejsze - nie osiągnął wymiaru 22 godzin tygodniowo, co zważywszy na jego inne obowiązki czyni przekonującym wniosek, że poświęcał uczniom nie ponad 3 godziny dziennie a ok. 15 – 30 minut przed rozpoczęciem i po zakończeniu pracy ucznia. W świetle takich, nie zakwestionowanych zarzutem naruszenia przepisów prawa procesowego ustaleń jest oczywiste, iż bezzasadny jest zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego. Przepis § 2 ust. 1 pkt. 4a rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 sierpnia 1988 r. (Dz.U. Nr 34, poz. 261) obejmuje bowiem przepisami Karty Nauczyciela pracowników, zatrudnionych w charakterze instruktorów praktycznej nauki zawodu w wymiarze minimum 22 godziny tygodniowo, natomiast przepis art. 88 art. 1 Karty Nauczyciela przyznaje prawo do emerytury bez względu na wiek nauczycielowi, który udowodnił 30-letni okres zatrudnienia, w tym 20 lat pracy w charakterze nauczyciela. Pracując w wymiarze i okresach, jakie ustalił Sąd drugiej instancji, wnioskodawca nie legitymuje się 20-letnim okresem pracy nauczycielskiej, przeto zaskarżony wyrok nie dopuszcza się obrazy wskazanych w kasacji przepisów prawa materialnego.
W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy w oparciu o art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji wyroku.