Treść orzeczenia
Sygn. akt I CZ 23/12
Postanowienie
Dnia 10 października 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
SSN Bogumiła Ustjanicz
w sprawie z powództwa B. S. przeciwko G. S. o ustalenie nieważności umowy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 października 2012 r., zażalenia pozwanej na postanowienie zawarte w pkt. II wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 17 marca 2011 r., oddala zażalenie; zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 600 (sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
Uzasadnienie
W wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 17 marca 2011 r. orzeczono o nieobciążaniu powódki obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanych (pkt I, 2).
W zażaleniu na to rozstrzygnięcie pozwana G. S. wnosiła o jego zmianę w całości i zasądzenie od powódki na jej rzecz kosztów postępowania apelacyjnego w wysokości łącznej 7.700 zł. Stanowisko Sądu Apelacyjnego w zaskarżonym zakresie skarżąca uznała za niesprawiedliwe i sprzeczne z przepisami prawa, a zwłaszcza z art. 98 § 1 k.p.c. W ocenie skarżącej, nie wykazano, że zachodzą szczególne powody usprawiedliwiające odejście od zasady wyrażonej w tym przepisie i zastosowanie art. 102 k.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika to, dlaczego Sąd drugiej instancji zastosował art. 102 k.p.c. Chodzi mianowicie o wiek i trudną sytuację majątkową powódki, którą zwolniono od kosztów w całości.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje stanowisko, że kwestia zastosowania w rozpoznawanej sprawie art. 102 k.p.c. pozostawiona jest orzekającemu Sądowi z odwołaniem się do jego kompetencji, bezstronności, doświadczenia i poczucia sprawiedliwości. Ocena w tym zakresie ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności sprawy i może być podważona przez Sąd wyższej instancji w zasadzie jedynie wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa (zob. ostatnio np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2012 r., III CZ 10/12, OSNC 2012, z. 718, poz. 98).
W ocenie Sądu Najwyższego, w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia o kosztach znalazły się zasadnicze, przyjęte przez Sąd Apelacyjny, okoliczności, które mogły w wystarczający sposób usprawiedliwiać nieobciążenie powódki – mimo uwzględnienia apelacji – kosztami postępowania apelacyjnego. Nie jest ono rażąco niesprawiedliwe, nawet przy uwzględnieniu okoliczności podanych przez skarżącą w końcowych fragmentach uzasadnienia zażalenia (uszczuplenie w wyniku procesu środków skarżącej na utrzymanie i stres spowodowany tym procesem).
W tej sytuacji Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako nieuzasadnione (art. 3941
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.). O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono stosownie do art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c.