Treść orzeczenia
Wyrok z dnia 2 września 1998 r.
Sygn. akt I PKN 292/98
Jeżeli regulamin konkursu na stanowisko dyrektora szkoły przewiduje, że dla wyłonienia kandydata wymagane jest ponad 50% głosów, to warunek ten jest spełniony, gdy kandydata poparła więcej niż połowa głosujących.
Przewodniczący SSN: Józef Iwulski, Sędziowie SN: Maria Mańkowska (sprawozdawca), Zbigniew Myszka.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 2 września 1998 r. sprawy z powództwa Grażyny R. przeciwko Gminie S. w S. o ustalenie, o zapłatę, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 12 marca 1998 r. [...] oddalił kasację i nie obciążył powódki kosztami postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Powódka Grażyna R. w pozwie przeciwko Gminie S. w S. wniosła o ustalenie, że stała się kandydatem na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej w W. w wyniku przeprowadzonego konkursu w dniu 27 maja 1997 r.
Strona pozwana nie uznała powództwa, twierdząc iż wyniki konkursu nie pozwoliły na wyłonienie kandydata.
Sąd Rejonowy-Sąd Pracy dla Krakowa Nowej Huty w Krakowie potraktował roszczenie powódki jako roszczenie o powierzenie jej funkcji dyrektora szkoły przez organ prowadzący i wyrokiem z dnia 29 grudnia 1997 r. oddalił powództwo. Sąd ustalił, że powódka na mocy pisma Kuratora Oświaty w K. z dnia 25 maja 1992 r. pełniła funkcję dyrektora Szkoły Podstawowej w W. w okresie od 1 września 1992 r. do 31 sierpnia 1997 r. Przed wygaśnięciem tej kadencji strona pozwana przystąpiła do wyłonienia dyrektora szkoły w drodze konkursu. Komisja Konkursowa została powołana na podstawie uchwały [...] z dnia 29 kwietnia 1997 r. organu pozwanej i ustalono, że konkurs zostanie przeprowadzony według regulaminu, stanowiącego załącznik do tej uchwały. Regulamin konkursu stanowił, iż komisja wyłania kandydata do objęcia stanowiska dyrektora w głosowaniu tajnym, jeżeli jeden z uczestników otrzymał ponad 50%. Komisja konkursowa składała się z 10 osób, a jedynym kandydatem stającym do konkursu była powódka. W wyniku tajnego głosowania uzyskano wynik: 5 głosów „tak”, 4 głosy „nie” i 1 głos „wstrzymujący się”, zatem powódka nie otrzymała ponad 50% głosów za powołaniem jej na dyrektora.
Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie, wyrokiem z dnia 12 marca 1998 r., oddalił apelację powódki, podzielając w pełni stanowisko Sądu pierwszej instancji. Uznał, iż przedstawiona w apelacji interpretacja wyników głosowania, że głos „wstrzymujący się ”należy traktować, jako głos „za”, jest nie do przyjęcia, jako zbyt daleko idąca interpretacja na korzyść powódki. Pełnomocnik powódki zaskarżył powyższy wyrok kasacją, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy - art. 391 w związku z art. 328 § 2 KPC przez niewyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa, art. 233 § 1 w związku z art. 382 KPC przez uznanie protokołów komisji konkursowej za wiarygodne, art. 382 KPC przez przyjęcie, iż powódka domagała się powierzenia jej funkcji dyrektora szkoły przez organ prowadzący, zamiast ustalenia, że nabyła do tego prawo oraz naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 36 a ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991
r. o systemie oświaty w związku z art. 14 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym przez przyjęcie, że w przypadku wyboru kandydata na dyrektora szkoły decyduje bezwzględna większość głosów oddanych, a więc także głosów wstrzymujących się, a nie zwykła większość głosów. Na podstawie art. 393¹⁵ KPC skarżąca wniosła o orzeczenie co do istoty sprawy, iż nabyła prawo do powierzenia jej stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej w W. oraz o zasądzenie kosztów za wszystkie instancje.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Słusznie zostało podniesione w kasacji, że roszczenie powódki, wynikające z art. 36 a ust. 3 ustawy dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (jednolity tekst: Dz.U. z 1996 r. Nr 106, poz. 496) dotyczyło ustalenia prawa, że stała się kandydatem, jako wyłoniona w ramach konkursu, na stanowisko dyrektora szkoły. Natomiast Sądy obu instancji przyjęły, że powódka domaga się powierzenia jej funkcji dyrektora szkoły przez organ prowadzący. Uchybienie to nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem kluczowym problemem w sprawie jest spór co do interpretacji wyników konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej w W., przeprowadzonego w dniu 27 maja 1997 r., a oba Sądy prawidłowo przyjęły zgodnie z § 4 regulaminu konkursu [...], że komisja konkursowa wyłania kandydata do objęcia stanowiska dyrektora w głosowaniu tajnym, jeżeli jeden z uczestników otrzymał ponad 50% głosów. Wynik głosowania został zapisany w protokole z posiedzenia komisji konkursowej w dniu 27 maja 1997 r. [...] w brzmieniu: tak (za powołaniem) - 5 głosów, nie (przeciw powołaniu) - 4 głosy, wstrzymuje się - 1 głos. Zapis ten jednoznacznie wskazuje, w jaki sposób głosowali członkowie komisji konkursowej, zatem zarzut kasacyjny o niewiarygodności tego protokołu, zgłoszony zresztą bez jego uzasadnienia, należało uznać za gołosłowny i bezzasadny. Powyższy wynik głosowania przekonuje, że powódka nie otrzymała ponad 50% głosów za wyłonieniem jej kandydatury na to stanowisko.
Ma rację Sąd Wojewódzki, że uboga jest treść § 4 regulaminu konkursowego, bo mowa jest jedynie o warunku „otrzymania ponad 50%” bez wskazania, jak należy oceniać głosy wstrzymujące się. Jest to jednak pełna regulacja dla przeprowadzenia tego konkursu, dlatego nie wymaga sięgania ani do analogii, ani do innych uregulowań, na przykład zawartych w art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz.U. Nr.16, poz. 95), które mają zastosowanie do uchwał organów gminy.
Dla rozstrzygnięcia sprawy nie są też przydatne rozważania na temat zwykłej, czy bezwzględnej większości głosów, skoro regulamin konkursu takich pojęć nie wprowadził. Zapis § 4 omawianego regulaminu wykładany najprościej oznacza, że otrzymać „ponad 50 %”głosów, to znaczy, że więcej niż połowa głosujących wypowiedziała się „za powołaniem”, czyli poparła daną kandydaturę na stanowisko dyrektora szkoły. Sąd Najwyższy podziela stanowisko Sądów obu instancji, że głos „wstrzymujący się” był głosem ważnym, czyli podlegał wliczeniu do głosów oddanych w głosowaniu, nie podlegał natomiast wliczeniu ani do głosów „za”, ani do głosów „przeciw”.
Powódka otrzymała jedynie 5 głosów popierających jej kandydaturę, co przy 10 osobach głosujących nie stanowi wymaganych regulaminem „ponad 50%”. Brak jest więc podstawy prawnej z art. 36 a ust. 3 ustawy o systemie oświaty do ustalenia iż została wyłoniona w konkursie, jako kandydat na stanowisko dyrektora szkoły. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 393¹² KPC Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.