Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 28 kwietnia 2022 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym
- Rozdział 3 - Zasady ustalania składek na ubezpieczenia społeczne
- Rozdział 4 - Zgłoszenia do ubezpieczenia, prowadzenie kont i rejestrów oraz zasady rozliczania składek i zasiłków
- Rozdział 5 - Fundusz Ubezpieczeń Społecznych
- Rozdział 6 - Fundusz Rezerwy Demograficznej
- Rozdział 7 - Zakład Ubezpieczeń Społecznych
- Rozdział 8 - Obowiązki ubezpieczonych oraz tryb odwoławczy
- Rozdział 9 - Zwrot nienależnie pobranych świadczeń oraz odsetki za opóźnienie w wypłacie świadczeń
- Rozdział 10 - Kontrola wykonywania zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych
- Rozdział 11 - Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko przepisom ustawy
- Rozdział 12 - Zmiany w obowiązujących przepisach
- Rozdział 13 - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 16 lipca 2020 r. o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty
oraz niektórych innych ustaw ,
2)
ustawą z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych ,
3)
ustawą z dnia 21 stycznia 2021 r. o kolejnym w 2021 r. dodatkowym rocznym świadczeniu
pieniężnym dla emerytów i rencistów ,
4)
ustawą z dnia 25 lutego 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz niektórych
innych ustaw ,
5)
ustawą z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
oraz niektórych innych ustaw ,
6)
ustawą z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o wynagrodzeniu osób zajmujących
kierownicze stanowiska państwowe oraz niektórych innych ustaw ,
7)
ustawą z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu
dzieci oraz niektórych innych ustaw ,
8)
ustawą z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób
fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw ,
9)
ustawą z dnia 9 marca 2022 r. o zmianie ustawy o emeryturach pomostowych oraz niektórych
innych ustaw ,
10)
ustawą z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 26 kwietnia 2022 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 28 ustawy z dnia 16 lipca 2020 r. o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza
dentysty oraz niektórych innych ustaw , który stanowi:
„
Art. 28.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 1:
a)
pkt 2 lit. b w zakresie art. 3 ust. 5 pkt 3 oraz lit. c w zakresie art. 3 ust. 8 pkt
3, które wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia,
b)
pkt 2 lit. b w zakresie art. 3 ust. 5 pkt 9 oraz lit. c w zakresie art. 3 ust. 8 pkt
9, pkt 13 lit. c i e, które wchodzą w życie z dniem 1 grudnia 2020 r.,
c)
pkt 4 lit. a tiret trzecie i lit. b, pkt 5 i 6, pkt 7 w zakresie art. 7 ust. 1 pkt
1 lit. b, pkt 14, pkt 28 lit. b, pkt 32 lit. a, pkt 42 lit. a oraz pkt 45, 57-62 i
66, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2021 r.,
d)
pkt 21 lit. e, pkt 22 lit. a w zakresie art. 16c ust. 1 pkt 1, lit. b, lit. c w zakresie
art. 16c ust. 2 pkt 17 i 18, lit. d-h, lit. m-r, lit. s w zakresie art. 16c ust. 17e
i 17g, pkt 23, pkt 26 lit. a i pkt 44, które wchodzą w życie z dniem 1 sierpnia 2022 r.,
e)
pkt 40, który wchodzi w życie z dniem 31 grudnia 2022 r.;
f)
pkt 25 lit. c w zakresie art. 16f ust. 3 pkt 1, pkt 2 lit. c-e, f oraz j, pkt 2a i
3, pkt 29 lit. f, pkt 32 lit. b i c, pkt 37, pkt 51 lit. a tiret trzecie, lit. b oraz
lit. c w zakresie art. 19f ust. 9a i 9b, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia
2023 r.,
g)
pkt 2 lit. b w zakresie art. 3 ust. 5 pkt 5, 7 i 8 oraz lit. c w zakresie art. 3 ust.
8 pkt 5, 7 i 8, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.;
2)
art. 3 i art. 4, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.
”
;
2)
odnośnika nr 1 oraz art. 166 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych , które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa została notyfikowana Komisji Europejskiej w dniu 29 października
2019 r. pod numerem 2019/533/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania
krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych , które wdraża dyrektywę (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r.
ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych
oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego .
”
„
Art. 166.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 5 października 2021 r., z wyjątkiem:
1)
art. 145 i art. 146, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 80, art. 115, art. 144 i art. 161, które wchodzą w życie po upływie 7 dni od
dnia ogłoszenia;
3)
art. 96 pkt 18, art. 130, art. 134, art. 149 ust. 1 oraz art. 150, które wchodzą w
życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
4)
art. 38 ust. 6, art. 50, art. 52 ust. 5-7, art. 54 ust. 1-5 oraz art. 57 ust. 4, które
wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia;
5)
art. 9 ust. 1 pkt 1-8, art. 11 pkt 2, art. 16 ust. 1, art. 18 ust. 2, art. 28 pkt
2 lit. b i c, art. 31, art. 83 oraz art. 141, które wchodzą w życie z dniem 5 lipca
2022 r.;
6)
art. 122, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2022 r., z wyjątkiem pkt 5, który
wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.;
7)
art. 58 ust. 1 pkt 4 i art. 63, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2022 r.;
8)
art. 126 pkt 8, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.;
9)
art. 9 ust. 1 pkt 9, który wchodzi w życie z dniem 1 października 2026 r.;
10)
art. 82 pkt 2, w zakresie dodawanego art. 100b, i art. 159, które wchodzą w życie
z dniem 1 października 2028 r.;
11)
art. 82 pkt 1, 2, w zakresie dodawanego art. 100a, i pkt 3-21, art. 93, art. 96 pkt
1-17 i 19, art. 105 oraz art. 162, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2029 r.
”
;
3)
art. 19 ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r. o kolejnym w 2021 r. dodatkowym rocznym
świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów , który stanowi:
„
Art. 19.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
4)
art. 7 ust. 1 i art. 8 ustawy z dnia 25 lutego 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe
oraz niektórych innych ustaw , które stanowią:
Art. 7.
„1. W 2021 r. minister właściwy do spraw oświaty i wychowania przekazuje, w postaci
elektronicznej, dane, o których mowa w art. 26b ust. 7 pkt 1 i 4 ustawy zmienianej
w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, okręgowym komisjom egzaminacyjnym,
ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego i nauki oraz Zakładowi Ubezpieczeń
Społecznych w terminie do dnia 26 kwietnia.
”
„
Art. 8.
Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 3 pkt 2, który wchodzi w życie z dniem 1 września 2021 r.;
2)
art. 1 pkt 2-4, art. 3 pkt 3 i pkt 5 lit. b oraz art. 4, które wchodzą w życie po
upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
5)
art. 11-17, art. 22 i art. 23 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o
systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw , które stanowią:
„
Art. 11.
Deklaracje rozliczeniowe i imienne raporty miesięczne, o których mowa w art. 47 ustawy
zmienianej w art. 1, za okres do grudnia 2021 r. płatnik składek koryguje w okresie
do dnia 1 stycznia 2024 r., z zastrzeżeniem art. 47 ust. 3a ustawy zmienianej w art.
1.
Art. 12.
Opłaty dodatkowe wymierzone na podstawie art. 47 ust. 10c ustawy zmienianej w art.
1, w brzmieniu obowiązującym do dnia 12 czerwca 2017 r., nieopłacone do dnia wejścia
w życie niniejszej ustawy, ulegają umorzeniu z mocy prawa.
Art. 13.
Do egzekucji ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wszczętych i niezakończonych przed
dniem 1 stycznia 2022 r.:
1)
przepisy art. 24 ust. 2 i 5b ustawy zmienianej w art. 1 oraz art. 140 ust. 4 pkt 1
i ust. 6 pkt 2, art. 141 ust. 1 pkt 3 oraz art. 143 ustawy zmienianej w art. 3 stosuje
się w brzmieniu dotychczasowym;
2)
przepisu art. 139 ust. 1 pkt 2c ustawy zmienianej w art. 3 nie stosuje się.
Art. 14.
Wnioski, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu
dotychczasowym, dotyczące okresu sprzed dnia 1 stycznia 2022 r., mogą być składane
nie później niż do dnia 30 czerwca 2022 r.
Art. 15.
1.
Płatnicy składek, którzy nie posiadają profilu informacyjnego, o którym mowa w art.
47b ustawy zmienianej w art. 1, obowiązani są do założenia tego profilu w terminie
do dnia 30 grudnia 2022 r.
2.
W terminie do dnia 31 stycznia 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zakłada profil
informacyjny, o którym mowa w art. 47b ustawy zmienianej w art. 1, płatnikom składek
nieposiadającym tego profilu, na kontach których na dzień 31 grudnia 2022 r. prowadzone
są rozliczenia z tytułu składek.
Art. 16.
1.
Kadencja Rady Nadzorczej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych powołanej na podstawie art.
75 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, upływa z dniem 30 września
2022 r.
2.
Prezes Rady Ministrów powołuje nową Radę Nadzorczą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,
o której mowa w art. 75 ustawy zmienianej w art. 1, z dniem 1 października 2022 r.
Art. 17.
1.
Przepisy art. 25a ust. 2 pkt 2 oraz ust. 2a i 2b ustawy zmienianej w art. 3, w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą, mają zastosowanie do emerytur przyznanych na wniosek zgłoszony
po dniu 31 maja 2021 r. lub przyznanych na podstawie art. 24a ustawy zmienianej w
art. 3 osobom, które wiek emerytalny ukończyły po dniu 31 maja 2021 r., oraz do rent
rodzinnych przyznanych po osobach zmarłych po dniu 31 maja 2021 r.
2.
W przypadku przyznania emerytury lub renty rodzinnej, o których mowa w ust. 1, przed
dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, emerytura lub renta rodzinna podlega ponownemu
przeliczeniu z uwzględnieniem przepisów art. 25a ust. 2 pkt 2 oraz ust. 2a i 2b ustawy
zmienianej w art. 3, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w terminie 30 dni od dnia
wejścia w życie niniejszej ustawy.
”
„
Art. 22.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 47a ust. 7 ustawy zmienianej
w art. 1 zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych
na podstawie art. 47a ust. 7 ustawy zmienianej w art. 1, jednak nie dłużej niż przez
12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Art. 23.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 9, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z mocą od dnia
1 września 2019 r.;
2)
art. 1 pkt 4, pkt 7 lit. a i b, pkt 11 lit. a, c i d, pkt 12, pkt 13 lit. b i pkt
16, art. 2, art. 3 pkt 4-13, art. 4, art. 5 pkt 3, art. 6 pkt 1 i 2 oraz art. 10,
które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.;
3)
art. 1 pkt 28 i art. 5 pkt 7, które wchodzą w życie z dniem 1 kwietnia 2022 r.;
4)
art. 1 pkt 15, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.
”
;
6)
art. 14-16 i art. 19 ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o wynagrodzeniu
osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe oraz niektórych innych ustaw , które stanowią:
„
Art. 14.
Okres podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym przez osobę,
o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 23 ustawy, o której mowa w art. 7, w brzmieniu nadanym
niniejszą ustawą, wlicza się do okresu pracy wymaganego do nabycia lub zachowania
uprawnień pracowniczych. Okresu tego nie wlicza się do stażu pracy określonego w odrębnych
przepisach, wymaganego do wykonywania niektórych zawodów.
Art. 15.
1.
Za małżonków Prezydentów Rzeczypospolitej Polskiej wybranych w wyborach powszechnych
w latach 1990-2020, za okres sprawowania przez ich małżonków urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej, opłaca się składki na ubezpieczenie społeczne za lata 1990-1998 oraz składki
na ubezpieczenie emerytalne za okres od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia poprzedzającego
wejście w życie niniejszej ustawy, niezależnie od opłacania przez małżonka Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej składek na ubezpieczenie emerytalne z innych tytułów.
2.
Składki, o których mowa w ust. 1, za okres sprawowania przez małżonka urzędu Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej przypadający przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,
opłaca się w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, z budżetu
państwa, z części, której dysponentem jest Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Okres, za który zostaną opłacone składki emerytalne, uznaje się za okres składkowy
i wlicza się do okresu pracy wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnień pracowniczych.
Okresu tego nie wlicza się do stażu pracy określonego w odrębnych przepisach, wymaganego
do wykonywania niektórych zawodów.
3.
Okresy składkowe, o których mowa w ust. 2, obejmujące lata 1990-1998 uwzględnia się
w kapitale początkowym.
4.
Rozliczenie należnych składek, o których mowa w ust. 2, za lata 1999-2020 następuje
oddzielnie za każdy miesiąc sprawowania przez małżonka urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej w odrębnym komplecie dokumentów rozliczeniowych.
5.
Od składek, o których mowa w ust. 2, nie są naliczane odsetki za zwłokę, jeżeli składki
te zostaną opłacone w terminie, o którym mowa w ust. 2. W przypadku nieopłacenia składek
w terminie, o którym mowa w ust. 2, odsetki za zwłokę są naliczane od dnia następującego
po tym terminie.
6.
Podstawę wymiaru składek, o których mowa w ust. 1, ustala się w wysokości przeciętnego
wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim roku kalendarzowym, ogłaszanego
corocznie przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w formie komunikatu, w Dzienniku
Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, obowiązującego w okresie sprawowania
przez małżonka urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
7.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w terminie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy z urzędu ponownie obliczy wysokość emerytury osób, o których mowa w ust. 1,
z uwzględnieniem opłaconych składek, o których mowa w ust. 2.
Art. 16.
Kwoty składek, o których mowa w art. 15, nie stanowią przychodu małżonków Prezydentów
Rzeczypospolitej Polskiej wybranych w wyborach powszechnych w latach 1990-2020 i są
wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych.
”
„
Art. 19.
Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu ogłoszenia.
”
;
7)
art. 26 ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu
dzieci oraz niektórych innych ustaw , który stanowi:
„
Art. 26.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2022 r., z wyjątkiem art. 16, art. 19, art.
22, art. 23 i art. 25, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
”
;
8)
art. 69 ust. 1 i art. 89 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o
podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych
oraz niektórych innych ustaw , które stanowią:
Art. 69.
„1. Przepisy ustaw zmienianych w art. 1, art. 2, art. 8, art. 9 i art. 15, w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą, mają zastosowanie do przypadków nielegalnego zatrudnienia
w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 13 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia
i instytucjach rynku pracy oraz przypadków nieujawniania właściwym organom części wynagrodzenia ze stosunku
pracy, zaistniałych od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
”
„
Art. 89.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2022 r., z wyjątkiem:
1)
art. 6, art. 61 i art. 85-87, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 59, pkt 67 lit. i, pkt 76 w zakresie art. 45b, pkt 77 i 78, art. 2 pkt
51, 58 i 64 oraz art. 9 pkt 25, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
3)
art. 3 pkt 1, art. 7 pkt 3, 11, 13, pkt 16 lit. b, pkt 17, 33 i 38, art. 12, art.
14 pkt 1-4, 9, 11-16, 18 i 19, art. 20 pkt 8 i art. 22 pkt 2 w zakresie art. 19a ust.
3, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2022 r.;
4)
art. 1 pkt 10 lit. b tiret trzecie w zakresie art. 14 ust. 2 pkt 22, pkt 39 i pkt
63 lit. c, art. 2 pkt 11 lit. a i c, pkt 27 lit. a tiret ósme w zakresie art. 12 ust.
1 pkt 16, pkt 31 lit. a tiret trzecie i lit. b, art. 9 pkt 11, art. 18, art. 22 pkt
1 oraz art. 66, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.;
5)
art. 7 pkt 7 w zakresie art. 20zu § 4, art. 20zw § 2 zdanie drugie i art. 20zx § 2,
które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.
”
;
9)
art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 9 marca 2022 r. o zmianie ustawy o emeryturach pomostowych
oraz niektórych innych ustaw , które stanowią:
„
Art. 7.
Do postępowań wszczętych na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3a ustawy zmienianej w art.
2 i niezakończonych wydaniem decyzji prawomocnej przed dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy stosuje się przepisy art. 83 ust. 1a i 1b ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą.
Art. 8.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt
5 i art. 4, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.
”
;
10)
art. 819 i art. 824 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny , które stanowią:
„
Art. 819.
W sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy
stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile ustawa nie stanowi inaczej.
”
„
Art. 824.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 288 ust. 2 i art. 777 ust. 4, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu
ogłoszenia;
2)
art. 439 ust. 1 pkt 4, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ubezpieczenia społeczne obejmują:
1)
ubezpieczenie emerytalne;
2)
ubezpieczenia rentowe;
3)
ubezpieczenie w razie choroby i macierzyństwa, zwane dalej „ubezpieczeniem chorobowym”;
4)
ubezpieczenie z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, zwane dalej „ubezpieczeniem
wypadkowym”.
Art. 2.
1.
Ustawa określa:
1)
zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym;
2)
zasady ustalania składek na ubezpieczenia społeczne oraz podstaw ich wymiaru;
3)
zasady, tryb i terminy:
a)
zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych,
b)
prowadzenia ewidencji ubezpieczonych i płatników składek,
c)
rozliczania składek na ubezpieczenia społeczne oraz zasiłków z ubezpieczeń chorobowego
i wypadkowego,
d)
opłacania składek na ubezpieczenia społeczne;
4)
zasady prowadzenia kont ubezpieczonych oraz kont płatników składek;
5)
zasady działania Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zwanego dalej „FUS”;
6)
organizację, zasady działania i finansowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zwanego
dalej „Zakładem”;
7)
zasady działania Funduszu Rezerwy Demograficznej, zwanego dalej „FRD”, oraz zasady
zarządzania tym funduszem;
8)
zasady kontroli wykonywania zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych.
2.
Rodzaje świadczeń z ubezpieczeń społecznych, warunki nabywania prawa do nich oraz
zasady i tryb ich przyznawania określają odrębne przepisy.
3.
Wypłacalność świadczeń z ubezpieczeń społecznych gwarantowana jest przez państwo.
Art. 2a.
1.
Ustawa stoi na gruncie równego traktowania wszystkich ubezpieczonych bez względu na
płeć, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, stan cywilny oraz stan rodzinny.
2.
Zasada równego traktowania dotyczy w szczególności:
1)
warunków objęcia systemem ubezpieczeń społecznych;
2)
obowiązku opłacania i obliczania wysokości składek na ubezpieczenie społeczne;
3)
obliczania wysokości świadczeń;
4)
okresu wypłaty świadczeń i zachowania prawa do świadczeń.
3.
Ubezpieczony, który uważa, że nie zastosowano wobec niego zasady równego traktowania,
ma prawo dochodzić roszczeń z tytułu ubezpieczeń z ubezpieczenia społecznego przed
sądem. Przepis art. 83 stosuje się odpowiednio.
Art. 3.
1.
Zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych określone ustawą wykonują:
1)
Zakład Ubezpieczeń Społecznych;
2)
otwarte fundusze emerytalne, określone w przepisach o organizacji i funkcjonowaniu
funduszy emerytalnych, w zakresie gromadzenia i lokowania składki na ubezpieczenie
emerytalne, o której mowa w art. 22 ust. 3 pkt 1 lit. a;
3)
(uchylony)
4)
płatnicy składek.
2.
Za wykonywanie zadań związanych z ustalaniem prawa do świadczeń i ich wysokości oraz
wypłatą świadczeń z ubezpieczenia chorobowego płatnicy składek mają prawo do wynagrodzenia.
Wynagrodzenia płatników składek określa się jako procent kwoty tych świadczeń. Wysokość
stopy procentowej oraz tryb rozliczenia tego wynagrodzenia określi, w drodze rozporządzenia,
minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego. Pozostałe zadania z zakresu
ubezpieczeń społecznych płatnicy składek są zobowiązani wykonywać nieodpłatnie.
3.
Zakres zadań z ubezpieczeń społecznych wykonywanych przez otwarte fundusze emerytalne
określają przepisy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.
Art. 4.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1)
ubezpieczeni - osoby fizyczne podlegające chociaż jednemu z ubezpieczeń społecznych,
o których mowa w art. 1;
2)
płatnik składek:
a)
pracodawca - w stosunku do pracowników i osób odbywających służbę zastępczą oraz jednostka
organizacyjna lub osoba fizyczna pozostająca z inną osobą fizyczną w stosunku prawnym
uzasadniającym objęcie tej osoby ubezpieczeniami społecznymi, w tym z tytułu przebywania
na urlopie wychowawczym albo pobierania zasiłku macierzyńskiego, z wyłączeniem osób,
którym zasiłek macierzyński wypłaca Zakład,
b)
jednostka wypłacająca świadczenia socjalne, zasiłki socjalne oraz wynagrodzenia przysługujące
w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium
na przekwalifikowanie - w stosunku do osób pobierających świadczenia socjalne wypłacane
w okresie urlopu, osób pobierających zasiłek socjalny wypłacany na czas przekwalifikowania
zawodowego i poszukiwania nowego zatrudnienia oraz osób pobierających wynagrodzenie
przysługujące w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania
ze stypendium na przekwalifikowanie,
c)
podmiot, na którego rzecz wykonywana jest odpłatnie praca w czasie odbywania kary
pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania - w stosunku do osób, które ją
wykonują, na podstawie skierowania do pracy, lub podlegają ubezpieczeniom społecznym
z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego, jeżeli zasiłek wypłaca ten podmiot,
d)
ubezpieczony zobowiązany do opłacenia składek na własne ubezpieczenia społeczne,
e)
Kancelaria Sejmu w stosunku do posłów i posłów do Parlamentu Europejskiego, o których
mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 lipca 2004 r. o uposażeniu posłów do Parlamentu Europejskiego
wybranych w Rzeczypospolitej Polskiej , oraz Kancelaria Senatu w stosunku do senatorów,
f)
duchowny niebędący członkiem zakonu albo przełożony domu zakonnego lub klasztoru w
stosunku do członków swych zakonów lub, za zgodą Zakładu, inna zwierzchnia instytucja
diecezjalna lub zakonna w stosunku do duchownych objętych tą zgodą,
g1)W brzmieniu ustalonym przez art. 722 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. poz. 655), która weszła w życie z dniem 23 kwietnia 2022 r.)
jednostka organizacyjna podległa Ministrowi Obrony Narodowej - w stosunku do żołnierzy
niezawodowych pełniących czynną służbę wojskową,
h)
(uchylona)
i)
(uchylona)
j)
(uchylona)
k)
ośrodek pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej
w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych - centrum usług społecznych - w stosunku do osób rezygnujących z zatrudnienia w związku
z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad długotrwale lub ciężko
chorym członkiem rodziny oraz wspólnie niezamieszkującymi matką, ojcem lub rodzeństwem,
l)
(uchylona)
ł)
powiatowy urząd pracy - w stosunku do osób pobierających zasiłek dla bezrobotnych
lub stypendium,
ł1)
centrum integracji społecznej - w stosunku do osób pobierających świadczenie integracyjne,
ł2)
powiatowy urząd pracy - w stosunku do osób pobierających stypendium na podstawie przepisów
o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w okresie odbywania studiów podyplomowych,
m)
Zakład - w stosunku do osób podlegających ubezpieczeniom społecznym z tytułu pobierania
zasiłku macierzyńskiego albo zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, jeżeli zasiłki
te wypłaca Zakład, oraz w stosunku do osób określonych w art. 6a ust. 1 i art. 6b
ust. 1,
n)
podmiot wypłacający stypendium sportowe - w stosunku do osób pobierających te stypendia,
o)
(uchylona)
p)
Krajowa Szkoła Administracji Publicznej im. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha
Kaczyńskiego - w stosunku do słuchaczy pobierających stypendium,
pa) podmiot prowadzący szkołę doktorską - w stosunku do kształcących się w niej doktorantów,
otrzymujących stypendium doktoranckie,
r)
osoba prowadząca pozarolniczą działalność - w stosunku do osób współpracujących przy
prowadzeniu tej działalności,
ra) osoba fizyczna, o której mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców - w stosunku do osób współpracujących przy prowadzeniu tej działalności,
s)
wojewódzki urząd pracy - w stosunku do osób, których świadczenia pracownicze finansowane
są ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, jeżeli świadczenia
te wypłacane są przez ten urząd,
t)
jednostka obsługi ekonomiczno-administracyjnej utworzona przez jednostkę samorządu
terytorialnego - jeżeli rozlicza i opłaca składki za ubezpieczonych wykonujących pracę
w podlegających jej szkołach, przedszkolach i innych jednostkach organizacyjnych systemu
oświaty,
u)
podmiot, w którym jest pełniona służba - w odniesieniu do żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy
oddelegowanych do pełnienia w nim służby, jeżeli podmiot ten wypłaca im uposażenie,
w)
wójt, burmistrz lub prezydent miasta - w stosunku do osób otrzymujących świadczenie
pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, na podstawie przepisów o świadczeniach
rodzinnych, oraz zasiłek dla opiekuna na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie
zasiłków dla opiekunów,
z)
podmiot, który wypłaca świadczenie szkoleniowe po ustaniu zatrudnienia - w stosunku
do osób, którym wypłaca to świadczenie,
za)
inne niż powiatowe urzędy pracy podmioty kierujące - w stosunku do osób pobierających
stypendium w okresie szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego - którymi są:
-
-jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne, z wyjątkiem wojewódzkich i powiatowych urzędów pracy,
-
-Ochotnicze Hufce Pracy,
-
-agencje zatrudnienia,
-
-instytucje szkoleniowe,
-
-instytucje dialogu społecznego,
-
-instytucje partnerstwa lokalnego,
-
-organizacje pozarządowe działające na rzecz rozwoju zasobów ludzkich i przeciwdziałania bezrobociu,
-
-podmioty, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce ,
-
-organizacje pracodawców,
-
-związki zawodowe,
-
-ośrodki doradztwa rolniczego,
-
-ośrodki poradnictwa zawodowego i psychologicznego
-
-korzystające z publicznych środków wspólnotowych i publicznych środków krajowych na podstawie umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju albo ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju ,
zaa)
inne niż powiatowe urzędy pracy podmioty wypłacające stypendium w okresie szkolenia,
stażu lub przygotowania zawodowego w ramach projektów lub programów finansowanych
z udziałem środków funduszy strukturalnych Unii Europejskiej - w stosunku do osób
pobierających stypendium w okresie szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego,
zb)
podmiot, w którym działa rada nadzorcza - w stosunku do członków rad nadzorczych,
zc)
przedsiębiorstwo w spadku - w stosunku do pracowników i zleceniobiorców przedsiębiorstwa
w spadku oraz osób przebywających na urlopie wychowawczym udzielonym w ramach stosunku
pracy albo pobierających zasiłek macierzyński, z wyłączeniem osób, którym zasiłek
macierzyński wypłaca Zakład; obowiązki przedsiębiorstwa w spadku wykonuje zarządca
sukcesyjny, a w przypadku jego braku - osoby, o których mowa w art. 14 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby
fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw , dokonujące czynności, o których mowa w art. 13 tej ustawy,
zd2)Dodana przez art. 7 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1834), która weszła w życie z dniem 1 listopada 2021 r.)
Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej - w stosunku do małżonka Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej;
2a)
podmiot zgłaszający ubezpieczonych do ubezpieczeń społecznych - podmiot niebędący
płatnikiem składek, o którym mowa w pkt 2, który dokonał zgłoszenia do ubezpieczeń
społecznych osób, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 4 oraz art. 8 ust. 2a;
3)
składki - składki na ubezpieczenia społeczne osób wymienionych w pkt 1;
4)
zasiłki - zasiłki i świadczenie rehabilitacyjne z ubezpieczenia chorobowego oraz ubezpieczenia
wypadkowego;
5)
deklaracja rozliczeniowa - zestawienie informacji o należnych składkach na fundusze,
na które składki pobiera Zakład, kwot rozliczanych w ciężar składek oraz kwot należnych
do zapłaty;
6)
imienny raport miesięczny - informacje o osobie podlegającej ubezpieczeniom społecznym
przedkładane Zakładowi przez płatnika składek za dany miesiąc kalendarzowy;
6a)
raport informacyjny - zestawienie informacji dotyczące ubezpieczonego, o którym mowa
w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 4, który został zgłoszony przez płatnika składek do ubezpieczeń
społecznych po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 1998 r., a przed dniem 1 stycznia 2019 r.,
obejmujące:
a)
dane dotyczące wypłaconego przychodu niezbędne do ustalenia podstawy wymiaru emerytury
lub renty - za lata kalendarzowe przypadające w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r.
do dnia 31 grudnia 2018 r.,
b)
dane dotyczące wykonywania pracy przez nauczyciela, wychowawcę lub innego pracownika
pedagogicznego zatrudnionego w placówkach, o których mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych , w określonym wymiarze obowiązkowego wymiaru zajęć - za okres od dnia 1 stycznia
1999 r. do dnia 31 grudnia 2018 r., z wyjątkiem danych za nauczyciela, wychowawcę
lub innego pracownika pedagogicznego, od którego płatnik składek uzyskał na piśmie
informację o ustaleniu prawa do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego na podstawie
tej ustawy,
c)
dane dotyczące wykonywania pracy przez nauczyciela, wychowawcę lub innego pracownika
pedagogicznego zatrudnionego w placówkach, o których mowa w art. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela , w określonym wymiarze obowiązkowego wymiaru zajęć - za okres od dnia 1 stycznia
1999 r. do dnia 31 grudnia 2008 r., z wyjątkiem danych za nauczyciela, wychowawcę
lub innego pracownika pedagogicznego, od którego płatnik składek uzyskał na piśmie
informację o ustaleniu prawa do emerytury na podstawie art. 88 tej ustawy,
d)
dane dotyczące okresów wykonywania i wymiaru czasu pracy w szczególnych warunkach
lub w szczególnym charakterze, o której mowa w art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych - za okres od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 31 grudnia 2008 r., z wyjątkiem danych
za ubezpieczonego, od którego płatnik składek uzyskał na piśmie informację o ustaleniu
prawa do emerytury na podstawie art. 32, art. 33 lub art. 184 tej ustawy,
e)
dane dotyczące okresów wykonywania i wymiaru czasu pracy w szczególnych warunkach
lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 3 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - za okres od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 31 grudnia 2008 r., z wyjątkiem danych
za ubezpieczonego, od którego płatnik składek uzyskał na piśmie informację o ustaleniu
prawa do emerytury pomostowej na podstawie tej ustawy,
f)
informację, czy w okresie zatrudnienia pracownikowi przysługiwał ekwiwalent pieniężny
za deputat węglowy, o którym mowa w art. 74 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa
państwowego „Polskie Koleje Państwowe” ,
g)
datę, tryb rozwiązania ostatniego stosunku pracy, podstawę prawną rozwiązania lub
wygaśnięcia ostatniego stosunku pracy lub stosunku służbowego oraz informację, z czyjej
inicjatywy stosunek pracy został rozwiązany;
7)
konto ubezpieczonego - konto, na którym są ewidencjonowane składki i informacje dotyczące
przebiegu ubezpieczeń społecznych danego ubezpieczonego oraz zatrudnienia pracownika;
8)
konto płatnika - konto, na którym ewidencjonowana jest kwota zobowiązań z tytułu składek
oraz innych składek danego płatnika zbieranych przez Zakład, kwoty zapłaconych składek,
stan rozliczeń oraz inne informacje dotyczące płatnika składek;
9)
przychód - przychody w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych
z tytułu: zatrudnienia w ramach stosunku pracy, pracy nakładczej, służby, wykonywania
mandatu posła lub senatora, wykonywania pracy w czasie odbywania kary pozbawienia
wolności lub tymczasowego aresztowania, pobierania zasiłku dla bezrobotnych, świadczenia
integracyjnego i stypendium wypłacanych bezrobotnym oraz stypendium sportowego, a
także z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności oraz umowy agencyjnej lub umowy
zlecenia, jak również z tytułu współpracy przy tej działalności lub współpracy przy
wykonywaniu umowy oraz przychody z działalności wykonywanej osobiście przez osoby
należące do składu rad nadzorczych, niezależnie od sposobu ich powoływania;
10)
przychód z tytułu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni
kółek rolniczych - przychody z tytułu pracy w spółdzielni i z tytułu wytwarzania na
jej rzecz produktów rolnych;
11)
otwarty fundusz emerytalny - fundusz wybrany przez ubezpieczonego spośród funduszy
emerytalnych, o których mowa w przepisach o organizacji i funkcjonowaniu funduszy
emerytalnych;
12)
(uchylony)
12a)
okresowa emerytura kapitałowa - świadczenie pieniężne określone w ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych ;
12b)
(uchylony)
13)
(uchylony)
14)
(uchylony)
15)
numer NIP - numer identyfikacji podatkowej nadany zgodnie z przepisami o zasadach
ewidencji i identyfikacji podatników i płatników;
163)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1621), która weszła w życie z dniem 18 września 2021 r.)
rachunek bankowy - rachunek płatniczy prowadzony w kraju lub wydany w kraju instrument
płatniczy w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych ;
16a)
numer rachunku składkowego - numer rachunku wygenerowany przez Zakład, zgodny ze standardem
Numeru Rachunku Bankowego (NRB);
17)
osoba sprawująca osobistą opiekę nad dzieckiem - osobę fizyczną sprawującą osobistą
opiekę nad dzieckiem własnym lub swojego małżonka, lub dzieckiem przysposobionym,
przez okres do 3 lat, nie dłużej jednak niż do zakończenia roku kalendarzowego, w
którym dziecko kończy 6. rok życia, a w przypadku dziecka, które z powodu stanu zdrowia
potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wymaga
osobistej opieki tej osoby, przez okres do 6 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia
przez dziecko 18. roku życia;
18)
system płatności - system płatności w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o ostateczności rozrachunku w systemach
płatności i systemach rozrachunku papierów wartościowych oraz zasadach nadzoru nad
tymi systemami ;
194)Dodany przez art. 7 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
małżonek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej - osobę będącą małżonkiem Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku gdy Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej nie
ma małżonka - inną osobę wskazaną przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 5.
1.
Ubezpieczenie społeczne rolników, jeżeli nie podlegają oni obowiązkowi ubezpieczeń
społecznych na podstawie ustawy, regulują odrębne przepisy.
2.
Nie podlegają ubezpieczeniom społecznym określonym w ustawie obywatele państw obcych,
których pobyt na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej nie ma charakteru stałego i którzy
są zatrudnieni w obcych przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych,
misjach, misjach specjalnych lub instytucjach międzynarodowych, chyba że umowy międzynarodowe
stanowią inaczej.
Rozdział 2
Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym
Art. 6.
1.
Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art.
8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są:
1)
pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów;
2)
osobami wykonującymi pracę nakładczą;
3)
członkami rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych, zwanymi
dalej „członkami spółdzielni”;
4)
osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej
umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej „zleceniobiorcami”, oraz osobami
z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4;
5)
osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi;
5a)
osobami współpracującymi z osobami fizycznymi, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców;
6)
posłami i senatorami pobierającymi uposażenie oraz posłami do Parlamentu Europejskiego,
o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 lipca 2004 r. o uposażeniu posłów do Parlamentu Europejskiego
wybranych w Rzeczypospolitej Polskiej, zwanymi dalej „posłami i senatorami”;
7)
osobami pobierającymi stypendium sportowe, zwanymi dalej „stypendystami sportowymi”;
7a)
pobierającymi stypendium słuchaczami Krajowej Szkoły Administracji Publicznej im.
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego;
7b)
otrzymującymi stypendium doktoranckie doktorantami;
8)
osobami wykonującymi odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie
odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania;
9)
osobami pobierającymi zasiłek dla bezrobotnych, świadczenie integracyjne lub stypendium
w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych, na które
zostały skierowane przez powiatowy urząd pracy, zwanymi dalej „bezrobotnymi”;
9a)
osobami pobierającymi stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania
zawodowego dorosłych, na które zostały skierowane przez inne niż powiatowy urząd pracy
podmioty kierujące na szkolenie, staż lub przygotowanie zawodowe dorosłych, zwanymi
dalej „osobami pobierającymi stypendium”;
9b)
osobami pobierającymi stypendium na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i
instytucjach rynku pracy w okresie odbywania studiów podyplomowych;
10)
duchownymi;
115)W brzmieniu ustalonym przez art. 722 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.)
żołnierzami niezawodowymi pełniącymi czynną służbę wojskową;
12)
osobami odbywającymi służbę zastępczą;
13)
(uchylony)
14)
(uchylony)
15)
(uchylony)
16)
(uchylony)
17)
(uchylony)
18)
(uchylony)
18a)
(uchylony)
18b)
(uchylony)
19)
osobami przebywającymi na urlopach wychowawczych lub pobierającymi zasiłek macierzyński
albo zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego;
20)
osobami pobierającymi świadczenia socjalne wypłacane w okresie urlopu oraz osobami
pobierającymi zasiłek socjalny wypłacany na czas przekwalifikowania zawodowego i poszukiwania
nowego zatrudnienia, a także osobami pobierającymi wynagrodzenie przysługujące w okresie
korzystania ze świadczenia górniczego albo w okresie korzystania ze stypendium na
przekwalifikowanie, wynikające z odrębnych przepisów lub układów zbiorowych pracy;
21)
osobami pobierającymi świadczenie szkoleniowe wypłacane po ustaniu zatrudnienia;
22)
członkami rad nadzorczych wynagradzanymi z tytułu pełnienia tej funkcji;
236)Dodany przez art. 7 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
małżonkiem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Zasady podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym osób rezygnujących z zatrudnienia
w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad długotrwale
lub ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie niezamieszkującymi matką, ojcem
lub rodzeństwem, za które ośrodek pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia
ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych - centrum usług społecznych, opłaca składkę, regulują przepisy o pomocy społecznej.
2a.
Za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo
zasiłek dla opiekuna wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaca składkę na ubezpieczenia
emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadającej wysokości odpowiednio:
1)
świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługujących
na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych,
2)
zasiłku dla opiekuna przysługującego na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie
zasiłków dla opiekunów
- przez okres niezbędny do uzyskania okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego)
odpowiednio 20-letniego przez kobietę i 25-letniego przez mężczyznę.
2b.
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta nie opłaca składki na ubezpieczenia emerytalne
i rentowe za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy
albo zasiłek dla opiekuna, jeżeli podlega ona obowiązkowi ubezpieczenia społecznego
z innego tytułu na podstawie ustawy lub na podstawie odrębnych przepisów lub jest
ubezpieczona na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników .
2c.
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta, jeżeli wypłaca osobie świadczenie pielęgnacyjne,
specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, może wystąpić do Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych o udzielenie informacji o przebiegu ubezpieczenia oraz za jaki okres za
tę osobę powinien opłacać składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
2d.
Sposób opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe
osób świadczących pracę na podstawie umowy uaktywniającej, reguluje ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 .
3.
(uchylony)
3a.
(uchylony)
4.
Osoby określone w ust. 1 pkt 4 nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu
i rentowym, jeżeli są uczniami szkół ponadpodstawowych lub studentami, do ukończenia
26 lat.
4a.
Przepisu ust. 4 nie stosuje się do osób świadczących pracę na podstawie umowy uaktywniającej
określonej w ustawie, o której mowa w ust. 2d.
4b.
Uczniowie szkół ponadpodstawowych lub studenci do ukończenia 26 lat, którzy pobierają
stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych,
na które zostali skierowani przez inne niż powiatowy urząd pracy podmioty kierujące
na szkolenie, staż lub przygotowanie zawodowe dorosłych, nie podlegają obowiązkowo
ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, pod warunkiem że stypendium pobierane jest
w związku z realizacją takiego szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych,
których obowiązek odbycia wynika z programu nauczania.
4c7)Wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2023 r. na podstawie art. 28 pkt 2 ustawy z dnia 16 lipca 2020 r. o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1291, 1493 i 2345 oraz z 2021 r. poz. 2232 i 2459)..
Osoby określone w ust. 1 pkt 1 i 4, nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu
i rentowym w części pobieranego dodatku, o którym mowa w art. 16j ust. 6 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty .
5.
(uchylony)
6.
(uchylony)
Art. 6a.
1.
Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art.
8 i 9, osoby sprawujące osobistą opiekę nad dzieckiem, które na obszarze Rzeczypospolitej
Polskiej są:
1)
osobami, które prowadziły pozarolniczą działalność gospodarczą przez okres co najmniej
6 miesięcy i zaprzestały jej prowadzenia albo zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej
na podstawie art. 36aa ust. 1;
2)
osobami, które prowadziły inną niż określona w przepisach ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6, przez okres co najmniej
6 miesięcy i które zaprzestały jej prowadzenia;
3)
zleceniobiorcami, którzy wykonywali pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy
zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, przez okres co najmniej 6 miesięcy i którzy
zaprzestali jej wykonywania;
4)
osobami współpracującymi, o których mowa w art. 8 ust. 11, przez okres co najmniej
6 miesięcy z osobami, o których mowa w pkt 1-3 lub art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, i które zaprzestały tej współpracy;
5)
osobami duchownymi, podlegającymi z tego tytułu ubezpieczeniom społecznym przez okres
co najmniej 6 miesięcy.
2.
Warunek prowadzenia pozarolniczej działalności, działalności zarobkowej i współpracy
lub bycia osobą duchowną przez okres co najmniej 6 miesięcy uważa się za spełniony,
jeżeli osoby, o których mowa w ust. 1, podlegały z tych tytułów nieprzerwanie ubezpieczeniom
emerytalnemu i rentowym bezpośrednio przed dniem rozpoczęcia sprawowania osobistej
opieki nad dzieckiem i opłacały składki na te ubezpieczenia.
3.
Prawo do objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi przysługuje
jednemu z rodziców, pod warunkiem że drugi rodzic nie jest objęty ubezpieczeniami
emerytalnym i rentowymi z tego tytułu albo ubezpieczeniami określonymi w art. 6 ust.
1 pkt 19 lub art. 6b.
4.
Prawo do finansowania składek z budżetu państwa, jeżeli jedno z rodziców przebywa
na urlopie wychowawczym, a drugie jednocześnie spełnia warunki określone w ust. 1,
przysługuje osobie przebywającej na urlopie wychowawczym.
5.
Prawo do objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi przysługuje
przez okresy, o których mowa w art. 4 pkt 17, i może być wykorzystane w całości lub
w nie więcej niż 4 częściach.
Art. 6b.
1.
Obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby
fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami sprawującymi osobistą
opiekę nad dzieckiem, a które nie spełniają warunków do podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom
emerytalnemu i rentowym, o których mowa w art. 6a.
2.
Prawo do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnym przysługuje jednemu z rodziców,
pod warunkiem że drugi rodzic nie jest objęty ubezpieczeniem emerytalnym z tego tytułu
albo ubezpieczeniami określonymi w art. 6 ust. 1 pkt 19 lub art. 6a.
3.
Prawo do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnym przysługuje przez okresy,
o których mowa w art. 4 pkt 17, i może być wykorzystane w całości lub w nie więcej
niż 4 częściach.
Art. 7.
Prawo do dobrowolnego objęcia ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi przysługuje
osobom, które nie spełniają warunków do objęcia tymi ubezpieczeniami obowiązkowo.
Art. 8.
1.
Za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, z zastrzeżeniem ust. 2
i 2a.
2.
Jeżeli pracownik spełnia kryteria określone dla osób współpracujących, o których mowa
w ust. 11 - dla celów ubezpieczeń społecznych jest traktowany jako osoba współpracująca.
2a.
Za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie
umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie
z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła
z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy
wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.
3.
Za osobę wykonującą pracę nakładczą uważa się osobę zatrudnioną na podstawie umowy
o pracę nakładczą.
4.
Za członka spółdzielni uważa się członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej, innej
spółdzielni zajmującej się produkcją rolną oraz spółdzielni kółek rolniczych, zajmujących
się produkcją rolną, działających zgodnie z art. 138-178 oraz art. 180 § 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze , który wykonuje pracę na rzecz spółdzielni na innej podstawie niż stosunek pracy
lub wytwarza na jej rzecz produkty rolne w prowadzonym przez siebie gospodarstwie.
5.
Na równi z członkiem spółdzielni, o którym mowa w ust. 4, traktuje się inne osoby,
które wykonują pracę w spółdzielni lub w gospodarstwie rolnym spółdzielni na innej
podstawie niż stosunek pracy, niebędące jej członkami i wynagradzane według zasad
obowiązujących członków spółdzielni, w tym kandydatów na członka spółdzielni.
6.
Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się:
1)
osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych, z wyjątkiem ust. 6a;
2)
twórcę i artystę;
3)
osobę prowadzącą działalność w zakresie wolnego zawodu:
a)
w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów
osiąganych przez osoby fizyczne,
b)
z której przychody są przychodami z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów
o podatku dochodowym od osób fizycznych;
4)
wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki
jawnej, komandytowej lub partnerskiej;
4a)
akcjonariusza prostej spółki akcyjnej wnoszącego do spółki wkład, którego przedmiotem
jest świadczenie pracy lub usług;
5)
osobę prowadzącą publiczną lub niepubliczną szkołę, inną formę wychowania przedszkolnego,
placówkę lub ich zespół, na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe .
6a.
Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność nie uważa się w rozumieniu niniejszej
ustawy osoby fizycznej, o której mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców.
7.
Za twórcę, o którym mowa w ust. 6 pkt 2, uważa się osobę, która tworzy dzieła w zakresie
architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, urbanistyki, literatury
pięknej, sztuk plastycznych, muzyki, fotografiki, twórczości audiowizualnej, choreografii
i lutnictwa artystycznego oraz sztuki ludowej, będące przedmiotem prawa autorskiego.
8.
Za artystę, o którym mowa w ust. 6 pkt 2, uważa się osobę wykonującą zarobkowo działalność
artystyczną w dziedzinie sztuki aktorskiej i estradowej, reżyserii teatralnej i estradowej,
sztuki tanecznej i cyrkowej oraz w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki, instrumentalistyki,
kostiumografii, scenografii, a także w dziedzinie produkcji audiowizualnej reżyserów,
scenarzystów, operatorów obrazu i dźwięku, montażystów i kaskaderów.
9.
Uznanie działalności za twórczą lub artystyczną i ustalenie daty jej rozpoczęcia następuje
w formie decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców, działającej przy
ministrze właściwym do spraw kultury 8)Obecnie minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego na podstawie
art. 5 pkt 9 i art. 14 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1893, 2368 i 2469 oraz z 2022 r. poz. 350, 807 i 847), która
weszła w życie z dniem 1 kwietnia 1999 r..
10.
Minister właściwy do spraw kultury 8)Obecnie minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego na podstawie
art. 5 pkt 9 i art. 14 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1893, 2368 i 2469 oraz z 2022 r. poz. 350, 807 i 847), która
weszła w życie z dniem 1 kwietnia 1999 r. w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego powołuje,
w drodze rozporządzenia, komisję, o której mowa w ust. 9, oraz szczegółowo określa
jej zadania, a także skład i tryb działania.
11.
Za osobę współpracującą z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność, zleceniobiorcami
oraz z osobami fizycznymi, wskazanymi w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4-5a, uważa się małżonka, dzieci własne, dzieci
drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby
przysposabiające, jeżeli pozostają z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują
przy prowadzeniu tej działalności lub wykonywaniu umowy agencyjnej lub umowy zlecenia;
nie dotyczy to osób, z którymi została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania
zawodowego.
12.
Za stypendystę sportowego uważa się osobę pobierającą stypendium sportowe, z wyjątkiem
osób uczących się lub studiujących, jeśli nie podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu
i rentowym z innego tytułu.
13.
Za osobę duchowną uważa się duchownego oraz członków zakonów męskich i żeńskich Kościoła
Katolickiego, innych kościołów i związków wyznaniowych, z wyjątkiem alumnów seminariów
duchownych, nowicjuszów, postulantów i juniorystów, którzy nie ukończyli 25. roku
życia.
14.
Na równi z zatrudnieniem na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej uważa się zatrudnienie
obywateli polskich za granicą w polskich przedstawicielstwach dyplomatycznych i urzędach
konsularnych, w stałych przedstawicielstwach przy Organizacji Narodów Zjednoczonych
i innych misjach lub misjach specjalnych, a także w innych polskich placówkach, instytucjach
lub przedsiębiorstwach, chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej.
15.
Za osobę w stosunku służby uważa się żołnierzy zawodowych oraz funkcjonariuszy:
1)
Policji;
2)
Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu;
2a)
Centralnego Biura Antykorupcyjnego;
3)
Straży Granicznej;
3a)
Straży Marszałkowskiej;
4)
Państwowej Straży Pożarnej;
5)
Służby Więziennej;
6)
Służby Celno-Skarbowej;
6a)
Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego;
7)
Służby Ochrony Państwa.
Art. 9.
1.
Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3, 7b, 10, 20 i 21, spełniające jednocześnie
warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych
tytułów, są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy, umowy agencyjnej,
umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarły
z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy
wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy, członkostwa
w spółdzielni, otrzymywania stypendium doktoranckiego, służby, pobierania świadczenia
szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego albo wynagrodzenia przysługującego
w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium
na przekwalifikowanie. Mogą one dobrowolnie, na swój wniosek, być objęte ubezpieczeniami
emerytalnym i rentowymi również z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1a.
1a.
Ubezpieczeni wymienieni w ust. 1, których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia
emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, służby, pobierania
świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego lub wynagrodzenia
przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania
ze stypendium na przekwalifikowanie w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od
określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5a, podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu
i rentowym z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1b i art. 16 ust. 10a.
1b.
Jeżeli ubezpieczeni, o których mowa w ust. 1a, spełniają jednocześnie warunki do objęcia
ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z więcej niż jednego innego
tytułu, stosuje się do nich odpowiednio ust. 2.
1c.
Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4-5a, 8 i 10, spełniające jednocześnie
warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu
pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego,
podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu pobierania zasiłku
macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Mogą one jednak dobrowolnie,
na swój wniosek, być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych,
wszystkich lub wybranych, tytułów.
1d.
Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 3, spełniające jednocześnie warunki
do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu pobierania
zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, podlegają
obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z obu tytułów.
1e9)Dodany przez art. 7 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Osoba, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 23, spełniająca jednocześnie warunki do objęcia
obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego
lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom
emerytalnemu i rentowym z obu tytułów.
2.
Osoba spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi
z kilku tytułów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4-6 i 10, jest objęta obowiązkowo
ubezpieczeniami z tego tytułu, który powstał najwcześniej. Może ona jednak dobrowolnie,
na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych,
wszystkich lub wybranych, tytułów lub zmienić tytuł ubezpieczeń, z zastrzeżeniem ust.
2c i 7.
2a.
Osoba, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, prowadząca jednocześnie pozarolniczą działalność,
podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu tej działalności,
jeżeli z tytułu wykonywania umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o
świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, oraz współpracy przy wykonywaniu tych umów
podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest niższa od najniższej
podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność, o której
mowa w art. 18 ust. 8. Może ona dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami
emerytalnym i rentowymi również z tytułu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4. Osoba,
o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, prowadząca jednocześnie pozarolniczą działalność,
dla której właściwa jest podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe,
o której mowa w art. 18a albo art. 18c, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu
i rentowym z obu tytułów, z zastrzeżeniem ust. 2c.
2b.
Osoba, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, prowadząca jednocześnie pozarolniczą działalność,
podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu tej działalności,
jeżeli z tytułu wykonywania pracy nakładczej podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia
emerytalne i rentowe jest niższa od najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących
pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 18 ust. 8. Może ona dobrowolnie, na
swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z tytułu,
o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2. Osoba, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, prowadząca
jednocześnie pozarolniczą działalność, dla której właściwa jest podstawa wymiaru składek
na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, o której mowa w art. 18a albo art. 18c, podlega
obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z obu tytułów.
2c.
Osoba, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, której podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia
emerytalne i rentowe w danym miesiącu jest niższa od określonej w art. 18 ust. 4 pkt
5a, spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi
z innych tytułów podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym również
z innych tytułów. Zasady tej nie stosuje się, jeżeli łączna podstawa wymiaru składek
z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4,
lub z innych tytułów osiąga kwotę określoną w art. 18 ust. 4 pkt 5a.
3.
Osoba prowadząca kilka rodzajów działalności pozarolniczej jest objęta obowiązkowo
ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z jednego wybranego przez siebie rodzaju działalności.
4.
Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3 i 22, mające ustalone prawo do emerytury
lub renty podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
4a.
Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, mające ustalone prawo do emerytury lub
renty podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli równocześnie
nie pozostają w stosunku pracy, z zastrzeżeniem ust. 2c i 4b.
4b.
Osoby, o których mowa w ust. 4a, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu
i rentowym, jeżeli umowa agencyjna, umowa zlecenia lub inna umowa o świadczenie usług,
do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowa o dzieło, została zawarta z pracodawcą,
z którym pozostają równocześnie w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy
wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy.
4c.
Osoby prowadzące pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, mające
ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom
emerytalnemu i rentowym do czasu ustalenia prawa do emerytury.
5.
Osoby, o których mowa w art. 6, niewymienione w ust. 4, 4a i 4c, mające ustalone prawo
do emerytury lub renty podlegają dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
6.
Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 8, art. 6a ust. 1 i art. 6b ust. 1, a także
osoby przebywające na urlopach wychowawczych podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom
emerytalnemu i rentowym albo odpowiednio ubezpieczeniu emerytalnemu, jeżeli nie mają
ustalonego prawa do emerytury lub renty i nie mają innych tytułów rodzących obowiązek
ubezpieczeń społecznych.
6a.
Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9, 9a, 9b, 11 i 12, obowiązkowo podlegają
ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli nie mają innych tytułów rodzących obowiązek
ubezpieczeń społecznych.
6b.
Pracownik, który łączy urlop rodzicielski z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego
tego urlopu na zasadach określonych w art. 1821e Kodeksu pracy, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, z obu tytułów.
7.
Duchowni spełniający warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i
rentowymi z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej podlegają ubezpieczeniom
z tytułu tej działalności.
8.
Osoby pozostające w stosunku służby, spełniające jednocześnie warunki do podlegania
ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt
2, 4-6 i 10, mogą być dobrowolnie objęte tymi ubezpieczeniami na swój wniosek.
9.
Członkowie rad nadzorczych spełniający warunki do objęcia ubezpieczeniami emerytalnym
i rentowymi z innych tytułów podlegają ubezpieczeniom również z tytułu pełnienia funkcji
członka rady nadzorczej.
Art. 10.
Jeżeli okres dobrowolnego objęcia ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi przekracza
10 lat, nie obowiązuje gwarancja wypłaty minimalnego świadczenia, w wypadku gdy stan
własnego konta ubezpieczonego nie będzie go zapewniał.
Art. 11.
110)W brzmieniu ustalonym przez art. 7 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu podlegają osoby wymienione w art. 6 ust. 1 pkt
1, 3, 12 i 23.
211)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo
ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4-5a, 7b,
8 i 10.
Art. 12.
1.
Obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu
i rentowym.
2.
Nie podlegają ubezpieczeniu wypadkowemu bezrobotni pobierający zasiłek dla bezrobotnych
lub świadczenie integracyjne, posłowie do Parlamentu Europejskiego, o których mowa
w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 lipca 2004 r. o uposażeniu posłów do Parlamentu Europejskiego
wybranych w Rzeczypospolitej Polskiej, oraz osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 11, 19-22, art. 6a i art. 7.
2a.
(uchylony)
3.
(uchylony)
Art. 13.
Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają
osoby fizyczne w następujących okresach:
1)
pracownicy - od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku;
2)
osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy - od dnia oznaczonego w umowie
jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy;
2a)
(uchylony)
3)
członkowie spółdzielni - od dnia rozpoczęcia wykonywania pracy na rzecz spółdzielni
do dnia zakończenia jej wykonywania;
412)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 3.)
osoby prowadzące pozarolniczą działalność, z wyłączeniem osób, o których mowa w pkt
4a i 4b - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania
tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało
zawieszone na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców;
4a13)Dodany przez art. 1 pkt 3 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3.)
wspólnicy jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością - od dnia wpisania
spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia udziałów w spółce do dnia
wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia wszystkich udziałów w
spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało
zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców;
4b13)Dodany przez art. 1 pkt 3 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3.)
wspólnicy spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej - od dnia wpisania spółki do
Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia ogółu praw i obowiązków w spółce
do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia ogółu praw i
obowiązków w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez
spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców;
5)
osoby współpracujące - od dnia rozpoczęcia współpracy przy prowadzeniu pozarolniczej
działalności, wykonywaniu umowy agencyjnej albo umowy zlecenia lub współpracy z osobami
fizycznymi wskazanymi w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców do dnia zakończenia tej współpracy;
5a)
osoby świadczące pracę lub usługi w zamian za akcje obejmowane w prostej spółce akcyjnej
- od dnia rozpoczęcia świadczenia tej pracy lub tych usług do dnia zakończenia ich
świadczenia;
6)
posłowie i senatorowie - od dnia nabycia prawa do uposażenia do dnia utraty tego prawa;
7)
stypendyści sportowi - od dnia spełnienia warunków, o których mowa w art. 8 ust. 12,
do dnia zaprzestania spełniania tych warunków;
8)
osoby wykonujące odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania
kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania - od dnia rozpoczęcia wykonywania
pracy do dnia zakończenia wykonywania tej pracy;
9)
bezrobotni - od dnia nabycia prawa do zasiłku, świadczenia integracyjnego lub stypendium
do dnia utraty prawa do nich;
9a)
osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9a - od dnia nabycia prawa do stypendium
do dnia utraty prawa do niego;
9b)
osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9b - od dnia nabycia prawa do stypendium
do dnia utraty prawa do niego;
10)
duchowni - od dnia przyjęcia do stanu duchownego do dnia wystąpienia z tego stanu,
a w przypadku alumnów seminariów duchownych, nowicjuszów, postulantów i juniorystów
- od dnia ukończenia 25 lat;
11)
żołnierze niezawodowi w służbie czynnej oraz osoby odbywające służbę zastępczą - od
dnia powołania lub skierowania do tej służby do dnia zwolnienia z tej służby;
12)
(uchylony)
13)
osoby pozostające na urlopach wychowawczych lub pobierające zasiłek macierzyński albo
zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego - od dnia spełnienia warunków, o których
mowa w art. 9 ust. 6, do dnia zaprzestania spełniania tych warunków;
13a)
osoby, o których mowa w art. 6a ust. 1 i art. 6b ust. 1 - od dnia określonego w oświadczeniu,
o którym mowa w art. 36 ust. 15, jako dzień rozpoczęcia sprawowania osobistej opieki
nad dzieckiem, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym oświadczenie zostało złożone,
do dnia wskazanego w oświadczeniu jako dzień zakończenia sprawowania osobistej opieki
nad dzieckiem;
14)
osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 20 - od dnia nabycia prawa do świadczenia
socjalnego, zasiłku socjalnego, wynagrodzenia przysługującego w okresie świadczenia
górniczego lub w okresie stypendium na przekwalifikowanie do dnia utraty tego prawa;
15)
pobierający stypendium słuchacze Krajowej Szkoły Administracji Publicznej im. Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego - od dnia uzyskania statusu słuchacza
do dnia utraty tego statusu;
15a)
doktoranci - w okresie otrzymywania stypendium doktoranckiego;
16)
osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 21 - od dnia nabycia prawa do świadczenia
szkoleniowego do dnia utraty tego prawa;
17)
członkowie rad nadzorczych - od dnia powołania na członka rady nadzorczej do dnia
zaprzestania pełnienia tej funkcji;
1814)Dodany przez art. 7 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
małżonek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej - od dnia objęcia urzędu przez Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej do dnia upływu kadencji, na którą Prezydent Rzeczypospolitej
Polskiej został wybrany, a w przypadku gdy dana osoba spełniła warunki określone w
art. 4 pkt 19 w trakcie kadencji Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej albo przestała
spełniać te warunki w trakcie kadencji Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej - od dnia
rozpoczęcia spełniania warunków do dnia zakończenia ich spełniania.
Art. 14.
115)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 3; weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r..
Objęcie dobrowolnie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi albo chorobowym następuje
od dnia wskazanego odpowiednio w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 36 ust. 10 albo
14, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym zgłoszenie zostało złożone w Zakładzie,
z zastrzeżeniem ust. 1a.
1a15)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 3; weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r..
Objęcie dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia wskazanego w zgłoszeniu
tylko wówczas, gdy zgłoszenie do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych zostanie dokonane
w terminie określonym w art. 36 ust. 4 albo 4b.
1b16)Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3; weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r..
W przypadku wznowienia działalności gospodarczej przez osobę, która nie podlegała
dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu przed dniem, od którego nastąpiło zawieszenie
tej działalności, stosuje się przepisy ust. 1 i 1a.
2.
Ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz chorobowe, o których mowa w ust. 1, ustają:
117)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. c tiret pierwsze ustawy, o której mowa w odnośniku 3; weszło w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.)
od dnia wskazanego w zgłoszeniu wyrejestrowania, o którym mowa w art. 36 ust. 11 albo
14, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym zgłoszenie zostało złożone w Zakładzie;
3)
od dnia ustania tytułu podlegania tym ubezpieczeniom.
2a19)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 3; weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r..
W okresie od dnia objęcia dobrowolnie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi albo
chorobowym do dnia ich ustania płatnik składek jest obowiązany do rozliczania i opłacania
składek za każdy miesiąc trwania tych ubezpieczeń.
3.
Za okres opłacania składek uważa się także okres pobierania wynagrodzenia za czas
niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną
oraz zasiłków.
Rozdział 3
Zasady ustalania składek na ubezpieczenia społeczne
Art. 15.
1.
Wysokości składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe wyrażone są w formie
stopy procentowej, jednakowej dla wszystkich ubezpieczonych.
2.
Stopa procentowa składek na ubezpieczenie wypadkowe jest zróżnicowana dla poszczególnych
płatników składek i ustalana w zależności od poziomu zagrożeń zawodowych i skutków
tych zagrożeń.
Art. 16.
1.
Składki na ubezpieczenia emerytalne:
1)
pracowników,
2)
osób wykonujących pracę nakładczą,
3)
członków spółdzielni,
4)
zleceniobiorców,
5)
posłów i senatorów,
6)
stypendystów sportowych,
7)
pobierających stypendium słuchaczy Krajowej Szkoły Administracji Publicznej im. Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego,
7a)
otrzymujących stypendium doktoranckie doktorantów,
8)
osób wykonujących odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania
kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,
9)
osób współpracujących ze zleceniobiorcami,
10)
(uchylony)
11)
osób odbywających służbę zastępczą,
12)
członków rad nadzorczych
- finansują z własnych środków, w równych częściach, ubezpieczeni i płatnicy składek.
1a.
Składki na ubezpieczenia emerytalne osób pobierających świadczenie szkoleniowe po
ustaniu zatrudnienia finansują z własnych środków, w równych częściach, ubezpieczeni
i płatnicy składek.
1b.
Składki na ubezpieczenia rentowe osób, o których mowa w ust. 1 i 1a, finansują z własnych
środków, w wysokości 1,5% podstawy wymiaru ubezpieczeni i w wysokości 6,5% podstawy
wymiaru płatnicy składek.
1c.
Składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe osób świadczących pracę na
podstawie umowy uaktywniającej określonej w ustawie, o której mowa w art. 6 ust. 2d,
obliczone od podstawy, którą stanowi kwota nie wyższa niż kwota minimalnego wynagrodzenia
za pracę ustalonego na podstawie odrębnych przepisów, finansuje budżet państwa za
pośrednictwem Zakładu.
1d.
Składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe osób świadczących pracę na
podstawie umowy uaktywniającej określonej w ustawie, o której mowa w art. 6 ust. 2d,
obliczone od podstawy stanowiącej kwotę nadwyżki nad kwotą określoną w ust. 1c opłaca
płatnik składek na zasadach określonych dla składek za zleceniobiorców.
1e20)Dodany przez art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2105 i 2349), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r..
W przypadku stwierdzenia nielegalnego zatrudnienia w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 13 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia
i instytucjach rynku pracy lub zaniżenia podstawy wymiaru składek pracowników, składki na ubezpieczenia emerytalne,
rentowe i chorobowe od wynagrodzenia z tytułu nielegalnego zatrudnienia oraz od części
nieujawnionego wynagrodzenia nie obciążają ubezpieczonego i opłacane są w całości
z własnych środków przez płatnika składek.
2.
Składki na ubezpieczenie chorobowe podlegających temu ubezpieczeniu osób, wymienionych
w ust. 1 pkt 1-4, 7a-9 i 11 oraz w ust. 1c, finansują w całości, z własnych środków,
sami ubezpieczeni.
3.
Składki na ubezpieczenie wypadkowe osób wymienionych w ust. 1 pkt 1 i 310, osób współpracujących z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność, bezrobotnych
pobierających stypendium oraz osób pobierających stypendium finansują w całości, z
własnych środków, płatnicy składek.
4.
Składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe:
1)
osób prowadzących pozarolniczą działalność,
2)
osób, o których mowa w art. 7,
finansują w całości, z własnych środków, sami ubezpieczeni.
521)W brzmieniu ustalonym przez art. 722 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe żołnierzy niezawodowych pełniących czynną
służbę wojskową są finansowane z budżetu państwa z części, której dysponentem jest
Minister Obrony Narodowej.
5a.
Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, chorobowe i wypadkowe osób współpracujących
finansuje w całości z własnych środków osoba prowadząca pozarolniczą działalność lub
osoba fizyczna, o której mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców.
6.
Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób rezygnujących z zatrudnienia w
związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad długotrwale
lub ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie niezamieszkującymi matką, ojcem
lub rodzeństwem finansują w całości ośrodki pomocy społecznej, a w przypadku ich przekształcenia
w centra usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych - centra usług społecznych.
6a.
(uchylony)
6b.
Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób pobierających:
1)
świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy na podstawie przepisów
o świadczeniach rodzinnych,
2)
zasiłek dla opiekuna na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów
- finansuje w całości wójt, burmistrz lub prezydent miasta.
7.
(uchylony)
7a.
(uchylony)
8.
Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób przebywających na urlopach wychowawczych,
osób, o których mowa w art. 6a ust. 1, lub osób pobierających zasiłek macierzyński
albo zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego, oraz składki na ubezpieczenie emerytalne
osób, o których mowa w art. 6b ust. 1, finansuje w całości budżet państwa za pośrednictwem
Zakładu.
9.
Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe bezrobotnych finansują w całości powiatowe
urzędy pracy z Funduszu Pracy.
9a.
Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób pobierających stypendium w okresie
szkolenia, stażu i przygotowania zawodowego, kierowanych przez podmioty inne niż powiatowe
urzędy pracy, finansują w całości, z własnych środków, podmioty kierujące.
9b.
Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób, o których mowa w art. 6 ust. 1
pkt 9b, finansują w całości powiatowe urzędy pracy z Funduszu Pracy.
10.
Składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe osób, o których mowa w art.
6 ust. 1 pkt 10 podlegających obowiązkowo tym ubezpieczeniom, finansują:
1)
duchowni - w wysokości 20% składki oraz Fundusz Kościelny - w wysokości 80% składki;
2)
Fundusz Kościelny - w wysokości 100% składki za członków zakonów kontemplacyjnych
klauzurowych, misjonarzy w okresach pracy na terenach misyjnych.
10a.
Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe duchownych, o których mowa w art. 9
ust. 1a, finansuje Fundusz Kościelny, zgodnie z ust. 10 pkt 1, w części obliczonej
od różnicy podstawy wymiaru składek określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5 i podstawy wymiaru
składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy.
11.
Składki na ubezpieczenia chorobowe, emerytalne i rentowe duchownych podlegających
dobrowolnie tym ubezpieczeniom finansują w całości, z własnych środków, ubezpieczeni.
12.
Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób, o których mowa w art. 6 ust. 1
pkt 20, finansuje w całości budżet państwa.
12a22)Dodany przez art. 7 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe osoby, o której
mowa w art. 6 ust. 1 pkt 23, finansowane są w całości przez Kancelarię Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej z budżetu państwa z części, której dysponentem jest Szef
Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
13.
(uchylony)
14.
(uchylony)
Art. 17.
1.
Składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe oraz chorobowe za ubezpieczonych,
o których mowa w art. 16 ust. 1-3, 5, 6 i 9-12, obliczają, rozliczają i przekazują
co miesiąc do Zakładu w całości płatnicy składek.
2.
Płatnicy składek, o których mowa w ust. 1, obliczają części składek na ubezpieczenia
emerytalne i rentowe oraz chorobowe finansowane przez ubezpieczonych i po potrąceniu
ich ze środków ubezpieczonych przekazują do Zakładu.
2a.
Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art.
16 ust. 1c i 8:
1)
obliczają płatnicy składek;
2)
opłaca Zakład.
3.
Składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe ubezpieczeni niewymienieni
w ust. 1 sami obliczają i przekazują co miesiąc do Zakładu.
Art. 18.
123)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych wymienionych
w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 stanowi przychód, o którym mowa w art. 4 pkt 9 i 10, z zastrzeżeniem
ust. 1a, 2, ust. 4 pkt 5 i ust. 12.
1a.
W przypadku ubezpieczonych, o których mowa w art. 8 ust. 2a, w podstawie wymiaru składek
na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się również przychód z tytułu umowy
agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie
z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło.
2.
W podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób, o których
mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3, nie uwzględnia się wynagrodzenia za czas niezdolności
do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną oraz zasiłków.
3.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zleceniobiorców ustala
się zgodnie z ust. 1, jeżeli w umowie agencyjnej lub umowie zlecenia albo w innej
umowie o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, określono odpłatność za jej wykonywanie
kwotowo, w kwotowej stawce godzinowej lub akordowej albo prowizyjnie.
4.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe:
1)
posłów i senatorów - stanowi kwota uposażenia,
2)
stypendystów sportowych - stanowi kwota stypendium,
2a)
słuchaczy Krajowej Szkoły Administracji Publicznej im. Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej Lecha Kaczyńskiego - stanowi kwota stypendium,
2b)
otrzymujących stypendium doktoranckie doktorantów - stanowi kwota stypendium doktoranckiego,
3)
bezrobotnych - stanowi kwota zasiłku, świadczenia integracyjnego lub stypendium,
4)
osób, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 20 - stanowi kwota świadczenia socjalnego,
zasiłku socjalnego lub wynagrodzenia przysługującego w okresie świadczenia górniczego
lub w okresie stypendium na przekwalifikowanie,
524)W brzmieniu ustalonym przez art. 722 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.)
żołnierzy niezawodowych pełniących czynną służbę wojskową, z wyjątkiem żołnierzy pełniących
terytorialną służbę wojskową, stanowi kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego
w grudniu roku poprzedniego, ustalonego na podstawie odrębnych przepisów, z zastrzeżeniem
ust. 9 i 10, a w przypadku żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową rotacyjnie
- kwota uposażenia z tytułu tej służby,
5a)
duchownych - stanowi kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalonego na podstawie
odrębnych przepisów, zwana dalej „kwotą minimalnego wynagrodzenia”, z zastrzeżeniem
ust. 9 i 10,
6)
żołnierzy odbywających nadterminową służbę wojskową - stanowi kwota uposażenia,
7)
osób, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 21 - stanowi kwota świadczenia szkoleniowego,
8)
osób, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9a - stanowi kwota stypendium,
9)
osób, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9b - stanowi kwota stypendium,
10)
osób, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 22 - stanowi przychód
- łącznie z kosztami uzyskania i kwotą podatku, o których mowa w przepisach o podatku
dochodowym od osób fizycznych.
4a.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których
mowa w art. 6 ust. 1 pkt 8, stanowi przysługujące im wynagrodzenie za pracę.
4b.
Przepis ust. 4a stosuje się odpowiednio do ubezpieczonych wykonujących w czasie odbywania
kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania pracę w ramach stosunku pracy.
4c.
Podstawę wymiaru składek dla duchownych będących ubezpieczonymi, o których mowa w
art. 9 ust. 1a, stanowi różnica pomiędzy kwotą minimalnego wynagrodzenia a kwotą podstawy
wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy, członkostwa
w spółdzielni lub służby.
4d.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których
mowa w art. 6 ust. 1 pkt 12, stanowi świadczenie pieniężne ustalone na podstawie przepisów
ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej 25)Ustawa utraciła moc z dniem 23 kwietnia 2022 r. na podstawie art. 823 pkt 13 ustawy,
o której mowa w odnośniku 1..
5.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób rezygnujących
z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki
nad długotrwale lub ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie niezamieszkującymi
matką, ojcem lub rodzeństwem stanowi kwota kryterium dochodowego na osobę w rodzinie
ustalona według odrębnych przepisów, z zastrzeżeniem ust. 9.
5a.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób pobierających
świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy na podstawie przepisów
o świadczeniach rodzinnych stanowi odpowiednio kwota świadczenia pielęgnacyjnego albo
specjalnego zasiłku opiekuńczego.
5b.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób przebywających
na urlopie wychowawczym oraz osób, o których mowa w art. 6a ust. 1 pkt 1-4, stanowi
kwota 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia
kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego w trybie art. 19
ust. 10 na dany rok kalendarzowy, z zastrzeżeniem ust. 14 i 15. Składka w nowej wysokości
obowiązuje od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku.
5c.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób wykonujących umowę
uaktywniającą określoną w ustawie, o której mowa w art. 6 ust. 2d, ustala się na zasadach
określonych dla zleceniobiorców.
5d.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób, o których mowa
w art. 6a ust. 1 pkt 5, stanowi kwota minimalnego wynagrodzenia.
5e.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób pobierających
zasiłek dla opiekuna na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów
stanowi kwota zasiłku dla opiekuna.
6.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób pobierających
zasiłek macierzyński albo zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego stanowi kwota
tego zasiłku.
7.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których
mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, oraz ubezpieczonych podlegających dobrowolnie tym ubezpieczeniom,
o których mowa w art. 7, stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż kwota
minimalnego wynagrodzenia, z zastrzeżeniem ust. 3, 9 i 10.
8.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których
mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 i 5a, stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż
60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia
kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego w trybie art. 19
ust. 10 na dany rok kalendarzowy. Składka w nowej wysokości obowiązuje od dnia 1 stycznia
do dnia 31 grudnia danego roku.
8a.
W przypadku gdy podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi
zadeklarowana kwota, zadeklarowanie przez ubezpieczonego kwoty wyższej niż obowiązująca
go najniższa podstawa wymiaru składek oznacza rezygnację z ustalenia podstawy wymiaru
składek w kwocie najniższej i nie podlega korekcie przez ubezpieczonego za miesiąc,
w którym zadeklarował wyższą kwotę podstawy wymiaru składek.
8b26)Dodany przez art. 7 pkt 7 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonego, o którym
mowa w art. 6 ust. 1 pkt 23, stanowi kwota prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia
miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek,
ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy, z zastrzeżeniem art.
18 ust. 9 i 10. Składka w nowej wysokości obowiązuje od dnia 1 stycznia do dnia 31
grudnia danego roku.
9.
Za miesiąc, w którym nastąpiło odpowiednio objęcie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi
lub ich ustanie i jeżeli trwały one tylko przez część miesiąca, kwotę najniższej podstawy
wymiaru składek zmniejsza się proporcjonalnie, dzieląc ją przez liczbę dni kalendarzowych
tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni podlegania ubezpieczeniu.
10.
Zasady zmniejszania najniższej podstawy wymiaru składek, o których mowa w ust. 9,
stosuje się odpowiednio w przypadku niezdolności do pracy trwającej przez część miesiąca,
jeżeli z tego tytułu ubezpieczony spełnia warunki do przyznania zasiłku.
11.
Na wniosek ubezpieczonych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10, podstawa wymiaru
może być wyższa niż określona w ust. 4 pkt 5a i ust. 4c. Składkę od podstawy wymiaru
w części przewyższającej kwotę minimalnego wynagrodzenia finansują duchowni, instytucje
diecezjalne lub zakonne.
12.
W podstawie wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe
członków służby zagranicznej nie uwzględnia się dodatku zagranicznego i innych świadczeń
przysługujących członkom służby zagranicznej wykonującym obowiązki służbowe w placówce
zagranicznej.
13.
(uchylony)
14.
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób przebywających
na urlopie wychowawczym nie może być wyższa niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie
wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających urlop wychowawczy i
nie może być niższa niż 75% kwoty minimalnego wynagrodzenia.
15.
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób, o których mowa
w art. 6a ust. 1 pkt 3, nie może być wyższa niż przeciętna miesięczna kwota stanowiąca
podstawę wymiaru składek w okresie 6 miesięcy kalendarzowych poprzedzających okres
sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem i nie może być niższa niż 75% kwoty minimalnego
wynagrodzenia.
Art. 18a.
1.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których
mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, w okresie pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia
rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej stanowi zadeklarowana kwota, nie
niższa jednak niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia.
2.
Przepisy ust. 1 nie mają zastosowania do osób, które:
1)
prowadzą lub w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia
wykonywania działalności gospodarczej prowadziły pozarolniczą działalność;
2)
wykonują działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed
dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym
wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące
w zakres wykonywanej działalności gospodarczej.
Art. 18aa.
1.
Przedsiębiorca będący osobą fizyczną może zrezygnować z uprawnienia, o którym mowa
w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, przez zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych na zasadach określonych w art. 18a ust.
1 i art. 36. W takim przypadku okres 24 miesięcy kalendarzowych liczy się od dnia
objęcia ubezpieczeniami, a przepis art. 13 pkt 4 stosuje się.
2.
W przypadku wskazanym w ust. 1 objęcie ubezpieczeniami następuje od dnia wskazanego
we wniosku o objęcie tymi ubezpieczeniami, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym
wniosek został zgłoszony.
3.
Przepis art. 18a ust. 1 stosuje się również do przedsiębiorców będących osobami fizycznymi,
którzy kontynuują działalność gospodarczą po upływie okresu, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. W takim przypadku okres 24 miesięcy kalendarzowych liczy się od dnia objęcia ubezpieczeniami
na zasadach określonych w art. 18a ust. 1 i art. 36.
Art. 18b.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne osób, o których mowa w art. 6b
ust. 1, stanowi 75% kwoty minimalnego wynagrodzenia.
Art. 18c.
1.
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonego, o którym
mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, którego roczny przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej
uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył kwoty 120 000 złotych, uzależniona
jest od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o
podatku dochodowym od osób fizycznych, zwanego dalej „dochodem z pozarolniczej działalności
gospodarczej”, uzyskanego w poprzednim roku kalendarzowym.
2.
Podstawa wymiaru składek, o której mowa w ust. 1, nie może przekroczyć 60% prognozowanego
przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy
i nie może być niższa niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w styczniu
danego roku.
3.
Podstawę wymiaru składek, o której mowa w ust. 1, ubezpieczony ustala na dany rok
kalendarzowy, mnożąc przeciętny miesięczny dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej
uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym, obliczony zgodnie z ust. 4, przez współczynnik
0,5. Otrzymany wynik jest zaokrąglany do pełnych groszy w górę, jeśli końcówka jest
równa lub wyższa niż 0,5 grosza, lub w dół, jeśli jest niższa.
4.
Przeciętny miesięczny dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w
poprzednim roku kalendarzowym jest obliczany według następującego wzoru:
roczny dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku
kalendarzowym × 30
liczba dni kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w poprzednim
roku kalendarzowym
i jest zaokrąglany do pełnych groszy w górę, jeśli końcówka jest równa lub wyższa
niż 0,5 grosza, lub w dół, jeśli jest niższa.
4a.
Jeżeli składki na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonego, o którym mowa w ust. 1,
oraz osób z nim współpracujących zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodu,
roczny dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku
kalendarzowym, o którym mowa w ust. 4, powiększa się o kwoty tych składek zaliczone
do kosztów uzyskania przychodu.
5.
(uchylony)
6.
(uchylony)
7.
Roczny limit przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, o którym mowa w
ust. 1, w przypadku rozpoczęcia, zakończenia lub zawieszenia prowadzenia działalności
w ciągu poprzedniego roku kalendarzowego zmniejsza się proporcjonalnie, dzieląc kwotę
120 000 złotych przez liczbę dni kalendarzowych w poprzednim roku kalendarzowym i
mnożąc przez liczbę dni kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej
w poprzednim roku kalendarzowym. Otrzymany wynik jest zaokrąglany do pełnych groszy
w górę, jeśli końcówka jest równa lub wyższa niż 0,5 grosza, lub w dół, jeśli jest
niższa.
8.
Ubezpieczony, o którym mowa w ust. 1, może zadeklarować jako podstawę wymiaru składek
na ubezpieczenia emerytalne i rentowe kwotę wyższą niż podstawa wymiaru składek na
ubezpieczenia emerytalne i rentowe ustalona zgodnie z niniejszym artykułem.
9.
Ubezpieczony, o którym mowa w ust. 1, przekazuje informację o zastosowanych formach
opodatkowania obowiązujących tego ubezpieczonego w poprzednim roku kalendarzowym,
o rocznym przychodzie z pozarolniczej działalności gospodarczej i rocznym dochodzie
z tej działalności uzyskanych w poprzednim roku kalendarzowym, w tym o przychodzie
i dochodzie uzyskanych w okresie obowiązywania danej formy opodatkowania, oraz o podstawie
wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ustalonej na dany rok kalendarzowy
w:
1)
imiennym raporcie miesięcznym albo
2)
w deklaracji rozliczeniowej - w przypadku, o którym mowa w art. 47 ust. 2
- składanych za styczeń danego roku kalendarzowego lub za pierwszy miesiąc rozpoczęcia
lub wznowienia prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w danym roku kalendarzowym.
10.
Ubezpieczony, o którym mowa w ust. 1, może zrezygnować z uprawnienia do ustalenia
podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zgodnie z niniejszym
artykułem. Rezygnacja oznacza, że za miesiąc, w którym zrezygnował z uprawnienia,
oraz pozostałe miesiące kalendarzowe do końca danego roku kalendarzowego ustala podstawę
wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe na zasadach określonych w art.
18 ust. 8.
11.
Przepisy niniejszego artykułu nie mają zastosowania do osób, które lub do których:
1)
w poprzednim roku kalendarzowym miały zastosowanie przepisy dotyczące zryczałtowanego
podatku dochodowego w formie karty podatkowej i które korzystały ze zwolnienia sprzedaży
od podatku od towarów i usług na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ;
2)
spełniają warunki określone w art. 18a;
3)
w poprzednim roku kalendarzowym prowadziły pozarolniczą działalność gospodarczą przez
mniej niż 60 dni kalendarzowych;
4)
w poprzednim roku kalendarzowym także prowadziły pozarolniczą działalność, o której
mowa w art. 8 ust. 6 pkt 2-5;
5)
wykonują pozarolniczą działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz
którego przed dniem rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej w bieżącym
lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego
stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej pozarolniczej działalności
gospodarczej;
6)
ustalały podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zgodnie z
niniejszym artykułem przez 36 miesięcy kalendarzowych w ciągu ostatnich 60 miesięcy
kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Do powyższych
limitów wlicza się, jako pełny miesiąc, każdy miesiąc kalendarzowy, w którym osoba
odpowiednio ustalała podstawę składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zgodnie
z niniejszym artykułem lub prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą przez co
najmniej jeden dzień kalendarzowy.
12.
W przypadku osób, do których w poprzednim roku kalendarzowym miały zastosowanie przepisy
dotyczące zryczałtowanego podatku dochodowego w formie:
1)
karty podatkowej, i które nie korzystały ze zwolnienia sprzedaży od podatku od towarów
i usług na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, przez:
a)
roczny przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku
kalendarzowym, o którym mowa w ust. 1, należy rozumieć wartość sprzedaży, o której
mowa w art. 2 pkt 22 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, podlegającej opodatkowaniu tym podatkiem, bez kwoty tego podatku,
b)
roczny dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku
kalendarzowym, o którym mowa w ust. 4, należy rozumieć roczny przychód z pozarolniczej
działalności gospodarczej, w rozumieniu lit. a, pomnożony przez współczynnik 0,5;
2)
ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, przez roczny dochód z pozarolniczej działalności
gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym, o którym mowa w ust. 4, należy
rozumieć roczny przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, o którym mowa
w ust. 1, pomnożony przez współczynnik 0,5.
13.
Otrzymany wynik mnożenia, o którym mowa w ust. 12 pkt 1 lit. b i pkt 2, jest zaokrąglany
do pełnych groszy w górę, jeśli końcówka jest równa lub wyższa niż 0,5 grosza, lub
w dół, jeśli jest niższa.
Art. 19.
1.
Roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób, o których
mowa w art. 6 i 7, w danym roku kalendarzowym nie może być wyższa od kwoty odpowiadającej
trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce
narodowej na dany rok kalendarzowy, określonego w ustawie budżetowej, ustawie o prowizorium
budżetowym lub ich projektach, jeżeli odpowiednie ustawy nie zostały uchwalone - z
zastrzeżeniem ust. 2 i 9.
2.
Jeżeli brak jest podstaw, o których mowa w ust. 1, dla ustalenia przeciętnego prognozowanego
wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej, wynagrodzenie to ustala się na
podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z trzeciego kwartału roku poprzedniego.
3.
Do osiągnięcia kwoty, o której mowa w ust. 1, składki na ubezpieczenia emerytalne
i rentowe oblicza się i przekazuje do Zakładu od podstawy wymiaru ustalonej zgodnie
z art. 18. Od nadwyżki ponad kwotę, o której mowa w ust. 1, nie pobiera się składek
na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
4.
(uchylony)
5.
Płatnik składek jest zobowiązany zaprzestać obliczać i przekazywać składki na ubezpieczenia
emerytalne i rentowe po przekroczeniu przez ubezpieczonego kwoty rocznej podstawy
wymiaru składek, o której mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 6.
6.
Jeżeli do opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest zobowiązany
więcej niż jeden płatnik składek, ubezpieczony jest zobowiązany zawiadomić wszystkich
płatników składek o przekroczeniu kwoty rocznej podstawy wymiaru składek. Za skutki
błędnego zawiadomienia powodującego nieopłacenie należnych składek na ubezpieczenia
emerytalne i rentowe odpowiada ubezpieczony.
6a.
Do składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe opłaconych po przekroczeniu rocznej
podstawy wymiaru składek stosuje się art. 24 ust. 6a-8. Za datę stwierdzenia nienależnie
opłaconych składek uważa się datę otrzymania przez Zakład imiennego raportu miesięcznego
korygującego i deklaracji rozliczeniowej korygującej.
6b.
Jeżeli w wyniku sprawdzenia wysokości rocznej podstawy wymiaru składek Zakład stwierdzi
opłacenie składek od nadwyżki ponad kwotę określoną w ust. 1, informuje o tym niezwłocznie
płatników składek i ubezpieczonego za pośrednictwem płatników składek.
7.
Okres nieopłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z powodu przekroczenia
w trakcie roku kalendarzowego kwoty rocznej podstawy wymiaru składek, o której mowa
w ust. 1, traktuje się jak okres ubezpieczenia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zwanych dalej „przepisami o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych”.
