Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 16 września 2020 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o adwokaturze
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze
- Dział I - Przepisy ogólne
- Dział IA - Przetwarzanie danych osobowych
- Dział II - Wykonywanie zawodu adwokata
- Dział III - Izby adwokackie
- Dział IV - Organy adwokatury
- Dział V - Wpis na listę adwokatów
- Dział VI - Skreślenie z listy adwokatów
- Dział VII - Aplikacja adwokacka
- Dział VIII - Odpowiedzialność dyscyplinarna
- Dział IX - Zmiany w przepisach obowiązujących oraz przepisy przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze oraz ustawy
o radcach prawnych ,
2)
ustawą z dnia 11 września 2019 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo zamówień
publicznych
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 15 września 2020 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy nie obejmuje:
1)
art. 3 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze oraz
ustawy o radcach prawnych , który stanowi:
„
Art. 3.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
2)
art. 109 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo
zamówień publicznych , który stanowi:
„
Art. 109.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2021 r., z wyjątkiem:
1)
art. 85 pkt 5, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
2)
art. 88, który wchodzi w życie z dniem 1 marca 2020 r.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze
Dział I
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Adwokatura powołana jest do udzielania pomocy prawnej, współdziałania w ochronie praw
i wolności obywatelskich oraz w kształtowaniu i stosowaniu prawa.
2.
Adwokatura zorganizowana jest na zasadach samorządu zawodowego.
3.
Adwokat w wykonywaniu swoich obowiązków zawodowych podlega tylko ustawom.
4.
Tytuł zawodowy „adwokat” podlega ochronie prawnej.
Art. 2.
Adwokaturę stanowi ogół adwokatów i aplikantów adwokackich.
Art. 3.
1.
Zadaniem samorządu zawodowego adwokatury jest:
1)
tworzenie warunków do wykonywania ustawowych zadań adwokatury;
2)
reprezentowanie adwokatury i ochrona jej praw;
3)
sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem przepisów o wykonywaniu zawodu adwokata;
4)
doskonalenie zawodowe adwokatów i kształcenie aplikantów adwokackich;
5)
ustalanie i krzewienie zasad etyki zawodowej oraz dbałość o ich przestrzeganie;
5a)
współdziałanie z jednostkami samorządu terytorialnego w zapewnianiu udzielania nieodpłatnej
pomocy prawnej, o której mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie
obywatelskim oraz edukacji prawnej ;
6)
sprawowanie zarządu majątkiem samorządu adwokackiego i rozporządzanie nim.
2.
Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór nad działalnością samorządu w zakresie i
formach określonych ustawą.
Art. 4.
1.
Zawód adwokata polega na świadczeniu pomocy prawnej, a w szczególności na udzielaniu
porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych
oraz występowaniu przed sądami i urzędami.
1a.
1b.
Adwokat ma prawo sporządzania poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym
oryginałem w zakresie określonym odrębnymi przepisami. Poświadczenie powinno zawierać
podpis adwokata, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, na żądanie - również
godzinę dokonania czynności. Jeżeli dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki
lub uszkodzenia) adwokat stwierdza to w poświadczeniu.
2.
Pomoc prawna świadczona jest osobom fizycznym, podmiotom gospodarczym oraz jednostkom
organizacyjnym.
3.
Przez jednostkę organizacyjną rozumie się organ państwowy lub samorządowy, osobę prawną,
organizację społeczną lub polityczną oraz inny podmiot nieposiadający osobowości prawnej.
Art. 4a.
1.
Adwokat wykonuje zawód w kancelarii adwokackiej, w zespole adwokackim oraz w spółce:
1)
cywilnej lub jawnej, w której wspólnikami są adwokaci, radcowie prawni, rzecznicy
patentowi, doradcy podatkowi lub prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na
podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej
w Rzeczypospolitej Polskiej ;
2)
partnerskiej, w której partnerami są adwokaci, radcowie prawni, rzecznicy patentowi,
doradcy podatkowi lub prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na podstawie
przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej
w Rzeczypospolitej Polskiej;
3)
komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, w której komplementariuszami są adwokaci, radcowie
prawni, rzecznicy patentowi, doradcy podatkowi lub prawnicy zagraniczni wykonujący
stałą praktykę na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej
w Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Wyłącznym przedmiotem działalności spółek, o których mowa w ust. 1, jest świadczenie
pomocy prawnej.
