Treść orzeczenia
Postanowienie z dnia 24 czerwca 2008 r.
Sygn. akt I PZ 13/08
Doręczeń pism sądowych adwokatowi prowadzącemu własną kancelarię dokonuje się na podstawie art. 133 § 1 k.p.c., z uwzględnieniem art. 135 i 138 k.p.c. Oznacza to, że doręczenie pisma w miejscu pracy adwokata, jakim jest jego kancelaria, do rąk osoby upoważnionej do odbioru pism (art. 138 § 1 k.p.c.), nie uchybia przepisom postępowania cywilnego.
Przewodniczący SSN Romualda Spyt (sprawozdawca), Sędziowie SN: Katarzyna Gonera, Roman Kuczyński.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2008 r. sprawy z powództwa Celiny R.-M. przeciwko Kompanii Węglowej SA Kopalni Węgla Kamiennego „M.” w R. o uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy, na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach-Ośrodka Zamiejscowego w Rybniku z dnia 10 stycznia 2008 r. [...] uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Rybniku do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 stycznia 2008 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach-Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku na podstawie 328 § 1 zdanie drugie k.p.c., odrzucił wniosek powódki o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku tego Sądu z dnia 23 sierpnia 2007 r. [...] - jako wniesiony po terminie, z naruszeniem przepisu art. 387 § 3 k.p.c. (Sąd błędnie przywołał przepis art. 387 § 1 k.p.c., zgodnie z którym sąd drugiej instancji uzasadnia z urzędu wyrok oraz postanowienie kończące postępowanie w sprawie; w sprawach, w których apelację oddalono, uzasadnienie sporządza się tylko wówczas, gdy strona zażądała doręczenia jej wyroku z uzasadnieniem). W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że jest ono konsekwencją wcześniejszego postanowienia z dnia 20 grudnia 2007 r., którym oddalono wniosek powódki o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia. Sąd bowiem uznał, że przekroczenie terminu do dokonania tej czynności procesowej nastąpiło z winy strony. Wskazał, że pełnomocnik powódki w dniu 2 sierpnia 2007 r. zawiadomiony został o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 23 sierpnia 2007 r., na której zapadł wyrok. Potwierdza to dowód doręczenia pisma Sądu zawierającego zawiadomienie o rozprawie, podpisany przez Z.H., osobę upoważnioną do odbioru korespondencji. Sąd stwierdził, że nie dał wiary temu świadkowi w zakresie, w jakim twierdziła ona, iż zawiadomienia takiego nie było w przesyłce sądowej, skoro potwierdziła ona ten fakt swoim podpisem. W konsekwencji, Sąd odmówił wiarygodności zeznaniom kolejnego świadka, przedstawiającego wersję, że przesyłka nie zawierała zawiadomienia o terminie rozprawy, tym bardziej, że nie była ona bezpośrednim świadkiem odbioru korespondencji.
W zażaleniu na powyższe postanowienie powódka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania - art. 131 § 2 k.p.c. w związku z § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz.U. Nr 62, poz. 697 ze zm.), poprzez przyjęcie, że przesyłka odebrana przez pracownika kancelarii notarialnej została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi powódki, będącemu adwokatem. W konsekwencji Sąd przyjął, że pełnomocnik został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy i z tego powodu brak podstaw do przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej.
Z tych względów powódka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania oraz o kontrolę, na podstawie art. 380 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c., prawidłowości postanowienia Sądu oddalającego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku.
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że nietrafnie Sąd Okręgowy przyjął, iż przepis art. 168 § 1 k.p.c. wymaga udowodnienia okoliczności uzasadniających ten wniosek, podczas gdy art. 168 § 2 k.p.c. nakazuje tylko ich uprawdopodobnienie i z tego powodu bezzasadnie nie dał wiary zeznaniom świadka potwierdzającego brak zawiadomienia o terminie rozprawy. Ponadto Sąd brał pod uwagę jedynie zeznania świadków, pomijając pozostałe dowody, co narusza treść art. 316 § 1 k.p.c. w związku z art. 361 k.p.c.
