Treść orzeczenia
Sygn. akt I CZ 12/12
Postanowienie
Dnia 17 maja 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Antoni Górski (przewodniczący)
SSN Krzysztof Pietrzykowski
SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa T. M. przeciwko A. Z. o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 maja 2012 r., zażalenia powoda na postanowienie zawarte w punktach II i III wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 7 września 2011 r.,
1. uchyla zaskarżone postanowienie zawarte w punkcie II (drugim) wyroku Sądu Apelacyjnego i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi
Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego,
2. odrzuca zażalenie w pozostałej części.
Uzasadnienie
W zawartym w wyroku z dnia 7 września 2011 r. postanowieniu Sąd Apelacyjny – po rozpoznaniu apelacji powoda – zasądził od powoda na rzecz pozwanej 2700 zł z tytułu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym i przyznał radcy prawnemu J. G. od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego „kwotę 2700 zł plus 22% VAT tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawna udzieloną powodowi z urzędu” (pkt II i III sentencji wyroku). Uzasadnienie tego rozstrzygnięcia ograniczył do stwierdzenia, że „postanowił o kosztach na podstawie art. 98 w zw. z art. 108 k.p.c.”.
W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik powoda zarzucił, że orzeczenie co do kosztów procesu jest wadliwe, ponieważ zachodzą podstawy do nieobciążenia powoda tymi kosztami (art. 102 k.p.c.). Sąd powinien zatem zgodnie z wnioskiem powoda nie obciążyć go kosztami postępowania apelacyjnego. Zarzucił również, że Sąd błędnie ustalił wysokość kosztów z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i zastosował nieaktualną stawkę podatku od towarów i usług. W konkluzji zażalenia wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i nieobciążenie powoda kosztami procesu oraz przyznanie radcy prawnemu z tytułu pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym opłaty w wysokości 3 600 zł, podwyższonej o 23% podatek od towarów i usług.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że do uzasadnienia postanowienia o kosztach procesu znajduje odpowiednie zastosowania - na podstawie art. 361 k.p.c. - przepis art. 328 § 2 k.p.c. Uzasadnienie ograniczone – jak w rozpoznawanej sprawie – jedynie do przytoczenia podstawy prawnej, bez przedstawienia motywów rozstrzygnięcia nie spełnia wymagania przewidzianego w art. 328 § 2 k.p.c. Rolą Sądu Najwyższego nie jest poszukiwanie motywów orzeczenia o kosztach procesu, niezbędnych do oceny zasadności zażalenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2010 r., V CZ 7/10, OSNC-ZD 2010, nr 4, poz. 104 i z dnia 21 stycznia 2011 r., II PZ 49/10, niepubl.). Postanowienie w części dotyczącej rozstrzygnięcia co do kosztów procesu należało zatem uchylić i przekazać sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania (art. 39815
§ 1 w związku z art. 3941
§ 3 k.p.c.).
Zażalenie w pozostałym zakresie podlega natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne (art. 373 w związku z art. 3941
§ 3 i art. 39821 k.p.c.).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego jest ugruntowane stanowisko, że nie przysługuje zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie przyznania od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu w postępowaniu przed sądem odwoławczym (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2007 r., III CZ 61/07, niepubl., z dnia 17 listopada 2009 r., III CZ 53/09, OSNC 2001, nr 5, poz. 79 i z dnia 15 kwietnia 2010 r., II CZ 118/09, niepubl.). Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie podziela to stanowisko i jego motywy, zawarte w przytoczonych orzeczeniach. Nie ma potrzeby ich szczegółowego omawiana, ponieważ zostały one przedstawianie w opublikowanym postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2009 r., III CZ 53/09. Wystarczy jedynie stwierdzić, że zaskarżone w sprawie postanowienia w przedmiocie przyznania od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym nie jest w rozumieniu art. 3941
§ 1 pkt 2 k.p.c. postanowieniem sądu drugiej instancji co do kosztów procesu.
Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia.