Treść orzeczenia
Sygn. akt II CZ 164/10
Postanowienie
Dnia 15 grudnia 2010 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Hubert Wrzeszcz
SSN Dariusz Zawistowski
w sprawie z powództwa A. O. przeciwko E. R. i J. R. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2010 r., zażalenia powódki na postanowienie zawarte w pkt II wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt II Ca (…), zmienia zaskarżone postanowienie i zasądza na rzecz powódki od pozwanych kwotę po 300 (trzysta) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem, zawartym w punkcie drugim wyroku z dnia 26 maja 2010 r., Sąd Okręgowy w S. odstąpił od obciążania pozwanych E. R. i J. R. kosztami postępowania apelacyjnego (art. 102 k.p.c.). W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację zdrowotną i niskie dochody pozwanych.
W zażaleniu pełnomocnik powódki zarzucił naruszenie art. 98 oraz 102 k.p.c. i wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu odwoławczym w wysokości 600 zł.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Na podstawie art. 102 k.p.c., w wypadkach szczególnie uzasadnionych, sąd może zasądzić od strony przegrywającej część kosztów procesu albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Ocena, czy w sprawie zachodzi „wypadek szczególnie uzasadniony” zależy od swobodnej decyzji sądu (por. m. in. postanowienie SN z dnia 13 grudnia 2007
r. I CZ 110/07, nie publ.), nie może ona być jednak dowolna i musi uwzględniać wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej podjęcie (por. m. in. postanowienie SN z dnia 11 lutego 2010 r. I CZ 112/09, nie publ.). W ocenie Sądu Najwyższego w sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c.
Chociaż ciężka sytuacja materialna strony może uzasadniać odstąpienie od obciążania jej kosztami procesu, to jednak w rozpoznawanym przypadku, po uwzględnieniu wszystkich okoliczności, nie można uznać, że warunki materialne pozwanych były na tyle trudne by uzasadniały uwolnienie ich od kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyroku, którego częścią jest zaskarżone postanowienie, Sąd Okręgowy wskazał, że pozwani odziedziczyli mieszkanie, które nie służy zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Lokal ten jest wynajmowany i przynosi korzyści majątkowe. Może też zostać sprzedany. Ponadto znaczące jest, że w całym postępowaniu strona pozwana korzystała z pomocy pełnomocnika z wyboru, co świadczy o tym, że była przygotowana finansowo do prowadzenia procesu. Również suma, którą należałoby zasądzić na przecz powódki tytułem zwrotu kosztów procesu jest stosunkowo niewielka w porównaniu choćby do wysokości opłaty sądowej od apelacji, którą pozwani uiścili bez ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec powyższych okoliczności również problemy zdrowotne pozwanych nie mogły być oceniane jako wypadek szczególnie uzasadniony.
Z przytoczonych względów, na podstawie art. 3941
§ 3 w zw. z art. 39816 k.p.c.,
Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.