8.
Przepis ust. 7 stosuje się odpowiednio do osób, których podleganie ubezpieczeniom
emerytalnemu i rentowym w myśl art. 13 i art. 14 ust. 2 w danym roku kalendarzowym
ustało po opłaceniu składek od rocznej podstawy wymiaru, o której mowa w ust. 1.
9.
Przepisu ust. 8 nie stosuje się przy ustalaniu podlegania ubezpieczeniom chorobowemu
i wypadkowemu.
10.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego ogłasza w Dzienniku Urzędowym
Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” do końca poprzedniego roku kalendarzowego,
w drodze obwieszczenia, kwotę ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składki, o której
mowa w ust. 1, oraz przyjętą do jej ustalenia kwotę prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.
Art. 20.
1.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe stanowi
podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe, z zastrzeżeniem
ust. 2 i ust. 3.
2.
Przy ustalaniu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie
wypadkowe nie stosuje się ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1.
3.
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe osób, które ubezpieczeniu chorobowemu
podlegają dobrowolnie, nie może przekraczać miesięcznie 250% prognozowanego przeciętnego
wynagrodzenia, o którym mowa w art. 19 ust. 10.
4.
Prezes Zakładu ogłasza kwotę 250% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia, w formie
komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, w terminie
7 dni kalendarzowych od dnia ogłoszenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia
społecznego, w trybie określonym w art. 19 ust. 10, kwoty prognozowanego przeciętnego
wynagrodzenia.
Art. 21.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określa, w drodze rozporządzenia,
szczegółowe zasady ustalania podstawy wymiaru składek, z uwzględnieniem ograniczenia,
o którym mowa w art. 19 ust. 1, oraz wyłączenia z podstawy wymiaru składek niektórych
rodzajów przychodów.
Art. 22.
1.
Stopy procentowe składek wynoszą:
1)
19,52% podstawy wymiaru - na ubezpieczenie emerytalne, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4;
2)
8,00% podstawy wymiaru - na ubezpieczenia rentowe;
3)
2,45% podstawy wymiaru - na ubezpieczenie chorobowe;
4)
od 0,40% do 8,12% podstawy wymiaru - na ubezpieczenie wypadkowe.
2.
Zasady różnicowania stopy procentowej składek na ubezpieczenie wypadkowe określają
przepisy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
3.
W przypadku:
1)
odprowadzania składki do otwartego funduszu emerytalnego część składki na ubezpieczenie
emerytalne wynosząca:
a)
2,92% podstawy wymiaru składki jest odprowadzana przez Zakład do wybranego przez ubezpieczonego
otwartego funduszu emerytalnego,
b)
4,38% podstawy wymiaru składki jest ewidencjonowana przez Zakład na subkoncie, o którym
mowa w art. 40a,
2)
nieodprowadzania lub zaprzestania odprowadzania składki do otwartego funduszu emerytalnego,
o którym mowa w ust. 3d, część składki na ubezpieczenie emerytalne wynosząca 7,3%
podstawy wymiaru składki jest ewidencjonowana przez Zakład na subkoncie, o którym
mowa w art. 40a
- z uwzględnieniem art. 111.
3a.
Zakład nie odprowadza do otwartego funduszu emerytalnego i nie ewidencjonuje na subkoncie,
o którym mowa w art. 40a, składek, o których mowa w ust. 3, w przypadku zawiadomienia
przez właściwy organ emerytalny o ustaleniu prawa ubezpieczonego do emerytury obliczonej
na podstawie art. 15 lub prawa do jej zwiększenia na podstawie art. 14:
1)
ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz
ich rodzin lub
2)
ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji,
Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego,
Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej,
Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby
Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin .
3b.
(uchylony)
3c.
(uchylony)
3d.
Zakład zaprzestaje odprowadzania do otwartego funduszu emerytalnego składek, o których
mowa w ust. 3 pkt 1 lit. a, od dnia następującego po dniu poinformowania przez Zakład
otwartego funduszu emerytalnego o obowiązku przekazania środków zgromadzonych na rachunku
członka otwartego funduszu emerytalnego na fundusz emerytalny FUS w związku z ukończeniem
przez ubezpieczonego wieku niższego o 10 lat od wieku emerytalnego, o którym mowa
w art. 24 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych.
3e.
Przepis ust. 3d stosuje się odpowiednio do części składki, o której mowa w ust. 3
pkt 1 lit. a, należnej za okres do dnia, o którym mowa w ust. 3d, opłaconej lub zidentyfikowanej
po tym dniu.
3f.
Składkę, o której mowa w ust. 3e, ewidencjonuje się na subkoncie, o którym mowa w
art. 40a.
3g.
Zakład nie odprowadza do otwartego funduszu emerytalnego i nie ewidencjonuje na subkoncie,
o którym mowa w art. 40a, składek, o których mowa w ust. 3, osobom, którym ustalono
prawo do emerytury albo emerytury częściowej, o której mowa w art. 26b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych, z zastrzeżeniem ust. 3h.
3h.
Zakład ewidencjonuje na subkoncie, o którym mowa w art. 40a, składki osobom mającym
ustalone prawo do okresowej emerytury kapitałowej, do emerytury pomostowej albo do
nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego.
4.
Część składki na ubezpieczenie emerytalne w wysokości określonej w art. 112 ust. 2-4
jest odprowadzana przez Zakład do FRD.
Art. 22a.
(uchylony)
Art. 23.
1.
Od nieopłaconych w terminie składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę,
na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa z wyłączeniem art. 56a.
1a29)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Odsetek za zwłokę nie nalicza się, jeżeli ich wysokość nie przekraczałaby 1% kwoty
minimalnego wynagrodzenia, z zastrzeżeniem ust. 1b-1f.
1b30)Dodany przez art. 1 pkt 6 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Odsetek za zwłokę nie nalicza się od nieopłaconych w terminie składek, z przyczyn
leżących po stronie Zakładu, za okres od dnia, w którym składki stały się wymagalne,
do dnia ich opłacenia.
1c30)Dodany przez art. 1 pkt 6 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Odsetek za zwłokę nie nalicza się od nieopłaconych w terminie składek, jeżeli ich
nieopłacenie wynika z:
1)
błędnego zawiadomienia przez Zakład o stanie rozliczeń;
2)
zastosowania się płatnika składek w danym okresie rozliczeniowym do utrwalonej praktyki
interpretacyjnej Zakładu, z uwzględnieniem art. 34 ust. 15 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców;
3)
zastosowania się płatnika składek do pisma Zakładu w jego indywidualnej sprawie;
4)
zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej Zakładu, która następnie
uległa zmianie.
1d30)Dodany przez art. 1 pkt 6 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Przez utrwaloną praktykę interpretacyjną, o której mowa w ust. 1c pkt 2 i 4, rozumie
się wyjaśnienia zakresu i sposobu stosowania przepisów prawa dominujące w interpretacjach
indywidualnych wydawanych przez Zakład w takich samych stanach faktycznych lub w odniesieniu
do takich samych zdarzeń przyszłych oraz w takim samym stanie prawnym.
1e30)Dodany przez art. 1 pkt 6 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Zakład zawiadamia płatnika składek o kwocie nieopłaconych w terminie składek, o których
mowa w ust. 1b, oraz o obowiązku ich opłacenia bez odsetek za zwłokę w terminie 14
dni, licząc od dnia otrzymania zawiadomienia.
1f30)Dodany przez art. 1 pkt 6 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Od składek nieopłaconych w terminie, o którym mowa w ust. 1e, nalicza się odsetki
za zwłokę za okres od dnia, w którym składki stały się wymagalne, do dnia ich opłacenia.
2.
Wyegzekwowane odsetki za zwłokę oraz opłata prolongacyjna od składek, o których mowa
w art. 22 ust. 3, są, proporcjonalnie do wysokości składek, odprowadzane do otwartego
funduszu emerytalnego oraz ewidencjonowane na subkoncie, o którym mowa w art. 40a.
3.
(uchylony)
4.
Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do składek opłacanych ze środków Funduszu Gwarantowanych
Świadczeń Pracowniczych.
Art. 24.
1.
1a.
W razie nieopłacenia składek lub opłacenia ich w zaniżonej wysokości Zakład może wymierzyć
płatnikowi składek dodatkową opłatę do wysokości 100% nieopłaconych składek. Od decyzji
w sprawie wymierzenia dodatkowej opłaty przysługuje odwołanie do sądu według zasad
określonych w art. 83.
1b.
W stosunku do płatnika składek będącego osobą fizyczną, skazanego prawomocnym wyrokiem
za nieopłacenie składek lub opłacenie ich w zaniżonej wysokości, dodatkowej opłaty
za ten sam czyn nie wymierza się.
1c.
W razie wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie dotyczące
nieopłacenia składek lub opłacenia ich w zaniżonej wysokości postępowania o wymierzenie
dodatkowej opłaty płatnikowi składek będącemu osobą fizyczną za ten sam czyn nie wszczyna
się, a wszczęte zawiesza się do dnia zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo
lub wykroczenie.
1d.
W razie prawomocnego skazania płatnika będącego osobą fizyczną za przestępstwo lub
wykroczenie polegające na nieopłaceniu składek lub opłaceniu ich w zaniżonej wysokości:
1)
wszczęte postępowanie o wymierzenie dodatkowej opłaty za ten sam czyn umarza się z
urzędu;
2)
decyzję o wymierzeniu dodatkowej opłaty za ten sam czyn uchyla się z urzędu, a pobraną
opłatę zwraca się, niezwłocznie wraz z odsetkami, w wysokości i na zasadach określonych
przepisami prawa cywilnego od dnia pobrania dodatkowej opłaty.
232)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 3; weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r..
Składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa
opłata, zwane dalej „należnościami z tytułu składek”, nieopłacone w terminie podlegają
potrąceniu ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez Zakład lub ściągnięciu
w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej.
3.
(uchylony)
4.
Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia,
w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6.
4a.
Do kosztów egzekucyjnych i kosztów upomnienia przepisów ust. 4 oraz 5-6 nie stosuje
się.
5.
Nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem,
jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko
z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę
liczonych do dnia przedawnienia.
5a.
Bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia
zawarcia umowy, o której mowa w art. 29 ust. 1a, do dnia terminu płatności odroczonej
należności z tytułu składek lub ostatniej raty.
5b33)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3; weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r..
Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od pierwszego dnia miesiąca, w którym
nastąpiło rozpoczęcie potrąceń ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych
przez Zakład lub podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności
z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do ostatniego dnia miesiąca,
w którym zakończono potrącenia, lub do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
5c.
Bieg terminu przedawnienia przerywa ogłoszenie upadłości. Po przerwaniu bieg terminu
przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia
się postanowienia o ukończeniu postępowania upadłościowego lub jego umorzeniu.
5ca34)Dodany przez art. 1 pkt 7 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Jeżeli ogłoszenie upadłości, o którym mowa w ust. 5c, nastąpiło przed rozpoczęciem
biegu terminu przedawnienia, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia następującego
po dniu uprawomocnienia się postanowienia o zakończeniu lub umorzeniu postępowania
upadłościowego.
5d.
Przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności
osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku
kalendarzowego, w którym decyzja została wydana.
5e.
Bieg terminu przedawnienia zawiesza się, jeżeli wydanie decyzji jest uzależnione od
rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie biegu
terminu przedawnienia trwa do dnia, w którym decyzja innego organu stała się ostateczna
lub orzeczenie sądu uprawomocniło się, nie dłużej jednak niż przez 2 lata.
5f35)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia przez Zakład postępowania
w sprawie wydania decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym,
podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia do dnia,
w którym decyzja stała się prawomocna.
5g36)Dodany przez art. 1 pkt 7 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia
objęcia restrukturyzacją należności z tytułu składek, o których mowa w art. 160 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne , do dnia zapłaty ostatniej raty w przypadku rozłożenia na raty lub do dnia zapłaty
w przypadku odroczenia terminu płatności.
6.
Bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w ust. 4, ulega zawieszeniu od dnia śmierci
spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia
spadku albo zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia, nie dłużej jednak niż
do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy.
6a.
Nienależnie opłacone składki podlegają zaliczeniu przez Zakład z urzędu na poczet
zaległych lub bieżących składek, a w razie ich braku - na poczet przyszłych składek,
chyba że płatnik składek złoży wniosek o zwrot składek, z zastrzeżeniem ust. 6c, 8
i 8d.
6b37)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 lit. f ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Zakład zawiadamia płatnika składek o kwocie nienależnie opłaconych składek, które
zgodnie z ust. 6a mogą być zwrócone, jeżeli kwota nienależnie opłaconych składek przekracza
dziesięciokrotność kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
6c.
Po stwierdzeniu, że składki zostały nienależnie opłacone, płatnik składek może złożyć
wniosek o ich zwrot.
6d.
Nienależnie opłacone składki podlegają zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wpływu wniosku,
o którym mowa w ust. 6c. Zwrot następuje w formie bezgotówkowej na rachunek bankowy
płatnika składek zewidencjonowany na koncie płatnika składek.38)Zdanie drugie dodane przez art. 1 pkt 7 lit. g ustawy, o której mowa w odnośniku 3. W przypadku braku płatnika składek nienależnie opłacone składki podlegają zwrotowi
następcy prawnemu w terminie i na zasadach określonych dla płatnika składek.39)Zdanie trzecie dodane przez art. 1 pkt 7 lit. g ustawy, o której mowa w odnośniku
3.
6e.
Jeżeli nienależnie opłacone składki nie zostaną zwrócone w terminie określonym w ust.
6d, podlegają oprocentowaniu w wysokości równej odsetkom za zwłokę pobieranym od zaległości
podatkowych, od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 6c.
6f.
W przypadku braku płatnika składek lub jego następcy prawnego Zakład zawiadamia ubezpieczonego
o kwocie nienależnie opłaconych składek w części sfinansowanej przez ubezpieczonego
i na jego wniosek zwraca nienależnie opłacone składki na rachunek bankowy wskazany
we wniosku.40)Zdanie pierwsze w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 lit. h ustawy, o której mowa
w odnośniku 3. Przepisy ust. 6c-6e stosuje się odpowiednio.
6g.
Nienależnie opłacone składki ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia:
1)
otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w ust. 6b;
2)
opłacenia składek, w przypadku braku zawiadomienia, o którym mowa w ust. 6b.
6h.
Bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w ust. 6g, ulega zawieszeniu:
1)
w przypadku wydania przez Zakład decyzji w sprawie nienależnie opłaconych składek
- od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna;
2)
jeżeli wydanie decyzji w sprawie nienależnie opłaconych składek jest uzależnione od
rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd - do dnia, w którym
decyzja innego organu stała się ostateczna lub orzeczenie sądu uprawomocniło się,
nie dłużej jednak niż na okres 2 lat;
3)
od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu
nabycia spadku albo zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia, nie dłużej jednak
niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy;
4)
w przypadku wydania przez Zakład decyzji stwierdzającej brak obowiązku podlegania
ubezpieczeniom społecznym lub obniżającej podstawę wymiaru składek na te ubezpieczenia
- od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna.
7.
8.
Nienależnie opłacona składka odprowadzona do otwartego funduszu emerytalnego podlega
zwrotowi w wysokości nominalnej wartości składki.
8a.
(uchylony)
8aa.
Przepis ust. 8 stosuje się także do zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa
w art. 40a:
1)
składek;
2)
kwot środków przekazanych przez otwarty fundusz emerytalny, o których mowa w art.
40c ust. 2.
8b.
(uchylony)
8c.
(uchylony)
8d.
W przypadku gdy w wyniku błędu instytucji obsługującej wpłaty składek nienależnie
opłacone składki zostały sfinansowane ze środków tej instytucji, kwota nienależnie
wpłacona jest zwracana tej instytucji.
8e.
Jeżeli nominalna wartość składki, o której mowa w ust. 8, jest:
1)
wyższa od kwoty nienależnie otrzymanej składki, którą otwarty fundusz emerytalny jest
zobowiązany zwrócić do Zakładu na podstawie przepisów o organizacji i funkcjonowaniu
funduszy emerytalnych - różnica jest finansowana z funduszu emerytalnego, wyodrębnionego
w ramach Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
2)
niższa od kwoty nienależnie otrzymanej składki, którą otwarty fundusz emerytalny jest
zobowiązany zwrócić do Zakładu na podstawie przepisów o organizacji i funkcjonowaniu
funduszy emerytalnych - różnica stanowi przychody funduszu emerytalnego, wyodrębnionego
w ramach Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
9.
Odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne oraz dodatkowa opłata finansowane są w całości
z własnych środków przez płatnika składek.
Art. 25.
(uchylony)
Art. 26.
1.
Zakład ma prawo do występowania z wnioskiem o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości
dłużnika zalegającego z opłatą należności z tytułu składek także wtedy, gdy dłużnikiem
jest państwowa jednostka organizacyjna niebędąca jednostką budżetową.
2.
Wystawione przez Zakład dokumenty stwierdzające istnienie należności z tytułu składek
oraz jej wysokość są podstawą wpisu hipoteki do księgi wieczystej nieruchomości stanowiącej
własność zobowiązanego. Jeżeli nieruchomość nie posiada księgi wieczystej, zabezpieczenie
jest dokonywane przez złożenie tych dokumentów do zbioru dokumentów.
3.
Dla zabezpieczenia należności z tytułu składek Zakładowi przysługuje hipoteka przymusowa
na wszystkich nieruchomościach dłużnika, z uwzględnieniem ust. 3a i 3b. Podstawą ustanowienia
hipoteki przymusowej jest doręczona decyzja o określeniu wysokości należności z tytułu
składek, o odpowiedzialności osoby trzeciej lub o odpowiedzialności następcy prawnego.
3a.
Przedmiotem hipoteki przymusowej może być:
1)
część ułamkowa nieruchomości, jeżeli stanowi udział dłużnika;
2)
nieruchomość stanowiąca przedmiot współwłasności łącznej dłużnika i jego małżonka;
3)
nieruchomość stanowiąca przedmiot współwłasności łącznej wspólników spółki cywilnej
lub część ułamkowa nieruchomości stanowiąca udział wspólników spółki cywilnej - w
przypadku gdy dłużnikiem jest spółka.
3b.
Przedmiotem hipoteki przymusowej może być także:
1)
użytkowanie wieczyste wraz z budynkami i urządzeniami na użytkowanym gruncie stanowiącymi
własność użytkownika wieczystego lub udział w tym prawie;
2)
spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub udział w tym prawie;
3)
wierzytelność zabezpieczona hipoteką;
4)
statek morski lub statek morski w budowie wpisane do rejestru okrętowego.
3c.
Do hipoteki przymusowej określonej w ust. 3a i 3b stosuje się odpowiednio przepisy
o hipotece na nieruchomości.
4.
Do hipoteki, o której mowa w ust. 3-3c, z uwzględnieniem ust. 5, stosuje się odpowiednio
przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, dotyczące hipoteki przymusowej.
5.
Na żądanie Zakładu lub kierownika terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu będącego
jednocześnie organem egzekucyjnym dłużnik obowiązany jest do wyjawienia nieruchomości
oraz przysługujących mu praw majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej
lub zastawu, jeżeli z dowodów zgromadzonych w postępowaniu wynika, że należności z
tytułu składek mogą zostać nieopłacone.
5a.
Wyjawienia, o którym mowa w ust. 5, dokonuje się w formie oświadczenia składanego
pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Przed odebraniem oświadczenia
Zakład lub kierownik terenowej jednostki organizacyjnej będącej jednocześnie organem
egzekucyjnym jest obowiązany uprzedzić dłużnika o odpowiedzialności karnej za fałszywe
zeznania.
6.
Żądanie wyjawienia, o którym mowa w ust. 5, stosuje się także do:
1)
małżonka, następców prawnych i osób trzecich odpowiadających za zadłużenie płatnika
składek;
2)
osób, które pobrały nienależne świadczenia, płatników składek lub innych podmiotów
zobowiązanych do zwrotu nienależnych świadczeń, o których mowa w art. 84, z wyjątkiem
przypadku gdy nienależne świadczenia podlegają potrąceniu z bieżąco wypłacanych świadczeń.
7.
Zaspokojenie z przedmiotu hipoteki przymusowej następuje w trybie przepisów o postępowaniu
egzekucyjnym w administracji, chyba że z przedmiotu hipoteki jest prowadzona egzekucja
przez sądowy organ egzekucyjny.
Art. 27.
1.
Należności z tytułu składek są zabezpieczone ustawowym prawem zastawu na wszystkich
będących własnością dłużnika oraz stanowiących współwłasność łączną dłużnika i jego
małżonka rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych.
2.
Do zastawu, o którym mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja
podatkowa, dotyczące zastawów skarbowych.
2a.
Zastaw, o którym mowa w ust. 1, wpisuje się do Rejestru Zastawów Skarbowych prowadzonego
na podstawie art. 43 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
3.
(uchylony)
Art. 28.
1.
Należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład,
z uwzględnieniem ust. 2-4.
2.
Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności,
z zastrzeżeniem ust. 3a.
3.
Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:
1)
dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające
egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego
użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność
przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma
możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2)
sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe
z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe ;
3)
nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z
którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia
odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
4)
nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a)
wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu
egzekucyjnym;
4b)
nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;
4c43)Dodany przez art. 1 pkt 8 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 3.)
ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe;
5)
naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego
można prowadzić egzekucję;
6)
jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających
wydatki egzekucyjne.
3a.
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie
płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane
pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.
3b.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek
uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia
należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.
4.
Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i
dodatkowej opłaty.
5.
W przypadku, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, decyzję umarzającą należności z tytułu
składek pozostawia się w aktach sprawy.
5a44)Dodany przez art. 1 pkt 8 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
W przypadku gdy nastąpiło wyrejestrowanie płatnika składek oraz ubezpieczonych, umorzeniu
z mocy prawa ulegają należności z tytułu składek, jeżeli ich wysokość nie przekracza
wysokości dziesięciokrotności kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym
w administracji.
5b44)Dodany przez art. 1 pkt 8 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
W przypadku gdy dłużnik zmarł, umorzeniu z mocy prawa ulegają należności z tytułu
składek, jeżeli ich wysokość nie przekracza wysokości 10% przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia w kwartale poprzedzającym datę zgonu dłużnika.
5c44)Dodany przez art. 1 pkt 8 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
W przypadku, o którym mowa w ust. 5a i 5b, Zakład nie wydaje decyzji w sprawie umorzenia
należności z tytułu składek.
6.
Przepisu ust. 3 pkt 4b nie stosuje się do składek w części finansowanej przez ubezpieczonego,
chyba że jest on jednocześnie płatnikiem składek.
Art. 29.
1.
Ze względów gospodarczych lub innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie Zakład
może na wniosek dłużnika odroczyć termin płatności należności z tytułu składek oraz
rozłożyć należność na raty, uwzględniając możliwości płatnicze dłużnika oraz stan
finansów ubezpieczeń społecznych.
1a.
Odroczenie terminu płatności należności z tytułu składek oraz rozłożenie należności
na raty następuje w formie umowy.
2.
Od składek, które rozłożono na raty, nie nalicza się odsetek za zwłokę począwszy od
następnego dnia po dniu wpływu wniosku o udzielenie tych ulg.
3.
Jeżeli dłużnik nie spłaci w terminie ustalonych przez Zakład rat, pozostała kwota
staje się natychmiast wymagalna wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na zasadach
określonych w ustawie - Ordynacja podatkowa.
4.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1, Zakład ustala opłatę prolongacyjną na zasadach
i w wysokości przewidzianej w ustawie - Ordynacja podatkowa dla podatków stanowiących
dochód budżetu państwa.
Art. 3045)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 9 ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje
się przepisu art. 28, z wyłączeniem ust. 3 pkt 4c.
Art. 3145)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 9 ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio: art. 7a, art. 12, art. 26, art. 29 § 1 i 2, art. 33-33b, art. 38a, art. 51 § 1, art.
55, art. 59 § 1 pkt 1, 3, 4, 8 i 9, art. 60 § 1, art. 61 § 1, art. 62 § 3 i 5, art.
62b § 1 pkt 2 i § 3, art. 72 § 1 pkt 1 i 4 i § 2, art. 73 § 1 pkt 1 i 5, art. 77b
§ 1 i 2, art. 91, art. 93, art. 93a-93c, art. 93e, art. 94, art. 97 § 1 i 1a, art.
97a § 1-3, art. 98 § 1 i § 2 pkt 1, 2, 5 i 7, art. 100, art. 101, art. 105 § 1 i 2,
art. 106 § 1-3, art. 107 § 1, 1a, § 2 pkt 2 i 4 i § 3, art. 108 § 1, 3 i 4, art. 109
§ 1 w zakresie art. 29, art. 109 § 2 pkt 1, art. 110 § 1, § 2 pkt 2 i § 3, art. 111
§ 1-4 i § 5 pkt 1, art. 112 § 1-5, art. 112b-114, art. 115-117, art. 117d, art. 118
§ 1 oraz art. 119 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Art. 32.
Do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń
Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie:
ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów
karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i
prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz
stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia
społeczne.
Rozdział 4
Zgłoszenia do ubezpieczenia, prowadzenie kont i rejestrów oraz zasady rozliczania składek i zasiłków
Art. 33.
1.
Zakład prowadzi:
1)
konta ubezpieczonych, z których każde jest oznaczone numerem PESEL;
2)
konta płatników składek oznaczone numerem NIP, a w przypadku gdy płatnik składek nie
posiada numeru NIP, do czasu jego uzyskania - numerem z krajowego rejestru urzędowego
podmiotów gospodarki narodowej REGON, a jeżeli nie posiada również tego numeru - numerem
PESEL lub serią i numerem dowodu osobistego albo paszportu;
3)
Centralny Rejestr Ubezpieczonych;
4)
Centralny Rejestr Płatników Składek;
5)
Centralny Rejestr Członków Otwartych Funduszy Emerytalnych;
6)
(uchylony)
7)
inne rejestry niezbędne do realizacji zadań określonych odrębnymi przepisami;
846)Wszedł w życie z dniem 5 października 2021 r. na podstawie art. 166 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. poz. 2320 oraz z 2021 r. poz. 1135).)
skrzynkę doręczeń, o której mowa w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych .
1a.
(uchylony)
2.
Jeżeli osoba ubezpieczona, o której mowa w ust. 1 pkt 1, nie posiada numeru PESEL,
nie podała go lub podany numer budzi wątpliwości co do jego prawidłowości, konto ubezpieczonego
oznacza się numerem NIP, a jeżeli nie posiada również tego numeru - serią i numerem
dowodu osobistego albo paszportu.
3.
(uchylony)
4.
Zakład jest uprawniony do nieodpłatnego korzystania z:
1)
rejestru PESEL;
2)
danych zgromadzonych w Centralnym Rejestrze Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników
na zasadach przewidzianych w przepisach o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników
i płatników;
3)
danych zgromadzonych w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej
(REGON), prowadzonym przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
4a.
Organ prowadzący rejestr PESEL przekazuje do Zakładu w formie elektronicznej:
1)
zbiór nowo nadanych poprzedniego dnia numerów PESEL i odpowiadające im dane z rejestru
PESEL;
2)
informacje o dokonanej poprzedniego dnia zmianie danych objętych zbiorem, o którym
mowa w pkt 1.
4b.
Format przekazywanych danych, o których mowa w ust. 4a, uzgadniają organ prowadzący
rejestr PESEL i Zakład.
5.
Szczegółowy zakres danych zawartych w rejestrach, o których mowa w ust. 1 pkt 3-5
i 7, określi, w drodze rozporządzenia, minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego,
mając na względzie zapewnienie kompletności danych przetwarzanych w rejestrach.
Art. 34.
1.
Zakład zapewnia rzetelność i kompletność informacji gromadzonych na kontach ubezpieczonych
i na kontach płatników składek w sposób uregulowany niniejszą ustawą.
2.
Informacje zawarte na koncie ubezpieczonego i koncie płatnika składek prowadzonych
w formie elektronicznej, które przekazane zostały w postaci dokumentu pisemnego albo
elektronicznego, są środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym i sądowym.
3.
Do informacji zawartych na kontach ubezpieczonych i kontach płatników składek oraz
danych źródłowych będących podstawą zapisów na tych kontach stosuje się przepisy o
ochronie danych osobowych.
4.
Wykorzystywanie danych osobowych i innych informacji zgromadzonych na kontach ubezpieczonych
dopuszczalne jest jedynie w przypadkach określonych w ustawie.
5.
Zakład oraz otwarty fundusz emerytalny są obowiązane do wzajemnego udostępniania danych
osobowych osób zarejestrowanych w rejestrze, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 5.
6.
Zakład, na wniosek płatnika składek, bada prawidłowość wykazanych przez tego płatnika
składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art.
9 ust. 2c. Jeżeli w wyniku sprawdzenia wysokości miesięcznej podstawy wymiaru składek
Zakład stwierdzi błędne wykazanie składek, informuje o tym niezwłocznie płatnika składek
i ubezpieczonego za pośrednictwem płatnika składek. Jeżeli do opłacania składek na
ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest zobowiązany więcej niż jeden płatnik składek,
składka jest opłacana przez każdego płatnika, chyba że ubezpieczony przedłoży płatnikowi
dokumenty, z których wynika brak konieczności opłacania składek.
Art. 34a.
1.
Zakład może wykonać obowiązek, o którym mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z
dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem
danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy
95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) 47)Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018,
str. 2., zwanego dalej „rozporządzeniem 2016/679”, przez udostępnienie informacji, o których
mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2016/679, w miejscu publicznie dostępnym
w centrali lub terenowych jednostkach organizacyjnych oraz na swojej stronie internetowej
lub w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Zakładu. W takim przypadku
Zakład, podczas pozyskiwania danych osobowych, informuje osobę, której dane dotyczą,
o miejscu udostępnienia tych informacji.
2.
Wykonywanie obowiązku, o którym mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2016/679,
odbywa się niezależnie od obowiązków Zakładu i nie wpływa na przebieg i wynik postępowań
prowadzonych przez Zakład.
Art. 35.
1.
We wszystkich dokumentach związanych z ubezpieczeniami społecznymi, w tym z rozliczaniem
składek oraz przyznawaniem i wypłatą świadczeń określonych odrębnymi przepisami, podaje
się:
1)
w przypadku ubezpieczonych - numer PESEL, a w razie gdy ubezpieczonemu nie nadano
numeru PESEL - serię i numer dowodu osobistego lub paszportu, z zastrzeżeniem ust.
1a;
2)
w przypadku płatników składek - numery NIP i REGON, a jeżeli płatnikowi składek nie
nadano tych numerów lub jednego z nich - numer PESEL lub serię i numer dowodu osobistego
albo paszportu.
1a.
W imiennych raportach miesięcznych, o których mowa w art. 41, należy podać numer PESEL,
a w razie gdy ubezpieczonemu nie nadano tego numeru - serię i numer dowodu osobistego
lub paszportu.
1b.
Do dokumentów płatniczych, o których mowa w art. 47 ust. 4a, nie stosuje się przepisu
ust. 1.
2.
(uchylony)
3.
(uchylony)
Art. 36.
1.
Każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi podlega zgłoszeniu
do ubezpieczeń społecznych.
2.
Obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych osób określonych w art. 6 ust. 1 pkt
1-4, 6-9b, 11, 12, 19-22, ust. 2, 2a i 2d, duchownych będących członkami zakonów lub
klasztorów oraz osób współpracujących, o których mowa w art. 8 ust. 11, należy do
płatnika składek.
2a.
Osoba przebywająca na urlopie wychowawczym jest obowiązana poinformować płatnika składek
o ustaleniu prawa do emerytury lub renty albo o podleganiu ubezpieczeniom społecznym
z innego tytułu niż przebywanie na urlopie wychowawczym.
2b.
Zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych osób, o których mowa w art. 6a ust. 1 i art.
6b ust. 1, i wyrejestrowanie z tych ubezpieczeń, w przypadku ustania warunków uzasadniających
opłacanie składek, należy do Zakładu. Osoby te są obowiązane do przedłożenia Zakładowi:
1)
skróconego odpisu aktu urodzenia dziecka;
2)
oświadczenia, o którym mowa w ust. 15;
3)
orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, w przypadku posiadania
przez dziecko takiego orzeczenia.
3.
Obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych osób, o których mowa w art. 6 ust.
1 pkt 5 i 10, z zastrzeżeniem ust. 2, należy do tych osób.
4.
Zgłoszeń, o których mowa w ust. 2 i 3, dokonuje się w terminie 7 dni od daty powstania
obowiązku ubezpieczenia, z zastrzeżeniem ust. 4a-5a i 9a.
4a.
Zgłoszeń, o których mowa w ust. 3, twórcy i artyści dokonują w ciągu 7 dni od dnia
otrzymania decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców ustalającej
datę rozpoczęcia wykonywania działalności twórczej lub artystycznej.
4b.
Ubezpieczony, o którym mowa w art. 18c ust. 1, który rozpoczął lub wznowił prowadzenie
pozarolniczej działalności gospodarczej w styczniu danego roku kalendarzowego, dokonuje
zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych w terminie do końca tego miesiąca. Jeżeli termin
ten jest krótszy niż 7 dni, ubezpieczony dokonuje zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych
w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia.
5.
Osoby, które są obejmowane ubezpieczeniami społecznymi na zasadach dobrowolności,
zgłaszają wniosek o objęcie ich ubezpieczeniem w terminie przez nie wybranym. Przepisy
ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
5a.
Pracownicy, o których mowa w art. 18 ust. 12, zgłaszani są do ubezpieczeń społecznych
nie później niż w terminie rozliczania i opłacania składek za miesiąc, w którym powstał
obowiązek ubezpieczeń społecznych.
6.
(uchylony)
7.
Prawdziwość danych zawartych w zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych osoba zgłaszana
potwierdza własnoręcznym podpisem, z wyłączeniem osób, o których mowa w art. 6 ust.
1 pkt 19.
8.
W przypadku przekazywania do Zakładu zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych w postaci
dokumentu elektronicznego, zgłoszenie w postaci dokumentu pisemnego z własnoręcznym
podpisem osoby zgłaszanej płatnik przechowuje przez okres 5 lat.
9.
Zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych według ustalonego wzoru, z zastrzeżeniem ust.
9a, albo w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących
zadania publiczne z oprogramowania, o którym mowa w art. 47a ust. 1, albo w formie wydruku z tego oprogramowania
dokonuje się w jednostce organizacyjnej Zakładu. Na podstawie pierwszego zgłoszenia
do ubezpieczeń społecznych zakładane jest konto, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt
1.
9a.
Zgłoszenia do ubezpieczeń osób, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 19, dokonuje się
poprzez wykazanie ubezpieczonego w imiennym raporcie miesięcznym.
10.
Zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych zawiera w szczególności następujące dane dotyczące
osoby zgłaszanej: dane, o których mowa w art. 35 ust. 1 pkt 1, nazwisko, imiona, datę
urodzenia, nazwisko rodowe, obywatelstwo i płeć, tytuł ubezpieczenia, stopień niepełnosprawności,
posiadanie ustalonego prawa do emerytury lub renty, wykonywany zawód, adres zameldowania
na stałe miejsce pobytu, adres zamieszkania, jeżeli jest inny niż adres zameldowania
na stałe miejsce pobytu, adres do korespondencji, jeżeli jest inny niż adres zameldowania
na stałe miejsce pobytu i adres zamieszkania.
11.
Każda osoba, w stosunku do której wygasł tytuł do ubezpieczeń społecznych, podlega
wyrejestrowaniu z tych ubezpieczeń. Zgłoszenie wyrejestrowania płatnik składek jest
zobowiązany złożyć w terminie 7 dni od daty zaistnienia tego faktu, z zastrzeżeniem
ust. 12 i 14. Przepisy ust. 2, 3 i 9 stosuje się odpowiednio.
11a.
Zgłoszenie wyrejestrowania z ubezpieczeń społecznych pracownika, o którym mowa w art.
6 ust. 1 pkt 1, zawiera dodatkowo datę, tryb rozwiązania ostatniego stosunku pracy,
podstawę prawną rozwiązania lub wygaśnięcia ostatniego stosunku pracy lub stosunku
służbowego oraz informację, z czyjej inicjatywy stosunek pracy został rozwiązany.
12.
W przypadku pracowników, o których mowa w ust. 5a, zgłoszenie wyrejestrowania płatnik
składek jest zobowiązany złożyć w terminie 30 dni od dnia ustania stosunku pracy.
13.
O wszelkich zmianach w stosunku do danych wykazanych w zgłoszeniach, o których mowa
w ust. 10-12, płatnik składek zawiadamia Zakład w terminie 7 dni od zaistnienia zmian,
stwierdzenia nieprawidłowości we własnym zakresie lub otrzymania zawiadomienia o stwierdzeniu
nieprawidłowości przez Zakład.
14.
O zmianach w stosunku do danych wykazanych w zgłoszeniu, o którym mowa w ust. 10,
dotyczących tytułu ubezpieczenia oraz rodzajów ubezpieczeń i terminów ich powstania,
płatnik składek zawiadamia Zakład poprzez złożenie zgłoszenia wyrejestrowania i ponownego
zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych zawierającego prawidłowe dane.
14a.
O zmianie w stosunku do danych wykazanych w zgłoszeniu, o którym mowa w ust. 10, dotyczącej
tytułu ubezpieczenia związanego ze sposobem obliczania podstawy wymiaru składek, o
którym mowa w art. 18c ust. 1, ubezpieczony zawiadamia Zakład przez złożenie zgłoszenia
wyrejestrowania i ponownego zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych zawierającego prawidłowe
dane w terminie:
1)
do końca stycznia danego roku kalendarzowego, jeżeli zmiana w stosunku do danych wykazanych
w zgłoszeniu następuje w styczniu tego roku, przy czym jeżeli termin ten jest krótszy
niż 7 dni, ubezpieczony dokonuje zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych w terminie
7 dni od zaistnienia zmiany;
2)
7 dni od zaistnienia zmiany - w pozostałych przypadkach.
15.
Osoby, o których mowa w art. 6a ust. 1 i art. 6b ust. 1, składają oświadczenie o zamiarze
podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym lub odpowiednio ubezpieczeniu emerytalnemu,
które zawiera:
1)
imię i nazwisko osoby sprawującej osobistą opiekę nad dzieckiem oraz jej numer PESEL,
a w razie gdy nie nadano numeru PESEL - serię i numer dowodu osobistego lub paszportu;
2)
miejsce zamieszkania;
3)
dzień rozpoczęcia sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem;
4)
dzień zakończenia sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem;
5)
imię i nazwisko dziecka oraz datę jego urodzenia;
6)
informację o ostatnim okresie ubezpieczenia;
7)
informację o korzystaniu lub niekorzystaniu przez drugiego rodzica z uprawnień określonych
w art. 6 ust. 1 pkt 19 lub art. 6a ust. 1 lub art. 6b ust. 1.
16.
Osoba, o której mowa w art. 6a ust. 1 i art. 6b ust. 1, jest obowiązana zawiadomić
Zakład o wszelkich zmianach w stosunku do danych wskazanych w oświadczeniu, o którym
mowa w ust. 15, w terminie 7 dni od dnia zaistnienia tych zmian.
17.
Płatnik składek lub osoba fizyczna zlecająca dzieło informuje Zakład o zawarciu każdej
umowy o dzieło, jeżeli umowa taka zawarta zostanie z osobą, z którą nie pozostaje
w stosunku pracy lub jeżeli w ramach takiej umowy nie wykonuje pracy na rzecz pracodawcy,
z którym pozostaje w stosunku pracy, w terminie 7 dni od dnia zawarcia tej umowy.
Art. 36a.
1.
Ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie zawieszenia wykonywania działalności
gospodarczej, o którym mowa w art. 23 ust. 1-3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą są dobrowolne. Przedsiębiorca
w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej nie opłaca ubezpieczenia
chorobowego i wypadkowego.
2.
Zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej powoduje ustanie obowiązku ubezpieczeń
społecznych od dnia, w którym rozpoczyna się zawieszenie wykonywania działalności
gospodarczej, do dnia poprzedzającego dzień wznowienia wykonywania działalności gospodarczej.
3.
Za okres zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca będący płatnikiem
składek wyłącznie za siebie nie ma obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej oraz
opłacania składek na ubezpieczenia społeczne przewidzianych w ustawie.
448)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 10 ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Wznowienie wykonywania działalności gospodarczej nie wymaga ponownego zgłoszenia do
obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego, rentowych i wypadkowego, a w przypadku osób,
które do dnia zawieszenia działalności podlegały dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu
- także do tego ubezpieczenia.
Art. 36aa.
1.
Osoba sprawująca osobistą opiekę nad dzieckiem, która prowadziła pozarolniczą działalność
gospodarczą przez okres co najmniej 6 miesięcy, może zawiesić wykonywanie działalności
gospodarczej na okres do 3 lat w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem,
nie dłużej jednak niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy
6. rok życia, a w przypadku dziecka, które z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem
o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wymaga osobistej opieki osoby
prowadzącej działalność gospodarczą, na okres do 6 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia
przez dziecko 18. roku życia. Przepis art. 6a ust. 2 stosuje się odpowiednio.
2.
Z uprawnienia, o którym mowa w ust. 1, można korzystać w całości lub w nie więcej
niż 5 częściach.
3.
Do zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, o którym mowa w ust. 1, przepisy
art. 22-25 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców stosuje się odpowiednio.
Art. 36b.
1.
Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5, będące przedsiębiorcami w rozumieniu
przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, mogą dokonywać zgłoszeń, o których mowa w art. 36 ust. 1 i 11, lub zmiany danych
wykazanych w tych zgłoszeniach, z wyjątkiem zmiany danych, o których mowa w art. 36
ust. 14, na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej
i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy .
2.
Za dzień dokonania zgłoszeń, o których mowa w art. 36 ust. 1 i 11, lub zmiany danych
wykazanych w tych zgłoszeniach uważa się dzień złożenia wniosku o wpis do Centralnej
Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wraz z żądaniem dokonania tych
zgłoszeń lub zmiany danych wykazanych w tych zgłoszeniach.
Art. 37.
1.
(uchylony)
2.
Organy właściwe do wydawania uprawnień na prowadzenie działalności pozarolniczej,
o której mowa w art. 8 ust. 6, przekazują jednostce organizacyjnej Zakładu kopie uprawnień
udzielonych osobom fizycznym i jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości
prawnej, jak również kopie decyzji cofających te uprawnienia, jeżeli nie mają one
obowiązku uzyskiwania wpisu do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki
narodowej (REGON).
Art. 38.
1.
W razie sporu dotyczącego obowiązku ubezpieczeń społecznych Zakład wydaje decyzję
osobie zainteresowanej oraz płatnikowi składek.
2.
Nie później niż w terminie 7 dni od uprawomocnienia się decyzji, o której mowa w ust.
1, płatnik składek jest zobowiązany przekazać do Zakładu dokumenty związane z ubezpieczeniami
społecznymi określone w ustawie za okres objęty decyzją.
Art. 38a.
1.
Jeżeli w związku z przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym lub kontrolą wykonywania
przez płatników składek obowiązków z zakresu ubezpieczenia społecznego zachodzi konieczność
wydania decyzji, o której mowa w art. 83 ust. 1 pkt 1a, Zakład wydaje decyzję podmiotowi
zgłaszającemu ubezpieczonych do ubezpieczeń społecznych oraz płatnikowi składek ustalonemu
przez Zakład.
2.
