Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznejz dnia 20 czerwca 2023 r.w sprawie standardu podstawowych usług świadczonych przez specjalistyczne ośrodki
wsparcia dla osób doznających przemocy domowej oraz wymagań kwalifikacyjnych wobec
osób zatrudnionych w tych ośrodkach 1)Minister Rodziny i Polityki Społecznej kieruje działem administracji rządowej - zabezpieczenie
społeczne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia
6 października 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny
i Polityki Społecznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 416).
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej zarządza się, co następuje:
§ 1.
1.
Standard podstawowych usług świadczonych przez specjalistyczny ośrodek wsparcia dla
osób doznających przemocy domowej, zwany dalej „ośrodkiem”, obejmuje:
1)
w zakresie interwencyjnym:
a)
zapewnienie schronienia osobie doznającej przemocy domowej oraz dzieciom pozostającym
pod jej opieką przez okres do trzech miesięcy z możliwością przedłużenia w przypadkach
uzasadnionych sytuacją osoby doznającej przemocy domowej, w szczególności wynikającą
z konieczności zapewnienia jej bezpieczeństwa,
b)
ochronę osoby doznającej przemocy domowej przed osobą stosującą przemoc domową,
c)
udzielanie natychmiastowej wszechstronnej pomocy, w tym pomocy psychologicznej i prawnej,
oraz zorganizowanie niezwłocznie dostępu do pomocy medycznej, w przypadku gdy wymaga
tego stan zdrowia osoby doznającej przemocy domowej,
d)
rozpoznanie sytuacji osoby doznającej przemocy domowej i ocenę ryzyka w zakresie zagrożenia
bezpieczeństwa tej osoby lub dzieci pozostających pod jej opieką;
2)
w zakresie terapeutyczno-wspomagającym:
a)
opracowanie diagnozy dotyczącej sytuacji osoby doznającej przemocy domowej przebywającej
w ośrodku oraz dzieci pozostających pod jej opieką,
b)
udzielanie osobie doznającej przemocy domowej wsparcia w formie specjalistycznego
poradnictwa, w szczególności:
-
-prawnego,
-
-psychologicznego,
-
-socjalnego,
-
-medycznego,
c)
prowadzenie grup wsparcia oraz grup terapeutycznych dla osób doznających przemocy
domowej,
d)
prowadzenie terapii indywidualnej ukierunkowanej na wsparcie osoby doznającej przemocy
domowej oraz nabycie przez nią umiejętności ochrony przed osobą stosującą przemoc
domową,
e)
zapewnienie dostępu do pomocy medycznej,
f)
ocenę sytuacji dzieci pozostających pod opieką osoby doznającej przemocy domowej na
podstawie przeprowadzonego rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w art. 107 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ,
g)
udzielanie konsultacji wychowawczych osobom doznającym przemocy domowej przebywającym
w ośrodku przez specjalistów zatrudnionych w ośrodku;
3)
w zakresie potrzeb bytowych zapewnienie:
a)
całodobowego okresowego pobytu dla nie więcej niż trzydziestu osób z zastrzeżeniem,
że liczba ta może ulec zwiększeniu w zależności od możliwości lokalowych ośrodka oraz
po uzyskaniu zgody organu prowadzącego,
b)
pomieszczenia do spania przeznaczonego maksymalnie dla pięciu osób, z uwzględnieniem
sytuacji rodzinnej osoby doznającej przemocy domowej,
c)
wspólnego pomieszczenia do pobytu dziennego z miejscem zabaw dla dzieci i miejsca
do nauki,
d)
ogólnodostępnej łazienki wyposażonej w sposób umożliwiający korzystanie zarówno przez
osoby dorosłe, jak i dzieci, przez nie więcej niż pięć osób,
e)
co najmniej jednego pomieszczenia do prania i suszenia,
f)
ogólnodostępnej kuchni lub aneksu kuchennego z miejscami do przygotowywania posiłków,
przy czym liczba miejsc do przygotowywania posiłków powinna być proporcjonalna do
liczby osób przebywających w ośrodku, w tym dzieci - jedno miejsce do przygotowywania
posiłków na nie więcej niż dziesięć osób, wyposażone co najmniej w: kuchenkę, zlewozmywak,
lodówkę, meble kuchenne oraz sprzęt i naczynia do przygotowywania i spożywania posiłków,
g)
pomieszczenia do przechowywania wózków dziecięcych, jeżeli pozwalają na to możliwości
lokalowe,
h)
pomieszczenia do pracy indywidualnej z osobami doznającymi przemocy domowej,
i)
wyżywienia, odzieży i obuwia,
j)
środków higieny osobistej i środków czystości.
2.
