Treść orzeczenia
Wyrok z dnia 16 września 1997 r.
Sygn. akt I PKN 257/97
Do przeniesienia nauczyciela w stan nieczynny stosuje się od dnia 7 sierpnia 1996
r. przepis art. 20 Karty Nauczyciela w brzmieniu ustalonym przez ustawę z dnia 14 czerwca 1996 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela (Dz.U. Nr 87, poz. 396).
Przewodniczący SSN: Jadwiga Skibińska-Adamowicz, Sędziowie SN: Janusz Łętowski (sprawozdawca), Walerian Sanetra.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 16 września 1997 r. sprawy z powództwa Ewy K. przeciwko Szkole Podstawowej [...] w J. o uznanie za bezskuteczne przeniesienia w stan nieczynny, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Przemyślu z dnia 26 marca 1997 r. [...]
1. zmieniłw całości zaskarżony wyrok w ten sposób, że oddalił apelację strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Jarosławiu z dnia 5 grudnia 1996 r. [...] i zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki Ewy K. kwotę 75 (siedemdziesiąt pięć) zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego,
2. zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki Ewy K. kwotę 90 (dziewięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania za instancję kasacyjną.
Uzasadnienie
Ewa K., działając przez swego pełnomocnika radcę prawnego Franciszkę D., wniosła w dniu 12 maja 1997 r. kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Przemyślu z dnia 26 marca 1997 r. [...], zarzucając temu wyrokowi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela i wnosząc o jego uchylenie lub zmianę.
Pismem z dnia 22 sierpnia 1996 r. doręczonym powódce w dniu 23 sierpnia 1996 r. dyrektor Szkoły Podstawowej [...] w J. przeniosła powódkę Ewę K. w stan nieczynny, powołując się na art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela. Od wymienionego przeniesienia odwołała się powódka, żądając uznania go za bezskuteczne i podając w uzasadnieniu, że w pozwanej Szkole nie zaszły zmiany organizacyjne, które uzasadniałyby przeniesienie jej w stan nieczynny. Szkoła nie uległa likwidacji, nie doszło też do zmniejszenia liczby oddziałów ani planu nauczania. Ponadto na miejsce powódki zatrudniono inną osobę. Strona pozwana w odpowiedzi na pozew twierdziła, że w Szkole zaszły zmiany organizacyjne.
Sąd Rejonowy w Jarosławiu wyrokiem z dnia 5 grudnia 1996 r. [...] uznał za bezskuteczne przeniesienie powódki w stan nieczynny uzasadniając, że w Szkole Podstawowej [...] w J. uległa zmniejszeniu liczba oddziałów, ale nie uległa zmianie liczba osób zatrudnionych w świetlicy szkolnej. Ponadto, jak zauważył Sąd I instancji, w miejsce powódki zatrudniono inną osobę w tym samym wymiarze godzin. Orzeczenie powyższe zaskarżyła strona pozwana.
Wyrokiem z dnia 26 marca 1997 r. Sąd Wojewódzki w Przemyślu-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżony wyrok Sądu I instancji i powództwo oddalił, podając w uzasadnieniu, że w Szkole zaszły zmiany organizacyjne polegające na zmniejszeniu liczby oddziałów. Sąd Apelacyjny uznał również za niesłuszny zarzut powódki dotyczący niezachowania przez pozwaną terminu przeniesienia w stan nieczynny. Zdaniem Sądu Apelacyjnego Karta Nauczyciela przed nowelizacją pozwalała na przeniesienie nauczyciela w stan nieczynny najpóźniej z dniem 31 sierpnia danego roku szkolnego, lecz przepisy te obowiązywały do 1 września 1996 r. Dopiero po tym terminie zaczęły obowiązywać zmienione przepisy przewidujące inny termin przeniesienia w stan nieczynny, a mianowicie 31 maja danego roku szkolnego.
Podstawowym argumentem, na którym oparto kasację, jest naruszenie przez Sąd Wojewódzki przepisów art. 20 ustawy - Karta Nauczyciela. Zdaniem powódki Sąd błędnie ocenił, że w dacie doręczenia jej pisma przenoszącego w stan nieczynny nie obowiązywały jeszcze przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1996 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 87, poz. 396). Skarżąca wywodzi, iż zgodnie z art. 11 wymienionej ustawy wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów, które wchodzą w życie w innym terminie. Nie dotyczy to jednak art. 2. Przedmiotowa ustawa została ogłoszona w dniu 23 lipca 1996 r. Bezsporne jest zatem, że art. 20 w nowym brzmieniu zaczął obowiązywać od dnia 7 sierpnia 1996 r. Od tego też dnia przeniesienie nauczyciela w stan nieczynny może nastąpić najpóźniej 31 maja danego roku szkolnego. Dlatego przeniesienie powódki w stan nieczynny z dniem 1 września 1996 r., doręczone jej w dniu 23 sierpnia 1996 r., narusza przepisy prawa.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Podstawowym problemem prawnym występującym w sprawie jest zagadnienie terminu przewidzianego w przepisie art. 20 ust. 3 Karty Nauczyciela w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 14 czerwca 1996 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela. Przepis ten ustanawia zasadę, iż przeniesienie nauczyciela w stan nieczynny może nastąpić najpóźniej w dniu 31 maja danego roku szkolnego, a naruszenie tego terminu czyni ową czynność prawną sprzeczną z przepisami o rozwiązywaniu stosunku pracy. Bezsporne jest również, iż zmieniony art. 20 Karty Nauczyciela wszedł w życie w dniu 7 sierpnia 1996 r. Skoro zaś tak, to jest oczywiste, że decyzja strony pozwanej o przeniesieniu powódki w stan nieczynny od dnia 1 września 1996 r., doręczona jej w dniu 23 sierpnia 1996 r., została trafnie zakwestionowana jako naruszająca prawo materialne. W tej sytuacji, skoro nie ma naruszeń istotnych przepisów postępowania, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, Sąd Najwyższy mógł orzec co do istoty sprawy. Z tego względu na podstawie art. 39315 KPC Sąd
Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok i oddalił apelację strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego uwzględniającego powództwo.