Treść orzeczenia
Postanowienie z dnia 29 marca 2007 r.
Sygn. akt II PZ 9/07
Nadanie sprawie nowej sygnatury po zwrocie pozwu w związku z nieuzupełnieniem braków formalnych w przepisanym terminie i wniesieniem następnie pozwu bez braków formalnych przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, nie uzasadnia wymagania złożenia przez niego pełnomocnictwa.
Przewodniczący SSN Katarzyna Gonera, Sędziowie SN: Zbigniew Myszka, Herbert Szurgacz (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 marca 2007 r. sprawy z powództwa Janusza W. przeciwko M.T. Sp. z o.o. w T. o zapłatę, na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu z dnia 28 grudnia 2006 r. [...] uchylił zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2006 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu odrzucił apelację powoda Janusza W. od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu z dnia 28 września 2006 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż apelacja została wniesiona przez pełnomocnika pozwanego, który nie był należycie umocowany do reprezentowania powoda. Sąd podniósł, iż pełnomocnik powoda był umocowany do działania w sprawie [...], jako pełnomocnik ustanowiony z urzędu. W dniu 7 sierpnia 2006r. adwokat Jacek C. wniósł pozew w sprawie [...] powołując się na swoje pełnomocnictwo udzielone mu do sprawy [...]. Sąd Rejonowy uznał, iż adwokat jest umocowany do reprezentowania powoda i w dniu 28 września 2006 r. wydał wyrok, w którym oddalił powództwo, powinien zaś - zdaniem Sądu Okręgowego - poinformować adwokata, iż udzielone mu pełnomocnictwo w sprawie [...] nie upoważnia go do występowania w charakterze pełnomocnika powoda w „nowej” sprawie [...]. Zasadą jest, że pełnomocnik procesowy działa na podstawie pełnomocnictwa procesowego udzielonego mu przez swojego mocodawcę. Pełnomocnik, aby mógł reprezentować powoda powinien przedstawić stosowne pełnomocnictwo, do czego został zobowiązany przez Sąd Okręgowy zarządzeniem z dnia 18 grudnia 2006 r. Wobec niezastosowania się do zarządzenia Sądu nie miał on prawa do wniesienia apelacji.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł adwokat Jacek C. Zarzucił wewnętrzną sprzeczność działań Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu, który dopuszczając adwokata Jacka C. do udziału w rozprawie apelacyjnej, jako pełnomocnika powoda z urzędu, uznał tym samym jego umocowanie do działań w sprawie [...], a następnie odrzucił apelację pełnomocnika powoda uznając, iż nie był umocowany do reprezentowania powoda w sprawie. Zarzucił także naruszenie procedury cywilnej poprzez dopuszczenie adwokata Jacka C. do działania w sprawie [...] w charakterze adwokata z urzędu nie rozpoznając wcześniej wniosku powoda o ustanowienie adwokata z urzędu. Zarzucił ponadto naruszenie art. 370 k.p.c. przez Sąd pierwszej instancji, poprzez nieodrzucenie apelacji jako niedopuszczalnej z innych przyczyn - wniesionej przez nieumocowanego w sprawie pełnomocnika.
Wskazując na powyższe uchybienia podniósł nieważność postępowania zarówno przed Sądem pierwszej instancji jak i w konsekwencji przed Sądem drugiej instancji i wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy przez Sąd pierwszej instancji i wyznaczenie dla powoda pełnomocnika z urzędu, zgodnie z jego wnioskiem załączonym do akt sprawy przed Sądem Okręgowym w Toruniu. Wskazał, iż z powodu uchybień proceduralnych spowodowanych przez Sądy pierwszej i drugiej instancji okazało się, iż adwokat Jacek C. działał w sprawie bez stosownego umocowania. Z ostrożności procesowej wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i przyjęcie złożonej apelacji, jako wniesionej przez osobę umocowaną do działania w sprawie. Wniósł także o nadanie biegu wnioskowi powoda o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie [...] przed Sądem Okręgowym w Toruniu, gdyż powód wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu w tym postępowaniu, a wniosek ten nie został rozpoznany przed wydaniem postanowienia o odrzuceniu apelacji. Z ostrożności procesowej wniósł o uznanie zażalenia jako oczywiście uzasadnionego i - po wyznaczeniu adwokata z urzędu - rozpoznanie apelacji.