Jeżeli w wyniku uprawomocnienia się decyzji, o której mowa w ust. 1, zostanie potwierdzone,
że płatnikiem składek jest płatnik składek ustalony przez Zakład, Zakład sporządza
za tego płatnika z urzędu dokumenty związane z ubezpieczeniami społecznymi określone
w ustawie za okres wskazany w decyzji.
3.
Jeżeli podmiot zgłaszający ubezpieczonych do ubezpieczeń społecznych wypłacał świadczenia
podlegające rozliczeniu w ciężar składek na ubezpieczenia społeczne za okres wskazany
w decyzji, sporządzane przez Zakład dokumenty, o których mowa w ust. 2, uwzględniają
te świadczenia.
4.
Składki nienależnie opłacone przez podmiot zgłaszający ubezpieczonych do ubezpieczeń
społecznych za okres wskazany w decyzji, o której mowa w ust. 1, Zakład zalicza z
urzędu na poczet należności z tytułu składek płatnika składek. Zakład dokonuje zaliczenia
ustalonej do zaliczenia kwoty na poczet zaległych lub bieżących składek, a w razie
ich braku - na poczet przyszłych składek. Przepisów art. 24 ust. 6a-6f nie stosuje
się.
5.
Kwotę do zaliczenia na poczet należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
ustala się dla okresów rozliczeniowych wskazanych w decyzji, o której mowa w ust.
1, dla wszystkich ubezpieczonych płatnika składek, zgłoszonych za dany okres rozliczeniowy
przez podmiot zgłaszający ubezpieczonych do ubezpieczeń społecznych według następującego
wzoru:
|
6.
Kwotę do zaliczenia na poczet należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
płatnika składek ustala się w zaokrągleniu do pełnych złotych w dół, a grosze pomija
się.
7.
Do należności płatnika składek z tytułu składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy,
Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz
na ubezpieczenie zdrowotne ust. 4-6 stosuje się odpowiednio.
Art. 39.
1.
Nie później niż w terminie 4 miesięcy, licząc od daty powstania obowiązku, o którym
mowa w art. 36 ust. 4, ubezpieczony może zawrzeć umowę z otwartym funduszem emerytalnym.
1a.
Zakład odprowadza do wybranego przez ubezpieczonego otwartego funduszu emerytalnego
składkę, o której mowa w art. 22 ust. 3 pkt 1 lit. a, poczynając od składki opłaconej
za miesiąc, w którym Zakład otrzymał od otwartego funduszu emerytalnego zawiadomienie
o zawarciu umowy.
1b.
Zakład informuje ubezpieczonego, który nie zawarł umowy z otwartym funduszem emerytalnym,
o obowiązku złożenia pisemnego oświadczenia o stosunkach majątkowych istniejących
między nim a jego współmałżonkiem oraz o tym, że może wskazać osoby uprawnione do
otrzymania środków po jego śmierci. Przepis art. 82 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy
emerytalnych stosuje się odpowiednio.
1c.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
wzór oświadczenia, o którym mowa w ust. 1b, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia
ochrony interesu ubezpieczonych oraz kompletności oświadczenia.
2.
(uchylony)
2a.
(uchylony)
3.
(uchylony)
4.
(uchylony)
5.
(uchylony)
Art. 39a.
1.
Począwszy od 2016 r., co cztery lata, w okresie od dnia 1 kwietnia do dnia 31 lipca,
członek otwartego funduszu emerytalnego lub osoba, której Zakład ewidencjonuje składkę
na subkoncie, o którym mowa w art. 40a, zgodnie z art. 22 ust. 3 pkt 2, może złożyć
do Zakładu pisemnie lub w formie dokumentu elektronicznego opatrzonego kwalifikowanym
podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo wykorzystując
sposób potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych udostępniony bezpłatnie
przez Zakład w systemie teleinformatycznym, zgodne ze wzorem oświadczenie o:
1)
przekazywaniu do otwartego funduszu emerytalnego składki, o której mowa w art. 22
ust. 3 pkt 1 lit. a, począwszy od składki opłaconej za lipiec;
2)
zewidencjonowaniu składki, o której mowa w art. 22 ust. 3 pkt 2, na subkoncie, o którym
mowa w art. 40a, począwszy od składki opłaconej za miesiąc, w którym złożono wniosek.
2.
W przypadku osób, których składka była ewidencjonowana na subkoncie, o którym mowa
w art. 40a, zgodnie z art. 22 ust. 3 pkt 2 i które nie były członkami otwartego funduszu
emerytalnego, przepisy art. 39 ust. 1 i 1a stosuje się odpowiednio, z tym że:
1)
termin 4 miesięcy liczy się od dnia złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 1
pkt 1;
2)
Zakład odprowadza składkę do wybranego otwartego funduszu emerytalnego nie wcześniej,
niż poczynając od składki opłaconej za lipiec.
3.
W przypadku złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ubezpieczony oświadcza,
że chce, aby składka była przekazywana do otwartego funduszu emerytalnego, którego
jest członkiem, albo wpisuje nazwę otwartego funduszu emerytalnego, do którego ma
być przekazywana składka, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje o tym wpisany
w oświadczeniu otwarty fundusz emerytalny.
4.
W przypadku złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, przepisy rozdziału 7 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy
emerytalnych stosuje się odpowiednio.
5.
Jeżeli ubezpieczony nie zawrze umowy z wpisanym w oświadczeniu, o którym mowa w ust.
1 pkt 1, otwartym funduszem emerytalnym, składka, o której mowa w art. 22 ust. 3:
1)
pkt 1 lit. a, jest przekazywana do otwartego funduszu emerytalnego, którego ubezpieczony
jest członkiem - w przypadku ubezpieczonego będącego członkiem otwartego funduszu
emerytalnego;
2)
pkt 2, jest ewidencjonowana na subkoncie, o którym mowa w art. 40a - w przypadku ubezpieczonego
niebędącego członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
6.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
wzory oświadczeń, o których mowa w ust. 1, uwzględniając, że w jego treści znajduje
się aktualny wykaz wszystkich nazw otwartych funduszy emerytalnych, oraz biorąc pod
uwagę konieczność zapewnienia ochrony interesu ubezpieczonych, prawidłowości przekazywania
lub ewidencjonowania składek oraz uwzględniając wymogi kompletności oświadczenia.
Art. 40.
1.
Na koncie ubezpieczonego ewidencjonuje się informacje o zwaloryzowanej wysokości składek
na ubezpieczenie emerytalne, z wyłączeniem składek podlegających odprowadzeniu do
otwartego funduszu emerytalnego i zewidencjonowaniu na subkoncie, o którym mowa w
art. 40a:
1)
należnych - w przypadku ubezpieczonych niebędących płatnikami składek;
2)
wpłaconych - w przypadku ubezpieczonych będących płatnikami składek oraz osób współpracujących
z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność lub z osobami fizycznymi wskazanymi
w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców.
1a.
Jeżeli ubezpieczony niebędący płatnikiem składek w ciągu 3 miesięcy od upływu terminu
opłacenia składki, o której mowa w ust. 1 pkt 1, stwierdzi, że składka ta nie została
opłacona, może zwrócić się do Zakładu o udzielenie informacji, czy Zakład podjął działania
zmierzające do jej ściągnięcia.
1b.
Na koncie ubezpieczonego niebędącego płatnikiem składek ewidencjonuje się informacje
o zwaloryzowanej wysokości należnych składek podlegających:
1)
odprowadzeniu do otwartego funduszu emerytalnego,
2)
zewidencjonowaniu na subkoncie, o którym mowa w art. 40a
- które uległy przedawnieniu zgodnie z art. 24.
1c.
Na koncie ubezpieczonego ewidencjonuje się także informacje o zwaloryzowanej wysokości
składek podlegających odprowadzeniu do otwartego funduszu emerytalnego lub zewidencjonowaniu
na subkoncie, o którym mowa w art. 40a:
1)
w przypadku ubezpieczonych, o których mowa w ust. 1 pkt 1, należnych za okres do dnia
złożenia wniosku o emeryturę określoną w art. 24 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych lub nabycia prawa do emerytury, jeżeli złożenie takiego wniosku nie jest wymagane
- nieopłaconych lub niezidentyfikowanych do tego dnia, także wówczas gdy nie uległy
one przedawnieniu;
2)
w przypadku ubezpieczonych, o których mowa w ust. 1 pkt 2, opłaconych lub zidentyfikowanych
po dniu złożenia wniosku o emeryturę określoną w art. 24 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych lub nabycia prawa do emerytury, jeżeli złożenie takiego wniosku nie jest wymagane.
1d.
Jako datę zewidencjonowania na koncie ubezpieczonego składek, o których mowa w ust.
1b i 1c, przyjmuje się dzień zewidencjonowania na koncie ubezpieczonego składek, o
których mowa w ust. 1 pkt 1, należnych za ten sam miesiąc kalendarzowy.
1e.
Na koncie ubezpieczonego ewidencjonuje się kwotę środków zewidencjonowanych na subkoncie,
o którym mowa w art. 40a, na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc ustalenia
prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia wieku emerytalnego wynoszącego 65 lat oraz
z tytułu osiągnięcia wieku emerytalnego wynoszącego 60 lat przez osobę, która nie
spełnia ustawowych warunków do ustalenia prawa do okresowej emerytury kapitałowej,
z zastrzeżeniem ust. 1f.
1f.
Przepisu ust. 1e nie stosuje się do osób spełniających ustawowe warunki do ustalenia
prawa do okresowej emerytury kapitałowej.
1g.
Przepis ust. 1e stosuje się odpowiednio do osób, którym nie ustalono prawa do okresowej
emerytury kapitałowej z przyczyn, o których mowa w art. 8 pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych.
2.
Na koncie ubezpieczonego ewidencjonuje się także informacje:
1)
wymienione w drukach: zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, imiennym raporcie miesięcznym,
deklaracji rozliczeniowej i raporcie informacyjnym;
2)
o członkostwie w otwartym funduszu emerytalnym i o terminach przekazania składek do
tego funduszu;
3)
o członkostwie w kasie chorych 49)Ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. poz.
153 i 468, z 1998 r. poz. 756, 887, 929 i 1116, z 1999 r. poz. 439, 483, 700, 777,
802, 1236, 1255 i 1256, z 2000 r. poz. 136, 230, 1041, 1311 i 1324, z 2001 r. poz.
64, 539, 961, 1050, 1382, 1384, 1796 i 1801 oraz z 2002 r. poz. 676, 749, 1271, 1689,
1920 i 2074), która powołała kasy chorych, utraciła moc z dniem 1 kwietnia 2003 r.
na podstawie art. 222 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu
w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. poz. 391), która weszła w życie z dniem 1 kwietnia
2003 r. i o terminach przekazania składek do tej kasy;
4)
o wysokości należnych i wpłaconych składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe,
wypadkowe i zdrowotne oraz o wysokości należnych i odprowadzonych składek podlegających
odprowadzeniu do otwartego funduszu emerytalnego;
4a)
o wartości środków wypłaconych z tytułu okresowej emerytury kapitałowej;
5)
o faktach pozaubezpieczeniowych, mających wpływ na prawo do świadczeń z ubezpieczeń
społecznych i na ich wysokość;
6)
(uchylony)
7)
niezbędne do przyznania, ustalenia wysokości i wypłaty świadczeń z ubezpieczeń społecznych,
a także świadczeń finansowanych z budżetu państwa oraz o dokonanych wypłatach;
8)
niezbędne do ustalenia, ponownego ustalenia lub przeliczenia kapitału początkowego;
9)
o kapitale początkowym oraz zwaloryzowanym kapitale początkowym;
10)
niezbędne do realizacji przez Zakład zadań zleconych na podstawie odrębnych przepisów;
11)
o okresach pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, przekazane
w zgłoszeniu danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,
o którym mowa w ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych;
12)
o małżeńskich stosunkach majątkowych oraz o osobach fizycznych, na rzecz których ma
nastąpić w razie śmierci wypłata środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym
mowa w art. 40a, w przypadku osób niebędących członkami otwartego funduszu emerytalnego,
dla których Zakład prowadzi to subkonto;
13)
o kwocie środków, o której mowa w art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a;
14)
o osobach uposażonych, o których mowa w art. 25b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych;
15)
o oświadczeniach:
a)
o przekazywaniu do otwartego funduszu emerytalnego składki, o której mowa w art. 22
ust. 3 pkt 1 lit. a, począwszy od składki opłaconej za lipiec,
b)
o zewidencjonowaniu składki, o której mowa w art. 22 ust. 3 pkt 2, na subkoncie, o
którym mowa w art. 40a, począwszy od składki opłaconej za miesiąc, w którym złożono
wniosek.
3.
(uchylony)
4.
(uchylony)
5.
(uchylony)
6.
(uchylony)
7.
(uchylony)
8.
Zakład może odmówić zewidencjonowania na koncie ubezpieczonego nieopłaconej składki
na ubezpieczenie emerytalne, o której mowa w ust. 1 pkt 1, a zewidencjonowaną anulować,
w razie współdziałania ubezpieczonego z płatnikiem składek w celu uniknięcia obowiązku
opłacania składek.
8a.
Na podstawie zawiadomienia przez właściwy organ emerytalny o ustaleniu prawa ubezpieczonego
do emerytury na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych
oraz ich rodzin lub przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji,
Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego,
Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej,
Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby
Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin Zakład usuwa z ewidencji informacje
o należnych i zwaloryzowanych składkach na ubezpieczenie emerytalne za okresy służby
uwzględnione w wymiarze emerytury wojskowej lub policyjnej.
9.
(uchylony)
10.
(uchylony)
Art. 40a.
1.
W ramach konta ubezpieczonego Zakład prowadzi subkonto, na którym ewidencjonuje się
informacje o zwaloryzowanej wysokości wpłaconych składek, o których mowa w art. 22
ust. 3 pkt 1 lit. b i pkt 2, wraz z wyegzekwowanymi od tych składek odsetkami za zwłokę
i opłatą prolongacyjną, o których mowa w art. 23 ust. 2, oraz kwotę środków odpowiadających
wartości umorzonych przez otwarty fundusz emerytalny jednostek rozrachunkowych po
poinformowaniu przez Zakład otwartego funduszu emerytalnego o obowiązku przekazania
środków zgromadzonych na rachunku członka otwartego funduszu emerytalnego na fundusz
emerytalny FUS, o którym mowa w art. 55 ust. 1 pkt 1, w związku z ukończeniem przez
ubezpieczonego wieku niższego o 10 lat od wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 24 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych, zwane dalej „subkontem”.
2.
Zewidencjonowanie składek na subkoncie następuje niezwłocznie, nie później jednak
niż w ciągu 15 dni roboczych, licząc od dnia otrzymania składki opłaconej przy użyciu
dokumentów płatniczych, raportów miesięcznych lub deklaracji.
3.
Stan subkonta pomniejsza się o kwoty wypłaconych okresowych emerytur kapitałowych.
Pomniejszenia dokonuje się na dzień wypłacenia tych emerytur.
4.
Na subkoncie ewidencjonuje się także informacje o wysokości należnych i wpłaconych
składek, o których mowa w art. 22 ust. 3 pkt 1 lit. b i pkt 2.
Art. 40b.
1.
W razie śmierci ubezpieczonego, który osiągnął wiek emerytalny i któremu do dnia śmierci
nie ustalono wysokości okresowej emerytury kapitałowej, stan subkonta pomniejsza się
o kwoty niezrealizowanych świadczeń, o których mowa w art. 136 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych.
2.
W razie śmierci osoby pobierającej okresową emeryturę kapitałową stan subkonta pomniejsza
się o kwoty niezrealizowanych świadczeń, o których mowa w art. 136 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych.
3.
W razie zwrotu nienależnie pobranej okresowej emerytury kapitałowej zwracane kwoty
ewidencjonuje się na subkoncie.
Art. 40c.
1.
Waloryzację kwot składek, środków, odsetek za zwłokę i opłaty prolongacyjnej, zewidencjonowanych
na subkoncie, przeprowadza się corocznie, od dnia 1 czerwca każdego roku. W wyniku
przeprowadzonej waloryzacji stan subkonta nie może ulec obniżeniu.
2.
Waloryzacji podlega kwota składek, środków, odsetek za zwłokę i opłaty prolongacyjnej,
zewidencjonowanych na subkoncie na dzień 31 stycznia roku, za który jest przeprowadzana
waloryzacja, powiększona o kwoty z tytułu przeprowadzonych waloryzacji.
3.
Waloryzacja polega na pomnożeniu kwoty składek, środków, odsetek za zwłokę i opłaty
prolongacyjnej zewidencjonowanych na subkoncie przez wskaźnik rocznej waloryzacji,
o którym mowa w ust. 6.
4.
Wskaźnik rocznej waloryzacji jest równy średniorocznej dynamice wartości produktu
krajowego brutto w cenach bieżących za okres ostatnich 5 lat poprzedzających termin
waloryzacji.
5.
Wskaźnik rocznej waloryzacji ustala się z dokładnością do setnych części procentu.
6.
Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym
Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, w terminie do dnia 15 maja każdego roku,
wskaźnik rocznej waloryzacji, o którym mowa w ust. 4.
Art. 40d.
1.
Przy ustalaniu wysokości emerytury kwota składek, środków, odsetek za zwłokę i opłaty
prolongacyjnej, zewidencjonowanych na subkoncie po dniu 31 stycznia roku, za który
przeprowadzono ostatnią roczną waloryzację składek i środków, jest waloryzowana kwartalnie.
2.
W przypadku ustalania wysokości emerytury:
1)
w pierwszym kwartale danego roku - ostatniej kwartalnej waloryzacji składek dokonuje
się za trzeci kwartał poprzedniego roku;
2)
w drugim kwartale danego roku - ostatniej kwartalnej waloryzacji składek dokonuje
się za czwarty kwartał poprzedniego roku;
3)
w trzecim kwartale danego roku - ostatniej kwartalnej waloryzacji składek dokonuje
się za pierwszy kwartał danego roku;
4)
w czwartym kwartale danego roku - ostatniej kwartalnej waloryzacji składek dokonuje
się za drugi kwartał danego roku.
3.
Waloryzacji kwartalnej podlega kwota składek, środków, odsetek za zwłokę i opłaty
prolongacyjnej zewidencjonowanych na subkoncie na ostatni dzień pierwszego miesiąca
kwartału, za który jest przeprowadzana waloryzacja, powiększona o kwoty z tytułu poprzednich
waloryzacji kwartalnych.
4.
Waloryzacja kwartalna polega na pomnożeniu kwoty składek, środków, odsetek za zwłokę
i opłaty prolongacyjnej zewidencjonowanych na subkoncie przez wskaźnik kwartalnej
waloryzacji, o którym mowa w ust. 7. W wyniku przeprowadzonej waloryzacji stan subkonta
nie może ulec obniżeniu.
5.
Wskaźnik kwartalnej waloryzacji jest obliczany na podstawie ostatnio ogłoszonego wskaźnika
rocznej waloryzacji, o którym mowa w art. 40c ust. 6, według następującego wzoru:
\(
WKW = {{WRW - 100\% } \over 4} + 100\%
\)
-
-gdzie poszczególne symbole oznaczają:WKW - wskaźnik kwartalnej waloryzacji,WRW - wskaźnik rocznej waloryzacji, o którym mowa w art. 40c ust. 6.
6.
Wskaźnik kwartalnej waloryzacji ustala się z dokładnością do setnych części procentu.
7.
Prezes Zakładu ogłasza, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej
Polskiej „Monitor Polski”, w terminie do 25. dnia miesiąca poprzedzającego termin
waloryzacji, wskaźnik kwartalnej waloryzacji za poprzedni kwartał.
8.
Kwota zwiększenia wynikająca z kwartalnej waloryzacji składek przeprowadzonej przy
ustalaniu okresowej emerytury kapitałowej nie jest uwzględniana przy dokonywaniu kolejnych
waloryzacji rocznych.
Art. 40e.
1.
Zwaloryzowane kwoty składek, środków, odsetek za zwłokę i opłaty prolongacyjnej, zewidencjonowane
na subkoncie, podlegają podziałowi w razie rozwodu, unieważnienia małżeństwa albo
w przypadku śmierci osoby, dla której Zakład prowadzi subkonto, na zasadach określonych
w przepisach o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, dotyczących podziału
środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym w razie rozwodu,
unieważnienia małżeństwa albo śmierci.
2.
Część składek zewidencjonowanych na subkoncie, która w wyniku podziału przypada małżonkowi,
z zastrzeżeniem ust. 3, jest ewidencjonowana na subkoncie tego małżonka. Jeżeli dla
małżonka nie jest prowadzone subkonto - Zakład zakłada subkonto.
3.
W przypadku gdy małżonek osoby zmarłej, dla której Zakład prowadzi subkonto, nabywa
prawo do środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym jako osoba
uprawniona wskazana przez zmarłego albo jako jego spadkobierca, przypadającą mu w
wyniku podziału część składek zewidencjonowanych na subkoncie ewidencjonuje się na
jego subkoncie, jeżeli zażąda przekazania środków zmarłego zgromadzonych na rachunku
w otwartym funduszu emerytalnym na jego rachunek w otwartym funduszu emerytalnym.
4.
Podział kwot składek, środków, odsetek za zwłokę i opłaty prolongacyjnej, zewidencjonowanych
na subkoncie, jest dokonywany w przypadku, gdy rozwód, unieważnienie małżeństwa albo
śmierć nastąpiły nie później niż w dniu:
1)
złożenia wniosku o emeryturę z tytułu osiągnięcia wieku emerytalnego wynoszącego 65
lat, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych;
2)
nabycia prawa do emerytury w wieku emerytalnym wynoszącym 65 lat, o którym mowa w
art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli złożenie takiego wniosku nie jest wymagane, lub
3)
osiągnięcia wieku emerytalnego wynoszącego 65 lat, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych, przez osoby, które miały ustalone prawo do okresowej emerytury kapitałowej do dnia
poprzedzającego osiągnięcie tego wieku.
5.
W przypadku osób będących członkami otwartego funduszu emerytalnego, otwarty fundusz
emerytalny jest obowiązany zawiadomić Zakład o osobach, na rzecz których nastąpił
podział środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym w razie
rozwodu, unieważnienia małżeństwa albo śmierci osoby, dla której Zakład prowadzi subkonto,
oraz o ich udziale w tych środkach, w terminie 14 dni od dnia dokonania tego podziału.
6.
Dane dotyczące osób, o których mowa w ust. 5, obejmują imię i nazwisko, numer PESEL
i numer NIP, o ile osoby mają obowiązek posługiwania się tym numerem na podstawie
przepisów o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, oraz adres
i miejsce zamieszkania. Jeżeli członkowi otwartego funduszu emerytalnego nie nadano
numeru PESEL i numeru NIP lub jednego z nich, dane obejmują serię i numer dowodu osobistego
lub paszportu.
7.
W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 5, otwarty fundusz emerytalny podaje dodatkowo
informacje o:
1)
żądaniu małżonka, o którym mowa w ust. 3;
2)
terminach wypłaty rat - jeżeli wypłata w otwartym funduszu emerytalnym następuje w
ratach.
8.
W terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w ust. 5, Zakład:
1)
część składek przypadających małżonkowi w wyniku podziału składek zewidencjonowanych
na subkoncie ewidencjonuje na subkoncie tego małżonka jako składki, odpowiednio na
dzień ustania wspólności majątkowej albo dzień śmierci ubezpieczonego;
2)
część składek przypadających uprawnionym w wyniku podziału składek zewidencjonowanych
na subkoncie wypłaca bezpośrednio tym uprawnionym w takiej formie, w jakiej następuje
wypłata w otwartym funduszu emerytalnym.
9.
Osobie, której Zakład założył subkonto na podstawie ust. 2, jest dokonywana jednorazowa wypłata składek zewidencjonowanych na subkoncie,
w przypadku gdy otwarty fundusz emerytalny dokonał tej osobie jednorazowej wypłaty
środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, na podstawie art.
129a ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.
10.
Otwarty fundusz emerytalny jest obowiązany zawiadomić Zakład o dokonaniu jednorazowej
wypłaty środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, o której
mowa w ust. 9, w terminie 14 dni od dnia dokonania tej wypłaty. Przepis ust. 6 stosuje
się odpowiednio.
11.
Zakład dokonuje jednorazowej wypłaty składek zewidencjonowanych na subkoncie w terminie
3 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w ust. 10.
11a.
W przypadku osób niebędących członkami otwartego funduszu emerytalnego podziału, o
którym mowa w ust. 1, dokonuje Zakład, stosując odpowiednio przepisy art. 82, art. 83, art. 126-129a, art. 131 i art. 132 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r.
o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.
12.
Przepisy ust. 1-11a stosuje się odpowiednio w przypadku ustania wspólności majątkowej
w czasie trwania małżeństwa albo umownego wyłączenia lub ograniczenia wspólności ustawowej
między osobą, dla której Zakład prowadzi subkonto, a jej małżonkiem.
Art. 40f.
(uchylony)
Art. 41.
150)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 11 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 3; weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r..
Płatnik składek przekazuje do Zakładu imienne raporty miesięczne, po upływie każdego
miesiąca kalendarzowego, w terminie ustalonym dla rozliczania składek, z zastrzeżeniem
art. 48d.
2.
Jeżeli obowiązek ubezpieczeń społecznych wygasł w ciągu miesiąca kalendarzowego, płatnik
składek przekazuje do Zakładu raport, o którym mowa w ust. 1, za okres ubezpieczenia
w danym miesiącu, w terminie i na zasadach określonych w art. 47 ust. 1 i 2.
3.
Imienny raport miesięczny zawiera informacje dotyczące płatnika składek określone
w art. 43 ust. 4 i 5, miesiąc i rok, których raport dotyczy, oraz:
1)
numery identyfikacyjne ubezpieczonego z danymi, o których mowa w art. 35 ust. 1 pkt
1;
2)
nazwisko i imię;
3)
wymiar czasu pracy;
4)
zestawienie należnych składek na ubezpieczenia społeczne w podziale na ubezpieczenie:
emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, zawierające dane o:
a)
tytule ubezpieczenia,
b)
podstawie wymiaru składek,
c)
kwocie składki w podziale na należną od ubezpieczonego i płatnika składek oraz z innych
źródeł finansowania,
d51)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 11 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3.)
kwocie obniżenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe
i wypadkowe, wynikającego z ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o pracowniczych programach emerytalnych ,
e)
kwocie obniżenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe
i wypadkowe, wynikającego z ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych ;
4a)
informacje o zastosowanych formach opodatkowania w poprzednim roku kalendarzowym,
kwotę rocznego przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej i rocznego dochodu
z tej działalności, uzyskanych w poprzednim roku kalendarzowym, w tym kwotę przychodu
i dochodu uzyskanych w okresie obowiązywania danej formy opodatkowania, oraz kwotę
podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ustaloną na dany rok
kalendarzowy w przypadku, o którym mowa w art. 18c ust. 9 pkt 1;
4b52)Dodany przez art. 8 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 20.)
informacje o obowiązujących w danym miesiącu formach opodatkowania;
5)
podstawę wymiaru i kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, z uwzględnieniem podziału
na podmioty, które finansują składki;
5a53)Dodany przez art. 8 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 20.)
informacje o przychodach lub dochodach;
5b53)Dodany przez art. 8 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 20.)
informację o kwocie dopłaty stanowiącej różnicę między roczną składką na ubezpieczenie
zdrowotne a sumą składek na ubezpieczenie zdrowotne za poszczególne miesiące roku
kalendarzowego albo roku składkowego w rozumieniu art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych ;
6)
(uchylony)
7)
rodzaje i okresy przerw w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne;
8)
informacje o wypłaconych zasiłkach oraz wynagrodzeniach z tytułu niezdolności do pracy
wypłaconych na podstawie Kodeksu pracy oraz o zasiłkach finansowanych z budżetu państwa;
9)
oświadczenie płatnika składek, że dane zawarte w raporcie są zgodne ze stanem faktycznym,
potwierdzone podpisem płatnika składek lub osoby przez niego upoważnionej;
10)
dane dotyczące wypłaconego przychodu niezbędne do ustalenia podstawy wymiaru emerytury
lub renty;
11)
dane dotyczące wykonywania pracy przez nauczyciela, wychowawcę lub innego pracownika
pedagogicznego zatrudnionego w placówkach, o których mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych, w określonym wymiarze obowiązkowego wymiaru zajęć, z wyjątkiem danych za nauczyciela,
wychowawcę lub innego pracownika pedagogicznego, od którego płatnik składek uzyskał
na piśmie informację o ustaleniu prawa do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego
na podstawie tej ustawy.
4.
Imienny raport miesięczny zawiera również datę sporządzenia raportu miesięcznego,
podpis płatnika składek lub osoby przez niego upoważnionej.
5.
Imienne raporty miesięczne mogą zawierać informacje o złożeniu przez ubezpieczonego
zawiadomienia o przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne
i rentowe, o którym mowa w art. 19 ust. 5.
6.
Płatnik składek jest zobowiązany złożyć imienny raport miesięczny korygujący w formie
nowego dokumentu zawierającego wszystkie prawidłowe informacje określone w ust. 3-5,
jeżeli zachodzi konieczność korekty danych podanych w imiennym raporcie miesięcznym
w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości:
1)
przez płatnika składek we własnym zakresie;
2)
przez Zakład.
6a.
Nie koryguje się danych podanych w imiennym raporcie miesięcznym w przypadku stwierdzenia
przez płatnika składek we własnym zakresie lub przez Zakład różnicy w podstawie wymiaru
składek w wysokości nieprzekraczającej 2,20 zł, z zastrzeżeniem ust. 6b.
6b.
Przepisu ust. 6a nie stosuje się w przypadku, gdy podstawę wymiaru składek stanowi
zadeklarowana kwota.
7.
(uchylony)
7a55)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 11 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 3; weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r..
Płatnik składek jest obowiązany złożyć imienny raport miesięczny korygujący, o którym
mowa w ust. 6, w terminie 7 dni od dnia stwierdzenia nieprawidłowości we własnym zakresie
lub otrzymania zawiadomienia o stwierdzeniu nieprawidłowości przez Zakład, z zastrzeżeniem
ust. 7b i art. 48d.
7b.
Jeżeli konieczność korekty danych podanych w imiennym raporcie miesięcznym jest wynikiem
stwierdzenia nieprawidłowości przez Zakład w drodze:
1)
decyzji - imienny raport miesięczny korygujący powinien być złożony nie później niż
w terminie 7 dni od uprawomocnienia się decyzji;
256)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 11 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 3; weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.)
kontroli - imienny raport miesięczny korygujący powinien być złożony nie później niż
w terminie 30 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli albo otrzymania aneksu do
protokołu kontroli lub informacji o sposobie rozpatrzenia zastrzeżeń, z uwzględnieniem
art. 48d.
8.
Informacje zawarte w raportach, o których mowa w ust. 1-6, płatnik składek przekazuje
ubezpieczonemu w podziale na poszczególne miesiące, za rok ubiegły w terminie do dnia
28 lutego roku następnego, na piśmie lub za zgodą ubezpieczonego - w formie dokumentu
elektronicznego - w celu ich weryfikacji.
8a.
Informacja, o której mowa w ust. 8, powinna zawierać także datę jej sporządzenia oraz
podpis płatnika składek lub osoby przez niego upoważnionej.
8b.
Informacje, o których mowa w ust. 8, płatnik składek jest obowiązany przekazać na
żądanie ubezpieczonego - nie częściej niż raz na miesiąc - za miesiąc poprzedni.
9.
Przepisy ust. 1-8b stosuje się odpowiednio do składek na ubezpieczenie zdrowotne,
z zastrzeżeniem ust. 9a-10a.
9a.
Informacja przekazywana ubezpieczonemu obejmuje także symbol kasy chorych 49)Ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. poz.
153 i 468, z 1998 r. poz. 756, 887, 929 i 1116, z 1999 r. poz. 439, 483, 700, 777,
802, 1236, 1255 i 1256, z 2000 r. poz. 136, 230, 1041, 1311 i 1324, z 2001 r. poz.
64, 539, 961, 1050, 1382, 1384, 1796 i 1801 oraz z 2002 r. poz. 676, 749, 1271, 1689,
1920 i 2074), która powołała kasy chorych, utraciła moc z dniem 1 kwietnia 2003 r.
na podstawie art. 222 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu
w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. poz. 391), która weszła w życie z dniem 1 kwietnia
2003 r., do której przekazywana jest składka na ubezpieczenie zdrowotne.
10.
Płatnik składek jest zwolniony z obowiązku przekazywania informacji wynikającej z
ust. 9 w przypadku pobierania wyłącznie składek na ubezpieczenie zdrowotne.
10a.
Płatnik składek jest obowiązany przekazać informacje wynikające z ust. 9 na żądanie
ubezpieczonego - nie częściej niż raz na miesiąc - za miesiąc poprzedni, z wyłączeniem
przypadków pobierania składek z emerytur i rent.
11.
Ubezpieczony zgłasza na piśmie lub do protokołu do płatnika składek wniosek o sprostowanie
informacji zawartych w imiennym raporcie miesięcznym w terminie 3 miesięcy od otrzymania
informacji, o których mowa w ust. 8, jeżeli, jego zdaniem, nie są one zgodne ze stanem
faktycznym. O fakcie tym informuje Zakład. W razie nieuwzględnienia przez płatnika
składek reklamacji w terminie jednego miesiąca od daty jej wpływu, na wniosek ubezpieczonego,
Zakład po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydaje decyzję.
12.
Jeżeli ubezpieczony nie zakwestionuje informacji zawartych w imiennym raporcie miesięcznym
w terminie określonym w ust. 11, to informacje te uznaje się za zgodne ze stanem faktycznym,
chyba że informacje dotyczące okresu objętego raportem zakwestionuje Zakład, wydając
decyzję.
13.
Jeżeli Zakład zakwestionuje i zmieni informacje przekazane przez płatnika składek,
zawiadamia o tym ubezpieczonego i płatnika składek. Jeżeli w terminie określonym w
ust. 11 osoba ubezpieczona i płatnik składek nie złożą wniosku o zmianę stanowiska
Zakładu, informacje uznane przez Zakład traktuje się jako prawdziwe. W razie złożenia
takiego wniosku, Zakład po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydaje decyzję.
14.
Przepisy ust. 11-13 mają zastosowanie do raportów, o których mowa w ust. 6.
Art. 41a.
1.
Płatnik składek w każdym czasie może złożyć do Zakładu oświadczenie o zamiarze przekazania
raportów informacyjnych.
2.
Złożenie oświadczenia o zamiarze przekazania raportów informacyjnych skutkuje obowiązkiem
przekazania raportów informacyjnych za wszystkich ubezpieczonych.
3.
Oświadczenie o zamiarze przekazania raportów informacyjnych może zostać odwołane do
czasu złożenia pierwszego raportu informacyjnego.
Art. 41b.
Płatnik składek przekazuje raport informacyjny za ubezpieczonego:
1)
wraz z wyrejestrowaniem z ubezpieczeń społecznych - w przypadku wyrejestrowania z
ubezpieczeń po złożeniu oświadczenia, o którym mowa w art. 41a;
2)
w terminie roku od dnia złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 41a - w przypadku
wyrejestrowania przed złożeniem tego oświadczenia.
Art. 41c.
1.
W przypadku, o którym mowa w art. 41b pkt 1, płatnik składek przekazuje ubezpieczonemu,
o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, kopię przekazanego raportu informacyjnego oraz
dowody potwierdzające wykonywanie w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 31
grudnia 2008 r. pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, o której
mowa w art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych, oraz dowody potwierdzające wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym
charakterze, o której mowa w art. 3 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, za okres od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. wraz z pouczeniem
o:
1)
okresie, o którym mowa w art. 41f ust. 1, dotyczącym przechowywania dokumentacji w
sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akt osobowych pracownika;
2)
prawie do odbioru dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akt
osobowych pracownika w terminie miesiąca kalendarzowego rozpoczynającego się w następnym
dniu po upływie okresu, o którym mowa w art. 41f ust. 1;
3)
prawie do uzyskania kopii dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz
akt osobowych pracownika.
2.
W przypadku, o którym mowa w art. 41b pkt 1, płatnik składek przekazuje ubezpieczonemu,
o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, kopię przekazanego raportu informacyjnego wraz
z pouczeniem o:
1)
okresie, o którym mowa w art. 125a ust. 4a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych, dotyczącym przechowywania dokumentacji, o której mowa w tym przepisie;
2)
prawie do odbioru dokumentacji, o której mowa w pkt 1, w terminie miesiąca kalendarzowego
rozpoczynającego się w następnym dniu po upływie okresu, o którym mowa w art. 41f.
Art. 41d.
1.
Zakład informuje ubezpieczonego o przekazaniu przez płatnika składek raportu informacyjnego
w informacji o stanie konta, o której mowa w art. 50 ust. 1, przesyłanej za rok, w
którym raport informacyjny został przekazany.
2.
Jeżeli do osoby uprawnionej do świadczenia, za którą został przekazany przez płatnika
składek raport informacyjny, nie jest wysyłana informacja o stanie konta, Zakład informuje
osobę, za którą został przekazany raport informacyjny, o przekazaniu tego raportu
wraz z rocznym obliczeniem podatku lub imienną informacją o wysokości uzyskanego dochodu,
o których mowa w art. 34 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych , przesyłanych za rok, w którym raport informacyjny został złożony.
3.
Ubezpieczonemu albo osobie, o której mowa w ust. 2, którzy utworzyli profil informacyjny
w systemie teleinformatycznym Zakładu, udostępnia się w tym systemie informację o
przekazaniu przez płatnika składek raportu informacyjnego.
4.
Informacja Zakładu, o której mowa w ust. 1 lub 2, zawiera pouczenie, o którym mowa
odpowiednio w art. 41c ust. 1 lub 2, a w przypadku ubezpieczonego, o którym mowa w
art. 6 ust. 1 pkt 1, także o konieczności wystąpienia do płatnika składek o wydanie
dowodów potwierdzających wykonywanie w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia
31 grudnia 2008 r. pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, o
której mowa w art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych, oraz dowodów potwierdzających wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym
charakterze, o której mowa w art. 3 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, za okres od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 31 grudnia 2008 r.
Art. 41e.
1.
W przypadku stwierdzenia przez płatnika składek lub ubezpieczonego nieprawidłowości
w raporcie informacyjnym płatnik składek jest obowiązany złożyć raport informacyjny
korygujący. Do raportu informacyjnego korygującego stosuje się odpowiednio art. 41
ust. 6, 7a i 7b oraz art. 47 ust. 3c.
2.
W przypadku stwierdzenia przez ubezpieczonego, że raport informacyjny nie zawiera
wszystkich informacji, o których mowa w art. 4 pkt 6a, lub informacje te zostały niewłaściwie
zewidencjonowane, stosuje się art. 50 ust. 2e-2n.
Art. 41f.
1.
Złożenie raportów informacyjnych za ubezpieczonych, o których mowa w art. 6 ust. 1
pkt 1, skutkuje skróceniem okresu przechowywania ich dokumentacji w sprawach związanych
ze stosunkiem pracy oraz akt osobowych pracownika do 10 lat, licząc od końca roku
kalendarzowego, w którym raport informacyjny został złożony.
2.
Złożenie raportów informacyjnych za ubezpieczonych, o których mowa w art. 6 ust. 1
pkt 4, skutkuje skróceniem okresu przechowywania ich dokumentacji, o której mowa w
art. 125a ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych, do 10 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym raport informacyjny został
złożony.
Art. 42.
(uchylony)
Art. 43.
1.
Płatnicy składek, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d, są zobowiązani do złożenia druku - zgłoszenie
płatnika składek w Zakładzie w terminie 7 dni od:
1)
daty zatrudnienia pierwszego pracownika lub powstania stosunku prawnego uzasadniającego
objęcie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi pierwszej osoby;
2)
daty powstania obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych dla ubezpieczonych wyłącznie
zobowiązanych do płacenia składek na własne ubezpieczenia, albo na ubezpieczenia osób
z nimi współpracujących.
2.
Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10, oraz osoby podlegające dobrowolnie ubezpieczeniom
emerytalnemu i rentowym, z wyłączeniem osób wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 5, wyłącznie
zobowiązane do opłacania składek na własne ubezpieczenia, dokonują zgłoszenia płatnika
składek łącznie ze zgłoszeniem do ubezpieczeń społecznych.
3.
Płatnik składek jest obowiązany złożyć druk - zgłoszenie płatnika składek, o którym
mowa w ust. 1, według ustalonego wzoru we wskazanej przez Zakład jednostce organizacyjnej
Zakładu.
3a.
(uchylony)
4.
Zgłoszenie płatnika składek - osoby fizycznej zawiera w szczególności następujące
dane: numery NIP i REGON, a w razie gdy płatnikowi składek nie nadano tych numerów
lub jednego z nich - numer PESEL lub serię i numer dowodu osobistego albo paszportu,
nazwisko, imię pierwsze i drugie, datę i miejsce urodzenia, obywatelstwo, rodzaj i
numer uprawnienia, na podstawie którego prowadzona jest pozarolnicza działalność,
nazwę organu wydającego uprawnienie oraz datę jego wydania, nazwę skróconą firmy,
pod którą prowadzona jest pozarolnicza działalność, datę powstania obowiązku opłacania
składek na ubezpieczenia społeczne, wykaz rachunków bankowych, adres siedziby, adres
zamieszkania, jeżeli jest inny niż adres siedziby, adres do korespondencji, adres
prowadzenia działalności.
5.
Zgłoszenie płatnika składek - osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej
osobowości prawnej zawiera w szczególności następujące dane: numery NIP i REGON, nazwę
skróconą płatnika, nazwę zgodną z aktem prawnym konstytuującym płatnika, nazwę organu
założycielskiego płatnika, występowanie obowiązku wpisu do rejestru lub ewidencji,
nazwę organu rejestrowego lub ewidencyjnego, datę i numer wpisu do rejestru lub ewidencji,
datę powstania obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, wykaz rachunków
bankowych, adres siedziby i adres do korespondencji, adres prowadzenia działalności.
5a.
Zgłoszenie płatnika składek będącego przedsiębiorcą następuje na podstawie odrębnych
przepisów.
5b.
Zgłoszenie płatnika składek wpisanego do Krajowego Rejestru Sądowego zawiera dane:
1)
objęte treścią wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym, z wyłączeniem rejestru dłużników
niewypłacalnych;
2)
uzupełniające: nazwę skróconą płatnika, datę powstania obowiązku opłacania składek
na ubezpieczenia społeczne, wykaz rachunków bankowych, adres do korespondencji, adres
prowadzenia działalności, w przypadku osobowych spółek handlowych i podmiotów podlegających
wpisowi do rejestru przedsiębiorców na zasadach określonych dla spółek osobowych -
dane dotyczące poszczególnych wspólników, w tym ich numer NIP.
5c.
Płatnicy składek wpisani do Krajowego Rejestru Sądowego dokonują zgłoszenia wyłącznie
w zakresie danych uzupełniających określonych w ust. 5b pkt 2 do właściwego naczelnika
urzędu skarbowego, w terminie określonym w ust. 1.
5d.
Utworzenie konta płatnika składek następuje po automatycznym zamieszczeniu za pośrednictwem
systemu teleinformatycznego w Centralnym Rejestrze Płatników Składek danych przekazanych
z Centralnego Rejestru Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników.
6.
(uchylony)
7.
(uchylony)
8.
(uchylony)
Art. 43a.
1.
Zgłoszenie płatnika składek, zmianę danych w zgłoszeniu płatnika składek, zgłoszenie
wyrejestrowania płatnika składek, zgłoszenie ubezpieczonego do ubezpieczeń społecznych,
wyrejestrowanie ubezpieczonego z ubezpieczeń społecznych, deklaracje rozliczeniowe,
raporty informacyjne oraz imienne raporty miesięczne, z zastrzeżeniem art. 43 ust.
