descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt I CZ 58/11

Postanowienie

Dnia 9 września 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Marta Romańska

SSA Marek Machnij

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 24 lutego 2011 r., Sąd Okręgowy odrzucił skargę M.G., W. O. i J. A. o wznowienie postępowania w sprawie z wniosku M. G., z udziałem W. O., J. A. i m. st. Warszawy, w przedmiocie stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, zakończonej prawomocnym postanowieniem tego Sądu z dnia 27 lutego 2008 r. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że jako nowy dowód powołano w skardze wyrys planu gruntów wsi „S. lit. B." z 1889 r., na którym oparta była także poprzednia skarga o wznowienie tego postępowania, odrzucona postanowieniem tego Sądu z dnia 17 listopada 2009 r. Z tego względu, biorąc pod uwagę przewidziany w art. 407 § 1 k.p.c. trzymiesięczny termin do wniesienia skargi c wznowienie, liczony od dnia dowiedzenia się przez stronę o podstawie wznowienia Sąd Okręgowy uznał, że ponowna skarga została wniesiona z przekroczeniem tego terminu. Ponadto Sąd przyjął, że według art. 416 § 1 k.p.c. nie jest dopuszczalne dalsze wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie. Odnosząc się natomiast do dołączonych do skargi odbitek z dodatku „Polska Zbrojna - Rewja" z dnia 19 lipca 1925 r. i z czasopisma „Świat" z 1926 r. oraz wyciągów internetowych, Sąd Okręgowy przyjął że skarżące miały możliwość ich wykorzystania w toku postępowania prawomocnie zakończonego, stąd nie mogą stanowić podstawy wznowienia określonej w art. 403 § 2 k.p.c. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy przyjął art. 410 § 1 art. 416 § 1 k.p.c. W zażaleniu na to postanowienie skarżące zarzuciły naruszenie art. 416 § 1 k.p.c. polegające na przyjęciu, że odrzucenie poprzedniej skargi o wznowienie postępowania stanowi przeszkodę do ponownego żądania wznowienia. Zarzuciły też błędne zakwalifikowanie jako podstawy wznowienia wspomnianego wyrysu z 1889 r. w sytuacji, gdy według treści skargi „nową okoliczność" stanowić miała informacja z dnia 13 września 2010 r., pochodząca od Archiwum Państwowego dla m.st. Warszawy, według której wyrysu tego nie odnaleziono w zasobach archiwalnych. Zdaniem skarżących na podstawie tej informacji oraz w związku z tym, że wiedzę o istnieniu wspomnianego wyrysu skarżące powzięły od W. G. dopiero w dniu 3 maja 2009 r., należało przyjąć, że przesłanki z art. 403 § 2 k.p.c. zostały spełnione, a przewidziany w art. 407 § 1 k.p.c. termin zachowany. Skarżące podniosły także, że wspomniane odbitki z 1925 r. i 1926 r. zostały wykryte przez W. O. i jej męża dopiero w październiku 2010 r., co miało zostać uprawdopodobnione w drodze ich przesłuchania, czego jednak Sąd Okręgowy nie dopełnił. Według skarżących brak było zatem podstaw do przyjęcia, że miały one możliwość wykorzystania tych odbitek w poprzednim postępowaniu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.

Za zasadny uznać należy podniesiony przez żalących zarzut naruszenia art. 416 § 1 k.p.c. Ponieważ art. 524 k.p.c. nie reguluje w sposób wyczerpujący wznowienia postępowania nieprocesowego, odpowiednie zastosowanie na podstawie art. 13 § 2 k.p.c. ma art. 416 § 1 k.p.c., który przewiduje niedopuszczalność dalszego wznawiania takiego postępowania, jeżeli zakończone zostało prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie Zarówno w doktrynie, jak i judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się, że art. 416 § 1 k.p.c. nie stosuje się w sytuacji, gdy uprzednio wydano postanowienie odrzucające skargę o wznowienie (postanowienie Sądu Najwyższego z 29 czerwca 2006 r., IV CZ 51/06, nie publ.). Skoro zatem postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 17 listopada 2009 r. poprzednia skarga o wznowienie została odrzucona, to Sąd ten błędnie wskazał art. 416 § 1 k.p.c. jako podstawę odrzucenia kolejnej skargi o wznowienie. Pomimo tego, odrzucenie skargi w oparciu o art. 410 § 1 k.p.c. należy uznać za prawidłowe. W związku z podstawą wznowienia przewidzianą w art. 403 § 2 k.p.c. trzeba wskazać, że informacja z dnia 13 września 2010 r. z Archiwum Państwowego dla m.st. Warszawy, jako środek dowodowy powstały już po uprawomocnieniu się postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 27 lutego 2008 r., nie może stanowić podstawy wznowienia przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c. (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 1969 r., III PZP 63/68, OSNCP 1969, nr 12, poz. 208). Ponadto zważywszy na treść ponownej skargi o wznowienie oraz na to, że wspomniana informacja archiwum odnosi się do wskazanego wyżej wyrysu z 1889 r. za prawidłowy uznać należy wniosek Sądu Okręgowego, że skarżący, jako środek dowodowy przewidziany w art. 403 § 2 k.p.c., powołali w skardze również ten wyrys w dniu 3 maja 2009 r. Bez wątpienia zatem oparcie na nim ponownej skargi, wniesionej w dniu 8 listopada 2010 r., odbyło się z przekroczeniem trzymiesięcznego terminu określonego w art. 407 § 1 k.p.c. Na akceptację zasługuje także wniosek Sądu Okręgowego, iż przed prawomocnym zakończeniem postępowania o zasiedzenie żalący mieli możliwość skorzystania z wyżej wymienionych odbitek z czasopism opublikowanych w 1925 r. i 1926 r. Czasopisma te były bowiem dostępne i tylko od żalących zależało, czy i kiedy powezmą wiadomość o ich treści i ewentualnie użyją jako materiału dowodowego. Nie mogą one zatem stanowić środków dowodowych, o których mowa w art. 403 § 2 k.p.c. Przewidziana tym przepisem niemożliwość skorzystania ze środków dowodowych w poprzednim postępowaniu oznacza jedynie obiektywną niemożliwość ich powołania (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 1999 r., II CKN 807/98, nie publ.).

Z tych przyczyn, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941

§ 3 k.p.c., Sąd

Najwyższy postanowił jak w sentencji.