Zdaniem skarżącej, Sąd Okręgowy błędnie również przyjął prawidłowość doręczenia przesyłki sądowej, tymczasem doręczenia tego dokonano z naruszeniem § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym, bowiem korespondencję odebrała, pod nieobecność adwokata, pracownica kancelarii notarialnej a nie adwokackiej, niepozostająca z pełnomocnikiem ani w stosunku pracy, ani w żadnym innym stosunku cywilnoprawnym. Zatem pełnomocnik powódki nie może ponosić odpowiedzialności za odbiór przesyłki przez osobę nieuprawnioną.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Zażalenie jest uzasadnione, lecz nie wszystkie jego zarzuty zasługują na uwzględnienie. Doręczenie pism sądowych adwokatowi, prowadzącemu własną kancelarię, a więc osobie fizycznej (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1994 r., III CZP 53/94, OSNC 1994 nr 11, poz. 214), dokonuje się na podstawie art. 133 § 1 k.p.c. - z uwzględnieniem przepisów art. 135 k.p.c. i art. 138 k.p.c. Także § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym stanowi, że przesyłkę doręcza się wyłącznie adresatowi, chyba że przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dopuszczają doręczenie innej osobie. Oznacza to, iż doręczenie dokonane w miejscu pracy adwokata, jakim jest jego kancelaria, do rąk osoby upoważnionej do odbioru pism (art. 138 § 1 k.p.c.) nie uchybia przepisom postępowania cywilnego dotyczących doręczeń pism sądowych. W zażaleniu podnosi się, że osoba, która odebrała pismo, nie była upoważniona do odbierania korespondencji sądowej. Twierdzenie to pozostaje w sprzeczności z zeznaniami świadka - Z.H., składanymi w obecności pełnomocnika powódki. Świadek mianowicie zeznała: „ja faktycznie jestem zatrudniona w kancelarii notarialnej, mam w zakresie obowiązków odbieranie korespondencji adwokackiej, bez sprawdzania jej zawartości [....] dla kancelarii pełnomocnika odbieram tę korespondencję od czasu, kiedy został adwokatem, chyba od roku”. Z zeznań kolejnego świadka A.K. wynika, że chociaż zatrudniona była w kancelarii notarialnej, również zajmowała się pocztą w kancelarii adwokackiej [„dokonywałam jej segregacji”], co wskazuje na stosowaną praktykę - upoważnienia pracowników kancelarii notarialnej do odbioru pism kierowanych na adres kancelarii adwokackiej, mieszczącej się zresztą pod tym samym adresem co kancelaria notarialna i posiadającej z nią wspólny sekretariat (vide: zeznanie świadka A.K.
- „obie kancelarie mają siedzibę w jednym miejscu i wspólny sekretariat”). Zatem fakt, iż obecny w trakcie przesłuchania świadków pełnomocnik powódki nie zaprzeczył ich treści, a nadto, iż we wniosku o przywrócenie terminu w ogóle nie powołano się na tę okoliczność, uzasadnia stanowisko Sądu Okręgowego, że osoba, do rąk której doręczono pismo sądowe, była osobą upoważnioną do odbioru pism w rozumieniu art. 138 § 2 k.p.c. Upoważnienie to nie musi być udzielone na piśmie, można poprzestać na formie ustnej, można go też udzielić w sposób dorozumiany (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 sierpnia 1999 r., II CKN 509/99, OSNC 2000 nr 2, poz. 242).
Natomiast istotnie, zabrakło w stanowisku Sądu Okręgowego odniesienia się do wszystkich przedstawianych przez stronę dowodów, w tym także tych, dopuszczonych przez Sąd (koperta, w której doręczono przesyłkę, książka korespondencyjna), co uzasadnia twierdzenie o uchybieniu przepisom postępowania, lecz nie tym, powołanym w zażaleniu. Pominięcie przez sąd istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów uzasadnia zarzut naruszenia art. 217 § 2 k.p.c., z tym że w związku z art. 361 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c.
Mając na uwadze powyższe Są Najwyższy na mocy art. 39815 § 1 k.p.c. w związku z art. 3941
§ 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia.