Treść orzeczenia
Sygn. akt I CZ 108/13
Postanowienie
Dnia 10 stycznia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Mirosław Bączyk
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
w sprawie z wniosku B. R. przy uczestnictwie U. M., R. R., P. R. i M. R. o zasiedzenie, dział spadku i zniesienie współwłasności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 stycznia 2014 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 29 lipca 2013 r., uchyla punkt 2 (drugi) zaskarżonego postanowienia i w pozostałym zakresie zażalenie odrzuca. .
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy po rozpoznaniu wniosku B. R. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 26 marca 2013 r. i doręczenia odpisu postanowienia z uzasadnieniem, postanowieniem z dnia 29 lipca 2013 r. oddalił wniosek o przywrócenie terminu i odrzucił wniosek o uzasadnienie. W uzasadnieniu wskazał, że obowiązek prawidłowego i starannego sporządzenia pisma procesowego obciąża każdego zainteresowanego w sprawie.
W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawca wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
W sprawie wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie został złożony w terminie, jednakże w nagłówku zamiast imienia wnioskodawcy znalazło się imię jego małżonki M. R. przy czym sam wniosek miał zostać podpisany przez wnioskodawcę. Sąd Okręgowy wskazał, że podpis z uwagi na nieczytelność nie pozwalał na jego weryfikację. Zauważył ponadto, że na kopercie w miejscu nadawcy wpisano „B.M. R.”, a nie wyłącznie wnioskodawcę. Sąd Okręgowy w W. postanowienie z dnia 26 marca 2013 r. wraz z uzasadnieniem przesłał uczestniczce M. R.
Trzeba podzielić pogląd, że określając charakter pisma strony działającej bez adwokata lub radcy prawnego należy mieć na względzie te elementy treści pisma i okoliczności jego złożenia, które najpełniej wyrażają wolę oraz dążenie strony (por. orzeczenia Sądu Najwyższego: z dnia 28 czerwca 2002 r., I CZ 67/02, niepublikowane, z dnia 18 kwietnia 1997 r., I PZ 9/97, OSNP 1998, nr 2, poz. 47, z dnia 11 marca 1998 r., II UKN 551/97, OSNP 1999, nr 6, poz. 226).
Gdyby rzeczywiście wnioskodawca złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 26 marca 2013 r. i doręczenia odpisu postanowienia z uzasadnieniem w terminie, to czyniłoby to bezprzedmiotową kwestię przywrócenia terminu.
Wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej i zażalenie na odrzucenie pisma z powodu uchybienia terminu do dokonania tej czynności – wyłączają się wzajemnie. Jeżeli strona twierdzi - jak uczynił to wnioskodawca - że dokonała czynności w terminie, a sąd błędnie uznał, że uchybiła terminowi – powinna wnieść zażalenie. Wniosek o przywrócenie terminu jest aktualny tylko wówczas, gdy strona nie neguje uchybienia terminu i wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Zbędne jest składanie przez ostrożność procesową wniosku o przywrócenie terminu na wypadek, gdyby zażalenie na odrzucenie pisma zostało oddalone.
Innymi słowy, wniosek o przywrócenie terminu jest z natury rzeczy aktualny tylko wtedy, gdy - według zainteresowanego - nie dotrzymał on terminu (por. np. orzeczenie SN z dnia 15 czerwca 1957 r. II CZ 123/57, NP 1958, nr 3, s. 116.). Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.