Treść orzeczenia
Sygn. akt II CSK 384/11
Postanowienie
Dnia 5 kwietnia 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Antoni Górski (przewodniczący)
SSN Wojciech Katner
SSN Marian Kocon (sprawozdawca)
w sprawie z wniosku "P. Z." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. przy uczestnictwie "D. – B." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T. o wpis w księdze wieczystej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 kwietnia 2012 r., skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 14 stycznia 2011 r., uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 20 września 2010 r. utrzymał w mocy wpis w księdze wieczystej wielkości udziału w nieruchomości wspólnej dokonany przez referendarza w dniu 11 maja 2010 r., a Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 14 stycznia 2011 r. oddalił apelację uczestnika postępowania od tego postanowienia. U podłoża tego orzeczenia legło stanowisko, że wniosek o dokonanie tego wpisu został złożony przez uprawniony do tego podmiot. Skarga kasacyjna uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego – oparta na podstawie drugiej z art. 3983 k.p.c. - zawiera zarzut naruszenia art. 6262 k.p.c., i zmierza do uchylenia tego postanowienia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
W prawie polskim podstawową zasadą postępowania wieczystoksięgowego jest działanie na wniosek – dotyczy to także wpisów (art. 6268 § 1 k.p.c.), jednakże, wypada zauważyć, że ustawodawca przewiduje także, w interesie wiarygodności (wiary publicznej) księgi wieczystej, dokonywanie z urzędu określonych wpisów. Dla rozstrzyganej sprawy szczególnie istotne znaczenie ma art. 6262 § 5 k.p.c. Przepis ten określa krąg legitymowanych osób do złożenia wniosku o dokonanie (wykreślenie) wpisu w księdze wieczystej. Zgodnie z jego treścią taki wniosek może złożyć właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty, osoba, na rzecz której wpis ma nastąpić, albo wierzyciel, jeżeli przysługuje mu prawo, które może być wpisane w księdze wieczystej, a w sprawach dotyczących obciążeń powstałych z mocy prawa - także uprawniony organ. Regulacja ta określa w sposób wyczerpujący krąg podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o dokonanie (wykreślenie) wpisu w księdze wieczystej i stanowi rozwiązanie o charakterze szczególnym wobec treści art. 510 k.p.c., który to przepis przewiduje jako zasadę możliwość uczestniczenia w postępowaniu nieprocesowym wszystkich osób zainteresowanych jego wynikiem. Brzmienie art. 6262 § 5 k.p.c. nakazuje przyjąć, że inne osoby niż wymienione w tym przepisie nie są legitymowane do wystąpienia z wnioskiem o wpis prawa w księdze wieczystej. Takie unormowanie jest podyktowane usprawnieniem postępowania wieczystoksięgowego.
Istota skargi kasacyjnej sprowadza się do twierdzenia, że Sądy niższej instancji z naruszeniem art. 6262
§ 5 k.p.c. przyznały legitymację do złożenia wniosku o wpis w księdze wieczystej „P. Z.” spółki z o.o. z siedzibą w Z., gdyż dokonały błędnej identyfikacji tej spółki. Utożsamiły ją z wierzycielem hipotecznym – P. spółką z o.o. z siedzibą w W. Skarżący przywołał orzeczenia Sądu Okręgowego wydane w innych sprawach, ale o tożsamym problemie faktycznym i prawnym, w których powyższa okoliczność została wykazana.
Zgodzić zatem należało się ze skarżącym jedynie co do tego, że nasunęły się wątpliwości odnośnie do legitymacji „P. Z.” spółki z o.o. z siedzibą w Z. do wystąpienia z wnioskiem o żądany wpis prawa w księdze wieczystej. Tych wątpliwości nie usuwa uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, stąd orzeczenie to nie mogło się ostać.
Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu.