Treść orzeczenia
Sygn. akt II CZ 93/08
Postanowienie
Dnia 13 lutego 2009 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Józef Frąckowiak
SSA Bogumiła Ustjanicz
w sprawie ze skargi E.D. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 10 lipca 2002r., sygn. akt [...] wydanym w sprawie z powództwa A.D. przeciwko E.D. o rozwiązanie umowy przenoszącej własność gospodarstwa rolnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 lutego 2009 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 6 sierpnia 2008 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie i przyznaje adw. J.P. od Skarbu Państwa Sądu Apelacyjnego kwotę 600 zł (sześćset) powiększoną o 22% podatku od towarów i usług za udzielenie pozwanemu pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2008 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę pozwanego E.D. z dnia 9 maja 2008 r. o wznowienie postępowania w sprawie o rozwiązanie umowy przenoszącej własność gospodarstwa rolnego zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 10 lipca 2002 r., [...], który uprawomocnił się po bezskutecznym upływie jednomiesięcznego terminu do wniesienia kasacji, od jego doręczenia pełnomocnikowi w dniu 27 września 2002 r. W uzasadnieniu podniósł, że nie można żądać wznowienia postępowania po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się wyroku, z wyjątkiem wypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania, lub nie była należycie reprezentowana (art. 408 k.p.c.). Gdyby założyć, że skarga jest oparta na przyczynie nieważności z tego względu - jak twierdził skarżący - iż był nienależycie reprezentowany przez adwokata, to i tak skargę powinien był wnieść w terminie trzymiesięcznym od dowiedzenia się o wyroku, a pozwany o nim wiedział od terminu jego prawomocności (art. 407 § 1 k.p.c.).
Sąd Apelacyjny skargę jako spóźnioną odrzucił na podstawie art. 410 § 1 k.p.c.
W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie skargi do dalszego postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Wznowienie postępowania ze względu na brak należytej reprezentacji strony, występuje wtedy, gdy zaistniały uchybienia procesowe uniemożliwiające jej rzeczywistą obronę. Gdyby nawet założyć, że ustanowiony dla pozwanego pełnomocnik z urzędu nienależycie wykonywał swe obowiązki, to nie stanowi to podstawy wznowienia zawartej w art. 401 pkt 2 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 2003 r., II CZ 26/03, OSNC 2004, nr 6, poz. 97, z dnia 24 kwietnia 2003 r., l CZ 27/03 i z dnia 16 czerwca 2004 r., l CZ 38/04 nie publ.).
W sprawie doszło do wyznaczenia drugiego pełnomocnika z urzędu dla skarżącego, ze względu na brak płaszczyzny porozumienia pierwszego z pozwanym.
Drugi adwokat brał czynny udział w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, był autorem apelacji i jego substytut wywiódł ten środek odwoławczy przed Sądem drugiej instancji.
Skarga została wniesiona - jak trafnie podniósł Sąd drugiej instancji - po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się wyroku. Pozwany niewątpliwie przekroczył także trzymiesięczny termin do wniesienia skargi zawarty w art. 407 k.p.c. W odniesieniu do podstawy pozbawienia możności działania lub braku należytej reprezentacji biegnie on od dnia, w którym strona dowiedziała się o wyroku. Pozwany o nim wiedział już w dniu 15 września 2002 r., o czym przesądza jego pismo procesowe z tej daty.
Z tych względów zażalenie uległo oddaleniu (art. 39814 k.p.c. w zw. z art.
39821 k.p.c. i art. 3941
§ 3 k.p.c.).