5a i 5c, płatnik składek może w terminie określonym dla złożenia tych dokumentów przekazać
bezpośrednio do Zakładu lub urzędu skarbowego, w którym jest prowadzone centrum obsługi.
Dokumenty te urząd skarbowy nie później niż w następnym dniu roboczym, licząc od dnia
wpływu tych dokumentów, przekazuje do Zakładu.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, za datę złożenia dokumentów do Zakładu uważa
się dzień złożenia tych dokumentów do urzędu skarbowego.
3.
Dokumenty, o których mowa w ust. 1, przekazywane do urzędu skarbowego, w którym jest
prowadzone centrum obsługi, są składane zgodnie z art. 47a ust. 2 i 3 w formie dokumentu
pisemnego według ustalonego wzoru albo w formie wydruku z oprogramowania, o którym
mowa w art. 47a ust. 1.
Art. 43b.
1.
Zakład generuje i przydziela numer rachunku składkowego dla płatnika składek niezwłocznie
po utworzeniu konta płatnika składek, w celu opłacania należności z tytułu składek,
o których mowa w art. 47 ust. 4.
2.
Dla płatników składek rozliczających składki w odrębnych deklaracjach Zakład generuje
numer rachunku składkowego osobny dla każdego z zakresów numerów deklaracji.
3.
Informację o przydzielonym numerze rachunku składkowego Zakład niezwłocznie przekazuje
płatnikowi składek w postaci papierowej za pośrednictwem operatora pocztowego jako
przesyłkę rejestrowaną lub - w przypadku płatnika składek, który w systemie teleinformatycznym
udostępnionym przez Zakład utworzył profil informacyjny - udostępnia numer rachunku
składkowego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez Zakład.
4.
W przypadku nieotrzymania informacji o przydzielonym numerze rachunku składkowego
płatnik składek jest obowiązany zwrócić się do terenowej jednostki organizacyjnej
Zakładu o jej przekazanie, przed najbliższym terminem opłacania składek.
5.
Skutki otrzymania błędnej informacji o przydzielonym numerze rachunku składkowego
nie obciążają płatnika składek.
Art. 44.
1.
O zmianach danych wykazanych w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 43, płatnik składek
zawiadamia wskazaną przez Zakład jednostkę organizacyjną Zakładu, w terminie 7 dni
od zaistnienia zmian, stwierdzenia nieprawidłowości we własnym zakresie lub otrzymania
zawiadomienia o stwierdzeniu nieprawidłowości przez Zakład. Zawiadomienia należy dokonać
w formie dokumentu pisemnego według ustalonego wzoru albo w formie wydruku z oprogramowania,
o którym mowa w art. 47a ust. 1.
2.
Płatnicy składek wpisani do Krajowego Rejestru Sądowego dokonują zgłoszenia aktualizacyjnego
wyłącznie w zakresie zmiany danych uzupełniających określonych w art. 43 ust. 5b pkt
2 do właściwego naczelnika urzędu skarbowego, w terminie 7 dni od zaistnienia zmian.
3.
Zmiana zewidencjonowanych danych na koncie płatnika wpisanego do Krajowego Rejestru
Sądowego następuje automatycznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego po przekazaniu
z Centralnego Rejestru Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników danych, o których
mowa w art. 43 ust. 5b pkt 1 lub pkt 2.
Art. 45.
1.
Na koncie płatnika składek:
1)
ewidencjonuje się dane identyfikacyjne, numery rachunków składkowych, numer NIP i
numer identyfikacyjny REGON, a jeżeli płatnikowi składek nie nadano tych numerów lub
jednego z nich - numer PESEL lub serię i numer dowodu osobistego albo paszportu, nazwy
i numery rachunków bankowych płatnika składek, dane informacyjne płatnika składek,
w tym szczególną formę prawną według krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki
narodowej (REGON), kod rodzaju działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności
(PKD) oraz wszelkie inne dane konieczne do obsługi konta, a w szczególności do celów
rozliczania należności z tytułu składek oraz do celów prowadzenia postępowania egzekucyjnego,
w tym informacje dotyczące wspólników spółek cywilnych, jawnych i komandytowych, w
zakresie rejestrowanym w Centralnym Rejestrze Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników;
1a)
ewidencjonuje się liczbę pracowników, za których jest opłacana składka na Fundusz
Emerytur Pomostowych;
1b)
ewidencjonuje się informacje dotyczące zawartych umów o dzieło, o których mowa w art.
36 ust. 17;
2)
prowadzone są rozliczenia należnych składek, wypłacanych przez płatnika zasiłków oraz
zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych podlegających zaliczeniu na poczet składek oraz
innych składek pobieranych przez Zakład;
3)
ewidencjonuje się dane niezbędne do realizacji przez Zakład zadań zleconych odrębnymi
przepisami.
2.
Zakład ma prawo uzupełniać dane na koncie płatnika składek o numery NIP i REGON oraz
numery rachunków składkowych.
Art. 46.
1.
Płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy
miesiąc kalendarzowy.
2.
Rozliczenie składek, o których mowa w ust. 1, oraz wypłaconych przez płatnika w tym
samym miesiącu zasiłków oraz zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych podlegających rozliczeniu
na poczet składek następuje w deklaracji rozliczeniowej według ustalonego wzoru. Nie
podlegają rozliczeniu w deklaracji rozliczeniowej zasiłki wypłacone przez płatnika
bezpodstawnie.
358)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 12 ustawy, o której mowa w odnośniku 3; wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.; ze zmianą wprowadzoną przez art. 8 pkt 3 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 20..
Deklarację rozliczeniową oraz imienne raporty miesięczne płatnik składek przekazuje
bezpośrednio do wskazanej przez Zakład jednostki organizacyjnej, z zastrzeżeniem art.
48d.
4.
Deklaracja rozliczeniowa zawiera:
1)
dane identyfikacyjne płatnika składek, a w szczególności dane, o których mowa w art.
35 ust. 1 pkt 2, nazwę skróconą firmy, a w przypadku płatników składek - osób fizycznych
- nazwisko i imię;
2)
informacje o liczbie ubezpieczonych;
2a)
informacje o uprawnieniu płatnika składek do wypłaty zasiłków;
3)
zestawienie należnych składek na poszczególne rodzaje ubezpieczeń społecznych, z uwzględnieniem
podziału na składki finansowane przez ubezpieczonego i przez płatnika oraz budżet
państwa i Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych;
3a)
informacje o zastosowanych formach opodatkowania w poprzednim roku kalendarzowym,
kwotę rocznego przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej i rocznego dochodu
z tej działalności, uzyskanych w poprzednim roku kalendarzowym, w tym kwotę przychodu
i dochodu uzyskanych w okresie obowiązywania danej formy opodatkowania, oraz kwotę
podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ustaloną na dany rok
kalendarzowy w przypadku, o którym mowa w art. 18c ust. 9 pkt 2;
3b59)Dodany przez art. 8 pkt 3 lit. b tiret pierwsze ustawy, o której mowa w odnośniku 20.)
informacje o obowiązujących w danym miesiącu formach opodatkowania;
3c59)Dodany przez art. 8 pkt 3 lit. b tiret pierwsze ustawy, o której mowa w odnośniku 20.)
informacje o przychodach lub dochodach;
4)
kwoty wypłaconych zasiłków oraz zasiłków finansowanych z budżetu państwa, podlegających
rozliczeniu w ciężar składek na ubezpieczenia społeczne oraz kwoty wynagrodzeń z tytułu
niezdolności do pracy;
5)
kwoty przysługujących płatnikowi wynagrodzeń w myśl art. 3 ust. 2;
6)
zestawienie należnych składek na:
a)
ubezpieczenie zdrowotne uwzględniając podział na podmioty, które finansują składki,
b)
Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych;
6a)
sumę należnych składek na Fundusz Emerytur Pomostowych;
6aa60)Dodany przez art. 8 pkt 3 lit. b tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 20.)
informację o kwocie dopłaty stanowiącej różnicę między roczną składką na ubezpieczenie
zdrowotne a sumą składek na ubezpieczenie zdrowotne za poszczególne miesiące roku
kalendarzowego albo roku składkowego w rozumieniu art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych;
6b)
liczbę pracowników, za których jest opłacana składka na Fundusz Emerytur Pomostowych;
6c)
liczbę stanowisk pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze;
7)
zestawienie zbiorcze i wynikowe należnych składek i składek na ubezpieczenie zdrowotne
oraz kwot do zapłaty;
8)
dla osób, które w całości opłacają składki na ubezpieczenia z własnych środków - tytuł
ubezpieczenia, podstawę wymiaru i ewentualne pomniejszenia wynikające z art. 19 ust.
1;
9)
oświadczenie płatnika składek, że dane zawarte w deklaracji są zgodne ze stanem faktycznym,
potwierdzone podpisem płatnika składek lub osoby przez niego upoważnionej albo podpisem
elektronicznym.
5.
Płatnicy składek zobowiązani do wykazywania w dokumentach ubezpieczeniowych zasiłków
oraz finansowanych z budżetu państwa zasiłków i innych świadczeń, podlegających rozliczeniu
w ciężar składek lub wynagrodzeń z tytułu niezdolności do pracy, przekazują do Zakładu:
1)
w terminie do dnia 28 lutego 2001 r. informację zawierającą dane identyfikacyjne oraz
dane o tych zasiłkach, świadczeniach lub wynagrodzeniach wypłaconych w okresie od
dnia 1 grudnia 1999 r. do dnia 30 listopada 2000 r.;
2)
w terminie do dnia 31 stycznia 2002 r. informację zawierającą dane identyfikacyjne
oraz dane o tych zasiłkach, świadczeniach lub wynagrodzeniach wypłaconych w okresie
od dnia 1 grudnia 2000 r. do dnia 30 listopada 2001 r.
6.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
wzór informacji, o której mowa w ust. 5, oraz sposób jej sporządzenia, przekazywania,
a także korygowania, kierując się potrzebą zapewnienia prawidłowości i kompletności
danych gromadzonych na kontach płatników składek i kontach ubezpieczonych.
Art. 47.
1.
Płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty
miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, nie później
niż:61)Wprowadzenie do wyliczenia w brzmieniu ustalonym przez art. 8 pkt 4 lit. a tiret pierwsze
ustawy, o której mowa w odnośniku 20.
2)
do 5 dnia następnego miesiąca - dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów
budżetowych;
363)W brzmieniu ustalonym przez art. 8 pkt 4 lit. a tiret trzecie ustawy, o której mowa w odnośniku 20.)
do 15 dnia następnego miesiąca - dla płatników składek posiadających osobowość prawną;
464)Dodany przez art. 8 pkt 4 lit. a tiret czwarte ustawy, o której mowa w odnośniku 20.)
do 20 dnia następnego miesiąca - dla pozostałych płatników składek.
1a.
Twórcy i artyści przesyłają deklaracje rozliczeniowe i imienne raporty miesięczne
oraz opłacają składki za okres wykonywania działalności twórczej lub artystycznej
przed dniem wydania decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców w terminie
opłacania składek za miesiąc, w którym otrzymali decyzję.
2.
Płatnik składek, który opłaca składki wyłącznie za siebie, przysyła jedynie deklarację
rozliczeniową.
2c66)W brzmieniu ustalonym przez art. 8 pkt 4 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 20..
Osoby, o których mowa w ust. 2d-2f, są zwolnione z obowiązku składania deklaracji
rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych za kolejny miesiąc także wówczas,
gdy zmiana w stosunku do miesiąca poprzedniego jest spowodowana wyłącznie zmianą minimalnego
wynagrodzenia lub przeciętnego wynagrodzenia.
2d.
Duchowni opłacający składki wyłącznie za siebie są zwolnieni z obowiązku składania
deklaracji rozliczeniowej za kolejny miesiąc, jeżeli w ostatnio złożonej deklaracji
rozliczeniowej zadeklarowali do podstawy wymiaru składek:
1)
na ubezpieczenia społeczne - kwotę w wysokości określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5a
lub w ust. 4c;
2)
na ubezpieczenia zdrowotne - kwotę w wysokości określonej w art. 81 ust. 1 lub 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych.
2e.
Osoby wymienione w art. 7 opłacające składki wyłącznie za siebie są zwolnione z obowiązku
składania deklaracji rozliczeniowej za kolejny miesiąc, jeżeli w ostatnio złożonej
deklaracji rozliczeniowej zadeklarowały do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia
społeczne - kwotę w wysokości określonej w art. 18 ust. 7.
2f.
Płatnik składek zgłaszający do ubezpieczenia wyłącznie osobę, o której mowa w art.
6 ust. 2d jest zwolniony z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej oraz imiennych
raportów miesięcznych za kolejny miesiąc, jeżeli w ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej
zadeklarował do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne - kwotę w wysokości
nie wyższej niż minimalne wynagrodzenie.
2h68)Dodany przez art. 1 pkt 13 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Deklaracje rozliczeniowe oraz imienne raporty miesięczne za płatników składek zwolnionych
z obowiązku ich składania sporządza Zakład.
2i68)Dodany przez art. 1 pkt 13 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Deklaracje rozliczeniowe oraz imienne raporty miesięczne sporządzone przez Zakład
za płatników składek zwolnionych z obowiązku ich składania mają moc zrównaną z mocą
dokumentów rozliczeniowych złożonych przez płatnika składek.
369)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 13 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3; weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r..
Płatnik składek jest obowiązany złożyć, z zastrzeżeniem ust. 3a, deklarację rozliczeniową
korygującą w formie nowego dokumentu zawierającego wszystkie prawidłowe dane określone
w art. 46 ust. 4 w każdym przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 6, łącznie z raportem
miesięcznym korygującym, z zastrzeżeniem art. 48d.
3a.
Imiennych raportów miesięcznych nie składa się w przypadku, gdy korekta dotyczy wyłącznie
danych wykazanych w deklaracji rozliczeniowej.
3b.
W przypadkach, o których mowa w ust. 3 i 3a, stosuje się odpowiednio art. 41 ust.
7a i 7b.
3c.
Kopie deklaracji rozliczeniowych i imiennych raportów miesięcznych oraz dokumentów
korygujących te dokumenty płatnik składek jest zobowiązany przechowywać przez okres
5 lat od dnia ich przekazania do wskazanej przez Zakład jednostki organizacyjnej Zakładu,
w formie dokumentu pisemnego lub elektronicznego.
4.
Należności z tytułu składek na:
1)
ubezpieczenia społeczne;
2)
ubezpieczenie zdrowotne;
3)
Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych;
4)
(uchylony)
5)
Fundusz Emerytur Pomostowych
- opłaca się jedną wpłatą na przydzielony przez Zakład numer rachunku składkowego.
4a.
Należności z tytułu składek, o których mowa w ust. 4, płatnik składek opłaca przy
użyciu:
1)
dokumentów płatniczych składanych za pośrednictwem dostawcy usług płatniczych według
wzorów określonych przez dostawcę usług płatniczych,
2)
dokumentu elektronicznego z oprogramowania, o którym mowa w art. 47a ust. 1, lub wydruku
z tego oprogramowania,
3)
dokumentu elektronicznego z programu informatycznego udostępnianego płatnikom składek
przez dostawcę usług płatniczych,
4)
dokumentu w postaci uzgodnionej z instytucją obsługującą wpłaty składek na ubezpieczenia
społeczne
- zwanych dalej „dokumentami płatniczymi”.
4b70)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 13 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Płatnik składek jest obowiązany opłacać należności z tytułu składek, o których mowa
w ust. 4, w formie bezgotówkowej w drodze obciążenia rachunku bankowego płatnika składek
lub obciążenia rachunku płatniczego płatnika w instytucji płatniczej w rozumieniu
ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych.
4c.
Przepisu ust. 4b nie stosuje się do płatników składek będących osobami fizycznymi,
jeżeli nie prowadzą pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów
o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.
4d.
(uchylony)
4e.
Płatnik składek będący mikroprzedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców może opłacać należności z tytułu składek również w formie przekazu pocztowego lub
w formie przekazu pieniężnego za pośrednictwem instytucji płatniczej lub biura usług
płatniczych w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych.
5.
Informacje zawarte w dokumentach płatniczych przekazywane są jako zlecenie płatnicze
dla Zakładu poprzez system płatności lub poprzez system elektronicznych rozrachunków
wewnątrzbankowych banku obsługującego rachunek bankowy Zakładu, w ramach którego są
prowadzone rachunki składkowe. Zlecenie to powinno w szczególności zawierać numer
rachunku składkowego oraz datę obciążenia rachunku bankowego płatnika, jeżeli wpłata
jest dokonana w formie polecenia przelewu, lub datę dokonania wpłaty, jeżeli wpłata
jest dokonana w formie gotówkowej.
5a.
(uchylony)
6.
Dokument płatniczy musi zawierać w szczególności numer rachunku składkowego.
7.
Brak możliwości identyfikacji wpłaty płatnika składek lub błędne oznaczenie numeru
rachunku składkowego nie obciąża Zakładu.
8.
Instytucje obsługujące wpłaty składek na ubezpieczenia społeczne są zobowiązane do
niezwłocznego transferu za pośrednictwem systemu płatności.
8a.
Instytucje obsługujące wpłaty składek są zobowiązane do zawiadamiania Zakładu o błędach
stwierdzonych w zleceniu płatniczym, o którym mowa w ust. 5, w formie elektronicznej
lub pisemnej.
9.
Przekazanie składki do otwartego funduszu emerytalnego przez Zakład następuje niezwłocznie,
nie później jednak niż w ciągu 15 dni roboczych, licząc od otrzymania składki opłaconej
przy użyciu dokumentów płatniczych, raportów miesięcznych i deklaracji.
10.
(uchylony)
10a.
Jeżeli nie nastąpiło przekazanie składki do otwartego funduszu emerytalnego w terminie,
od Zakładu są należne odsetki liczone według zmiennej stopy procentowej obowiązującej
dla kolejnych trzymiesięcznych okresów rozpoczynających się pierwszego dnia każdego
kwartału kalendarzowego. Wysokość zmiennej stopy procentowej jest obliczana jako średnia
arytmetyczna stóp referencyjnych Narodowego Banku Polskiego obowiązujących w okresie
3 miesięcy do końca miesiąca poprzedzającego ostatni miesiąc przed rozpoczęciem danego
kwartału i jest zaokrąglana do dwóch miejsc po przecinku. Do obliczania odsetek przyjmuje
się, że rok liczy 365 dni.
10b.
Odsetki, o których mowa w ust. 10a, Zakład oblicza od kwoty nieprzekazanej w terminie
składki na otwarte fundusze emerytalne, za okres od następnego dnia po upływie terminu
określonego w ust. 9 do dnia przekazania składki do otwartego funduszu emerytalnego.
10c.
(uchylony)
10d.
(uchylony)
10e.
(uchylony)
10f.
(uchylony)
10g.
(uchylony)
10h.
Odsetki określone w ust. 10a są przekazywane na rachunek ubezpieczonego do otwartego
funduszu emerytalnego.
10i.
Odsetek, o których mowa w ust. 10a, nie nalicza się, jeżeli ich wysokość nie przekroczyłaby
2,00 zł.
10j.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ogłasza w formie komunikatu w Dzienniku Urzędowym
Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” wysokość odsetek, o których mowa w ust.
10a.
11.
(uchylony)
12.
(uchylony)
13.
(uchylony)
14.
Przepisy niniejszego artykułu stosuje się odpowiednio do składek na Fundusz Pracy,
Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Emerytur
Pomostowych i ubezpieczenie zdrowotne.
15.
(uchylony)
Art. 47a.
171)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 14 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Z zastrzeżeniem ust. 1a-3, płatnicy składek są obowiązani przekazywać zgłoszenia do
ubezpieczeń społecznych, o których mowa w art. 36 ust. 10, imienne raporty miesięczne,
o których mowa w art. 41 ust. 3, deklaracje rozliczeniowe, o których mowa w art. 46
ust. 4, inne dokumenty niezbędne do prowadzenia kont płatników składek i kont ubezpieczonych
oraz korekty tych dokumentów poprzez transmisję danych w formie dokumentu elektronicznego
z oprogramowania, którego zgodność z wymaganiami określonymi przez Zakład na podstawie
art. 13 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności
podmiotów realizujących zadania publiczne została potwierdzona w sposób określony w art. 21 i art. 22 tej ustawy, lub za pośrednictwem
systemu teleinformatycznego udostępnionego przez Zakład.
1a.
Przepis ust. 1 stosuje się również do korekt zgłoszenia płatnika składek, z wyłączeniem
przypadków określonych w art. 44 ust. 2.
2.
Płatnicy składek rozliczający składki nie więcej niż za 5 osób mogą przekazywać dokumenty,
o których mowa w ust. 1, w formie dokumentu pisemnego według ustalonego wzoru albo
w formie wydruku z oprogramowania, o którym mowa w ust. 1.
2a72)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 14 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Dokumenty elektroniczne, o których mowa w ust. 1 oraz w art. 41 ust. 8, opatruje się
kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym
osoby odpowiedzialnej za przekazanie tych dokumentów.
3.
W uzasadnionych przypadkach Zakład może upoważnić płatnika składek rozliczającego
składki za więcej niż 5 osób do przekazywania dokumentów, o których mowa w ust. 1,
w formie dokumentu pisemnego według ustalonego wzoru albo w formie wydruku lub na
informatycznych nośnikach danych, z oprogramowania, o którym mowa w ust. 1.
3a.
(uchylony)
4.
Dokumenty przekazywane w sposób niezgodny z wymogami określonymi w ust. 1 i 2 nie
są przez Zakład przyjmowane, co jest równoznaczne z nieprzekazaniem dokumentów.
5.
Zakład nie przyjmuje dokumentów, o których mowa w ust. 1 i 2, które nie mogą być przetworzone
przy użyciu technologii automatycznego odczytu stosowanej przez Zakład, co traktuje
się jak nieprzekazanie dokumentów.
6.
Płatnikom składek, o których mowa w ust. 1, Zakład ma prawo przekazywać informacje
w formie dokumentu elektronicznego poprzez transmisję danych, mając na uwadze wymagania,
jakie muszą spełnić płatnicy składek przekazujący dokumenty, o których mowa w ust.
1, w formie dokumentu elektronicznego poprzez transmisję danych.
7.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw informatyzacji, określi, w drodze rozporządzenia, wymagania, jakie
muszą spełnić płatnicy składek przekazujący dokumenty, o których mowa w ust. 1, w
formie dokumentu elektronicznego poprzez transmisję danych, uwzględniając potrzebę
zapewnienia warunków niezbędnych dla prawidłowego przekazywania dokumentów oraz zasadę
równego traktowania wszystkich powszechnie używanych w kraju systemów operacyjnych,
a także potrzebę umożliwienia, wszystkim podmiotom obowiązanym do przekazywania dokumentów
elektronicznych, stosowania oprogramowania dostosowanego do używanych platform systemowych
bez konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów licencyjnych.
Art. 47b73)Dodany przez art. 1 pkt 15 ustawy, o której mowa w odnośniku 3; wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2023 r..
1.
Płatnik składek jest obowiązany założyć profil informacyjny w systemie teleinformatycznym
Zakładu w terminie, o którym mowa w art. 43 ust. 1.
2.
W przypadku niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 1, profil informacyjny
zakłada płatnikowi składek Zakład.
3.
Płatnik składek jest obowiązany do utrzymania aktywnego profilu informacyjnego w systemie
teleinformatycznym Zakładu w czasie prowadzenia z Zakładem rozliczeń z tytułu składek.
4.
Płatnik składek, o którym mowa w ust. 2, jest obowiązany przekazać do Zakładu adres
elektroniczny.
Art. 47c73)Dodany przez art. 1 pkt 15 ustawy, o której mowa w odnośniku 3; wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2023 r..
Pismo, które jest doręczane do Zakładu w postaci elektronicznej na profilu informacyjnym
założonym w systemie teleinformatycznym Zakładu, opatruje się kwalifikowanym podpisem
elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo wykorzystuje się sposób
potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych udostępniony bezpłatnie przez
Zakład w systemie teleinformatycznym.
Art. 48.
1.
Jeżeli płatnik składek nie złoży w terminie deklaracji rozliczeniowej, nie będąc z
tego obowiązku zwolniony, Zakład dokonuje wymiaru składek z urzędu w wysokości wynikającej
z ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej, bez uwzględnienia wypłaconych zasiłków
oraz zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych, zawiadamiając o tym płatnika.
2.
Jeżeli po wymierzeniu składek z urzędu płatnik składek złoży deklarację rozliczeniową,
Zakład koryguje wymiar składek do wysokości wynikającej ze złożonej deklaracji rozliczeniowej,
z uwzględnieniem wykazanych w deklaracji zasiłków oraz zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych.
Art. 48a.
(uchylony)
Art. 48b.
1.
Zakład może sporządzać z urzędu zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, zgłoszenia
wyrejestrowania ubezpieczonego z ubezpieczeń społecznych, imienne raporty miesięczne,
zgłoszenia płatnika składek, zgłoszenia wyrejestrowania płatnika składek, deklaracje
rozliczeniowe oraz dokumenty korygujące te dokumenty, zwane dalej „dokumentami związanymi
z ubezpieczeniami społecznymi określonymi w ustawie”.
2.
Zakład może korygować z urzędu błędy stwierdzone w dokumentach związanych z ubezpieczeniami
społecznymi określonych w ustawie.
3.
Zakład może żądać od płatnika składek ponownego złożenia dokumentów związanych z ubezpieczeniami
społecznymi określonych w ustawie, jeżeli dokumenty te nie zostały zidentyfikowane
w systemie informatycznym Zakładu.
4.
Zakład może z urzędu wprowadzać i korygować dane bezpośrednio na kontach ubezpieczonych
lub kontach płatników składek, informując o tym ubezpieczonych i płatników składek.
Art. 48c.
1.
Ubezpieczony ustalający podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe
zgodnie z art. 18c, na żądanie Zakładu, jest obowiązany przedstawić dokumenty potwierdzające
zastosowane formy opodatkowania obowiązujące tego ubezpieczonego w poprzednim roku
kalendarzowym oraz wysokość rocznego przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej
i rocznego dochodu z tej działalności uzyskanych w poprzednim roku kalendarzowym,
w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem ustalenia przez Zakład
za wszystkie miesiące danego roku kalendarzowego podstawy wymiaru składek na zasadach
określonych w art. 18 ust. 8.
2.
Zakład może żądać od ubezpieczonego dokumentów potwierdzających informacje, o których
mowa w ust. 1, jeżeli nie posiada tych informacji i nie może uzyskać do nich dostępu
na podstawie odrębnych przepisów albo ma uzasadnione wątpliwości co do poprawności
lub kompletności tych informacji.
Art. 48d74)Dodany przez art. 1 pkt 16 ustawy, o której mowa w odnośniku 3; wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2022 r..
1.
Deklaracji rozliczeniowej i imiennego raportu miesięcznego płatnik składek nie może
złożyć po upływie 5 lat od dnia, w którym upłynął termin opłacenia składek rozliczonych
w tej deklaracji i w tym raporcie.
2.
Do biegu terminu, o którym mowa w ust. 1, przepisów art. 24 ust. 5 i 6 nie stosuje
się.
3.
Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1, Zakład ewidencjonuje dane wyłącznie na
kontach ubezpieczonych, w trybie określonym w art. 48b ust. 4, z zastrzeżeniem ust.
5 i 6.
4.
W przypadku, o którym mowa w ust. 3, przepisów art. 24 ust. 2 i 6a-6f nie stosuje
się.
5.
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe
może być zewidencjonowana na kontach ubezpieczonych wyłącznie na podstawie prawomocnego
orzeczenia sądu albo prawomocnej decyzji.
6.
Przepisu ust. 5 nie stosuje się w przypadku, gdy podstawę wymiaru składek stanowi
zadeklarowana kwota.
7.
Zakład nie przyjmuje deklaracji rozliczeniowej i imiennego raportu miesięcznego złożonych
po terminie określonym w ust. 1.
8.
W przypadku korygowania imiennego raportu miesięcznego, w zakresie danych, o których
mowa w ust. 6, płatnik składek składa wyłącznie ten raport, wypełniając jedynie pola,
które ulegają zmianie, oraz dane identyfikacyjne płatnika składek oraz ubezpieczonego.
Art. 49.
1.
Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia:
1)
kolejność zaliczania wpłat składek na FUS oraz innych należności, do których poboru
jest zobowiązany Zakład, jeżeli płatnik opłaca je i przekazuje niezgodnie z przepisami
ustawy,
1a)
kolejność i sposób zaliczania wpłat na należności FUS oraz inne należności, do których
poboru jest obowiązany Zakład,
2)
szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawach rozliczania składek i wypłaconych
zasiłków, zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych oraz kolejność zaliczania wpłat składek
na poszczególne fundusze,
3)
szczegółowe zasady i tryb sporządzania przez Zakład z urzędu dokumentów związanych
z ubezpieczeniami społecznymi określonych w ustawie,
4)
szczegółowe zasady i tryb korygowania przez Zakład z urzędu błędów stwierdzonych w
dokumentach związanych z ubezpieczeniami społecznymi określonych w ustawie,
5)
szczegółowe zasady i tryb wprowadzania i korygowania przez Zakład z urzędu danych
bezpośrednio na kontach ubezpieczonych i na kontach płatników składek,
z uwzględnieniem pierwszeństwa zaspokojenia należności funduszu emerytalnego.
2.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, w drodze rozporządzenia, określa
wzory:
1)
zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych,
2)
imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących,
3)
zgłoszeń płatnika składek,
4)
deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących,
5)
innych dokumentów niezbędnych do prowadzenia kont płatników składek i kont ubezpieczonych,
6)
zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o
którym mowa w ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych oraz kody pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,
7)
raportów informacyjnych,
8)
oświadczeń o zamiarze przekazania raportów informacyjnych,
9)
informacji o zawartych umowach o dzieło, o których mowa w art. 36 ust. 17
- z uwzględnieniem obowiązujących procedur prowadzenia rejestrów i wykazów w systemie
ubezpieczeń społecznych.
3.
(uchylony)
3a.
(uchylony)
4.
Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do innych należności, do których poboru jest
obowiązany Zakład.
5.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego może określić, w drodze rozporządzenia,
uproszczone zasady korygowania dokumentów ubezpieczeniowych związanych z przekazywaniem
składek na ubezpieczenie zdrowotne z emerytur i rent, uwzględniając potrzebę ograniczenia
liczby przekazywanych dokumentów.
Art. 50.
1.
W terminie do dnia 31 sierpnia każdego roku Zakład jest zobowiązany udostępnić ubezpieczonemu
urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948 r. informację o zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego
składkach ogółem, o których mowa w art. 40 ust. 1, według stanu na dzień 31 grudnia
poprzedniego roku, zwaną dalej „informacją o stanie konta”.
1a.
W informacji o stanie konta Zakład podaje dodatkowo wysokość:
1)
zwaloryzowanego kapitału początkowego według stanu na dzień 31 grudnia poprzedniego
roku, w przypadku gdy kapitał ten został już ubezpieczonemu obliczony;
2)
hipotetycznej emerytury, z uwzględnieniem ust. 1b-1f i 2;
2a)
kwot składek, środków, odsetek za zwłokę i opłaty prolongacyjnej, ogółem, zewidencjonowanych
na subkoncie, według stanu na dzień 31 grudnia poprzedniego roku;
3)
składek na ubezpieczenie emerytalne, z wyłączeniem składek podlegających odprowadzeniu
do otwartego funduszu emerytalnego i zewidencjonowaniu na subkoncie:
a)
należnych - w przypadku ubezpieczonych niebędących płatnikami składek,
b)
wpłaconych - w przypadku ubezpieczonych będących płatnikami składek oraz osób współpracujących
z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność
- za okres ostatnich 12 miesięcy kalendarzowych, według stanu na dzień 31 grudnia
poprzedniego roku, w wysokości nominalnej w podziale na miesiące;
4)
składek na otwarte fundusze emerytalne, należnych i odprowadzonych;
5)
składek należnych i wpłaconych zewidencjonowanych na subkoncie, o których mowa w art.
40a ust. 4.
1b.
Wysokość hipotetycznej emerytury podaje się ubezpieczonemu, który na dzień 31 grudnia
poprzedniego roku ukończył co najmniej 35 lat.
1c.
Ubezpieczonemu, o którym mowa w ust. 1b, podaje się informacje o wysokości:
1)
hipotetycznej emerytury, jaką uzyskałby w wieku emerytalnym, wynoszącym 60 lat dla
kobiety i 65 lat dla mężczyzny, lub w wieku, o którym mowa w ust. 1d i 1e według stanu
konta ubezpieczonego oraz
2)
hipotetycznej emerytury, jaką uzyskałby w wieku, o którym mowa w pkt 1, gdyby za każdy
pełny miesiąc przypadający do osiągnięcia tego wieku na jego koncie była ewidencjonowana
hipotetyczna kwota składki obliczona przez podzielenie ogólnej kwoty składek na ubezpieczenie
emerytalne, o których mowa w ust. 1, przez wyrażony w miesiącach okres podlegania
ubezpieczeniu emerytalnemu.
1d.
Jeżeli ubezpieczonemu, o którym mowa w ust. 1b, do osiągnięcia wieku emerytalnego,
wynoszącego 60 lat dla kobiety i 65 lat dla mężczyzny, brakuje nie więcej niż 5 lat,
podaje się dodatkowo, poczynając od 2009 r., informacje o wysokości hipotetycznej
emerytury, jaką by uzyskał w wieku przekraczającym ten wiek o rok, a także dwa, trzy,
cztery i pięć lat.
1e.
Jeżeli ubezpieczony, o którym mowa w ust. 1b, przekroczył wiek emerytalny, wynoszący
60 lat dla kobiety i 65 lat dla mężczyzny, i nie wystąpił o ustalenie emerytury, hipotetyczną
emeryturę oblicza się dla jego faktycznego wieku oraz kolejnych pięciu lat.
1f.
Hipotetycznej emerytury nie oblicza się ubezpieczonemu, o którym mowa w ust. 1b, któremu
ustalono wysokość emerytury na zasadach określonych w art. 26 lub 183 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Nie oblicza się hipotetycznej emerytury również w roku, w którym jest przesyłana
informacja o stanie konta, jeżeli w okresie od dnia 1 stycznia tego roku do dnia przesłania
tej informacji ubezpieczonemu ustalono wysokość emerytury na podstawie tych przepisów.
1g.
Jeżeli ubezpieczonemu, o którym mowa w ust. 1b, do osiągnięcia, stanowiącego w jego
przypadku wiek emerytalny, 60 roku życia brakuje nie więcej niż 12 miesięcy, podaje
się dodatkowo informację o możliwości skorzystania z prawa do okresowej emerytury
kapitałowej.
1h.
Informacje o stanie konta Zakład udostępnia ubezpieczonym, którzy w systemie teleinformatycznym
Zakładu utworzyli profil informacyjny.
1i.
Informacje o stanie konta, na żądanie ubezpieczonego, udostępnia się również w formie
pisemnej, z uwzględnieniem ust. 2b-2d.
2.
Wysokości hipotetycznej emerytury oblicza się:
1)
w przypadku podawania informacji o wysokości hipotetycznej emerytury według zasad
określonych w ust. 1c pkt 1 - przez podzielenie sumy składek, o których mowa w ust.
1, i kapitału początkowego, o którym mowa w ust. 1a pkt 1 - przez średnie dalsze trwanie
życia dla osoby w wieku 60 lat w przypadku kobiety i 65 lat w przypadku mężczyzny
lub w wieku, o którym mowa w ust. 1d i 1e, a wysokość hipotetycznej emerytury, jaką
ubezpieczony uzyskałby w wieku przekraczającym wiek 60 lat lub 65 lat - przez średnie
dalsze trwanie życia dla tego wieku;
2)
w przypadku podawania informacji o wysokości hipotetycznej emerytury według zasad
określonych w ust. 1c pkt 2 - przez podzielenie sumy składek, o których mowa w ust.
1, i kapitału początkowego, o którym mowa w ust. 1a pkt 1, zwiększonej o kwotę hipotetycznych
składek, o których mowa w ust. 1c pkt 2, przez średnie dalsze trwanie życia dla osoby
w wieku 60 lat w przypadku kobiety i 65 lat w przypadku mężczyzny lub w wieku, o którym
mowa w ust. 1d i 1e, a wysokość hipotetycznej emerytury, jaką ubezpieczony uzyskałby
w wieku przekraczającym wiek 60 lat lub 65 lat - przez średnie dalsze trwanie życia
dla tego wieku.
2a.
Średnie dalsze trwanie życia ustala się według tablicy trwania życia, ogłaszanej przez
Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie przepisów o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obowiązującej w dniu 31 grudnia ostatniego roku.
2b.
Informację o stanie konta Zakład przesyła listem zwykłym na adres do korespondencji
podany w zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych, o którym mowa w art. 36 ust. 10.
2c.
Jeżeli ubezpieczony został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych przez więcej niż jednego
płatnika składek, informację o stanie konta przesyła się na adres do korespondencji
podany w zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych, które Zakład otrzymał jako ostatnie.
2d.
Jeżeli adres do korespondencji jest nieprawidłowy lub niepełny, informację o stanie
konta Zakład przesyła na podany w zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych adres zamieszkania
lub adres zameldowania albo na adres zameldowania na pobyt stały uzyskany z rejestru
PESEL.
2e.
Jeżeli po otrzymaniu informacji o stanie konta ubezpieczony niebędący płatnikiem składek
stwierdzi, że na jego koncie nie zostały zewidencjonowane wszystkie należne składki
na ubezpieczenie emerytalne lub zostały zewidencjonowane w niewłaściwej wysokości,
powinien zgłosić do płatnika tych składek, na piśmie lub do protokołu, wniosek o sprostowanie
danych przekazanych do Zakładu w dokumentach związanych z ubezpieczeniami społecznymi
określonych w ustawie lub przekazanie brakujących dokumentów, zwany dalej „wnioskiem
o sprostowanie danych”.
2f.
Płatnik składek jest zobowiązany poinformować ubezpieczonego na piśmie o sposobie
rozpatrzenia wniosku o sprostowanie danych w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania.
2g.
W przypadku uwzględnienia wniosku o sprostowanie danych płatnik składek jest zobowiązany
skorygować błędny lub uzupełnić brakujący dokument związany z ubezpieczeniami społecznymi
określony w ustawie, w terminie 30 dni od dnia przekazania ubezpieczonemu informacji,
o której mowa w ust. 2f.
2h.
W przypadku nieuwzględnienia przez płatnika składek wniosku o sprostowanie danych
oraz w przypadku gdy płatnik składek już nie istnieje, ubezpieczony powinien złożyć
we wskazanej przez Zakład jednostce organizacyjnej Zakładu wniosek o przeprowadzenie
postępowania wyjaśniającego, przedkładając jednocześnie dokumenty potwierdzające wysokość
podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kopię informacji, o której
mowa w ust. 2f.
2i.
Postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w ust. 2h, Zakład powinien zakończyć nie
później niż w ciągu 3 miesięcy, a postępowanie szczególnie skomplikowane - nie później
niż w ciągu 6 miesięcy od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w ust. 2h.
2j.
Wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne nie może być udowadniana
zeznaniami świadków.
2k.
Jeżeli w wyniku postępowania wyjaśniającego okaże się, że przyczyną niezewidencjonowania
na koncie ubezpieczonego wszystkich należnych składek na ubezpieczenie emerytalne
lub zewidencjonowania ich w niewłaściwej wysokości są:
1)
błędy w danych podanych w zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych, w zgłoszeniu wyrejestrowania
ubezpieczonego z ubezpieczeń społecznych, w zgłoszeniu płatnika składek lub w zgłoszeniu
wyrejestrowania płatnika składek albo niezłożenie tych dokumentów - Zakład dokonuje
korekty tych danych z urzędu bezpośrednio na koncie ubezpieczonego lub na koncie płatnika
składek, jeżeli uzna to za możliwe, albo po złożeniu przez płatnika składek dokumentów
korygujących te dokumenty lub brakujących dokumentów;
2)
błędy w danych podanych w imiennym raporcie miesięcznym lub w deklaracji rozliczeniowej
albo niezłożenie tych dokumentów - Zakład dokonuje korekty tych danych po złożeniu
przez płatnika składek dokumentów korygujących te dokumenty albo brakujących dokumentów.
2l.
Płatnik składek jest zobowiązany złożyć korygujące lub brakujące dokumenty, o których
mowa w ust. 2k, w terminie 30 dni od otrzymania z Zakładu zawiadomienia o stwierdzonych
w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego nieprawidłowościach w dokumentach
związanych z ubezpieczeniami społecznymi określonych w ustawie.
2m.
Płatnik składek jest zobowiązany złożyć korygujące lub brakujące dokumenty, o których
mowa w ust. 2k, w terminie 30 dni od dnia:
1)
uprawomocnienia się decyzji - jeżeli stwierdzenie nieprawidłowości następuje w drodze
decyzji;
2)
otrzymania protokołu kontroli - jeżeli stwierdzenie nieprawidłowości następuje w drodze
kontroli.
2n.
W przypadku gdy płatnik składek już nie istnieje lub uzyskanie korygujących lub brakujących
dokumentów ubezpieczeniowych nie jest możliwe, Zakład dokonuje korekty danych z urzędu
bezpośrednio na koncie ubezpieczonego lub na koncie płatnika składek, koryguje z urzędu
błędy stwierdzone w dokumentach związanych z ubezpieczeniami społecznymi określonych
w ustawie lub sporządza z urzędu brakujące dokumenty.
2o.
Przepisy ust. 2e-2m stosuje się odpowiednio do ubezpieczonego będącego płatnikiem
składek, który po otrzymaniu informacji o stanie konta stwierdzi, że na jego koncie
nie zostały zewidencjonowane wszystkie wpłacone składki na ubezpieczenie emerytalne
lub zostały zewidencjonowane w niewłaściwej wysokości.
3.
Dane zgromadzone na koncie ubezpieczonego, o których mowa w art. 40, i na koncie płatnika
składek, o których mowa w art. 45, mogą być udostępniane sądom, prokuratorom, organom
podatkowym, Państwowej Inspekcji Pracy, Biuru Nadzoru Wewnętrznego, Policji, Straży
Granicznej, komornikom sądowym, organom egzekucyjnym w rozumieniu ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji , ministrowi właściwemu do spraw gospodarki w zakresie koniecznym do rozstrzygania
spraw prowadzonych na podstawie art. 29, art. 32 oraz art. 34 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji
i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy, ministrowi właściwemu do spraw rodziny, ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia
społecznego, organom realizującym świadczenia rodzinne, świadczenia z funduszu alimentacyjnego
oraz świadczenia wychowawcze, ośrodkom pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia
ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych - centrom usług społecznych, powiatowym centrom pomocy rodzinie, publicznym służbom
zatrudnienia, Komisji Nadzoru Finansowego oraz wojewodzie i Szefowi Urzędu do Spraw
Cudzoziemców w zakresie prowadzonych postępowań dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z uwzględnieniem przepisów dotyczących ochrony
danych osobowych.
3a.
Dane zgromadzone na koncie ubezpieczonego będącego uczestnikiem w rozumieniu załącznika I lub II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1304/2013
z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylającego
rozporządzenie Rady (WE) nr 1081/2006 75)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 126 z 21.05.2015,
str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 330 z 03.12.2016, str. 9., o których mowa w art. 40, i na koncie płatnika składek, o których mowa w art. 45,
mogą być udostępniane ministrowi właściwemu do spraw rozwoju regionalnego, ministrowi
właściwemu do spraw pracy oraz ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego
w celu spełnienia wymogów określonych odpowiednio w załączniku I lub II do tego rozporządzenia
i w zakresie do tego niezbędnym.
