Orzeczenia do art. 415 Kodeksu cywilnego

1. 1
   Dochodzenie roszczeń uzupełniających z wypadków przy pracy wymaga wykazania odpowiedzialności na podstawie czterech przesłanek.

   Sąd Najwyższy konsekwentnie wymaga, aby pracownik dochodzący roszczeń uzupełniających na podstawie art. 415 KC wykazał: odpowiedzialność pracodawcy z tytułu czynu niedozwolonego, udowodnienie szkody i związek przyczynowy między zdarzeniem a powstaniem szkody. Wymóg wykazania winy i braku naruszenia obowiązków wynika z faktu, że samo bezprawne działanie musi wynikać z naruszenia przepisów szczególnych o ochronie pracownika lub powszechnie akceptowanych reguł ostrożności. Orzeczenia podkreślają, że wina pracodawcy nie wynika z każdej sytuacji niekorzystnej dla pracownika, ale wyłącznie z rzeczywistego naruszenia obowiązków.

   II UKN 450/971998II UKN 484/971998I PKN 353/981998I PKN 376/981998
2. 2
   Cywilnoprawna odpowiedzialność pracodawcy za wypadki przy pracy ma charakter uzupełniający wobec roszczeń z ustawy wypadkowej.

   Orzecznictwo Sądu Najwyższego przeważnie wskazuje, że pracownik nie może dochodzić odszkodowania i renty na podstawie art. 444 KC (stosowanego w analogii w ramach art. 415 KC) przed rozpoznaniem roszczeń o świadczenia przysługujące na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Możliwość dochodzenia roszczeń uzupełniających z prawa cywilnego nie oznacza odpowiedzialności pracodawcy według zasad wynikających z ustawy wypadkowej, a jedynie stanowi dodatkową ścieżkę dochodzenia odszkodowania.

   II UKN 293/971997II UKN 155/981998
3. 3
   Działanie pracodawcy jest bezprawne w rozumieniu art. 415 KC tylko wtedy, gdy narusza przepisy szczególne lub powszechnie akceptowane reguły ostrożności.

   Sąd Najwyższy wyjaśnia, że nie każde działanie pracodawcy, które powoduje szkodę, jest bezprawne. Zaniechanie określonych czynności (np. nakazania zamykania sklepu) nie stanowi naruszenia obowiązków pracodawcy wynikających ze stosunku pracy ani powszechnie akceptowanych reguł ostrożności, jeśli nie są to obowiązki nałożone przez przepisy prawa. Analogicznie, samo rozwiązanie stosunku pracy, choć przyczyna może się okazać nieprawdziwa, nie stanowi bezprawnego działania, jeśli proceduralno nastąpiło prawidłowo. Bezprawność wymaga rzeczywistego naruszenia obowiązku.

   II UKN 484/971998I PKN 353/981998
4. 4
   Przyczynienie się poszkodowanego do powstania szkody wpływa na obniżenie odszkodowania na podstawie art. 362 KC.

   Orzecznictwo dopuszcza zmniejszenie obowiązku naprawienia szkody ze względu na przyczynienie się pracownika do powstania lub rozwoju schorzenia (np. nałogowe palenie papierosów przyczyniające się do nowotworu krtani). Sąd Najwyższy uznał, że obniżenie odszkodowania przez sąd drugiej instancji nie stanowi naruszenia art. 362 i 445 KC, co potwierdza zasadę odpowiedzialności porównawczej w wypadkach częściowej winy poszkodowanego.

   II UKN 20/971997II UKN 174/981998

warningZastrzeżenia: Orzeczenia w dostarczonym zbiorze pochodzą z lat 1995–2010 i skupiają się przede wszystkim na odpowiedzialności za wypadki przy pracy. Material obejmuje sprawy pracownicze, gdzie art. 415 KC stosuje się w kontekście stosunku pracy. Brakuje orzeczeń do art. 415 KC w szerszym zakresie prawa cywilnego (np. odpowiedzialność deliktowa poza sferą pracy). Niektóre orzeczenia zawierają jedynie fragmenty bez pełnego stanu faktycznego.

Opracowanie wygenerowane automatycznie na podstawie streszczeń orzeczeń z tej strony — ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Sygnatury i tezy zweryfikuj w pełnym tekście orzeczenia przed powołaniem.