Treść orzeczenia
Sygn. akt I CZ 89/08
Postanowienie
Dnia 14 listopada 2008 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący,
sprawozdawca)
SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian
SSA Dariusz Dończyk
w sprawie ze skargi Z. L. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa Z. L. przeciwko L. O. i A. O. o rozwiązanie umowy, zakończonej postanowieniem Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 26 października 2006 r., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 listopada 2008 r., zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 4 czerwca 2008 r., oddala zażalenie i nie obciąża skarżącej obowiązkiem zwrotu pozwanym kosztów postępowania zażaleniowego.
Uzasadnienie
Powódka Z. L. wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 26 października 2008 r. o odrzuceniu jej apelacji. Zażalenie na to postanowienie oddalił Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 21 marca 2007 r. Jako podstawę wznowienia powódka wskazała nieważność postępowania (art. 401 ust. 2 k.p.c.) przed Sądem Apelacyjnym, spowodowaną jej nieprawidłową reprezentacją przez pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2008 r. Sąd Apelacyjny z powołaniem się na art. 410 § 1 k.p.c. odrzucił powyższą skargę, przyjmując, że jest ona niedopuszczalna. Zaskarżone postanowienie nie jest bowiem orzeczeniem merytorycznym kończącym postępowanie w sprawie, o jakim mowa w art. 399 § 1 k.p.c., ani też skarga nie została oparta na podstawie wznowienia przewidzianej w art. 399 § 2 k.p.c., tj. na podstawie z art. 4011 k.p.c.
Powódka zaskarżyła powyższe postanowienie zażaleniem, domagając się jego uchylenia. Podniosła zarzut błędu w ustaleniach faktycznych. Zarzut ten nie został skonkretyzowany, poza wskazaniem, że w postępowaniu, którego wznowienia domaga się skarżąca, doszło do nieważności postępowania, gdyż pełnomocnik z urzędu nieprawidłowo wykonywał swoje obowiązki (nie uiścił opłaty od apelacji), co spowodowało odrzucenie apelacji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Zarzuty podniesione przez skarżącą nie dotyczą przyczyn odrzucenia wniesionej przez nią skargi, jakie przyjął Sąd Apelacyjny, lecz skupiają się wokół wskazanej przez skarżącą podstawy wznowienia – art. 401 ust. 2 k.p.c. Tymczasem podstawowym zagadnieniem jest to, czy skarga o wznowienie postępowania w ogóle jest w niniejszej sprawie dopuszczalna.
Art. 399 k.p.c. nie wprowadza powszechnej dopuszczalności skargi o wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania. Przeciwnie, nadaje jej charakter środka wyjątkowego i szczegółowo limituje wypadki, kiedy taka skarga może być złożona. Skarga przewidziana jest jedynie w sprawach zakończonych prawomocnym orzeczeniem merytorycznym (art. 399 § 1 k.p.c.), a w wypadku kiedy orzeczenie kończące ma charakter postanowienia formalnego - skargę o wznowienie postępowania można wnieść tylko wtedy, kiedy postanowienie wydane zostało na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą orzekł Trybunał Konstytucyjny (art. 399 § 2 k.p.c.).
W rozpatrywanej sprawie postępowanie zakończyło się prawomocnym postanowieniem o odrzuceniu apelacji, a zatem postanowieniem formalnym. Skarga o wznowienie postępowania byłaby więc dopuszczalna jedynie wówczas, gdyby powódka zarzucała, iż odrzucenie apelacji nastąpiło na podstawie przepisu zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny. Powódka nie opiera jednak skargi na podstawie z art. 4011 k.p.c. lecz na podstawie z art. 401 ust. 2 k.p.c., a ta podstawa nie uprawnia do żądania wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem formalnym.
Z tych przyczyn zażalenie powódki należało oddalić (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.).