Usługi świadczone przez ośrodek, szczególnie w zakresie zapewnienia potrzeb bytowych,
są dostosowane do osób o szczególnych potrzebach wynikających w szczególności z ich
stanu zdrowia, w tym osób niepełnosprawnych.
§ 2.
1.
Realizacja usług w zakresie terapeutyczno-wspomagającym świadczonych przez ośrodek
odbywa się w oparciu o indywidualny plan wsparcia, zwany dalej „planem”.
2.
Plan jest opracowywany niezwłocznie po przyjęciu osoby doznającej przemocy domowej
do ośrodka przez pracownika ośrodka wyznaczonego przez dyrektora ośrodka.
3.
Plan jest opracowywany w uzgodnieniu z osobą doznającą przemocy domowej i realizowany
z aktywnym jej udziałem.
4.
Plan określa metody pracy z osobą doznającą przemocy domowej i działania ukierunkowane
na wzmocnienie osoby doznającej przemocy domowej w pokonaniu trudnej sytuacji życiowej,
a także czas ich realizacji, z uwzględnieniem potrzeb tej osoby oraz możliwości organizacyjnych
ośrodka.
5.
Koordynowanie realizacji działań ujętych w planie, w tym ich monitorowanie oraz ewentualna
ich weryfikacja, jest wykonywane przez pracownika ośrodka wyznaczonego przez dyrektora
ośrodka w porozumieniu z osobą doznającą przemocy domowej przebywającą w ośrodku.
6.
Opracowanie planu, o którym mowa w ust. 1, oraz koordynowanie realizacji działań,
o których mowa w ust. 5, jest wykonywane przez pracownika ośrodka posiadającego kwalifikacje
określone w § 3 ust. 1 pkt 1-4.
§ 3.
1.
W ośrodku są wymagane następujące kwalifikacje ‒ na stanowisku:
1)
psychologa - ukończone jednolite studia magisterskie lub studia drugiego stopnia na
kierunku psychologia i udokumentowany co najmniej 3-letni staż pracy w podmiotach
realizujących zadania na rzecz przeciwdziałania przemocy domowej lub posiadanie zaświadczenia
o ukończeniu szkolenia lub szkoleń w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej w
łącznym wymiarze co najmniej 100 godzin;
2)
pedagoga - ukończone jednolite studia magisterskie lub studia drugiego stopnia na
kierunku związanym z kształceniem w zakresie pedagogiki i udokumentowany co najmniej
roczny staż pracy w instytucjach lub innych podmiotach realizujących zadania na rzecz
przeciwdziałania przemocy domowej;
3)
pracownika socjalnego - kwalifikacje uprawniające do wykonywania zawodu pracownika
socjalnego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej i udokumentowany co najmniej 3-letni staż pracy w podmiotach realizujących zadania
na rzecz przeciwdziałania przemocy domowej lub zaświadczenie o ukończeniu szkolenia
lub szkoleń w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej w łącznym wymiarze co najmniej
100 godzin;
4)
terapeuty - udokumentowane przygotowanie do prowadzenia terapii z osobami doznającymi
przemocy domowej;
5)
prawnika - ukończone studia na kierunku prawo.
2.
Zatrudnieni w ośrodku:
1)
lekarze - posiadają prawo do wykonywania zawodu lekarza zgodnie z przepisami o zawodach
lekarza i lekarza dentysty, a w przypadku udzielania świadczeń zdrowotnych z zakresu
psychiatrii - posiadają także specjalizację w dziedzinie psychiatrii dorosłych lub
psychiatrii dzieci i młodzieży;
2)
pielęgniarki - posiadają prawo do wykonywania zawodu pielęgniarki zgodnie z przepisami
o zawodach pielęgniarki i położnej;
3)
ratownicy medyczni - posiadają prawo do wykonywania zawodu ratownika medycznego zgodnie
z przepisami dotyczącymi wykonywania zawodu ratownika medycznego.
§ 4.
Ośrodki, które w dniu wejścia w życie rozporządzenia nie spełniają standardów podstawowych
usług, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 3 i ust. 2, są obowiązane do osiągnięcia tych
standardów w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia.
1)
Minister Rodziny i Polityki Społecznej kieruje działem administracji rządowej - zabezpieczenie
społeczne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia
6 października 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny
i Polityki Społecznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 416).
2)
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki
Społecznej z dnia 22 lutego 2011 r. w sprawie standardu podstawowych usług świadczonych
przez specjalistyczne ośrodki wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie, kwalifikacji
osób zatrudnionych w tych ośrodkach, szczegółowych kierunków prowadzenia oddziaływań
korekcyjno-edukacyjnych wobec osób stosujących przemoc w rodzinie oraz kwalifikacji
osób prowadzących oddziaływania korekcyjno-edukacyjne (Dz. U. poz. 259), które traci
moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy
z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 535).