descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt II KK 95/14

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 25 czerwca 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)

SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca)

SSN Jacek Sobczak

Protokolant Anna Janczak

Uzasadnienie

J. P. stanęła pod zarzutem tego, że:

- w dniu 21 marca 2011 r. u zbiegu ul. T. i A. w W., przenosiła towar pochodzenia niewspólnotowego w postaci 118 paczek (2360 sztuk) papierosów różnych marek, nieoznaczonych polskimi znakami akcyzy wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 114 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 3. poz. 11 z 12.01.2009 r.). stanowiący przedmiot czynu zabronionego określonego w art. 63 § 2 i § 7 k.k.s. w zb. z art. 86 § 1 i § 4 k.k.s. w zw. z art. 54 § 1i § 3 k.k.s. w zw. z art. 7§1k.k.s., należne cło wynosi 55,00 zł i należny podatek akcyzowy wynosi 1382,00 zł (VAT 352,00 zł), to jest popełnienia czynu z art. 65 § 1 i § 4 k.k.s. w zb. z art. 91 § 1 i § 4 k.k.s. w zw. art. 7 § 1 k.k.s.

Wyrokiem zaocznym z dnia 29 maja 2013 r. Sąd Rejonowy uznał oskarżoną za winną popełnienia zarzuconego jej czynu i za to wymierzył jej karę grzywny w wysokości 1 500 zł.

Orzeczenie uprawomocniło się nie będąc zaskarżone przez żadną ze stron. Obecnie kasację od tego wyroku, na korzyść oskarżonej, wniósł Prokurator Generalny i podniósł w niej zarzut:

- rażącego i mającego wpływ na treść orzeczenia naruszenia art. 113 § 1 i 3 k.k.s. w zw. z art. 479 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k., polegającego na wydaniu przez sąd wyroku zaocznego, w sytuacji gdy oskarżona nie złożyła wyjaśnień w sprawie, co w konsekwencji stanowiło naruszenie jej prawa do obrony.

Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku zaocznego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje

Zarzut podniesiony w kasacji jest oczywiście zasadny, tak jak wymaga tego art. 535§5 k.p.k.

Bezsprzecznie w niniejszej sprawie nie zaistniały elementarne warunki do wydania wyroku zaocznego.

Zgodnie z dyspozycją art. 113 § 1 k.k.s. w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego, jeżeli przepisy kodeksu karnego skarbowego nie stanowią inaczej, a zatem również w tym postępowaniu, wydanie wyroku zaocznego możliwe jest wyłącznie wówczas, gdy spełnione zostały warunki z art. 479 k.p.k.

W niniejszej sprawie warunki te spełnione nie zostały – obwiniona, jak ustalono, od wielu miesięcy przebywa poza granicami kraju, co skutkowało niemożnością przesłuchania jej w sprawie i postawienia zarzutu popełnienia wykroczenia. Okoliczność ta była oczywista i skutkowała zastosowaniem wobec J. P. na podstawie art. 175 k.k.s. trybu postępowania w stosunku do osób nieobecnych.

Jak wynika natomiast z art. 479§2 k.p.k. wydanie wyroku zaocznego możliwe jest tylko po przeprowadzeniu rozprawy, na której odczytuje się wcześniejsze wyjaśnienia oskarżonego. Warunkiem sine quo non wydania wyroku zaocznego jest zatem złożenie przez oskarżonego wyjaśnień w sprawie.

Skoro warunek ten w niniejszej sprawie nie został spełniony, nie było też podstaw do wydania zaskarżonego wyroku zaocznego, a skoro został wydany, nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa procesowego.

W tej sytuacji Sąd Najwyższy, uznając zasadność podniesionego w kasacji zarzutu, orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku zaocznego i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Sąd winien respektować obowiązujące przepisy i przeprowadzić postępowanie z zachowaniem elementarnych gwarancji procesowych, w tym przestrzegania prawa do obrony. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.