Treść orzeczenia
Wyrok z dnia 16 września 1997 r.
Sygn. akt I PKN 259/97
Zakładowy staż pracy nie może być jedynym kryterium typowania pracowników do rozwiązania z nimi stosunków pracy w ramach tzw. zwolnień grupowych.
Przewodniczący SSN: Jadwiga Skibińska-Adamowicz, Sędziowie SN: Janusz Łętowski (sprawozdawca), Walerian Sanetra.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 16 września 1997 r. sprawy z powództwa Mirosława B. przeciwko Spółdzielczej Mleczarni "S." w R.P. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 14 marca 1997 r. [...] oddalił kasację.
Uzasadnienie
Mirosław B. działający przez swego pełnomocnika adwokata Andrzeja L. wniósł w dniu 5 maja 1997 r. kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy w Lublinie z dnia 14 marca 1997 r. [...]. Wyrokowi powyższemu zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 1 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.), wnosząc w konsekwencji o uwzględnienie kasacji i przywrócenie powoda do pracy, albo uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki w Lublinie zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim z dnia 29 listopada 1996 r. [...] i oddalił powództwo Mirosława B. przeciwko Spółdzielczej Mleczarni "S." w R.P. o przywrócenie do pracy. Sąd Wojewódzki - inaczej niż Sąd I instancji - zinterpretował dopuszczalność wypowiedzenia powodowi umowy o pracę z przyczyn ekonomicznych. W uzasadnieniu kasacji twierdzi się, iż w odpowiedzi na apelację z dnia 3 marca 1997 r. powód przytoczył argumenty świadczące o braku "ekonomicznych" podstaw do zwolnienia, które jednak przez Sąd Wojewódzki nie zostały wzięte pod uwagę.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Kasacja nie może być uwzględniona, gdyż orzeczenie Sądu Wojewódzkiego nie narusza powołanych w kasacji przepisów prawa materialnego.
W świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego, który nie może być kwestionowany ze względu na brak w kasacji zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego w sposób określony w art. 3931 pkt 2 KPC, jest niewątpliwe, że z uwagi na zmianę sytuacji ekonomicznej pozwany zakład pracy stanął przed koniecznością ograniczenia stanu zatrudnienia. Uczynił to w ten sposób, że ustalił kryteria zwalniania i na ich podstawie wytypował kilkunastu pracowników, wśród nich także powoda. Kryteriami tymi były: stan rodzinny, stan majątkowy, długość okresu zatrudnienia, wywiązywanie się z obowiązków pracowniczych. Są to więc okoliczności ważne i trafnie uznane za decydujące. Wprawdzie w grupie zwalnianych pracowników powód jest pracownikiem o najdłuższym stażu pracy (16 lat), lecz inni pracownicy mają również wystarczająco długi staż (8, 9 lat), by się na niego powoływać. Natomiast powód znajduje się w korzystniejszej sytuacji materialnej w porównaniu z innymi pracownikami, gdyż uzyskuje dochody z prowadzonej działalności gospodarczej, a poza tym pracuje także jego żona. Tak więc staż pracy nie był jedynym i zasadniczym elementem, który zakład pracy brał pod uwagę i który mógłby być argumentem przemawiającym przeciwko zwolnieniu powoda z pracy. Sąd Wojewódzki słusznie podniósł, że zakład pracy, stojąc przed koniecznością ograniczenia zatrudnienia, musiał podjąć trudną decyzję związaną z wyborem pracowników do zwolnienia, lecz wybór ten nie nastąpił wyłącznie według kryterium długości stażu pracy, lecz na podstawie wszystkich elementów łącznie, w tym także i tego, czy wytypowany pracownik w przypadku utraty pracy będzie miał możliwość utrzymania się. Z tych właśnie przyczyn Sąd Wojewódzki uznał, że Sąd Rejonowy błędnie ocenił stan faktyczny sprawy jako uzasadniający ochronę powoda przed rozwiązaniem umowy o pracę i stosując art. 386 § 1 KPC zmienił zaskarżony apelacją wyrok i orzekł co do istoty sprawy, oddalając powództwo.
Wbrew stanowisku zawartemu w skardze kasacyjnej wyrok Sądu Wojewódzkiego nie narusza art. 1 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, gdyż z ustaleń dokonanych w sprawie wynika, że sytuacja finansowa strony pozwanej wymagała redukcji zatrudnienia, zaś dobór pracowników do zwolnienia został dokonany w oparciu o przyjęte kryteria.
W tej sytuacji Sąd Najwyższy uznał, że kasacja nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i stosownie do art. 39312
KPC orzekł jak w sentencji wyroku.