Zażalenie złożyła także pełnomocnik powoda adwokat Marzena K., ustanowiona z urzędu przez Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu postanowieniem z dnia 9 stycznia 2007 r. Pełnomocnik zarzuciła naruszenie art. 379 pkt 2 i 5 k.p.c., poprzez nierozpoznanie wniosku powoda o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu przed terminem rozprawy lub w czasie jej trwania; niepoinformowanie przez Sąd drugiej instancji, że adwokat Jacek C. nie został w niniejszej sprawie ustanowiony przez Sąd pełnomocnikiem powoda oraz że wniesiona apelacja nie została podpisana przez osobę uprawnioną, niewyjaśnienie czy powód podtrzymuje apelację Jacka C. i czyni ją własną i sanuje wszelkie czynności procesowe podejmowane przez Jacka C. oraz niewyjaśnienie powodowi przez Sąd wszelkich zawiłości proceduralnych wynikłych w niniejszej sprawie. Zarzuciła także naruszenie art. 370 k.p.c., poprzez odrzucenie apelacji, mimo że powód poparł apelację złożoną przez Jacka C. jako własną oraz naruszenie art. 5 i 386 § 2 k.p.c. Wskazując na powyższe wniosła o potraktowanie osobistego zażalenia powoda z dnia 4 stycznia 2007 r. jako integralnej części niniejszego zażalenia oraz o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu opłat sądowych oraz zasądzenie na rzecz adwokata Marzenny K. kosztów zastępstwa adwokackiego, a także zwrotu nadpłaconej opłaty sądowej na rzecz powoda.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Istota sprawy sprowadza się do kwestii, czy - wnosząc apelację od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 28 września 2006 r. [...] oddalającego powództwo - adwokat Jacka C. miał status pełnomocnika powoda Janusza W. Adwokat Jacek C. został ustanowiony pełnomocnikiem powoda z urzędu uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w T. z dnia 27 czerwca 2006 r. podjętą w wykonaniu postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 21 czerwca 2006 r. o ustanowieniu dla powoda Janusza W. adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka podjęła uchwałę o wyznaczeniu adwokata Jacka C. jako pełnomocnika z urzędu dla Janusza W. w sprawie [...]. W sprawie tej, w związku z zarządzeniem o skierowaniu jej do postępowania uproszczonego, powód został wezwany do uzupełnienia braków formalnych pozwu z dnia 7 czerwca 2006 r. Po ustanowieniu pełnomocnika z urzędu, pełnomocnik został wezwany do uzupełnienia braków formalnych pozwu z dnia 7 czerwca 2006 r. w terminie 7 dni pod rygorem zwrotu pozwu. W związku z niezłożeniem uzupełnionego pozwu w tym terminie przez ustanowionego pełnomocnika, Sąd Rejonowy zarządzeniem z dnia 17 lipca 2006 r. zwrócił pozew. W dniu 7 sierpnia 2006 r. pełnomocnik złożył nowy pozew w tej samej sprawie, bez braków formalnych. Pozew ten został zarejestrowany pod nową sygnaturą [...]. Zgodnie z art. 88 k.p.c. pełnomocnictwo może być procesowe - bądź to ogólne, bądź do prowadzenia poszczególnych spraw - albo do niektórych tylko czynności procesowych. Z treści zakresu umocowania wyznaczonego powołanym wyżej postanowieniem Sądu Rejonowego wynika, że dotyczy ono prowadzenia sprawy zawisłej przed tym sądem. Tego rodzaju pełnomocnictwo obejmuje wszystkie elementy sprawy, łącznie z wniesieniem apelacji. Sąd Okręgowy nietrafnie uznał, że nadanie sprawie nowej sygnatury po zwrocie pozwu w związku z nieuzupełnieniem braków formalnych pozwu w przepisanym terminie i wniesieniem następnie pozwu bez braków formalnych przez ustanowionego pełnomocnika z urzędu oznacza nową, inną sprawę. W dalszym ciągu bowiem chodziło o tę samą sprawę. O tym, czy jest to ta sama, czy inna sprawa w rozumieniu art. 88 k.p.c. nie rozstrzyga nadanie jej określonej sygnatury, ale treść żądania pozwu. Z przytoczonych względów zaskarżone postanowienie należało uchylić.