Treść orzeczenia
Sygn. akt I CZ 129/15
Postanowienie
Dnia 24 lutego 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący)
SSN Wojciech Katner
SSN Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca)
w sprawie z wniosku L. K. przy uczestnictwie A. F. o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, w przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 lutego 2016 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 3 lipca 2015 r., uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 maja 2014 roku Sąd Rejonowy oddalił wniosek L.
K. o orzeczenie wobec uczestnika postępowania A. F. zakazu prowadzenia działalności, o którym mowa w art. 373 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku – Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 233 ze zm.). W ramach kontroli wstępnej apelacji wniesionej przez wnioskodawcę, przewodniczący w sądzie pierwszej instancji wezwał jego pełnomocnika do uiszczenia opłaty od apelacji. Po stwierdzeniu, że opłata ta nie wpłynęła w zakreślonym terminie, Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 16 października 2014 roku, doręczonym pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 21 października 2012 roku, odrzucił apelację jako nieopłaconą. Postanowienie to uprawomocniło się wobec nie wniesienia zażalenia przez wnioskodawcę. Na skutek pisma pełnomocnika wnioskodawcy z dnia 12 grudnia 2014 roku o reasumpcję postanowienia o odrzuceniu apelacji, wskazującego, że została ona prawidłowo opłacona, Sąd pierwszej instancji postanowieniem z dnia 16 grudnia 2014 roku, wydanym na podstawie art. 359 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. i art. 376 ust. 1 p.u.n., uchylił swoje prawomocne postanowienie z dnia 16 października 2014 roku o odrzuceniu apelacji i przekazał ją do Sądu Okręgowego celem merytorycznego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 3 lipca 2014 roku, Sąd Okręgowy umorzył postępowanie apelacyjne na podstawie art. 355 § 1 w związku z art. 391 § 1 k.p.c., podnosząc, że Sąd Rejonowy naruszył art. 359 § 1 k.p.c., stąd postępowanie apelacyjne podlegało umorzeniu.
W zażaleniu wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 355 § 1 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. oraz art. 373 k.p.c. i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Nie ulega wątpliwości, że Sąd Rejonowy uchylając postanowieniem z dnia 16 grudnia 2014 roku swoje wcześniejsze prawomocne postanowienie z dnia 16 października 2014 roku o odrzuceniu apelacji, naruszył art. 359 § 1 k.p.c. stanowiący, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Postanowienie o odrzuceniu apelacji jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, tak więc Sąd Rejonowy pozostawał nim związany zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2006 roku, III CZ 4/06, nie publ. i z dnia 21 grudnia 2000 roku, IV CKN 1804/00, nie publ.). Mogło ono podlegać uchyleniu jedynie w wyniku uwzględnienia zażalenia, którego w rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie złożył.
W rozpoznawanej sprawie Sąd drugiej instancji umorzył postępowanie apelacyjne na podstawie art. 355 § 1 w związku z art. 391 § 1 k.p.c., nie wskazując jednak jednoznacznie, z jakich przyczyn wydanie orzeczenia apelacyjnego przez ten sąd stało się niedopuszczalne lub zbędne. Tymczasem w świetle art. 373 k.p.c. konsekwencją ujemnego wyniku przeprowadzonej przez sąd drugiej instancji ponownej kontroli prawidłowości przekazanej apelacji, w tym jej niedopuszczalności, która zaistniała w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, jest postanowienie o odrzuceniu apelacji, a nie umorzeniu postępowania apelacyjnego.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji (art. 3941 § 3 w związku z art.
39815
§ 1 k.p.c.).