3c.
Dane zgromadzone na koncie ubezpieczonego niebędącego uczestnikiem w rozumieniu załącznika I lub II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1304/2013
z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylającego
rozporządzenie Rady (WE) nr 1081/2006, o których mowa w art. 40, i na koncie płatnika składek, o których mowa w art. 45,
mogą być udostępniane ministrowi właściwemu do spraw rozwoju regionalnego w celu spełnienia
wymogów określonych w art. 56 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z
dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu
Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego
Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego
i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu
Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego
Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 76)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013,
str. 259, Dz. Urz. UE L 270 z 15.10.2015, str. 1, Dz. Urz. UE L 200 z 26.07.2016,
str. 140, Dz. Urz. UE L 259 z 27.09.2016, str. 79, Dz. Urz. UE L 338 z 13.12.2016,
str. 34 oraz Dz. Urz. UE L 129 z 15.05.2017, str. 1. w zakresie gromadzonym w centralnym systemie teleinformatycznym, o którym mowa w
art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie
polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 , wraz z informacją o kodzie tytułu zatrudnienia i wysokości składek odprowadzanych
z tego tytułu.
3d.
W związku z potrzebą realizacji zadań pomocowych związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem
i zwalczaniem wirusa SARS-CoV-2 oraz skutków wywołanej nim epidemii, dane zgromadzone
na koncie ubezpieczonego, o których mowa w art. 40, i na koncie płatnika składek,
o których mowa w art. 45, mogą być bezpłatnie udostępniane Prezesowi Rady Ministrów,
Szefowi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów lub pełnomocnikowi Prezesa Rady Ministrów
właściwemu do spraw analiz i studiów z zakresu kluczowych polityk publicznych.
3e.
Dane zgromadzone na koncie ubezpieczonego, o których mowa w art. 40, i na koncie płatnika
składek, o których mowa w art. 45, mogą być bezpłatnie udostępniane:
1)
Agencji Rozwoju Przemysłu Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie,
2)
Polskiemu Funduszowi Rozwoju Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie
- dla celów związanych z realizacją zadań pomocowych dotyczących zapobiegania lub
zwalczania ekonomicznych lub gospodarczych skutków epidemii wywołanej wirusem SARS-CoV-2.
3f.
Do zamówień na usługi lub dostawy udzielane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w
związku z zapewnieniem udostępnienia danych zgromadzonych na koncie ubezpieczonego,
o których mowa w art. 40, i na koncie płatnika składek, o których mowa w art. 45, Prezesowi Rady Ministrów,
Szefowi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów lub pełnomocnikowi Prezesa Rady Ministrów
właściwemu do spraw analiz i studiów z zakresu kluczowych polityk publicznych, Agencji
Rozwoju Przemysłu Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie lub Polskiemu Funduszowi Rozwoju
Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie, nie stosuje się ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r.
- Prawo zamówień publicznych77)Ustawa utraciła moc z dniem 1 stycznia 2021 r. na podstawie art. 89 ustawy z dnia
11 września 2019 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo zamówień publicznych (Dz.
U. poz. 2020 oraz z 2020 r. poz. 1086 i 2275), która weszła w życie z dniem 1 stycznia
2021 r..
4.
Dane, o których mowa w ust. 3, udostępnia się także na wniosek osób fizycznych i płatników
składek, których dotyczą informacje zawarte na kontach, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6.
4a46)Wszedł w życie z dniem 5 października 2021 r. na podstawie art. 166 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. poz. 2320 oraz z 2021 r. poz. 1135)..
Zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek oraz decyzje o odmowie wydania zaświadczenia
o niezaleganiu w opłacaniu składek wydane przez Zakład w postaci elektronicznej opatrzone
kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym
mogą być wykorzystywane w formie wydruku przez płatnika składek, który je uzyskał.
4b.
Zakład umożliwia weryfikację zaświadczenia lub decyzji, o których mowa w ust. 4a,
przez udostępnioną przez Zakład stronę internetową, po podaniu:
1)
danych identyfikujących zaświadczenie albo decyzję;
2)
typu identyfikatora płatnika składek i jego numeru;
3)
daty wydania zaświadczenia lub decyzji.
4c.
Wydruki, o których mowa w ust. 4a, mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych
przez Zakład, jeżeli zawierają dane, o których mowa w ust. 4b, umożliwiające ich weryfikację
w sposób określony w tym przepisie.
4d78)Dodany przez art. 1 pkt 17 ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Płatnik składek, ubezpieczony oraz pobierający świadczenia z ubezpieczeń społecznych
lub inne świadczenia wypłacane przez Zakład na podstawie odrębnych przepisów, który
w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez Zakład posiada profil
informacyjny, może samodzielnie pobierać dokument potwierdzający swoje dane zgromadzone
w systemie teleinformatycznym Zakładu.
4e78)Dodany przez art. 1 pkt 17 ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Zakres danych możliwych do samodzielnego pobrania z systemu teleinformatycznego Zakładu,
o którym mowa w ust. 4d, określa Zakład.
4f78)Dodany przez art. 1 pkt 17 ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Dokument, o którym mowa w ust. 4d, może być wykorzystywany przez płatnika składek,
ubezpieczonego lub pobierającego świadczenia z ubezpieczeń społecznych lub inne świadczenia
wypłacane przez Zakład na podstawie odrębnych przepisów, który go pobrał, w postaci
dokumentu elektronicznego potwierdzonego kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną Zakładu
lub w formie wydruku.
4g78)Dodany przez art. 1 pkt 17 ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Zakład umożliwia weryfikację dokumentu, o którym mowa w ust. 4d, przez udostępnioną
przez Zakład stronę internetową.
4h78)Dodany przez art. 1 pkt 17 ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Dokument, o którym mowa w ust. 4d, ma moc zrównaną z mocą dokumentu wydanego przez
Zakład, jeżeli jego weryfikacja została dokonana w sposób określony w ust. 4g.
5.
Do czasu otrzymania przez ubezpieczonego pierwszej informacji, o której mowa w ust.
1, dane zgromadzone na koncie ubezpieczonego udostępnia się ustnie na ustny wniosek
zgłoszony osobiście przez ubezpieczonego, którego dotyczą informacje zawarte na koncie,
w jednostce organizacyjnej Zakładu.
6.
Dane zgromadzone na koncie ubezpieczonego, udostępnione ustnie, na wniosek ubezpieczonego
Zakład potwierdza pisemnie.
7.
W przypadkach, o których mowa w ust. 3-6, wniosek powinien zawierać:
1)
w przypadku danych zgromadzonych na koncie ubezpieczonego - imię i nazwisko ubezpieczonego
oraz numery, o których mowa w art. 35 ust. 1 pkt 1;
2)
w przypadku danych zgromadzonych na koncie płatnika składek - imię i nazwisko lub
nazwę skróconą płatnika składek oraz numery, o których mowa w art. 35 ust. 1 pkt 2,
lub jeden z nich, jeżeli jest wystarczający do identyfikacji płatnika składek.
8.
Zakład nie udostępnia danych, jeżeli wniosek nie zawiera informacji określonych w
ust. 7. W przypadku, gdy z wnioskiem występuje komornik sądowy, dane, o których mowa
w ust. 3 udostępnia się w oparciu o informacje zawarte w tym wniosku, chyba że są
niewystarczające do identyfikacji osoby, której wniosek dotyczy.
9.
Dane zgromadzone na kontach, o których mowa w ust. 3, udostępnia się bezpłatnie sądom,
prokuratorom, organom podatkowym, Państwowej Inspekcji Pracy, Biuru Nadzoru Wewnętrznego,
Policji, Straży Granicznej, komornikom sądowym w zakresie prowadzonej przez nich egzekucji
świadczeń alimentacyjnych, w tym należności budżetu państwa z tytułu świadczeń wypłacanych
w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, ministrowi właściwemu do spraw gospodarki
w zakresie koniecznym do rozstrzygania spraw prowadzonych na podstawie art. 29, art. 32 oraz art. 34 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji
i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy, ministrowi właściwemu do spraw rodziny, ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia
społecznego, organom realizującym świadczenia rodzinne, świadczenia z funduszu alimentacyjnego
oraz świadczenia wychowawcze, ośrodkom pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia
ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych - centrom usług społecznych, powiatowym centrom pomocy rodzinie, publicznym służbom
zatrudnienia, Komisji Nadzoru Finansowego, Polskiemu Funduszowi Rozwoju Spółka Akcyjna
z siedzibą w Warszawie, wojewodzie i Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców w zakresie
prowadzonych postępowań dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej oraz ministrowi właściwemu do spraw rozwoju regionalnego
w zakresie wynikającym z ust. 3a i 3c.
10.
Dane zgromadzone na kontach, o których mowa w ust. 3, udostępnia się komornikom sądowym,
w zakresie niezbędnym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego lub zabezpieczającego
albo wykonywania postanowienia o zabezpieczeniu spadku lub sporządzania spisu inwentarza,
odpłatnie, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
10a.
Wysokość opłaty, o której mowa w ust. 10, nie może przekraczać 2% wysokości prognozowanego
przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia
rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok
kalendarzowy.
10aa.
Opłatę, o której mowa w ust. 10, wnosi się w terminie 14 dni od dnia wystawienia przez
Zakład rachunku.
10ab.
Od nieuiszczonej w terminie opłaty, o której mowa w ust. 10, należne są od komornika sądowego odsetki w wysokości odsetek ustawowych za
opóźnienie określonych przepisami prawa cywilnego. Odsetek nie nalicza się, jeżeli ich wysokość nie przekraczałaby trzykrotności wartości
opłaty pobieranej przez operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe za traktowanie przesyłki listowej jako przesyłki poleconej.
10ac.
W sprawach o roszczenia z tytułu opłaty, o której mowa w ust. 10, i odsetek, o których
mowa w ust. 10ab, stosuje się przepisy prawa cywilnego.
10ad.
Udostępnienie danych, o których mowa w ust. 10, następuje w terminie 7 dni od dnia
otrzymania wniosku komornika sądowego.
10b.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
wysokość opłaty, o której mowa w ust. 10, oraz sposób jej wnoszenia, uzależniając
wysokość opłaty od formy złożenia wniosku, udostępnienia danych i wysokości ponoszonych
przez Zakład kosztów związanych z udzielaniem informacji, w szczególności kosztów
wyszukania informacji i sporządzenia zaświadczenia, oraz mając na względzie konieczność
zapewnienia sprawnego poboru opłaty.
11.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazuje Straży Granicznej oraz Państwowej Inspekcji
Pracy:
1)
wykaz obejmujący dane płatników, którzy w ostatnim kwartale zgłosili do ubezpieczeń
społecznych co najmniej jednego cudzoziemca - w terminie do końca ostatniego dnia
roboczego miesiąca następującego po upływie kwartału, którego wykaz dotyczy oraz
2)
dane ubezpieczonego cudzoziemca - w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisemnego wniosku
Straży Granicznej lub Państwowej Inspekcji Pracy.
12.
Dane, o których mowa w ust. 11 pkt 1, obejmują:
1)
numer NIP;
2)
numer REGON;
3)
numer PESEL;
4)
kod rodzaju działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD);
5)
serię i numer dowodu osobistego albo paszportu, jeżeli płatnikowi składek nie nadano
numeru NIP, REGON lub jednego z nich;
6)
nazwę skróconą;
7)
imię i nazwisko;
8)
adres siedziby;
9)
adres do korespondencji;
10)
adres miejsca prowadzenia działalności;
11)
liczbę cudzoziemców zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych;
12)
obywatelstwo cudzoziemca;
13)
tytuł ubezpieczenia cudzoziemca.
13.
Dane, o których mowa w ust. 11 pkt 2, obejmują:
1)
rodzaj, serię i numer dokumentu tożsamości;
2)
numer PESEL, jeżeli został nadany;
3)
imię i nazwisko, datę urodzenia;
4)
obywatelstwo;
5)
płeć;
6)
adres zameldowania;
7)
adres zamieszkania;
8)
adres do korespondencji;
9)
kod tytułu ubezpieczenia;
10)
datę powstania obowiązku ubezpieczeń społecznych;
11)
datę zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych;
12)
datę wygaśnięcia obowiązku ubezpieczeń społecznych, wyrejestrowania ubezpieczonego
z ubezpieczeń społecznych;
13)
wymiar czasu pracy;
14)
podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz datę opłacenia
składki - w przypadku danych przekazywanych do Państwowej Inspekcji Pracy.
14.
Zakład udostępnia publicznym służbom zatrudnienia, w postaci elektronicznej, dane
zgromadzone na koncie ubezpieczonego, o których mowa w art. 40, obejmujące:
1)
imię i nazwisko,
2)
datę urodzenia,
3)
numer PESEL, a w razie gdy nie nadano numeru PESEL - rodzaj, serię i numer dokumentu
tożsamości,
4)
obywatelstwo,
5)
kod i nazwę tytułu ubezpieczenia,
6)
nazwę i dane identyfikacyjne płatnika,
7)
datę powstania obowiązku ubezpieczeń społecznych,
8)
datę zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych lub do ubezpieczenia zdrowotnego,
9)
datę wyrejestrowania z ubezpieczeń społecznych lub z ubezpieczenia zdrowotnego,
10)
rodzaje ubezpieczeń wraz z określeniem, czy dobrowolne, czy obowiązkowe,
11)
wymiar czasu pracy,
12)
informację o podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne,
13)
opłacone składki na ubezpieczenia społeczne za osoby prowadzące pozarolniczą działalność
i osoby z nimi współpracujące,
14)
informację o przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne
i rentowe,
15)
wykazane w imiennym raporcie miesięcznym przerwy w opłacaniu składek,
16)
wypłacone świadczenia z ubezpieczenia chorobowego i z ubezpieczenia wypadkowego,
17)
wypłacane świadczenia z ubezpieczenia emerytalnego i z ubezpieczeń rentowych,
18)
imię i nazwisko oraz datę uzyskania lub utraty uprawnień do ubezpieczenia zdrowotnego
przez członka rodziny
- w zakresie niezbędnym do realizacji zadań określonych w przepisach o promocji zatrudnienia
i instytucjach rynku pracy.
14a.
Zakład udostępnia publicznym służbom zatrudnienia, w postaci elektronicznej, dane
zgromadzone na koncie płatnika składek, o których mowa w art. 45, obejmujące:
1)
numer NIP lub numer identyfikacyjny REGON, a jeżeli nie nadano tych numerów lub jednego
z nich - numer PESEL lub serię i numer dowodu osobistego albo paszportu,
2)
nazwę skróconą lub imię i nazwisko,
3)
stan rozliczeń należnych składek na:
a)
ubezpieczenia społeczne,
b)
ubezpieczenie zdrowotne,
c)
Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,
d)
Fundusz Emerytur Pomostowych,
4)
liczbę ubezpieczonych,
5)
okres rozliczeniowy
- w zakresie niezbędnym do realizacji zadań określonych w przepisach o promocji zatrudnienia
i instytucjach rynku pracy.
15.
Zakład udostępnia powiatowym urzędom pracy i wojewódzkim urzędom pracy, w postaci
elektronicznej, wykaz obejmujący dane osób ubezpieczonych, wymienionych w art. 6 ust.
1 pkt 9-9b, które w poprzednim miesiącu zostały zgłoszone do ubezpieczeń społecznych
lub ubezpieczenia zdrowotnego, także z innych tytułów - w terminie do 10 dnia roboczego
następnego miesiąca.
16.
Dane, o których mowa w ust. 15, obejmują:
1)
imię i nazwisko;
2)
datę urodzenia;
3)
numer PESEL, a w razie gdy nie nadano numeru PESEL - rodzaj, serię i numer dokumentu
tożsamości oraz datę urodzenia i obywatelstwo;
4)
datę powstania obowiązku ubezpieczeń społecznych lub ubezpieczenia zdrowotnego z innego
tytułu niż wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 9-9b;
5)
datę wyrejestrowania z ubezpieczeń społecznych lub z ubezpieczenia zdrowotnego z innego
tytułu niż wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 9-9b;
6)
kod tytułu ubezpieczenia.
17.
Zakład udostępnia ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych oraz organom
Krajowej Administracji Skarbowej na ich żądanie dane:
1)
dotyczące ubezpieczonego:
a)
numer PESEL, a w razie gdy nie nadano numeru PESEL - rodzaj, serię i numer dokumentu
tożsamości,
b)
identyfikator miejscowości według krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego
kraju (TERYT) adresu zameldowania - do najniższego posiadanego poziomu,
c)
identyfikator miejscowości według krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego
kraju (TERYT) adresu korespondencji - do najniższego posiadanego poziomu,
d)
numer NIP i numer identyfikacyjny REGON, a jeżeli płatnikowi składek nie nadano tych
numerów lub jednego z nich - numer PESEL lub serię i numer dowodu osobistego albo
paszportu,
e)
numer płatnika w Krajowym Rejestrze Sądowym,
f)
ustalone prawo do emerytury lub renty,
g)
stopień niepełnosprawności,
h)
kod pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,
i)
okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,
j)
wymiar czasu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,
k)
okres rozliczeniowy,
l)
kod tytułu ubezpieczenia,
m)
informacja o przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne
i rentowe,
n)
wymiar czasu pracy,
o)
kod przyczyny wyrejestrowania ubezpieczonego,
p)
podstawa wymiaru składki na:
-
-ubezpieczenia emerytalne i rentowe,
-
-ubezpieczenie chorobowe,
-
-ubezpieczenie wypadkowe,
-
-ubezpieczenie zdrowotne,
q)
wysokość składki na:
-
-ubezpieczenie emerytalne,
-
-ubezpieczenia rentowe,
-
-ubezpieczenie chorobowe,
-
-ubezpieczenie wypadkowe,
-
-ubezpieczenie zdrowotne,
r)
kwota obniżenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu opłacania
składki w ramach pracowniczego programu emerytalnego,
ra) kwota obniżenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu dokonania
wpłaty w ramach pracowniczego planu kapitałowego w rozumieniu austawy z dnia 4 października
2018 r. o pracowniczych programach kapitałowych,
s)
kod świadczenia lub kod przerwy wraz z kwotą wypłaty tego świadczenia,
t)
liczba dni zasiłkowych oraz liczba wypłat,
2)
dotyczące osób zgłaszanych przez ubezpieczonego do ubezpieczenia zdrowotnego:
a)
numer PESEL,
b)
kod stopnia pokrewieństwa albo powinowactwa,
c)
stopień niepełnosprawności,
d)
czy pozostaje we wspólnym gospodarstwie z osobą ubezpieczoną,
3)
dotyczące płatników składek:
a)
numer NIP i numer identyfikacyjny REGON, a jeżeli płatnikowi składek nie nadano tych
numerów lub jednego z nich - numer PESEL lub serię i numer dowodu osobistego albo
paszportu,
b)
data powstania obowiązku opłacania składek,
c)
numer w Krajowym Rejestrze Sądowym,
d)
liczba ubezpieczonych,
e)
stopa procentowa składek na ubezpieczenie wypadkowe,
f)
kwota należnych składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy,
g)
kwota należnych składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,
h)
liczba pracowników, za których jest opłacana składka na Fundusz Emerytur Pomostowych,
i)
liczba stanowisk pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,
j)
suma należnych składek na Fundusz Emerytur Pomostowych,
4)
dotyczące uprawnionych do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz świadczeń wypłacanych
przez Zakład na mocy odrębnych przepisów:
a)
numer PESEL,
b)
identyfikator miejscowości według krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego
kraju (TERYT) adresu zamieszkania - do najniższego posiadanego poziomu,
c)
stopień niezdolności do pracy,
d)
symbol świadczenia,
e)
wysokość świadczenia,
f)
wysokość dodatków przysługujących do świadczenia,
5)
dotyczące umów o dzieło, o których mowa w art. 36 ust. 17
- w celu niezbędnym do wykonywania ustawowych zadań zmierzających do skutecznego poboru
należności podatkowych i weryfikacji danych własnych oraz zadań analityczno-sprawozdawczych.
17a.
Zakład przekazuje do Centralnego Rejestru Danych Podatkowych, drogą elektroniczną,
dane, o których mowa w ust. 17 pkt 1 lit. a, d, e, k-t oraz pkt 2 lit. a i b, za okres
od stycznia do grudnia w terminie do końca stycznia roku następującego po roku, za
który są przekazywane te dane.
17b.
W przypadku zmiany danych, o których mowa w ust. 17a, Zakład niezwłocznie, nie rzadziej
niż 2 razy w miesiącu, przekazuje zmienione dane. Zmienione dane Zakład przekazuje
do dnia 20 kwietnia roku następującego po roku kalendarzowym.
18.
Zakład udostępnia ministrowi właściwemu do spraw rodziny lub ministrowi właściwemu
do spraw zabezpieczenia społecznego, w postaci elektronicznej, wykaz zawierający dane
wskazanych przez ministra osób pobierających świadczenia z pomocy społecznej, świadczenia
rodzinne oraz świadczenia z funduszu alimentacyjnego, a także członków ich rodzin,
którzy zostali zgłoszeni do ubezpieczeń społecznych lub ubezpieczenia zdrowotnego,
w okresie wskazanym przez ministra właściwego do spraw rodziny lub ministra właściwego
do spraw zabezpieczenia społecznego, obejmujące:79)Wprowadzenie do wyliczenia ze zmianą wprowadzoną przez art. 7 ustawy z dnia 17 września
2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. poz. 1981), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.
1)
imię i nazwisko,
2)
numer PESEL, a w razie gdy nie nadano numeru PESEL - serię i numer dokumentu potwierdzającego
tożsamość oraz datę urodzenia,
3)
datę powstania obowiązku ubezpieczeń społecznych lub ubezpieczenia zdrowotnego,
4)
datę wyrejestrowania z ubezpieczeń społecznych lub z ubezpieczenia zdrowotnego,
5)
kod i nazwę tytułu ubezpieczenia,
6)
okres rozliczeniowy,
7)
dane dotyczące płatników składek:
a)
numer NIP, a jeżeli płatnikowi składek nie nadano tego numeru - numer PESEL lub serię
i numer dowodu osobistego albo paszportu,
b)
nazwę skróconą lub imię i nazwisko płatnika składek
- w celu umożliwienia ośrodkom pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka
pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych - centrom usług społecznych, organom właściwym i wojewodom weryfikacji prawa do świadczeń
z pomocy społecznej, świadczeń rodzinnych oraz świadczeń z funduszu alimentacyjnego,
a także w celu monitorowania przez ministra właściwego do spraw rodziny, ministra
właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego oraz wojewodę realizacji świadczeń
z pomocy społecznej, świadczeń rodzinnych oraz świadczeń z funduszu alimentacyjnego
przez ośrodki pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej
w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych - przez centra usług społecznych, organy właściwe oraz wojewodów.80)Część wspólna ze zmianami wprowadzonymi przez art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 9 marca 2022 r.
o zmianie ustawy o emeryturach pomostowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz.
755), która weszła w życie z dniem 20 kwietnia 2022 r.
19.
Zakład udziela bezpłatnie sądowi rejestrowemu prowadzącemu postępowania o rozwiązanie
podmiotu wpisanego do Krajowego Rejestru Sądowego bez przeprowadzania postępowania
likwidacyjnego informacji niezbędnych do ustalenia, czy podmiot wpisany do tego rejestru
posiada zbywalny majątek i czy faktycznie prowadzi działalność.
20.
Zakład, na wniosek złożony w postaci elektronicznej, udostępnia komornikowi sądowemu,
w postaci elektronicznej, wykaz zawierający dane zgromadzone na koncie ubezpieczonego
wskazanych przez niego ubezpieczonych, będących dłużnikami uchylającymi się od zobowiązań
alimentacyjnych, obejmujące:
1)
imię i nazwisko,
2)
numer PESEL, a w razie gdy nie nadano numeru PESEL - rodzaj, serię i numer dokumentu
tożsamości,
3)
adres zameldowania, zamieszkania oraz do korespondencji,
4)
datę zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych lub do ubezpieczenia zdrowotnego,
5)
datę wyrejestrowania z ubezpieczeń społecznych lub z ubezpieczenia zdrowotnego,
6)
kod tytułu ubezpieczenia,
7)
podstawę wymiaru składki na:
a)
ubezpieczenia emerytalne i rentowe,
b)
ubezpieczenie chorobowe,
c)
ubezpieczenie wypadkowe,
d)
ubezpieczenie zdrowotne,
8)
kod świadczenia lub kod przerwy wraz z kwotą wypłaty tego świadczenia,
9)
ustalone prawo do emerytury lub renty,
10)
dane dotyczące płatnika składek:
a)
numer NIP, a jeżeli płatnikowi składek nie nadano tego numeru - numer PESEL lub serię
i numer dowodu osobistego albo paszportu,
b)
nazwę skróconą lub imię i nazwisko płatnika składek
- w celu sprawnej realizacji egzekucji świadczeń alimentacyjnych, w tym należności
budżetu państwa z tytułu świadczeń wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji
alimentów, prowadzonej przez komornika sądowego.
21.
W przypadku zmiany danych, o których mowa w ust. 20, Zakład, nie rzadziej niż raz
w miesiącu, udostępnia komornikowi sądowemu w postaci elektronicznej zmienione dane.
22.
Komornik sądowy jest obowiązany do bieżącego informowania Zakładu, w postaci elektronicznej,
o zaprzestaniu prowadzenia egzekucji świadczeń alimentacyjnych, w tym należności budżetu
państwa z tytułu świadczeń wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów,
wobec ubezpieczonego, o którym mowa w ust. 20. Przekazanie informacji skutkuje zaprzestaniem
przekazywania przez Zakład danych, o których mowa w ust. 21.
23.
Komornik sądowy jest obowiązany do informowania Zakładu, w postaci elektronicznej,
nie rzadziej niż co 6 miesięcy, o dalszym prowadzeniu egzekucji świadczeń alimentacyjnych,
w tym należności budżetu państwa z tytułu świadczeń wypłacanych w przypadku bezskuteczności
egzekucji alimentów wobec ubezpieczonego, o którym mowa w ust. 20. Brak informacji
skutkuje zaprzestaniem przekazywania przez Zakład danych, o których mowa w ust. 21.
2481)Dodany przez art. 2 ustawy z dnia 25 lutego 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 619), która weszła w życie z dniem 3 kwietnia 2021 r..
Zakład przekazuje ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania dane, o których
mowa w art. 26b ust. 16 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, w celu prowadzenia monitoringu karier absolwentów, o którym mowa w art. 26b ust.
1 tej ustawy.
Rozdział 5
Fundusz Ubezpieczeń Społecznych
Art. 51.
1.
Fundusz Ubezpieczeń Społecznych jest państwowym funduszem celowym, powołanym w celu
realizacji zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych.
2.
Dysponentem FUS jest Zakład.
Art. 52.
1.
Przychody FUS pochodzą:
1)
ze składek na ubezpieczenia społeczne, niepodlegających przekazaniu na rzecz otwartych
funduszy emerytalnych;
1a)
ze środków rekompensujących kwoty składek przekazanych na rzecz otwartych funduszy
emerytalnych;
1b)
z wpłat, o których mowa w art. 111c ust. 1 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu
funduszy emerytalnych;
2)
(uchylony)
3)
z wpłat z budżetu państwa oraz z innych instytucji, przekazanych na świadczenia, których
wypłatę zlecono Zakładowi, z wyjątkiem świadczeń finansowanych z odrębnych rozdziałów
budżetowych oraz wpłat z instytucji zagranicznych;
4)
z oprocentowania rachunku bankowego FUS;
4a)
z lokat dokonywanych w jednostki uczestnictwa funduszy rynku pieniężnego, o których
mowa w art. 178 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi
funduszami inwestycyjnymi ;
4b)
z wpłat, o których mowa w art. 83 ust. 1 pkt 1 oraz art. 105 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 4 października 2018 r.
o pracowniczych planach kapitałowych;
5)
z odsetek od nieterminowo regulowanych zobowiązań wobec FUS;
6)
ze zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, wraz z odsetkami;
7)
z dodatkowej opłaty, o której mowa w art. 24 ust. 1a, i z opłaty prolongacyjnej;
8)
z dotacji z budżetu państwa;
9)
ze środków FRD, o których mowa w art. 59;
10)
z innych tytułów.
2.
Składkę na ubezpieczenia społeczne zalicza się do przychodów FUS w miesiącu następującym
po miesiącu, za który składka jest należna.
3.
(uchylony)
4.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych przekazuje na rachunek bankowy Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych środki, o których mowa w ust. 1 pkt 1a, w terminie 3 dni po
przedstawieniu przez Zakład wniosku zawierającego informacje o terminie i wysokości
składek przekazanych na rzecz otwartych funduszy emerytalnych.
Art. 53.
1.
W granicach określonych w ustawie budżetowej FUS może otrzymywać z budżetu państwa
dotacje i nieoprocentowane pożyczki.
282)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 18 ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Dotacje i pożyczki, o których mowa w ust. 1, mogą być przeznaczone wyłącznie na uzupełnienie
środków na wypłaty świadczeń gwarantowanych przez państwo, jeżeli przychody przekazywane
na rachunek bankowy FUS nie zapewniają pełnej i terminowej wypłaty świadczeń finansowanych
z przychodów FUS.
3.
Za zgodą ministra właściwego do spraw finansów publicznych FUS może zaciągać kredyty.
Art. 54.
Ze środków zgromadzonych w FUS finansowane są:
1)
wypłaty świadczeń z ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, chorobowego oraz wypadkowego;
2)
wydatki na prewencję rentową;
3)
spłaty kredytów i pożyczek wraz z odsetkami, zaciąganych w celu wypłaty świadczeń
z FUS;
4)
odsetki za nieterminowe wypłaty świadczeń;
5)
należności dla płatników składek, o których mowa w art. 3 ust. 2;
6)
wydatki związane z realizacją zadań, o których mowa w art. 52 ust. 1 pkt 3;
7)
(uchylony)
8)
odpis stanowiący przychód Zakładu, o którym mowa w art. 76 ust. 1 pkt 1;
9)
wydatki na pokrycie niedoboru środków niezbędnych do zapewnienia wypłat emerytur kapitałowych;
10)
emerytury kapitałowe, środki gwarantowane oraz jednorazowe wypłaty, ustalane ze składek
zewidencjonowanych na subkoncie;
1183)Dodany przez art. 1 pkt 19 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.)
środki, o których mowa w art. 22 ust. 4.
Art. 55.
1.
W ramach FUS wyodrębnia się fundusze:
1)
emerytalny, z którego są finansowane wypłaty emerytur i wydatki, o których mowa w
art. 54 pkt 9 i 10;
2)
rentowy, z którego są finansowane:
a)
wypłaty rent z tytułu niezdolności do pracy, rent szkoleniowych, rent rodzinnych,
dodatków do rent rodzinnych dla sierot zupełnych, dodatków pielęgnacyjnych,
b)
wypłaty emerytur przyznanych z urzędu zamiast rent z tytułu niezdolności do pracy
osobom urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., które nie mają okresu składkowego
i nieskładkowego wynoszącego co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla
mężczyzn,
c)
wypłaty zasiłków pogrzebowych,
d)
świadczenia zlecone Zakładowi do wypłaty podlegające finansowaniu z budżetu państwa,
a także
e)
wydatki na prewencję rentową;
3)
chorobowy, z którego finansowane są świadczenia określone w odrębnych przepisach;
4)
wypadkowy, z którego finansowane są świadczenia określone w odrębnych przepisach,
a także koszty prewencji wypadkowej określone w odrębnych przepisach.
2.
Dla funduszy, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, nie prowadzi się odrębnych rachunków
bankowych.
Art. 56.
4.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe
zasady gospodarki finansowej oraz zasady lokowania środków FUS, mając na względzie
efektywność zarządzania i bezpieczeństwo środków.
Art. 57.
W ustawie budżetowej określa się corocznie kwotę wydatków na prewencję rentową w wysokości
do 0,4% wydatków na świadczenia z ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, chorobowego
i wypadkowego, przewidzianych w planie finansowym FUS na dany rok budżetowy.
Rozdział 6
Fundusz Rezerwy Demograficznej
Art. 58.
1.
Dla ubezpieczenia emerytalnego tworzy się Fundusz Rezerwy Demograficznej.
2.
FRD zasilany jest:
1)
ze środków, o których mowa w art. 22 ust. 4;
2)
z przekazywanych środków ze zbycia akcji i udziałów należących do Skarbu Państwa w
wysokości 40% przychodów z ogólnej kwoty brutto w danym roku, pomniejszonej o kwoty
obowiązkowych odpisów na fundusz celowy, o którym mowa w art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach
pracowników ;
3)
z przychodów od środków FRD ulokowanych zgodnie z art. 63 ust. 2 i art. 65 ust. 2
i 4;
3a86)Dodany przez art. 1 pkt 22 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.)
z oprocentowania na rachunkach bankowych Zakładu środków uzyskanych z egzekucji, w
odniesieniu do których dyrektor oddziału Zakładu jest organem egzekucyjnym w przypadku
zbiegu egzekucji;
4)
z odsetek uzyskanych z lokat na rachunkach prowadzonych przez Zakład, a niestanowiących
przychodów FUS i Zakładu;
4a)
aktywami pochodzącymi z przeniesienia aktywów, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 2-4 ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. o zmianie niektórych ustaw
w związku z określeniem zasad wypłaty emerytur ze środków zgromadzonych w otwartych
funduszach emerytalnych ;
5)
z innych źródeł.
Art. 59.
1.
Środki FRD mogą być wykorzystane wyłącznie na:
1)
uzupełnienie wynikającego z przyczyn demograficznych niedoboru funduszu emerytalnego,
o którym mowa w art. 55 ust. 1 pkt 1, z zastrzeżeniem ust. 3 i art. 112 ust. 1;
2)
nieoprocentowaną pożyczkę uzupełniającą środki funduszu emerytalnego na bieżącą wypłatę
świadczeń, zapewniającą płynność finansową FUS, zwrotną w terminie nie dłuższym niż
6 miesięcy od dnia otrzymania środków przez FUS;
3)
(uchylony)
487)W brzmieniu ustalonym przez art. 16 pkt 1 ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r. o kolejnym w 2021 r. dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów (Dz. U. poz. 432), która weszła w życie z dniem 25 marca 2021 r.)
nieoprocentowaną pożyczkę na realizację dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego
dla emerytów i rencistów oraz kosztów obsługi wypłaty tego świadczenia, o których
mowa w odrębnych przepisach, oraz jednorazowego świadczenia pieniężnego, o którym
mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o jednorazowym świadczeniu pieniężnym
dla emerytów i rencistów w 2019 r. .
2.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może zarządzić wykorzystanie środków FRD
na cel, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, mając na względzie konieczność zapewnienia wypłaty
świadczeń finansowanych z funduszu emerytalnego.
2a.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może zarządzić wykorzystanie środków FRD
na cel, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, określając termin i sposób zwrotu pożyczki,
mając na względzie konieczność zapewnienia wypłaty świadczeń finansowanych z funduszu
emerytalnego.
2aa88)Dodany przez art. 16 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 87..
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może zarządzić wykorzystanie środków FRD
na cel, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, określając termin i sposób zwrotu pożyczki,
mając na względzie konieczność zapewnienia wypłaty świadczeń finansowanych z Funduszu
Solidarnościowego.
2b.
Rozporządzenia, o którym mowa w ust. 2, nie wydaje się, jeżeli ustawa budżetowa na
dany rok kalendarzowy ujmuje w przychodach FUS środki, o których mowa w ust. 1 pkt
1.
2c.
Zarząd Zakładu uruchamia środki FRD na cel, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, do wysokości
ujętej w planie finansowym FUS.
3.
Koszty bieżącego zarządzania środkami FRD finansowane są z jego środków. Wysokość
środków na zarządzanie określana jest corocznie w planie finansowym FRD.
Art. 60.
1.
FRD posiada osobowość prawną.
2.
Statut FRD nadaje minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, w drodze
rozporządzenia.
3.
Organem FRD jest Zakład.
4.
Środkami FRD dysponuje Zakład, z zastrzeżeniem art. 59 i 64.
5.
Zakład reprezentuje FRD w sposób określony dla reprezentacji Zakładu w jego statucie.
6.
Siedzibą FRD jest siedziba Zakładu.
7.
Nazwa FRD jest prawnie chroniona.
Art. 61.
1.
Gospodarka finansowa FRD odbywa się na podstawie wieloletniej prognozy kroczącej dochodów
i wydatków funduszu emerytalnego.
2.
Podstawą prognozy, o której mowa w ust. 1, są w szczególności założenia dotyczące
sytuacji demograficznej i społeczno-ekonomicznej kraju, a zwłaszcza założenia dotyczące
płodności, umieralności, wzrostu gospodarczego, wysokości zarobków, migracji, inflacji,
stopy bezrobocia, struktury populacji w podziale na poszczególne grupy zawodowe oraz
grupy znajdujące się poza siłą roboczą, oraz wskaźniki waloryzacji składek i świadczeń
wypłacanych z ubezpieczeń społecznych.
3.
Prognoza, o której mowa w ust. 1, sporządzana jest przez Zarząd Zakładu.
489)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 23 ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Prognoza, o której mowa w ust. 3, jest przedstawiana Radzie Ministrów co 3 lata, do
dnia 30 listopada, wraz z opinią aktuariusza działającego na podstawie przepisów o
działalności ubezpieczeniowej. Wyboru aktuariusza dokonuje Rada Nadzorcza Zakładu.
5.
Prognoza publikowana jest corocznie w Biuletynie Informacyjnym. Zakres publikacji
określi minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, w drodze rozporządzenia.
Art. 62.
FRD nie może zaciągać pożyczek lub kredytów. Budżet państwa gwarantuje wypłatę świadczeń
emerytalnych z FUS.
Art. 63.
1.
FRD lokuje swoje środki w celu osiągnięcia ich maksymalnego bezpieczeństwa i rentowności.
2.
Do dnia 31 grudnia 2001 r. FRD lokuje swoje środki w bonach i obligacjach skarbowych
oraz innych papierach wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa.
3.
(uchylony)
4.
Środki pochodzące z wykupu aktywów, o których mowa w art. 58 ust. 2 pkt 4a, oraz przychody
uzyskane od tych aktywów zwiększają aktywa FRD.
Art. 64.
1.
Po zgromadzeniu przez FRD środków wyższych niż 250 000 tys. zł zarządzanie środkami
FRD może być powierzone przez Zakład uprawnionemu podmiotowi zewnętrznemu na zasadach
określonych w ustawie i umowie o zarządzaniu.
2.
(uchylony)
Art. 65.
1.
Żadnemu podmiotowi lub grupie podmiotów związanych, w rozumieniu przepisów o organizacji
i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, nie może być powierzone w zarządzanie więcej
niż:
1)
40% środków FRD, jeżeli wartość tych środków nie przekracza 1 000 000 tys. zł;
2)
25% środków FRD, jeżeli wartość tych środków przekracza 1 000 000 tys. zł, a nie przekracza
2 000 000 tys. zł;
3)
15% środków FRD, jeżeli wartość tych środków przekracza 2 000 000 tys. zł.
2.
Zarządzający jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, lokować środki FRD tylko
w kraju i wyłącznie w:
1)
bonach, obligacjach skarbowych i innych papierach wartościowych Skarbu Państwa;
2)
papierach wartościowych emitowanych przez gminy, związki gmin i miasto stołeczne Warszawa;
3)
dłużnych papierach wartościowych gwarantowanych przez Skarb Państwa;
4)
akcjach i obligacjach zdematerializowanych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi ;
5)
obligacjach emitowanych przez spółki publiczne w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów
finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych .
6)
(uchylony)
3.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw finansów publicznych, mając na względzie efektywność zarządzania, bezpieczeństwo
i rentowność lokat, określi, w drodze rozporządzenia:
1)
obowiązkowe istotne elementy, które powinna zawierać umowa o zarządzanie środkami
FRD, z uwzględnieniem w szczególności określenia obowiązków i praw uprawnionego podmiotu
zewnętrznego oraz opłaty za zarządzanie;
2)
dopuszczalne proporcje udziału poszczególnych lokat środków FRD, z uwzględnieniem
ryzyka inwestycyjnego i celów powołania FRD;
3)
(uchylony)
4)
szczegółowy sposób ustalania kosztów, o których mowa w art. 59 ust. 3, z uwzględnieniem
w szczególności kosztów, które mogą być uznane za koszty zarządzania środkami FRD.
3a.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw finansów publicznych, może określić, w drodze rozporządzenia, inne
formy lokowania środków FRD, z uwzględnieniem bezpieczeństwa i rentowności lokat.
4.
Środki FRD mogą być lokowane przez Zakład także bezpośrednio w jednostkach uczestnictwa
funduszy inwestycyjnych wybranych zgodnie z art. 64 ust. 1, jeżeli ich polityka inwestycyjna
określona w statucie i faktycznie realizowana nie jest sprzeczna z wymogami określonymi
w ust. 2 i 3.
Rozdział 7
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Art. 66.
1.
Zakład jest państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną. Siedzibą
Zakładu jest miasto stołeczne Warszawa.
2.
Nadzór nad zgodnością działań Zakładu z obowiązującymi przepisami sprawuje minister
właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego. Nadzór ten nie może dotyczyć spraw indywidualnych
rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej.
3.
Zakład działa na podstawie niniejszej ustawy oraz innych ustaw regulujących poszczególne
zakresy jego działalności.
4.
W zakresie prowadzonej działalności, o której mowa w art. 68-71, Zakładowi przysługują
środki prawne właściwe organom administracji państwowej.
5.
W postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w stosunku do terenowych
jednostek organizacyjnych Zakładu jest Prezes Zakładu.
Art. 66a.
Zakład jest dostawcą usług płatniczych w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych.
Art. 67.
1.
W skład Zakładu wchodzą:
1)
centrala;
2)
terenowe jednostki organizacyjne.
2.
(uchylony)
Art. 68.
1.
Do zakresu działania Zakładu należy między innymi:
1)
realizacja przepisów o ubezpieczeniach społecznych, a w szczególności:
a)
stwierdzanie i ustalanie obowiązku ubezpieczeń społecznych,
b)
ustalanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz wypłacanie tych świadczeń,
chyba że na mocy odrębnych przepisów obowiązki te wykonują płatnicy składek,
c)
wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne,
Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,
d)
prowadzenie rozliczeń z płatnikami składek z tytułu należnych składek i wypłacanych
przez nich świadczeń podlegających finansowaniu z funduszy ubezpieczeń społecznych
lub innych źródeł,
e)
prowadzenie indywidualnych kont ubezpieczonych i kont płatników składek,
f)
orzekanie przez lekarzy orzeczników Zakładu oraz komisje lekarskie Zakładu dla potrzeb
ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;
1a)
opiniowanie projektów aktów prawnych z zakresu zabezpieczenia społecznego;
2)
realizacja umów i porozumień międzynarodowych w dziedzinie ubezpieczeń społecznych;
2a)
wystawianie osobom uprawnionym do emerytur i rent z ubezpieczeń społecznych imiennych
legitymacji emeryta-rencisty, potwierdzających status emeryta-rencisty;
3)
dysponowanie środkami finansowymi funduszów ubezpieczeń społecznych oraz środkami
Funduszu Alimentacyjnego 90)Ustawa z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym (Dz. U. z 1991 r. poz. 200,
z 1997 r. poz. 770, z 1998 r. poz. 668, z 1999 r. poz. 1000, z 2001 r. poz. 1791,
z 2002 r. poz. 2074 oraz z 2003 r. poz. 759 i 2255) utraciła moc z dniem 1 maja 2004 r.
na podstawie art. 71 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
(Dz. U. poz. 2255), która weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r.;
4)
opracowywanie aktuarialnych analiz i prognoz w zakresie ubezpieczeń społecznych;
5)
kontrola orzecznictwa o czasowej niezdolności do pracy;
6)
kontrola wykonywania przez płatników składek i przez ubezpieczonych obowiązków w zakresie
ubezpieczeń społecznych oraz innych zadań zleconych Zakładowi;
7)
wydawanie Biuletynu Informacyjnego;
8)
popularyzacja wiedzy o ubezpieczeniach społecznych.
