Treść orzeczenia
Sygn. akt I CSK 196/13
Postanowienie
Dnia 15 stycznia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Iwona Koper
SSN Dariusz Zawistowski
w sprawie z powództwa Miasta W. przeciwko C. P. W. Spółce z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 stycznia 2014 r., skargi kasacyjnej strony powodowej od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 4 października 2012 r., uchyla zaskarżone postanowienie i pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego Sądowi Okręgowemu w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 lipca 2011 r. Sąd Rejonowy w W. oddalił powództwo Miasta W. o zasądzenie od strony pozwanej C. P. W. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwoty 71.493,92 zł z odsetkami ustawowymi - tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie przez pozwaną spółkę z nieruchomości stanowiącej własność powoda oraz umorzył postępowanie w zakresie żądania zapłaty kwoty 6.924,05 zł i orzekł o kosztach procesu.
Miasto W. wniosło apelację od tego wyroku w części oddalającej powództwo. Ponieważ w toku postępowania międzyinstancyjnego, dnia 31 października 2011 r. została ogłoszona upadłość likwidacyjna pozwanej Spółki, Sąd Okręgowy w W., uznając, iż w sprawie ma zastosowanie art. 1821
§ 1 k.p.c. na jego podstawie postanowieniem z dnia 4 października 2012 r. uchylił wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie w sprawie.
Miasto W. wniosło skargę kasacyjną od tego wyroku, w której zarzuciło naruszenie art. 386 § 3 k.p.c. skutkujące nieważnością postępowania wobec umorzenia postępowania z powołaniem się na przepis art. 1821 § 1 k.p.c., który w dacie orzekania przez Sąd Okręgowy nie obowiązywał. Zdaniem skarżącej decyzja Sądu pozbawiła ją możliwości obrony swych praw poprzez uniemożliwienie poddania kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest uzasadniona. Słusznie zarzuca się w niej zastosowanie art. 1821
§ 1 k.p.c., wprowadzonego ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. (Dz. U. Nr 235, poz. 1699), która weszła w życie z dniem 20 marca 2007 r. a przepis ten zgodnie z zamierzeniami ustawodawcy miał uporządkować skutki ogłoszenia upadłości podmiotu postępowania cywilnego (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2010 r., OSNC 2010, nr 10, poz. 134) przez zakaz dalszego toczenia się postępowań sądowych o wierzytelności, które mogą być dochodzone w trybie zgłoszenia do masy upadłości (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2010 r., III CSK 310/09, niepubl.). Sąd Okręgowy dokonując prawidłowej wykładni art. 1821
§ 1 k.p.c. nie uwzględnił jednak, że został on uchylony kilka miesięcy przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, a mianowicie z dniem 3 maja 20012 r. wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2011 nr 233 poz. 1381 oraz art. 11 tej ustawy). Wynika to z postanowienia art. 9 ust. 4 tej ustawy realizującego intertemporalną zasadę bezpośredniego działania nowej ustawy, określanej także jako zasada „czynności procesowych”. Zgodnie z jego treścią przepisu art. 1821 k.p.c., nie stosuje się od dnia wejścia w życie ustawy.
W tych okolicznościach doszło do zastosowania jako podstawy rozstrzygnięcia nieistniejącego przepisu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39815
§ 1 k.p.c. oraz art. 39821
§ 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1, 108 § 2 k.c. orzekł jak wyżej.