2.
W ramach realizacji zadań określonych w ust. 1 pkt 1 lit. f i pkt 5 oraz zadań związanych
z orzekaniem przez lekarzy orzeczników i komisji lekarskiej Zakładu dla potrzeb ustalania
uprawnień do świadczeń innych niż z ubezpieczeń społecznych Zakład udziela zamówień
na dodatkowe opinie lekarza konsultanta lub psychologa oraz wyniki czasowej obserwacji
szpitalnej - zgodnie z potrzebami orzecznictwa lekarskiego z wyłączeniem przepisów
ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych .
3.
Przepis ust. 1 pkt 2a stosuje się odpowiednio do osób uprawnionych do emerytur i rent
wypłacanych przez Zakład w ramach zadań zleconych na mocy odrębnych przepisów.
4.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
wzór legitymacji emeryta-rencisty, tryb jej wydawania, wymiany lub zwrotu, a także
zakres informacji, jakie legitymacje mogą zawierać, kierując się koniecznością zapewnienia
sprawności postępowania przy wydawaniu legitymacji emeryta-rencisty.
Art. 68a.
1.
Do zakresu działania Zakładu należy prowadzenie punktu kontaktowego, o którym mowa
w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września
2009 r. dotyczącym wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji
systemów zabezpieczenia społecznego , służącego do wymiany danych w ramach Systemu Elektronicznej Wymiany Informacji dotyczących
Zabezpieczenia Społecznego w zakresie:
1)
określania ustawodawstwa mającego zastosowanie;
2)
świadczeń pieniężnych z tytułu choroby;
3)
świadczeń z tytułu macierzyństwa i równoważnych świadczeń dla ojca;
4)
świadczeń z tytułu inwalidztwa;
5)
świadczeń z tytułu starości;
6)
rent rodzinnych;
7)
świadczeń pieniężnych z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych;
8)
zasiłków na wypadek śmierci;
9)
świadczeń przedemerytalnych;
10)
specjalnych świadczeń pieniężnych o charakterze nieskładkowym;
11)
odzyskiwania należności z tytułu składek lub nadpłaconych świadczeń.
2.
W zakresie określonym w ust. 1 Zakład jest instytucją właściwą, instytucją miejsca
zamieszkania, instytucją miejsca pobytu, o których mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia
2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz instytucją łącznikową, o której mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września
2009 r. dotyczącym wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji
systemów zabezpieczenia społecznego.
3.
Zakład może przetwarzać dane osobowe, jeżeli jest to niezbędne do prowadzenia punktu
kontaktowego, o którym mowa w ust. 1, w tym do realizacji praw lub obowiązków wynikających
z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia
2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września
2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji
systemów zabezpieczenia społecznego.
Art. 68b.
1.
Certyfikat umożliwiający podpisywanie dokumentów elektronicznych z wykorzystaniem
sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnego w systemie
teleinformatycznym Zakładu, o którym mowa w art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia
społecznego w razie choroby i macierzyństwa , Zakład udostępnia pracownikom medycznym oraz osobom wykonującym:
1)
zawód medyczny, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej ,
2)
czynności pomocnicze przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych, o których mowa w art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku
Praw Pacjenta
- upoważnionym do wykonywania czynności określonych w art. 41a ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty lub art. 54a ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia
społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
2.
Zakład ponosi odpowiedzialność jedynie za wykorzystanie certyfikatów, o których mowa
w ust. 1, dla celów podpisywania zaświadczeń, o których mowa w art. 54 ust. 1 ustawy
wymienionej w ust. 1, wystawianych w formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem
systemu teleinformatycznego udostępnionego przez Zakład.
3.
Informację o certyfikatach, o których mowa w ust. 1, Zakład udostępnia ministrowi
właściwemu do spraw zdrowia, w formie elektronicznej.
Art. 69.
1.
Do zakresu działania Zakładu należy także prowadzenie prewencji rentowej, obejmującej:
1)
rehabilitację leczniczą ubezpieczonych zagrożonych całkowitą lub częściową niezdolnością
do pracy, osób uprawnionych do zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego
po ustaniu tytułu do ubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego, a także osób pobierających
rentę okresową z tytułu niezdolności do pracy;
2)
badania i analizy przyczyn niezdolności do pracy;
3)
inne działania prewencyjne.
2.
W ramach prewencji rentowej Zakład:
1)
kieruje ubezpieczonych i osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 1, do ośrodków rehabilitacyjnych;
2)
może tworzyć i prowadzić własne ośrodki rehabilitacyjne;
3)
udziela zamówień na usługi rehabilitacyjne w innych ośrodkach;
4)
prowadzi we własnym zakresie badania i analizy przyczyn niezdolności do pracy;
5)
może zamawiać przeprowadzanie przez inne podmioty badań naukowych dotyczących przyczyn
niezdolności do pracy oraz metod i rozwiązań zapobiegających niezdolności do pracy;
6)
może finansować inne działania dotyczące prewencji rentowej.
3.
Do zamówień, o których mowa w ust. 2 pkt 3, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych.
4.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb:
1)
kierowania na rehabilitację leczniczą;
2)
(uchylony)
3)
udzielania zamówień na usługi rehabilitacyjne.
Art. 70.
1.
Zakład sporządza dla każdego funduszu wymienionego w art. 55 ust. 1 pkt 1-4 prognozę
sytuacji finansowej na najbliższy rok obrotowy. Rachunek jest zestawieniem przewidywanych
zobowiązań i wpływów na dany rok z tytułu składek i innych źródeł.
2.
Dla kolejnych 5 lat obrotowych Zakład sporządza dla każdego z funduszy uproszczony
rachunek ubezpieczeń. Przepis art. 61 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Art. 71.
1.
Zakład wykonuje również zadania powierzone na podstawie innych ustaw.
2.
Zakład może wykonywać inne zlecone zadania z dziedziny ubezpieczeń lub zabezpieczenia
społecznego.
3.
Zadania, o których mowa w ust. 1 i 2, Zakład wykonuje odpłatnie, na zasadach określonych
w przepisach lub w umowach albo w porozumieniach zawartych z jednostką zlecającą.
Art. 71a.
1.
Zakład może przesyłać pisma i decyzje listem zwykłym.
2.
W razie sporu ciężar dowodu doręczenia pisma lub decyzji, o których mowa w ust. 1,
spoczywa na Zakładzie.
Art. 71aa46)Wszedł w życie z dniem 5 października 2021 r. na podstawie art. 166 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. poz. 2320 oraz z 2021 r. poz. 1135)..
1.
W przypadku pism wydanych w postaci elektronicznej przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego
Zakładu, które zostały opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem
zaufanym, podpisem osobistym albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną, doręczenie
może polegać na doręczeniu wydruku pisma uzyskanego z tego systemu odzwierciedlającego
treść tego pisma, jeżeli strona nie wnosiła o doręczanie pism za pomocą środków komunikacji
elektronicznej lub nie wyraziła zgody na doręczanie pism za pomocą środków komunikacji
elektronicznej.
2.
Wydruk pisma, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
1)
informację, że pismo zostało wydane w postaci elektronicznej przy wykorzystaniu systemu
teleinformatycznego Zakładu i opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem
zaufanym albo podpisem osobistym ze wskazaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska
służbowego osoby, która je podpisała, albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną;
2)
identyfikator pisma nadawany przez system teleinformatyczny Zakładu.
3.
Wydruk pisma, o którym mowa w ust. 1, może zawierać mechanicznie odtwarzany podpis
osoby, która podpisała pismo.
4.
Wydruk pisma, o którym mowa w ust. 1, stanowi dowód tego, co zostało stwierdzone w
piśmie wydanym w postaci elektronicznej przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego
Zakładu, i jest dokumentem urzędowym w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego.
Art. 71ab46)Wszedł w życie z dniem 5 października 2021 r. na podstawie art. 166 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. poz. 2320 oraz z 2021 r. poz. 1135)..
1.
W przypadku podmiotu posiadającego jednocześnie profil informacyjny w systemie teleinformatycznym
Zakładu oraz adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, wpisany do bazy adresów elektronicznych, o której mowa w art. 25 tej ustawy, przekazanie
pisma w postaci elektronicznej następuje zarówno na profil informacyjny w systemie
teleinformatycznym Zakładu, a także przez doręczenie na adres do doręczeń elektronicznych.
2.
W przypadku osoby fizycznej posiadającej profil informacyjny w systemie teleinformatycznym
Zakładu i nieposiadającej adresu do doręczeń elektronicznych wpisanego do bazy adresów
elektronicznych przekazanie pisma w postaci elektronicznej następuje na profil informacyjny
w systemie teleinformatycznym Zakładu.
3.
Do ustalenia daty doręczenia, o którym mowa w ust. 1, stosuje się art. 42 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych.
Art. 71ac46)Wszedł w życie z dniem 5 października 2021 r. na podstawie art. 166 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. poz. 2320 oraz z 2021 r. poz. 1135)..
Doręczenie do Zakładu wymaga wykorzystania usługi online udostępnionej w systemie
teleinformatycznym Zakładu oraz posiadania profilu informacyjnego w tym systemie.
Art. 71ad46)Wszedł w życie z dniem 5 października 2021 r. na podstawie art. 166 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. poz. 2320 oraz z 2021 r. poz. 1135)..
Zakład może doręczać pisma w postaci papierowej, z wyłączeniem publicznej usługi hybrydowej,
o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, do:
1)
podmiotu niepublicznego:
a)
nieposiadającego adresu do doręczeń elektronicznych ujawnionego w bazie adresów elektronicznych,
b)
który nie wszczął postępowania administracyjnego przed Zakładem przy użyciu adresu
do doręczeń elektronicznych;
2)
podmiotu publicznego w przypadku braku możliwości doręczenia na adres do doręczeń
elektronicznych tego podmiotu.
Art. 71b.
1.
Zakład może pośredniczyć w przekazywaniu świadczeń zleconych przez zagraniczne instytucje
do wypłaty osobom uprawnionym zamieszkałym w Polsce poprzez wystawianie zleceń dewizowych
do realizacji wypłat tych świadczeń przez banki.
2.
Koszty realizacji wypłat świadczeń, o których mowa w ust. 1, ponosi Zakład.
Art. 72.
Organami Zakładu są:
1)
Prezes Zakładu;
2)
Zarząd, którego przewodniczącym jest z urzędu Prezes Zakładu;
3)
Rada Nadzorcza Zakładu.
Art. 73.
1.
Działalnością Zakładu kieruje Prezes Zakładu, który reprezentuje Zakład na zewnątrz.
2.
Prezesa Zakładu powołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw
zabezpieczenia społecznego złożony po zasięgnięciu opinii Rady Nadzorczej Zakładu.
Prezes Rady Ministrów odwołuje Prezesa Zakładu na wniosek ministra właściwego do spraw
zabezpieczenia społecznego.
2a.
(uchylony)
2b.
(uchylony)
2c.
(uchylony)
3.
Do zakresu działania Prezesa Zakładu należy w szczególności:
1)
kierowanie pracami Zarządu;
2)
koordynowanie współpracy Zakładu z urzędami administracji rządowej, w tym w szczególności
z Komisją Nadzoru Finansowego, a także z innymi organami rentowymi;
3)
tworzenie, przekształcanie i znoszenie terenowych jednostek organizacyjnych oraz określanie
ich siedziby, właściwości terytorialnej i rzeczowej;
4)
powoływanie i odwoływanie kierowników jednostek organizacyjnych Zakładu, ich zastępców
oraz głównych księgowych;
5)
zwierzchni nadzór nad orzecznictwem lekarskim dla celów ubezpieczeń społecznych;
6)
przyznawanie świadczeń w drodze wyjątku;
6a)
przyznawanie rodzicielskich świadczeń uzupełniających, o których mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym ;
7)
spełnianie funkcji pracodawcy w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy;
8)
zatwierdzanie projektów dotyczących administrowania środkami FRD.
Art. 73a.
1.
Stanowisko Prezesa Zakładu może zajmować osoba, która:
1)
posiada tytuł zawodowy magistra lub równorzędny;
2)
jest obywatelem polskim;
3)
korzysta z pełni praw publicznych;
4)
nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo
skarbowe;
5)
posiada kompetencje kierownicze.
6)
(uchylony)
7)
(uchylony)
2.
(uchylony)
3.
(uchylony)
4.
(uchylony)
5.
(uchylony)
6.
(uchylony)
7.
(uchylony)
8.
(uchylony)
9.
(uchylony)
10.
(uchylony)
Art. 74.
1.
Zarząd Zakładu składa się z Prezesa Zakładu oraz z 2-4 osób, powoływanych i odwoływanych
przez Radę Nadzorczą Zakładu, na wniosek Prezesa Zakładu.
2.
Zarząd kieruje działaniami Zakładu w zakresie niezastrzeżonym dla Prezesa Zakładu.
3.
Do zadań Zarządu należy w szczególności:
1)
bieżące zarządzanie funduszami, których dysponentem jest Zakład;
2)
przygotowywanie projektów dotyczących administrowania środkami FRD;
3)
prowadzenie gospodarki finansowej Zakładu;
4)
opracowywanie projektu rocznego planu finansowego FUS i FRD oraz przekazywanie go
w trybie określonym w przepisach dotyczących prac nad projektem budżetu państwa -
po zaopiniowaniu przez Radę Nadzorczą Zakładu - ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia
społecznego;
5)
sporządzanie rocznych sprawozdań finansowych Zakładu, FUS i FRD i przedkładanie ich
- po zaopiniowaniu przez biegłego rewidenta niebędącego pracownikiem Zakładu - ministrowi
właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego;
5a)
sporządzanie rocznych sprawozdań z wykonania planów finansowych FUS i FRD i przedkładanie
ich - po zaopiniowaniu przez Radę Nadzorczą Zakładu - ministrowi właściwemu do spraw
zabezpieczenia społecznego;
6)
przedstawianie Radzie Nadzorczej Zakładu informacji o pracy Zakładu - w formie, zakresie
i terminach określonych przez Radę Nadzorczą Zakładu;
7)
(uchylony)
891)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 24 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.)
sporządzanie planu finansowego Zakładu oraz zmian do planu i sprawozdań z jego wykonania
oraz przedkładanie ich - po zatwierdzeniu przez Radę Nadzorczą Zakładu - ministrowi
właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego;
9)
opracowywanie rocznych sprawozdań z działalności Zakładu i przedkładanie ich - po
zatwierdzeniu przez Radę Nadzorczą Zakładu - ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia
społecznego;
10)
sporządzanie wieloletniej prognozy kroczącej dochodów i wydatków funduszu emerytalnego,
o której mowa w art. 61 ust. 3.
3a.
W sprawozdaniu z wykonania planu finansowego Zakładu, o którym mowa w ust. 3 pkt 8,
podaje się także informację o kwocie składek należnych, o których mowa w art. 40 ust.
1 pkt 1, nieopłaconych przez płatników składek.
4.
Tryb pracy Zarządu określa regulamin uchwalany przez Radę Nadzorczą Zakładu.
5.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, na wniosek Prezesa Zakładu,
zaopiniowany przez Radę Nadzorczą Zakładu, nadaje, w drodze rozporządzenia, statut
Zakładowi, w którym określa w szczególności:
1)
strukturę organizacyjną Zakładu oraz zakres rzeczowy działania centrali i terenowych
jednostek organizacyjnych Zakładu;
2)
tryb funkcjonowania i kompetencje organów Zakładu.
6.
(uchylony)
Art. 74a.
1.
Nabór kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska pracy w Zakładzie jest otwarty
i konkurencyjny.
2.
Ogłoszenie o naborze zamieszcza się w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa
w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, oraz w miejscu powszechnie dostępnym w jednostce organizacyjnej, w której jest prowadzony
nabór.
Art. 74b.
Informacje o kandydatach, którzy zgłosili się do naboru, stanowią informację publiczną
w zakresie objętym wymaganiami określonymi w ogłoszeniu o naborze.
Art. 74c.
Termin do składania dokumentów, określony w ogłoszeniu o naborze, nie może być krótszy
niż 14 dni od dnia opublikowania tego ogłoszenia w Biuletynie Informacji Publicznej.
Art. 74d.
1.
Po upływie terminu do składania dokumentów określonego w ogłoszeniu o naborze niezwłocznie
upowszechnia się listę kandydatów, którzy spełniają wymagania formalne określone w
ogłoszeniu o naborze, przez umieszczenie jej w miejscu powszechnie dostępnym w jednostce
organizacyjnej, w której jest prowadzony nabór, a także przez opublikowanie jej w
Biuletynie Informacji Publicznej.
2.
Lista, o której mowa w ust. 1, zawiera imię i nazwisko kandydata oraz jego miejsce
zamieszkania w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego.
Art. 74e.
1.
Sporządza się protokół przeprowadzonego naboru kandydatów do zatrudnienia na wolne
stanowiska pracy w Zakładzie.
2.
Protokół zawiera w szczególności:
1)
określenie stanowiska pracy, na które był prowadzony nabór, liczbę kandydatów oraz
imiona, nazwiska i adresy nie więcej niż 5 najlepszych kandydatów uszeregowanych według
poziomu spełniania przez nich wymagań określonych w ogłoszeniu o naborze;
2)
informację o zastosowanych metodach i technikach naboru;
3)
uzasadnienie dokonanego wyboru.
Art. 74f.
1.
Informację o wyniku naboru upowszechnia się w terminie 14 dni od dnia zatrudnienia
wybranego kandydata albo zakończenia naboru, w przypadku gdy w jego wyniku nie doszło
do zatrudnienia żadnego kandydata.
2.
Informacja, o której mowa w ust. 1, zawiera:
1)
nazwę i adres urzędu;
2)
określenie stanowiska pracy;
3)
imię i nazwisko kandydata oraz jego miejsce zamieszkania w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego;
4)
uzasadnienie dokonanego wyboru kandydata albo uzasadnienie niezatrudnienia żadnego
kandydata.
3.
Informację o wyniku naboru upowszechnia się w Biuletynie Informacji Publicznej i w
miejscu powszechnie dostępnym w jednostce organizacyjnej, w której był prowadzony
nabór.
Art. 74g.
Jeżeli stosunek pracy osoby wyłonionej w drodze naboru ustał w ciągu 3 miesięcy od
dnia nawiązania stosunku pracy, można zatrudnić na tym samym stanowisku kolejną osobę
spośród najlepszych kandydatów wymienionych w protokole tego naboru. Przepisy art.
74f stosuje się odpowiednio.
Art. 75.
192)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 25 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Rada Nadzorcza Zakładu jest powoływana przez Prezesa Rady Ministrów na pięcioletnią
kadencję, z zastrzeżeniem ust. 1a i 1b, przy czym:
1)
3 członków, w tym przewodniczący Rady, powoływanych jest na wniosek ministra właściwego
do spraw zabezpieczenia społecznego złożony w porozumieniu z ministrem właściwym do
spraw finansów publicznych;
2)
3 członków wskazują organizacje pracodawców reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach
dialogu społecznego ;
3)
3 członków wskazują organizacje związkowe reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach
dialogu społecznego;
4)
1 członka wskazują ogólnokrajowe organizacje emerytów i rencistów.
1a.
Członek Rady Nadzorczej Zakładu może być odwołany przez Prezesa Rady Ministrów przed
upływem kadencji w przypadku złożenia przez niego rezygnacji lub na wniosek organu
albo organizacji, która zgłosiła jego kandydaturę.
1b.
Prezes Rady Ministrów dokonuje uzupełnienia składu Rady Nadzorczej Zakładu w trybie
przewidzianym dla powołania.
2.
Do zadań Rady Nadzorczej Zakładu należy w szczególności:
1)
uchwalanie regulaminu działania Zarządu Zakładu;
2)
ustalanie wynagrodzenia członków Zarządu, z wyłączeniem Prezesa Zakładu;
3)
okresowa ocena - w przyjętym przez siebie trybie - pracy Zarządu;
493)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 25 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3.)
zatwierdzanie rocznego planu finansowego Zakładu oraz zmian do planu i sprawozdania
z jego wykonania, a także rocznego sprawozdania z działalności Zakładu;
5)
opiniowanie projektów planów finansowych FUS i FRD oraz sprawozdań z ich wykonania;
6)
opiniowanie projektów aktów prawnych z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz zgłaszanie
inicjatyw w tym zakresie kierowanych do ministra właściwego do spraw zabezpieczenia
społecznego;
7)
(uchylony)
8)
wybór biegłego rewidenta wykonującego badanie rocznego sprawozdania finansowego Zakładu,
FUS i FRD;
9)
(uchylony)
10)
(uchylony)
11)
opiniowanie projektu statutu Zakładu;
12)
wybór aktuariusza działającego na podstawie przepisów o działalności ubezpieczeniowej,
który sporządzi opinię do wieloletniej prognozy kroczącej dochodów i wydatków funduszu
emerytalnego, o której mowa w art. 61 ust. 1.
3.
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:
1)
tryb zgłaszania kandydatów na członków Rady Nadzorczej Zakładu;
2)
regulamin i zasady wynagradzania członków Rady Nadzorczej Zakładu.
Art. 75a.
Organy Zakładu współpracują z Szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych w zakresie
niezbędnym do realizacji jego zadań ustawowych.
Art. 76.
1.
Zakład uzyskuje przychody z:
1)
odpisu z FUS obciążającego fundusze, o których mowa w art. 55; wysokość odpisu ustala
się corocznie w ustawie budżetowej na podstawie planu finansowego FUS zatwierdzonego
przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw budżetu;
1a)
odpisu z Funduszu Emerytur Pomostowych, o którym mowa w ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych;
2)
należności z tytułu poniesionych kosztów poboru i dochodzenia składek na:
a)
ubezpieczenie zdrowotne od Narodowego Funduszu Zdrowia,
b)
Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,
c)
(uchylona)
d)
Fundusz Pracy,
e)
Fundusz Solidarnościowy
- których wysokość określają odrębne przepisy;
3)
należności z tytułu poniesionych kosztów poboru i dochodzenia składek na otwarte fundusze
emerytalne w wysokości nie wyższej niż 0,4% kwoty przekazanych do otwartych funduszy
emerytalnych składek na to ubezpieczenie, z tym że wysokość należności ustala się
corocznie w ustawie budżetowej;
4)
wpływów z tytułu wykonywania innych zadań zlecanych Zakładowi;
5)
dotacji z budżetu państwa;
6)
należności z tytułu poniesionych kosztów bieżącej działalności Zakładu związanych
z:
a)
(uchylona)
b)
obsługą świadczeń wypłacanych z FUS, podlegających finansowaniu ze środków budżetu
państwa,
c94)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 26 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.)
obsługą rent socjalnych, finansowanych ze środków Funduszu Solidarnościowego;
6a)
(uchylony)
6b)
oprocentowania środków Zakładu na rachunkach bankowych;
7)
innych dochodów.
1a.
Należności z tytułu poniesionych kosztów, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, Zakład
pobiera w formie potrącenia z dokonanych wpłat.
2.
Należności z tytułu poniesionych kosztów, o których mowa w ust. 1 pkt 6, podlegają
refundacji z budżetu państwa w części proporcjonalnej do liczby świadczeń finansowanych
z tych źródeł.
3.
(uchylony)
4.
Koszty związane z teletransmisją, obsługą bankową, zakupami licencji oraz amortyzacją
ustalane są w każdym roku odrębnie na podstawie aktualnych potrzeb i cen.
Art. 77.
1.
Zakład gospodaruje swoim mieniem oraz prowadzi samodzielną gospodarkę finansową w
ramach posiadanych środków.
2.
Z przychodów, o których mowa w art. 76, pokrywa się w szczególności:
1)
wydatki na wynagrodzenia i składki naliczane od wynagrodzeń;
2)
wydatki na zakup towarów i usług;
3)
koszty bieżącej działalności Rady Nadzorczej Zakładu;
4)
pozostałe koszty bieżącej działalności Zakładu;
5)
wydatki na inwestycje;
6)
wydatki na działalność szkoleniową i popularyzatorską w zakresie ubezpieczeń społecznych;
7)
koszty obsługi świadczeń finansowanych z FUS, a realizowanych przez Kasę Rolniczego
Ubezpieczenia Społecznego;
8)
koszty wypłaty świadczeń, w tym realizowanych na mocy umów międzynarodowych;
9)
wydatki na prowadzenie punktu kontaktowego, o którym mowa w art. 68a ust. 1.
3.
Zakład dysponuje środkami finansowymi w walutach obcych pochodzących z wpłat instytucji
zagranicznych przekazywanych na pokrycie wypłat świadczeń zagranicznych osobom uprawnionym
zamieszkałym w Polsce.
4.
Zakład zwraca osobom wezwanym do osobistego stawiennictwa w sprawach świadczeń z ubezpieczeń
społecznych i innych świadczeń wypłacanych przez Zakład poniesione koszty przejazdu.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
rodzaje i wysokość kosztów podlegających zwrotowi oraz warunki dokonywania ich zwrotu,
uwzględniając uzasadniony interes osób wezwanych oraz możliwości finansowe Zakładu.
5.
W sprawach świadczeń z ubezpieczeń społecznych Zakład ma prawo do nieodpłatnego korzystania
z dokumentacji medycznej zakładów opieki zdrowotnej.
Art. 77a95)Dodany przez art. 1 pkt 27 ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
1.
Zakład może umarzać w całości albo w części, odraczać spłatę lub rozkładać na raty
przypadające Zakładowi należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, zwane
dalej „należnościami cywilnoprawnymi”.
2.
Należności cywilnoprawne mogą być z urzędu umarzane w całości, jeżeli:
1)
osoba fizyczna - zmarła, nie pozostawiając żadnego majątku, pozostawiła majątek niepodlegający
egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawiła przedmioty codziennego
użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty 6000 zł;
2)
osoba prawna - została wykreślona z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym
braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu
należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie;
3)
zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się
kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji należności cywilnoprawnej lub postępowanie
egzekucyjne okazało się nieskuteczne;
4)
jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej uległa likwidacji;
5)
zachodzi interes publiczny.
3.
W przypadku gdy oprócz dłużnika głównego są inni obowiązani, należności cywilnoprawne
mogą zostać umorzone z urzędu w całości tylko wtedy, gdy warunki umarzania, o których
mowa w ust. 2, są spełnione wobec wszystkich obowiązanych.
4.
Na wniosek dłużnika, w przypadkach uzasadnionych:
1)
ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym - należności cywilnoprawne mogą
być umarzane w całości;
2)
względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi
dłużnika - należności cywilnoprawne mogą być umarzane w części, termin spłaty całości
albo części należności może zostać odroczony lub płatność całości albo części należności
może zostać rozłożona na raty.
5.
Umorzenie należności cywilnoprawnych, odroczenie terminu spłaty całości lub części
należności albo rozłożenie płatności całości lub części należności na raty następuje
w formie pisemnej, na podstawie przepisów prawa cywilnego.
6.
W przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1-4, umorzenie należności cywilnoprawnych
następuje w formie jednostronnego oświadczenia woli.
7.
Przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio do umarzania, odraczania lub rozkładania
na raty spłaty odsetek od należności cywilnoprawnych oraz do umarzania, odraczania
lub rozkładania na raty spłaty innych należności ubocznych.
8.
Przepisów ust. 1-7 nie stosuje się do należności cywilnoprawnych, w przypadku których
odrębne przepisy regulują umarzanie, odraczanie terminów spłaty lub rozkładanie na
raty spłaty tych należności.
9.
Zakład może wyrazić zgodę na niedochodzenie należności cywilnoprawnych, których kwota
wraz z odsetkami nie przekracza 100 zł.
Art. 78.
Sprawozdanie finansowe Zakładu podlega badaniu i ogłoszeniu na zasadach określonych
w przepisach o rachunkowości.
Art. 79.
1.
Indywidualne dane zawarte na kontach ubezpieczonych i kontach płatników składek, a
także w rejestrach prowadzonych przez Zakład oraz dane źródłowe będące podstawą zapisów
na tych kontach i w rejestrach stanowią tajemnicę prawnie chronioną Zakładu. Do przestrzegania
tej tajemnicy obowiązani są:
1)
pracownicy Zakładu;
2)
członkowie Rady Nadzorczej Zakładu.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się również do indywidualnych danych osób, przetwarzanych w
Zakładzie w zakresie przyznawania, ustalania i wypłaty świadczeń z ubezpieczeń społecznych,
a także świadczeń finansowanych z budżetu państwa oraz o dokonanych wypłatach, w związku
z realizacją zadań zleconych Zakładowi na podstawie odrębnych przepisów.
Art. 79a.
Pracownicy Zakładu korzystają z ochrony przewidzianej w Kodeksie karnym dla funkcjonariuszy publicznych, chyba że pełnią wyłącznie czynności usługowe.
Art. 79b.
1.
Ilekroć odrębne przepisy przewidują nałożenie przez komornika sądowego lub organ egzekucyjny
w rozumieniu ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji na pracownika Zakładu grzywny lub kary pieniężnej, która pozostaje w związku z realizacją
obowiązków pracowniczych, taka grzywna lub taka kara pieniężna jest nakładana na Zakład.
2.
W przypadku uprawomocnienia się postanowienia komornika sądowego albo organu egzekucyjnego
w rozumieniu ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji o nałożeniu na Zakład grzywny lub kary pieniężnej, Prezes Zakładu w terminie 30 dni
od dnia uprawomocnienia przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia podstaw
odpowiedzialności pracownika lub kierownika jednostki, z którego działaniem lub zaniechaniem
związane było wymierzenie grzywny lub kary pieniężnej.
Rozdział 8
Obowiązki ubezpieczonych oraz tryb odwoławczy
Art. 80.
W celu ustalenia prawa do świadczeń oraz ich wysokości ubezpieczeni zobowiązani są
do:
1)
przedstawiania stanów faktycznych mających wpływ na prawo lub wysokość świadczeń;
2)
informowania o wszelkich zmianach mających wpływ na świadczenie;
3)
przedkładania na żądanie środków dowodowych;
4)
osobistego stawiennictwa, jeżeli okoliczności sprawy tego wymagają;
5)
poddania się badaniom lekarskim, a także leczeniu lub rehabilitacji, jeżeli oczekuje
się, że leczenie lub rehabilitacja przywróci zdolność do pracy lub spowoduje, że zdolność
do pracy zostanie zachowana.
Art. 81.
Przepisu art. 80 nie stosuje się, jeżeli:
1)
Zakład ma możliwości mniejszym nakładem niż ubezpieczony ustalić okoliczności niezbędne
do przyznania i wypłaty świadczenia;
2)
badanie mogłoby narazić ubezpieczonego na pogorszenie stanu zdrowia lub zagrażać jego
życiu.
Art. 82.
W przypadku gdy ubezpieczony utrudnia możliwość wyjaśnienia wszystkich okoliczności
sprawy, Zakład może, w drodze decyzji, wstrzymać wypłatę świadczenia lub zawiesić
postępowanie do chwili podjęcia współpracy.
Art. 83.
1.
Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności:
1)
zgłaszania do ubezpieczeń społecznych;
1a)
ustalania płatnika składek;
2)
przebiegu ubezpieczeń;
3)
ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek;
3a)
ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania
należności z tytułu tych składek;
4)
ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;
5)
wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
1a96)Dodany przez art. 2 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 80..
Zakład zawiesza postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1 pkt 3a, jeżeli toczy
się postępowanie, wszczęte na podstawie art. 41 ust. 6 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, w sprawie kontroli wykazu stanowisk pracy lub ewidencji, o których mowa w art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, prowadzonych przez płatnika składek, u którego jest lub był zatrudniony pracownik,
którego dotyczy zawieszone postępowanie.
1b96)Dodany przez art. 2 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 80..
Zakład podejmuje postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1 pkt 3a, zawieszone
z przyczyny określonej w ust. 1a, w przypadku gdy postępowanie w sprawie kontroli
wykazu stanowisk pracy lub ewidencji, o którym mowa w ust. 1a, zostało zakończone
wydaniem decyzji prawomocnej lub orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.
2.
Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad
określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
3.
Odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy,
licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia.
4.
Od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej
przyznania takiego świadczenia, od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu
składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu
skarbowego z rejestru, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie
przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie
sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra.
Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone
w Kodeksie postępowania administracyjnego.
5.
Odwołanie wnosi się na piśmie do jednostki organizacyjnej Zakładu, która wydała decyzję,
lub do protokołu sporządzonego przez tę jednostkę.
6.
Jeżeli Zakład uzna odwołanie za słuszne, zmienia lub uchyla decyzję niezwłocznie,
nie później niż w terminie 30 dni od dnia wniesienia odwołania. W tym wypadku odwołaniu
nie nadaje się dalszego biegu.
7.
Jeżeli odwołanie nie zostało w całości lub w części uwzględnione, Zakład przekazuje
niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia wniesienia odwołania, sprawę
do sądu wraz z uzasadnieniem.
Art. 83a.
1.
Prawo lub zobowiązanie stwierdzone decyzją ostateczną Zakładu ulega ponownemu ustaleniu
na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji
zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem
tej decyzji, które mają wpływ na to prawo lub zobowiązanie.
2.
Decyzje ostateczne Zakładu, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego
sądu, mogą być z urzędu przez Zakład uchylone, zmienione lub unieważnione, na zasadach
określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.
3.
W sprawach rozstrzygniętych orzeczeniem właściwego sądu Zakład, na podstawie dowodów
lub okoliczności, o których mowa w ust. 1:
1)
wydaje we własnym zakresie decyzję przyznającą prawo lub określającą zobowiązanie,
jeśli jest to korzystne dla zainteresowanego;
2)
występuje do właściwego sądu z wnioskiem o wznowienie postępowania przed tym organem,
gdy z przedłożonych dowodów lub ujawnionych okoliczności wynika, że prawo nie istnieje
lub zobowiązanie jest wyższe niż określone w decyzji.
4.
Przepisów ust. 1-3 nie stosuje się w postępowaniu o ustalenie uprawnień do emerytur
i rent i ich wysokości.
Art. 83b.
1.
Jeżeli przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, Zakład w tych
przypadkach wydaje decyzję.
2.
Od wydanych w trakcie postępowania innych postanowień Zakładu zażalenie nie przysługuje.
Art. 83c.
1.
Dla postanowień, od których przysługuje zażalenie, wydanych przez kierownika terenowej
jednostki organizacyjnej Zakładu działającego jako organ egzekucyjny na podstawie
przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organem odwoławczym jest dyrektor
izby administracji skarbowej.
1a.
Do postanowień, od których przysługuje zażalenie, wydanych przez Zakład jako wierzyciela
na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepis art. 83
ust. 4 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni
od dnia doręczenia postanowienia.
2.
Od wydanych w trakcie postępowania egzekucyjnego postanowień Zakładu w sprawie stanowiska
wierzyciela zażalenie nie przysługuje.
Art. 83d.
1.
Zakład wydaje interpretacje indywidualne, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, w zakresie obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, zasad obliczania składek
na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy,
Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz
podstawy wymiaru tych składek. Interpretacje indywidualne wraz z wnioskiem o wydanie
interpretacji, po usunięciu danych identyfikujących wnioskodawcę oraz inne podmioty
wskazane w treści interpretacji, Zakład niezwłocznie zamieszcza w Biuletynie Informacji
Publicznej.
2.
Nie wydaje się interpretacji indywidualnych w zakresie tych elementów stanu faktycznego,
które w dniu złożenia wniosku o interpretację są przedmiotem toczącego się postępowania
wyjaśniającego lub kontroli albo gdy w tym zakresie sprawa została rozstrzygnięta
co do jej istoty w decyzji Zakładu.
Art. 83e97)Dodany przez art. 1 pkt 28 ustawy, o której mowa w odnośniku 3; wszedł w życie z dniem 1 kwietnia 2022 r..
1.
Wniosek o dokument, o którym mowa w art. 19 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia
16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie
koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, zwany dalej „dokumentem poświadczającym”, jest zgłaszany do Zakładu w formie dokumentu
elektronicznego opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym,
podpisem osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności
danych udostępnionego bezpłatnie przez Zakład w systemie teleinformatycznym.
2.
Dokument poświadczający Zakład wystawia w formie dokumentu elektronicznego opatrzonego
kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo
kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną Zakładu przez udostępnienie go na profilu informacyjnym
osoby składającej wniosek, utworzonym w systemie teleinformatycznym udostępnionym
przez Zakład. Przepis art. 71ab stosuje się odpowiednio.
3.
Odmowa wydania dokumentu poświadczającego następuje w drodze decyzji.
4.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach wniosek, o którym mowa w ust. 1, może zostać
złożony w postaci papierowej.
5.
W przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, w postaci papierowej dokument
poświadczający wydawany jest w postaci papierowej.
6.
Do wydania dokumentu poświadczającego oraz decyzji, o której mowa w ust. 3, przepisy
art. 83 ust. 2, 3 i 5-7 oraz art. 83a stosuje się odpowiednio.
7.
Zakład umożliwia weryfikację dokumentu poświadczającego przez udostępnioną przez Zakład
stronę internetową po podaniu:
1)
danych identyfikujących dokument poświadczający;
2)
typu identyfikatora płatnika składek lub ubezpieczonego i jego numeru;
3)
imienia i nazwiska ubezpieczonego;
4)
okresu, na który został wydany dokument poświadczający, lub daty wydania dokumentu
poświadczającego.
8.
Wydruk dokumentu poświadczającego stanowi dowód tego, co zostało stwierdzone w dokumencie
wydanym w postaci elektronicznej przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego Zakładu,
i jest dokumentem urzędowym w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli zawiera dane, o których mowa w ust. 7, umożliwiające jego weryfikację w sposób
określony w tym przepisie.
Rozdział 9
Zwrot nienależnie pobranych świadczeń oraz odsetki za opóźnienie w wypłacie świadczeń
Art. 84.
1.
Osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana
do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach
określonych przepisami prawa cywilnego, z uwzględnieniem ust. 11. Odsetki, z zastrzeżeniem ust. 1a, są naliczane od dnia
następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia spłaty.98)Zdanie drugie dodane przez art. 1 pkt 29 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
3.
1a99)Dodany przez art. 1 pkt 29 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
W razie zwrotu należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń, w terminie wskazanym
w decyzji zobowiązującej do zwrotu tych należności, nie nalicza się odsetek od spłaconych
należności za okres od dnia przypadającego po dniu wydania decyzji do dnia spłaty.
2.
Za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się:
1)
świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do
świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca
świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania;
2)
świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych
dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego
świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia;
3100)Dodany przez art. 1 pkt 29 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 3.)
świadczenia z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą z ubezpieczenia chorobowego
lub wypadkowego, co do których stwierdzono, że w okresie ich pobierania świadczeniobiorca
wykonywał w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystywał
zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia.
3.
Nie można żądać zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych
za okres dłuższy niż ostatnie 12 miesięcy, jeżeli osoba pobierająca świadczenia zawiadomiła
organ wypłacający świadczenia o zajściu okoliczności powodujących ustanie prawa do
świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty, a mimo to świadczenia były nadal wypłacane,
a w pozostałych przypadkach - za okres dłuższy niż ostatnie 3 lata.
4101)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 29 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Kwoty nienależnie pobranych świadczeń ustalone prawomocną decyzją oraz kwoty odsetek
i kosztów upomnienia, zwane dalej „należnościami z tytułu nienależnie pobranych świadczeń”,
podlegają potrąceniu z wypłacanych świadczeń, a jeżeli prawo do świadczeń nie istnieje
- ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji
sądowej, z zastrzeżeniem ust. 8c.
4a.
Nienależnie pobrane świadczenia mogą być zabezpieczane hipoteką przymusową i ustawowym
prawem zastawu, z wyjątkiem przypadku, gdy podlegają potrąceniu z bieżąco wypłacanych
świadczeń. Przepisy art. 26 i 27 stosuje się odpowiednio.
5.
Przepisów ust. 2-4 i 8 nie stosuje się, jeżeli przepisy szczególne określające zasady
przyznawania i wypłacania świadczeń stanowią inaczej.
6102)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 29 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Jeżeli wypłacenie nienależnych świadczeń zostało spowodowane przekazaniem przez płatnika
składek lub inny podmiot nieprawdziwych danych mających wpływ na prawo do świadczeń
lub na ich wysokość, obowiązek zwrotu tych świadczeń wraz z odsetkami, o których mowa
w ust. 1, obciąża odpowiednio płatnika składek lub inny podmiot, za cały okres, za
który nienależne świadczenia zostały wypłacone.
7.
Należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń ulegają przedawnieniu po upływie
10 lat, licząc od dnia uprawomocnienia się decyzji ustalającej te należności. Przepisy
art. 24 ust. 5-5c stosuje się odpowiednio. Do kosztów upomnienia przepisów zdania
pierwszego i drugiego nie stosuje się.
7a.
W przypadku osoby, która nienależnie pobrała świadczenie, decyzji, o której mowa w
ust. 7, nie wydaje się później niż w terminie 5 lat od ostatniego dnia okresu, za
który pobrano nienależne świadczenie.
8.
Zakład może odstąpić od żądania zwrotu należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń
w całości lub w części, odroczyć termin ich płatności albo rozłożyć je na raty, jeżeli:
1)
zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności lub
2)
kwota nienależnie pobranych świadczeń nie przewyższa kosztów upomnienia w postępowaniu
egzekucyjnym w administracji.
8a.
Od kwot nienależnie pobranych świadczeń, które rozłożono na raty albo których termin
płatności odroczono, nie nalicza się odsetek, począwszy od dnia wpływu wniosku o udzielenie
tych ulg.
8b.
Rozłożenie na raty kwot należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń albo odroczenie
terminu ich płatności następuje w formie umowy.
8c.
Jeżeli dłużnik nie spłaci w terminie ustalonych przez Zakład rat, pozostała kwota
staje się natychmiast wymagalna wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości
i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego.
8d.
Należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń, których termin płatności odroczono
lub które rozłożono na raty, nie podlegają potrąceniu z wypłacanych świadczeń.
8e.
Jeżeli wpłata na poczet należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń nie pokrywa
w całości tych należności, dokonaną wpłatę zalicza się w pierwszej kolejności na pokrycie
w całości kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, a pozostałą część zalicza się
proporcjonalnie na poczet kwoty nienależnie pobranych świadczeń oraz kwoty odsetek
w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota nienależnie pobranych świadczeń
do kwoty odsetek.
9.
Przepisy ust. 1-8 stosuje się także do pieniężnych świadczeń innych niż z ubezpieczeń
społecznych, wypłacanych przez Zakład na mocy odrębnych przepisów.
10.
Przepis ust. 8 stosuje się odpowiednio do świadczeń wypłaconych bezpośrednio przez
pracodawcę.
11.
Jeżeli osoba pobierająca świadczenia zawiadomiła organ wypłacający te świadczenia
o zajściu okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich
wypłaty, a mimo to świadczenia były nadal wypłacane, kwoty nienależnie pobranych świadczeń
z ubezpieczeń społecznych podlegają zwrotowi bez odsetek.
Art. 85.
1.
Jeżeli Zakład - w terminach przewidzianych w przepisach określających zasady przyznawania
i wypłacania świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń społecznych lub świadczeń zleconych
do wypłaty na mocy odrębnych przepisów albo umów międzynarodowych - nie ustalił prawa
do świadczenia lub nie wypłacił tego świadczenia, jest obowiązany do wypłaty odsetek
od tego świadczenia w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie określonych przepisami
prawa cywilnego. Nie dotyczy to przypadku, gdy opóźnienie w przyznaniu lub wypłaceniu świadczenia
jest następstwem okoliczności, za które Zakład nie ponosi odpowiedzialności.
1a.
Do odsetek, o których mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów o finansach publicznych.
2.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw finansów publicznych określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady
wypłacania odsetek.
2a.
Przepis ust. 1 stosuje się również do płatników składek zobowiązanych z mocy odrębnych
przepisów do wypłaty świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń społecznych.
Rozdział 10
Kontrola wykonywania zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych
Art. 86.
1.
Kontrolę wykonywania zadań i obowiązków w zakresie ubezpieczeń społecznych przez płatników
składek przeprowadzają inspektorzy kontroli Zakładu.
2.
Kontrola może obejmować w szczególności:
1)
zgłaszanie do ubezpieczeń społecznych;
2)
prawidłowość i rzetelność obliczania, potrącania i opłacania składek oraz innych składek
i wpłat, do których pobierania zobowiązany jest Zakład;
3)
ustalanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych i wypłacanie tych świadczeń
oraz dokonywanie rozliczeń z tego tytułu;
4)
prawidłowość i terminowość opracowywania wniosków o świadczenia emerytalne i rentowe;
5)
wystawianie zaświadczeń lub zgłaszanie danych dla celów ubezpieczeń społecznych;
6)
dokonywanie oględzin składników majątku płatników składek zalegających z opłatą należności
z tytułu składek.
Art. 87.
1.
W trakcie przeprowadzania kontroli inspektor kontroli Zakładu ma prawo:
1)
badać wszelkie księgi, dokumenty finansowo-księgowe i osobowe oraz inne nośniki informacji
związane z zakresem kontroli;
1a)
dokonywać oględzin i spisu składników majątku płatników składek zalegających z opłatą
należności z tytułu składek;
2)
zabezpieczać zebrane dowody;
3)
żądać udzielania informacji przez płatnika składek i ubezpieczonego;
4)
legitymować osoby w celu ustalenia ich tożsamości, jeśli jest to niezbędne dla potrzeb
kontroli;
5103)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 30 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.)
wzywać i przesłuchiwać świadków;
6103)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 30 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.)
wzywać i przesłuchiwać płatnika składek i ubezpieczonego, jeżeli z powodu braku lub
po wyczerpaniu innych środków dowodowych pozostały niewyjaśnione okoliczności mające
znaczenie dla postępowania kontrolnego.
2.
Inspektor kontroli Zakładu wykorzystuje dla celów kontroli informacje zawarte na kontach
ubezpieczonych i na kontach płatników składek.
Art. 88.
1.
Płatnicy składek są zobowiązani:
1)
udostępnić wszelkie księgi, dokumenty i inne nośniki informacji związane z zakresem
kontroli, które są przechowywane u płatnika oraz u osób trzecich w związku z powierzeniem
tym osobom niektórych czynności na podstawie odrębnych umów;
1a)
udostępniać do oględzin składniki majątku, których badanie wchodzi w zakres kontroli,
jeżeli zalegają z opłatą należności z tytułu składek;
2)
sporządzić i wydać kopie dokumentów związanych z zakresem kontroli i określonych przez
inspektora kontroli Zakładu;
3)
zapewnić niezbędne warunki do przeprowadzenia czynności kontrolnych, w tym udostępnić
środki łączności, z wyjątkiem środków transportowych, oraz inne niezbędne środki techniczne
do wykonania czynności kontrolnych, którymi dysponuje płatnik;
4)
udzielać wyjaśnień kontrolującemu;
5)
przedstawić tłumaczenie na język polski sporządzonej w języku obcym dokumentacji finansowo-księgowej
i osobowej przedłożonej przez płatnika składek.
2.
Czynności określonych w ust. 1 płatnik składek jest obowiązany dokonać nieodpłatnie.
3.
W sprawach objętych zakresem kontroli płatnik składek ma obowiązek, w wyznaczonym
terminie, dostarczyć inspektorowi kontroli Zakładu żądane dokumenty.
Art. 89.
1.
Inspektor kontroli Zakładu wszczyna kontrolę u płatnika składek po okazaniu legitymacji
służbowej i po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli.
1a.
Upoważnienie, o którym mowa w ust. 1, powinno zawierać co najmniej:
1)
wskazanie podstawy prawnej;
2)
oznaczenie jednostki organizacyjnej Zakładu;
3)
datę i miejsce wystawienia;
4)
imię i nazwisko inspektora kontroli Zakładu oraz numer jego legitymacji służbowej;
5)
oznaczenie kontrolowanego płatnika składek;
6)
wskazanie daty rozpoczęcia kontroli i przewidywanego terminu zakończenia kontroli;
7)
zakres przedmiotowy kontroli;
8)
podpis osoby udzielającej upoważnienia z podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji;
9)
pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego płatnika składek.
2.
Datą wszczęcia kontroli jest dzień doręczenia kontrolowanemu płatnikowi składek upoważnienia
do przeprowadzenia kontroli.
3.
W przypadku nieobecności płatnika składek kontrola może być wszczęta po okazaniu dokumentów,
o których mowa w ust. 1, osobie upoważnionej do reprezentowania lub prowadzenia spraw
płatnika składek. Z czynności tych sporządza się protokół i doręcza niezwłocznie płatnikowi
składek.
4.
Obecny w czasie kontroli płatnik składek, a także osoba przez niego wskazana, mają
prawo uczestniczyć w czynnościach kontrolnych.
5.
Płatnik składek powinien być zawiadomiony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu
z zeznań świadków lub oględzin, w sposób umożliwiający mu udział w przeprowadzaniu
tego dowodu, nie później niż bezpośrednio przed podjęciem tych czynności.
6.
Przepisu ust. 5 nie stosuje się, jeżeli okoliczności faktyczne uzasadniają natychmiastowe
podjęcie czynności, a płatnik jest nieobecny. Fakt nieobecności płatnika odnotowuje
się w protokole przeprowadzonej kontroli.
Art. 90.
1.
Czynności kontrolne prowadzone są w siedzibie płatnika składek oraz w miejscach prowadzenia
przez niego działalności, a także w miejscu prowadzenia działalności przez osoby trzecie
w związku z powierzeniem tym osobom niektórych czynności na podstawie odrębnych umów.
2.
Inspektor kontroli Zakładu jest uprawniony do wstępu i poruszania się po terenie siedziby
płatnika oraz miejsc prowadzenia przez niego działalności, na podstawie dokumentów,
o których mowa w art. 89 ust. 1, bez potrzeby uzyskiwania przepustki oraz nie podlega
rewizji osobistej przewidzianej w wewnętrznym regulaminie określonym przez płatnika
składek.
3.
Inspektor kontroli Zakładu podlega przepisom o bezpieczeństwie i higienie pracy obowiązującym
na terenie, gdzie wykonuje czynności kontrolne.
4.
Czynności kontrolne mogą być wykonywane poza miejscami określonymi w ust. 1 w razie
niezapewnienia przez płatnika składek warunków, o których mowa w art. 88 ust. 1 pkt
3, a także w przypadkach, gdy charakter czynności tego wymaga.
5.
W przypadkach określonych w ust. 4 płatnik składek jest obowiązany, na żądanie inspektora
kontroli Zakładu, wydać określone przez niego dokumenty wymienione w art. 88 ust.
1 pkt 1 na czas niezbędny do przeprowadzenia czynności kontrolnych, nie dłuższy jednak
niż 3 tygodnie. Czynności w tym zakresie są prowadzone w terenowej jednostce organizacyjnej
Zakładu. Z wydania dokumentów sporządza się protokół, który podpisuje również płatnik
składek.
6.
Zakład zapewnia płatnikowi składek, na jego żądanie, dostęp do wydanych dokumentów.
Art. 91.
1.
Ustalenia kontroli opisuje się w protokole kontroli, który powinien zawierać:
1)
oznaczenie terytorialnej jednostki organizacyjnej Zakładu;
2)
oznaczenie kontrolowanego płatnika składek;
3)
oznaczenie inspektorów kontroli Zakładu wykonujących kontrolę;
4)
określenie zakresu kontroli;
5)
czas trwania kontroli z określeniem daty wszczęcia i zakończenia kontroli oraz z wymienieniem
dni przerwy w kontroli;
6)
opis dokonanych ustaleń z podaniem podstaw prawnych;
7)
przedstawienie dowodów;
8)
pouczenie o prawie złożenia zastrzeżeń;
9104)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 31 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 3.)
podpis inspektora kontroli Zakładu z podaniem imienia i nazwiska;
10)
informacje o wpisie do książki kontroli.
2105)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 31 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Protokół kontroli sporządza się w dwóch egzemplarzach, z których jeden doręcza się
kontrolowanemu płatnikowi składek lub osobie upoważnionej do reprezentowania lub prowadzenia
jego spraw.
2a106)Dodany przez art. 1 pkt 31 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Zmiany protokołu kontroli dokonuje się przez wydanie aneksu do protokołu kontroli.
3107)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 31 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Płatnik składek ma prawo w terminie 14 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli lub
aneksu do protokołu kontroli złożyć zastrzeżenia do ich ustaleń, wskazując równocześnie
stosowne środki dowodowe.
4.
Inspektor kontroli Zakładu ma obowiązek rozpatrzyć zgłoszone zastrzeżenia i w razie
potrzeby podjąć dodatkowe czynności kontrolne. O sposobie rozpatrzenia zastrzeżeń
płatnika składek informuje się na piśmie.
4a108)Dodany przez art. 1 pkt 31 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Do aneksu do protokołu kontroli sporządzonego w wyniku rozpatrzenia zgłoszonych zastrzeżeń
nie stosuje się przepisu ust. 3.
5.
Protokół kontroli stanowi podstawę do wydania decyzji w zakresie i trybie określonym
w art. 83.
Art. 91a.
(uchylony)
Art. 91b.
Przepisy art. 87 ust. 1 pkt 1a, art. 88 ust. 1 pkt 1a i art. 89 ust. 5 stosuje się
odpowiednio do:
1)
następców prawnych i osób trzecich odpowiadających za zadłużenie płatnika składek;
2)
osób, które pobrały nienależne świadczenia, płatników składek lub innych podmiotów
zobowiązanych do zwrotu nienależnych świadczeń, o których mowa w art. 84, z wyjątkiem
przypadku, gdy nienależne świadczenia podlegają potrąceniu z bieżąco wypłacanych świadczeń.
Art. 92.
1.
Inspektor kontroli Zakładu podlega wyłączeniu z udziału w kontroli w razie stwierdzenia
okoliczności, które mogą mieć wpływ na bezstronność w jego postępowaniu.
2.
Inspektor kontroli Zakładu jest obowiązany zachować w tajemnicy informacje, które
uzyskał w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych. Obowiązek zachowania tajemnicy
trwa również po ustaniu zatrudnienia na stanowisku inspektora kontroli Zakładu.
Art. 92a.
Do kontroli płatnika składek będącego przedsiębiorcą stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców.
Art. 93.
1.
Inspektorem kontroli Zakładu może być pracownik Zakładu, który:
1)
posiada wyłącznie obywatelstwo polskie i korzysta w pełni z praw cywilnych i obywatelskich;
2)
ma nienaganną opinię i nie był karany za przestępstwo z winy umyślnej;
3)
posiada wyższe wykształcenie;
4)
jest zatrudniony w centrali lub w terenowej jednostce organizacyjnej Zakładu co najmniej
dwa lata;
5)
złożył egzamin kwalifikacyjny na stanowisko inspektora kontroli Zakładu z wynikiem
pozytywnym przed komisją powołaną przez głównego inspektora kontroli Zakładu.
2.
Inspektora kontroli Zakładu powołuje Prezes Zakładu na wniosek głównego inspektora
kontroli Zakładu.
3.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach Prezes Zakładu, na wniosek głównego inspektora
kontroli Zakładu, może powołać na stanowisko inspektora kontroli Zakładu osobę niespełniającą
warunków, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4.
4.
Prezes Zakładu, na wniosek głównego inspektora kontroli Zakładu, odwołuje ze stanowiska
inspektora kontroli Zakładu osobę, która:
1)
złożyła rezygnację ze stanowiska;
2)
nie spełnia warunków określonych w ust. 1 pkt 1 i 2;
3)
utraciła zdolność fizyczną lub psychiczną do pracy na zajmowanym stanowisku, stwierdzoną
orzeczeniem lekarskim;
4)
otrzymała ujemną ocenę kwalifikacyjną, potwierdzoną ponowną ujemną oceną dokonaną
nie wcześniej niż po upływie 3 miesięcy i nie później niż w ciągu roku od poprzedniej
oceny.
5)
(uchylony)
5.
Pracownicy Zakładu uprawnieni do wykonywania czynności kontrolnych przed wejściem
w życie ustawy, którzy spełniają warunki określone w ust. 1 pkt 1, 2 i 4, zachowują
uprawnienia do prowadzenia kontroli płatników składek, jeżeli w okresie 18 miesięcy
złożą egzamin, o którym mowa w ust. 1 pkt 5.
Art. 94.
1.
Prezes Zakładu powołuje i odwołuje głównego inspektora kontroli Zakładu po zasięgnięciu
opinii Rady Nadzorczej Zakładu.
2.
Główny inspektor kontroli Zakładu oraz upoważnieni przez niego inspektorzy kontroli
Zakładu zarządzają kontrole płatników składek, a w imieniu Prezesa Zakładu nadzór
nad ich przeprowadzeniem sprawuje główny inspektor kontroli Zakładu.
Art. 95.
(uchylony)
Art. 96.
1.
Izby administracji skarbowej, urzędy skarbowe i urzędy celno-skarbowe są obowiązane
przekazywać Zakładowi informacje o stwierdzonych przypadkach naruszenia przepisów
o ubezpieczeniach społecznych.
2.
Organy kontroli, rewizji i inspekcji działające w administracji rządowej i samorządzie
terytorialnym są zobowiązane do udostępniania Zakładowi, na jego wniosek, wyników
kontroli przeprowadzonych przez te organy.
Art. 97.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi szczegółowe zasady i tryb przeprowadzania
kontroli płatników składek.
Rozdział 11
Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko przepisom ustawy
Art. 98.
1.
Kto, jako płatnik składek albo osoba obowiązana do działania w imieniu płatnika:
1)
1a)
nie dopełnia obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w przewidzianym
przepisami terminie,
2)
nie zgłasza wymaganych ustawą danych lub zgłasza nieprawdziwe dane albo udziela w
tych sprawach nieprawdziwych wyjaśnień lub odmawia ich udzielenia,
3)
udaremnia lub utrudnia przeprowadzenie kontroli,
4)
nie dopełnia obowiązku wypłacania świadczeń z ubezpieczeń społecznych i zasiłków finansowanych
z budżetu państwa albo wypłaca je nienależnie,
5)
nie prowadzi dokumentacji związanej z obliczaniem składek oraz z wypłatą świadczeń
z ubezpieczeń społecznych,
6)
nie dopełnia obowiązku przesyłania deklaracji rozliczeniowych oraz imiennych raportów
miesięcznych w przewidzianym terminie,
6a)
(uchylony)
7)
nie dopełnia obowiązku przekazywania dokumentów związanych z ubezpieczeniami społecznymi
i ubezpieczeniem zdrowotnym w formie określonej w art. 47a ust. 1 i 2,
podlega karze grzywny do 5000 złotych.
2.
3.
Tej samej karze podlega, kto dopuszcza się czynów określonych w ust. 1 przy opłacaniu
składek lub dokonywaniu wpłat z innych tytułów, do których poboru jest obowiązany
Zakład.
Rozdział 12
Zmiany w obowiązujących przepisach
Art. 99-106.
(pominięte)
Rozdział 13
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 107.
1.
Płatnicy składek zobowiązani są dokonać imiennych zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych
wszystkich osób, za które są zobowiązani opłacać składki na ubezpieczenia społeczne
za dzień 31 grudnia 1998 r. i dzień 1 stycznia 1999 r., w terminie do dnia 31 stycznia
1999 r.
2.
Zgłoszeń, o których mowa w ust. 1, zobowiązani są dokonać również płatnicy składek
opłacający składki na własne ubezpieczenia społeczne za dzień 31 grudnia 1998 r. i
dzień 1 stycznia 1999 r., w terminie do dnia 31 stycznia 1999 r.
3.
Płatnicy składek, o których mowa w ust. 1 i 2, zobowiązani są dokonać zgłoszenia płatnika
składek w terminie do dnia 31 stycznia 1999 r.
Art. 108.
Płatnicy składek na ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne, którzy nie
posiadają, jako podatnicy, numeru identyfikacji podatkowej NIP lub nie złożyli wniosku
o nadanie tego numeru, obowiązani są dokonać zgłoszenia identyfikacyjnego, w celu
otrzymania NIP, w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy, w trybie
określonym w przepisach o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników.
Art. 109.
Składki na ubezpieczenie społeczne i zasiłki oraz zasiłki rodzinne i pielęgnacyjne
należne za okres do dnia 31 grudnia 1998 r. płatnicy składek są zobowiązani rozliczać
i opłacać na podstawie przepisów dotychczasowych.
Art. 110.
1.
Płatnicy składek podwyższą ubezpieczonym, o których mowa w art. 16 ust. 1, przychód
należny od dnia 1 stycznia 1999 r., przeliczając go w taki sposób, aby po potrąceniu
składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe nie
był on niższy niż przed przeliczeniem.
2.
(uchylony)
3.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
sposób przeliczania przychodu, o którym mowa w ust. 1.
4.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego ogłosi wysokość najniższego
wynagrodzenia pracowników po przeliczeniu w sposób określony w rozporządzeniu, o którym
mowa w ust. 3.
5.
Ilekroć w przepisach dotyczących zakładowego funduszu świadczeń socjalnych jest mowa
o „przeciętnym wynagrodzeniu miesięcznym w gospodarce narodowej w roku poprzednim
lub w drugim półroczu roku poprzedniego” lub „planowanych rocznych środkach przeznaczonych
na wynagrodzenia osobowe” oznacza to:
1)
przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub drugim
półroczu roku poprzedniego,
2)
planowane roczne środki przeznaczone na wynagrodzenia osobowe pomniejszone o potrącone
od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe.
Art. 111.
1.
Podział składki, o którym mowa w art. 22 ust. 3, jest obowiązkowy dla ubezpieczonych
urodzonych po dniu 31 grudnia 1968 r.
2.
Ubezpieczeni, o których mowa w ust. 1, są zobowiązani do zawarcia umowy z otwartym
funduszem emerytalnym w terminie do dnia 30 września 1999 r. Przepis art. 39 ust.
2 stosuje się odpowiednio.
3.
Ubezpieczeni urodzeni po dniu 31 grudnia 1948 r., a przed dniem 1 stycznia 1969 r.,
z wyjątkiem osób pobierających emeryturę, mogą na swój wniosek przystąpić - poprzez
zawarcie umowy - do wybranego otwartego funduszu emerytalnego.
4.
Ubezpieczeni, o których mowa w ust. 3, mogą zawrzeć umowę z otwartym funduszem emerytalnym
w terminie do dnia 31 grudnia 1999 r., z zastrzeżeniem ust. 6.
5.
Przystąpienie przez ubezpieczonych, o których mowa w ust. 3, do otwartego funduszu
emerytalnego jest nieodwołalnym oświadczeniem woli o wyborze ubezpieczenia emerytalnego
na zasadach określonych dla osób urodzonych po dniu 31 grudnia 1968 r.
6.
Termin, o którym mowa w ust. 4, uważa się za zachowany, jeżeli osoba urodzona w okresie
określonym w ust. 3 nie podlegała obowiązkowi ubezpieczeń społecznych w 1999 r., lecz
przystąpiła do otwartego funduszu emerytalnego w ciągu 6 miesięcy od powstania obowiązku
ubezpieczenia po dniu 31 grudnia 1999 r. oraz w dniu powstania tego obowiązku nie
ukończyła 50 lat.
7.
Cała składka na ubezpieczenie emerytalne ubezpieczonych, którzy nie przystąpili do
otwartego funduszu emerytalnego, przekazywana jest na FUS.
8.
Składka, o której mowa w art. 22 ust. 3, podlega przekazaniu na rzecz otwartego funduszu
emerytalnego, począwszy od najbliższej płatności składek na ubezpieczenie emerytalne,
dokonanej po otrzymaniu przez Zakład od otwartego funduszu emerytalnego zawiadomienia
o zawarciu umowy członkowskiej przez ubezpieczonego.
9.
Składka ubezpieczonych, o których mowa w ust. 1, podlega przekazaniu do otwartych
funduszy emerytalnych na zasadach określonych w ust. 8, jednakże w przypadku, gdyby
ubezpieczony nie zawarł umowy w terminie, o którym mowa w ust. 2, składka, począwszy
od składki z tytułu zatrudnienia w październiku 1999 r., przeznaczona na otwarty fundusz
emerytalny podlega przekazaniu do otwartego funduszu emerytalnego niezwłocznie po
nabyciu członkostwa w otwartym funduszu emerytalnym. Przepis art. 39 ust.4 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
Art. 112.
1.
Uruchomienie środków FRD może nastąpić nie wcześniej niż w 2009 r.
2.
W latach 2002 i 2003 część składki, o której mowa w art. 22 ust. 4, wynosi 0,1% podstawy
wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne.
3.
Począwszy od 2004 r. część składki, o której mowa w ust. 2, ulega rocznie podwyższeniu
o 0,05% podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne.
4.
Począwszy od 2009 r. część składki, o której mowa w art. 22 ust. 4, wynosi 0,35% podstawy
wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne.
Art. 113.
Kadencja dotychczasowych rad nadzorczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, powołanych
na podstawie art. 20 i 21 ustawy, o której mowa w art. 122 ust. 1 pkt 1, ustaje z
dniem powołania Rady Nadzorczej Zakładu, o której mowa w art. 75.
Art. 113a.
1.
Do dnia powołania Prezesa Zakładu, o którym mowa w art. 73, jego funkcje sprawuje
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych powołany w trybie ustawy, o której mowa w art.
122 ust. 1 pkt 1.
2.
Z dniem powołania Prezesa Zakładu, o którym mowa w art. 73, wygasa akt powołania Prezesa
sprawującego jego funkcje.
Art. 113b.
1.
Z dniem 1 stycznia 1999 r. wygasają akty powołania dyrektorów oddziałów Zakładu.
2.
Osoby, o których mowa w ust. 1, pełnią obowiązki do czasu powołania kierowników terenowych
jednostek organizacyjnych Zakładu, o których mowa w art. 67 ust. 1 pkt 2.
Art. 113c.
1.
Stroną stosunków pracy pracowników zatrudnionych w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych
działającym na podstawie art. 7 ustawy, o której mowa w art. 122 ust. 1 pkt 1, oraz
w jednostkach, o których mowa w art. 117 ust. 1, staje się Zakład, z uwzględnieniem
ust. 4 i 5.
2.
Pracownikom, o których mowa w ust. 1, nie przysługują odprawy i inne świadczenia pieniężne
wypłacane na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami
stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz na podstawie przepisów o
pracownikach urzędów państwowych, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5.
3.
Zakład w terminie do dnia 31 stycznia 1999 r. zawiadamia na piśmie pracowników zatrudnionych
na podstawie umowy o pracę o warunkach pracy oraz o skutkach w zakresie stosunków
pracy związanych ze zmianą, o której mowa w ust. 1 oraz w art. 113b ust. 1.
4.
W terminie 30 dni od zawiadomienia przewidzianego w ust. 3, pracownik zatrudniony
na podstawie umowy o pracę może bez wypowiedzenia, za siedmiodniowym uprzedzeniem,
rozwiązać stosunek pracy. Rozwiązanie stosunku pracy w tym trybie powoduje dla pracownika
skutki, jakie przepisy prawa pracy wiążą z rozwiązaniem stosunku pracy przez pracodawcę
z przyczyn dotyczących zakładu pracy.
5.
Pracownikom zatrudnionym na podstawie mianowania Zakład do dnia 31 stycznia 1999 r.
przedstawi na piśmie nowe warunki pracy i płac z wynagrodzeniem nie niższym niż dotychczasowe.
Pracownicy w terminie 30 dni winni złożyć oświadczenie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia
proponowanych warunków. W razie nieuzgodnienia warunków, dotychczasowy stosunek pracy
rozwiązuje się z upływem okresu równego okresowi wypowiedzenia, liczonego od dnia,
w którym pracownik złożył oświadczenie o odmowie przyjęcia proponowanych warunków,
lub od dnia, do którego winien złożyć takie oświadczenie. Rozwiązanie stosunku pracy
w tym trybie powoduje skutki, jakie przepisy ustawy o pracownikach urzędów państwowych wiążą z rozwiązaniem stosunku pracy w związku z likwidacją urzędu.
6.
Do czasu zawarcia układu zbiorowego, zasady wynagradzania pracowników Zakładu oraz
wielkość środków na wynagrodzenia określa Prezes Zakładu.
Art. 114.
1.
Z dniem wejścia w życie ustawy majątek pozostający w zarządzie Zakładu, stanowiący
własność Skarbu Państwa, staje się nieodpłatnie własnością Zakładu.
2.
Nabycie z mocy prawa własności nieruchomości w ramach majątku, o którym mowa w ust.
1, stwierdza w formie decyzji wojewoda.
3.
Ostateczna decyzja stwierdzająca nabycie własności nieruchomości stanowi podstawę
wpisu w księdze wieczystej.
4.
W zakresie prowadzonej działalności określonej w ustawie Zakład nie ponosi opłat skarbowych
i sądowych.
5.
Przepisy ust. 1-4 stosuje się odpowiednio do nieruchomości, w stosunku do których
Zakład nabył przed dniem 1 stycznia 1999 r. prawo użytkowania wieczystego na rzecz
Skarbu Państwa. W tym przypadku Zakład nabywa prawo użytkowania wieczystego gruntów
oraz własność położonych na tych gruntach budynków i budowli lub innych części składowych.
Art. 115.
1.
Zakład jest następcą prawnym działających do 1950 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,
ubezpieczalni społecznych i funduszy ubezpieczeniowych w zakresie ubezpieczeń społecznych
i jest uprawniony, jeżeli nie narusza to ujawnionego w księdze wieczystej prawa własności
lub prawa użytkowania wieczystego osób trzecich, do występowania o zwrot nieruchomości
stanowiących w podanym okresie własność tych podmiotów.
2.
Zakład występuje o zwrot nieruchomości, jeżeli nieruchomość jest niezbędna dla wykonywania
jego zadań.
3.
Stwierdzenie, że Zakład jest następcą prawnym właściciela nieruchomości, w rozumieniu
ust. 1, oraz orzeczenie o zwrocie na rzecz Zakładu nieruchomości następuje w drodze
decyzji administracyjnej wydanej przez wojewodę.
4.
Ostateczna decyzja wojewody, o której mowa w ust. 3, stanowi podstawę wpisu w księdze
wieczystej.
5.
Decyzja, o której mowa w ust. 3, nie jest wymagana, jeżeli jedynym ujawnionym w księdze
wieczystej właścicielem jest działający do 1950 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych,
ubezpieczalnia społeczna lub fundusze ubezpieczeniowe, którego następcą prawnym jest
Zakład, oraz nie jest ujawnione w księdze wieczystej prawo użytkowania wieczystego
osób trzecich. Wpis prawa własności Zakładu do księgi wieczystej następuje na jego
jednostronny wniosek.
6.
Wnioski o wszczęcie postępowania zgłasza się do dnia 31 grudnia 2010 r.
Art. 116.
1.
Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, utworzony na podstawie ustawy, o której mowa w art.
122 ust. 1 pkt 1, z dniem 1 stycznia 1999 r. likwiduje się, a jego środki pieniężne,
wierzytelności i zobowiązania przejmuje fundusz emerytalny wyodrębniony z FUS zgodnie
z art. 55.
2.
Aktywa i pasywa w zakresie działalności bieżącej i inwestycyjnej Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych, działającego na podstawie ustawy, o której mowa w ust. 1, stają się z
dniem 1 stycznia 1999 r. aktywami i pasywami Zakładu.
3.
Fundusz emerytalny sfinansuje przejściowo koszty Zakładu. Zwrot kosztów funduszowi
emerytalnemu następuje po uzyskaniu przez fundusze, o których mowa w art. 55, przychodów
ze składek na ubezpieczenia społeczne.
Art. 117.
(pominięty)
Art. 118.
(uchylony)
Art. 118a-121.
(pominięte)
Art. 122.
1.
Tracą moc:
1)
ustawa z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych ;
2)
art. 1, art. 8, art. 14 ustawy z dnia 27 września 1973 r. o zaopatrzeniu emerytalnym
twórców i ich rodzin 111)Ustawa utraciła moc z dniem 1 stycznia 2003 r. na podstawie art. 61 pkt 1 ustawy z
dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy
i chorób zawodowych (Dz. U. poz. 1673), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.;
3)
art. 1-5, art. 25-32, art. 34 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym
osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia 113)Ustawa utraciła moc z dniem 1 stycznia 2003 r. na podstawie art. 61 pkt 3 ustawy,
o której mowa w odnośniku 111.;
4)
art. 1-4, art. 22-26, art. 28, art. 32 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu
społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin 115)Ustawa utraciła moc z dniem 1 stycznia 2003 r. na podstawie art. 61 pkt 5 ustawy,
o której mowa w odnośniku 111.;
5)
rozdział 8 ustawy z dnia 28 kwietnia 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników
kolejowych i ich rodzin 116)Ustawa utraciła moc z dniem 1 stycznia 1999 r. na podstawie art. 195 pkt 7 ustawy
z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
(Dz. U. poz. 1118), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r.;
6)
art. 1-6, art. 27-32, art. 34 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu społecznym
duchownych 118)Ustawa utraciła moc z dniem 1 stycznia 2003 r. na podstawie art. 61 pkt 6 ustawy,
o której mowa w odnośniku 111..
2.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie pozostają w mocy
przepisy aktów wykonawczych wydane na podstawie ustawy wymienionej w ust. 1 pkt 1,
jeżeli nie są sprzeczne z przepisami ustawy.
3.
Ilekroć przepisy:
1)
odsyłają do przepisów o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, do przepisów
o ubezpieczeniach społecznych lub do przepisów o ubezpieczeniach społecznych pracowników
- należy przez to rozumieć odesłanie do przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych;
2)
określają jako organ właściwy oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Biuro Rent
Zagranicznych - należy przez to rozumieć jednostkę organizacyjną Zakładu.
Art. 123.
W sprawach uregulowanych ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Art. 124.
Przepisy art. 50 ust. 1 w części dotyczącej informowania o danych zgromadzonych na
koncie stosuje się od dnia 1 stycznia 2000 r.
Art. 125.
(uchylony)
Art. 126.
Przepisy art. 50 ust. 1 w części dotyczącej emerytury hipotetycznej stosuje się od
dnia 1 stycznia 2004 r.
Art. 127.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z wyjątkiem:
1)
art. 24-31, 33, 73 ust. 2, art. 74 ust. 1 i 5, art. 75 ust. 1, ust. 2 pkt 1, 2, 9
i 10 oraz ust. 3, art. 109, 117 ust. 2-4, art. 119 i 120, które wchodzą w życie po
upływie 14 dni od dnia ogłoszenia119)Ustawa została ogłoszona w dniu 10 listopada 1998 r.;
2)
art. 108, który wchodzi w życie z dniem 1 grudnia 1998 r.;
3)
art. 39 ust. 1-4, który wchodzi w życie z dniem 1 października 1999 r.;
4)
art. 15 ust. 2, art. 22 ust. 1 pkt 4 i ust. 2, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia
2000 r.;
5)
art. 22 ust. 4, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2002 r.
1)
W brzmieniu ustalonym przez art. 722 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie
Ojczyzny (Dz. U. poz. 655), która weszła w życie z dniem 23 kwietnia 2022 r.
2)
Dodana przez art. 7 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy
o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. poz. 1834), która weszła w życie z dniem 1 listopada 2021 r.
3)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie
ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz.
1621), która weszła w życie z dniem 18 września 2021 r.
4)
Dodany przez art. 7 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
5)
W brzmieniu ustalonym przez art. 722 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
6)
Dodany przez art. 7 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
7)
Wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2023 r. na podstawie art. 28 pkt 2 ustawy z dnia
16 lipca 2020 r. o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. poz. 1291, 1493 i 2345 oraz z 2021 r. poz. 2232 i 2459).
8)
Obecnie minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego na podstawie
art. 5 pkt 9 i art. 14 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1893, 2368 i 2469 oraz z 2022 r. poz. 350, 807 i 847), która
weszła w życie z dniem 1 kwietnia 1999 r.
9)
Dodany przez art. 7 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
10)
W brzmieniu ustalonym przez art. 7 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
11)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
12)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
3.
13)
Dodany przez art. 1 pkt 3 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
14)
Dodany przez art. 7 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
15)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
3; weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.
16)
Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3; weszła w życie
z dniem 1 stycznia 2022 r.
17)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. c tiret pierwsze ustawy, o której mowa
w odnośniku 3; weszło w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.
18)
Przez art. 1 pkt 4 lit. c tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 3; weszło
w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.
19)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku
3; weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.
20)
Dodany przez art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o
podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych
oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2105 i 2349), która weszła w życie z dniem
1 stycznia 2022 r.
21)
W brzmieniu ustalonym przez art. 722 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
22)
Dodany przez art. 7 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
23)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
24)
W brzmieniu ustalonym przez art. 722 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
25)
Ustawa utraciła moc z dniem 23 kwietnia 2022 r. na podstawie art. 823 pkt 13 ustawy,
o której mowa w odnośniku 1.
26)
Dodany przez art. 7 pkt 7 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
27)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r.
poz. 694, 802, 1163, 1243, 1598, 1626, 2076, 2105 i 2427 oraz z 2022 r. poz. 196.
28)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r.
poz. 1598, 2076, 2105, 2262 i 2328 oraz z 2022 r. poz. 835.
29)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
3.
30)
Dodany przez art. 1 pkt 6 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
31)
Z dniem 31 maja 2012 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 listopada
2010 r. sygn. akt P 29/09 (Dz. U. poz. 1474).
32)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
3; weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.
33)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
3; weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.
34)
Dodany przez art. 1 pkt 7 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
35)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku
3.
36)
Dodany przez art. 1 pkt 7 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
37)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 lit. f ustawy, o której mowa w odnośniku
3.
38)
Zdanie drugie dodane przez art. 1 pkt 7 lit. g ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
39)
Zdanie trzecie dodane przez art. 1 pkt 7 lit. g ustawy, o której mowa w odnośniku
3.
40)
Zdanie pierwsze w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 lit. h ustawy, o której mowa
w odnośniku 3.
41)
Z dniem 15 czerwca 2010 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26
maja 2010 r. sygn. akt P 29/08 (Dz. U. poz. 668).
42)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2020 r.
poz. 2320, z 2021 r. poz. 1080, 1177, 1598 i 2140 oraz z 2022 r. poz. 655, 807 i 872.
43)
Dodany przez art. 1 pkt 8 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
44)
Dodany przez art. 1 pkt 8 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
45)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 9 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
46)
Wszedł w życie z dniem 5 października 2021 r. na podstawie art. 166 ustawy z dnia
18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. poz. 2320 oraz z 2021 r.
poz. 1135).
47)
Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018,
str. 2.
48)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 10 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
49)
Ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. poz.
153 i 468, z 1998 r. poz. 756, 887, 929 i 1116, z 1999 r. poz. 439, 483, 700, 777,
802, 1236, 1255 i 1256, z 2000 r. poz. 136, 230, 1041, 1311 i 1324, z 2001 r. poz.
64, 539, 961, 1050, 1382, 1384, 1796 i 1801 oraz z 2002 r. poz. 676, 749, 1271, 1689,
1920 i 2074), która powołała kasy chorych, utraciła moc z dniem 1 kwietnia 2003 r.
na podstawie art. 222 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu
w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. poz. 391), która weszła w życie z dniem 1 kwietnia
2003 r.
50)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 11 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
3; weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.
51)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 11 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
3.
52)
Dodany przez art. 8 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 20.
53)
Dodany przez art. 8 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 20.
54)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r.
poz. 1292, 1559, 1773, 1834, 1981, 2105, 2120, 2232, 2270, 2427 i 2469 oraz z 2022 r.
poz. 64, 91, 526, 583, 655 i 807.
55)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 11 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku
3; weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.
56)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 11 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku
3; weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.
57)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r.
poz. 1163, 1243, 1551, 1574, 1834, 1981, 2071, 2105, 2133, 2232, 2269, 2270, 2328,
2376, 2427, 2430 i 2490 oraz z 2022 r. poz. 1, 24, 64, 138, 501, 558, 583, 646, 655,
830 i 872.
58)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 12 ustawy, o której mowa w odnośniku 3; wszedł
w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.; ze zmianą wprowadzoną przez art. 8 pkt 3 lit.
a ustawy, o której mowa w odnośniku 20.
59)
Dodany przez art. 8 pkt 3 lit. b tiret pierwsze ustawy, o której mowa w odnośniku
20.
60)
Dodany przez art. 8 pkt 3 lit. b tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 20.
61)
Wprowadzenie do wyliczenia w brzmieniu ustalonym przez art. 8 pkt 4 lit. a tiret pierwsze
ustawy, o której mowa w odnośniku 20.
62)
Przez art. 8 pkt 4 lit. a tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 20.
63)
W brzmieniu ustalonym przez art. 8 pkt 4 lit. a tiret trzecie ustawy, o której mowa
w odnośniku 20.
64)
Dodany przez art. 8 pkt 4 lit. a tiret czwarte ustawy, o której mowa w odnośniku 20.
65)
Przez art. 8 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 20.
66)
W brzmieniu ustalonym przez art. 8 pkt 4 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku
20.
67)
Przez art. 8 pkt 4 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 20.
68)
Dodany przez art. 1 pkt 13 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
69)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 13 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
3; weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.
70)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 13 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku
3.
71)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 14 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
3.
72)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 14 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
3.
73)
Dodany przez art. 1 pkt 15 ustawy, o której mowa w odnośniku 3; wejdzie w życie z
dniem 1 stycznia 2023 r.
74)
Dodany przez art. 1 pkt 16 ustawy, o której mowa w odnośniku 3; wszedł w życie z dniem
1 stycznia 2022 r.
75)
Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 126 z 21.05.2015,
str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 330 z 03.12.2016, str. 9.
76)
Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013,
str. 259, Dz. Urz. UE L 270 z 15.10.2015, str. 1, Dz. Urz. UE L 200 z 26.07.2016,
str. 140, Dz. Urz. UE L 259 z 27.09.2016, str. 79, Dz. Urz. UE L 338 z 13.12.2016,
str. 34 oraz Dz. Urz. UE L 129 z 15.05.2017, str. 1.
77)
Ustawa utraciła moc z dniem 1 stycznia 2021 r. na podstawie art. 89 ustawy z dnia
11 września 2019 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo zamówień publicznych (Dz.
U. poz. 2020 oraz z 2020 r. poz. 1086 i 2275), która weszła w życie z dniem 1 stycznia
2021 r.
78)
Dodany przez art. 1 pkt 17 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
79)
Wprowadzenie do wyliczenia ze zmianą wprowadzoną przez art. 7 ustawy z dnia 17 września
2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. poz. 1981), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.
80)
Część wspólna ze zmianami wprowadzonymi przez art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 9 marca 2022 r.
o zmianie ustawy o emeryturach pomostowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz.
755), która weszła w życie z dniem 20 kwietnia 2022 r.
81)
Dodany przez art. 2 ustawy z dnia 25 lutego 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe
oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 619), która weszła w życie z dniem 3 kwietnia
2021 r.
82)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 18 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
83)
Dodany przez art. 1 pkt 19 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
84)
Przez art. 1 pkt 20 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
85)
Przez art. 1 pkt 21 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
86)
Dodany przez art. 1 pkt 22 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
87)
W brzmieniu ustalonym przez art. 16 pkt 1 ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r. o kolejnym
w 2021 r. dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów (Dz.
U. poz. 432), która weszła w życie z dniem 25 marca 2021 r.
88)
Dodany przez art. 16 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 87.
89)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 23 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
90)
Ustawa z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym (Dz. U. z 1991 r. poz. 200,
z 1997 r. poz. 770, z 1998 r. poz. 668, z 1999 r. poz. 1000, z 2001 r. poz. 1791,
z 2002 r. poz. 2074 oraz z 2003 r. poz. 759 i 2255) utraciła moc z dniem 1 maja 2004 r.
na podstawie art. 71 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
(Dz. U. poz. 2255), która weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r.
91)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 24 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
92)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 25 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
3.
93)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 25 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
3.
94)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 26 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
95)
Dodany przez art. 1 pkt 27 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
96)
Dodany przez art. 2 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 80.
97)
Dodany przez art. 1 pkt 28 ustawy, o której mowa w odnośniku 3; wszedł w życie z dniem
1 kwietnia 2022 r.
98)
Zdanie drugie dodane przez art. 1 pkt 29 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
3.
99)
Dodany przez art. 1 pkt 29 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
100)
Dodany przez art. 1 pkt 29 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
101)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 29 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku
3.
102)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 29 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku
3.
103)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 30 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
104)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 31 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
3.
105)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 31 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
3.
106)
Dodany przez art. 1 pkt 31 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
107)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 31 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku
3.
108)
Dodany przez art. 1 pkt 31 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
109)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1989 r.
poz. 441, z 1990 r. poz. 206, z 1991 r. poz. 24, 450 i 474, z 1994 r. poz. 385, z
1995 r. poz. 17 i 426, z 1997 r. poz. 770 oraz z 1998 r. poz. 668 i 684.
110)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1986 r.
poz. 202, z 1989 r. poz. 190, z 1990 r. poz. 206, z 1995 r. poz. 17, z 1996 r. poz.
461 oraz z 1997 r. poz. 153.
111)
Ustawa utraciła moc z dniem 1 stycznia 2003 r. na podstawie art. 61 pkt 1 ustawy z
dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy
i chorób zawodowych (Dz. U. poz. 1673), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.
112)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1995 r.
poz. 617, z 1996 r. poz. 461 oraz z 1997 r. poz. 153.
113)
Ustawa utraciła moc z dniem 1 stycznia 2003 r. na podstawie art. 61 pkt 3 ustawy,
o której mowa w odnośniku 111.
114)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1990 r.
poz. 206, z 1991 r. poz. 450 i 474, z 1995 r. poz. 17, z 1996 r. poz. 461 i 585, z
1997 r. poz. 153 oraz z 1998 r. poz. 668.
115)
Ustawa utraciła moc z dniem 1 stycznia 2003 r. na podstawie art. 61 pkt 5 ustawy,
o której mowa w odnośniku 111.
116)
Ustawa utraciła moc z dniem 1 stycznia 1999 r. na podstawie art. 195 pkt 7 ustawy
z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
(Dz. U. poz. 1118), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r.
117)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1990 r. poz. 206, z 1991 r.
poz. 450, z 1995 r. poz. 17, z 1996 r. poz. 461 oraz z 1997 r. poz. 153.
118)
Ustawa utraciła moc z dniem 1 stycznia 2003 r. na podstawie art. 61 pkt 6 ustawy,
o której mowa w odnośniku 111.
119)
Ustawa została ogłoszona w dniu 10 listopada 1998 r.