Art. 4b.
1.
Adwokat nie może wykonywać zawodu:
1)
jeżeli pozostaje w stosunku pracy;
2)
(uchylony)
3)
jeżeli został uznany za trwale niezdolnego do wykonywania zawodu;
4)
jeżeli został ubezwłasnowolniony;
5)
w razie orzeczenia kary zawieszenia w czynnościach zawodowych albo tymczasowego zawieszenia
w wykonywaniu czynności zawodowych.
2.
(uchylony)
3.
Zakaz przewidziany w ust. 1 pkt 1 nie dotyczy pracowników naukowych i naukowo-dydaktycznych.
Art. 4c.
1.
O trwałej niezdolności do wykonywania zawodu orzeka okręgowa rada adwokacka.
2.
Uchwała zapada po wysłuchaniu adwokata i jego pełnomocnika ustanowionego spośród adwokatów
oraz po zaznajomieniu się z opiniami lub orzeczeniami lekarskimi. Okręgowa rada adwokacka
wyznacza pełnomocnika z urzędu, jeżeli adwokat go nie ustanowi.
3.
W razie wszczęcia postępowania o stwierdzenie trwałej niezdolności do wykonywania
zawodu, okręgowa rada adwokacka może zawiesić adwokata tymczasowo w wykonywaniu czynności
zawodowych. To samo uprawnienie przysługuje okręgowej radzie adwokackiej wtedy, gdy
przeciwko adwokatowi zostało wszczęte postępowanie o ubezwłasnowolnienie.
Art. 4d.
1.
Adwokat zawieszony w wykonywaniu czynności zawodowych nie może występować przed sądami
lub organami państwowymi i samorządowymi. W okresie zawieszenia adwokat może wykonywać
inne czynności, na które uzyskał zezwolenie dziekana.
2.
Czynne i bierne prawo wyborcze do organów samorządu adwokackiego nie przysługuje adwokatowi
zawieszonemu w wykonywaniu czynności zawodowych.
Art. 5.
Adwokat przed rozpoczęciem wykonywania czynności zawodowych składa wobec dziekana
ślubowanie treści następującej:
„
Ślubuję uroczyście w swej pracy adwokata przyczyniać się ze wszystkich sił do ochrony
praw i wolności obywatelskich oraz umacniania porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej,
obowiązki swe wypełniać gorliwie, sumiennie i zgodnie z przepisami prawa, zachować
tajemnicę zawodową, a w postępowaniu swoim kierować się zasadami godności, uczciwości,
słuszności i sprawiedliwości społecznej.
”
.
Art. 6.
1.
Adwokat obowiązany jest zachować w tajemnicy wszystko, o czym dowiedział się w związku
z udzielaniem pomocy prawnej.
2.
Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej nie może być ograniczony w czasie.
3.
Adwokata nie można zwolnić od obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej co do faktów,
o których dowiedział się udzielając pomocy prawnej lub prowadząc sprawę.
4.
Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej nie dotyczy informacji:
1)
udostępnianych na podstawie przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu
terroryzmu,
2)
przekazywanych na podstawie przepisów rozdziału 11a działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
- w zakresie określonym tymi przepisami.
Art. 7.
1.
Adwokat podczas i w związku z wykonywaniem obowiązków zawodowych korzysta z ochrony
prawnej podobnie jak sędzia i prokurator.
2.
Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, określi strój urzędowy adwokatów
biorących udział w rozprawach sądowych, uwzględniając uroczysty charakter stroju,
odpowiedni do powagi sądu i utrwalonej tradycji.
Art. 8.
1.
Adwokat przy wykonywaniu zawodu adwokackiego korzysta z wolności słowa i pisma w granicach
określonych przez zadania adwokatury i przepisy prawa.
2.
Nadużycie tej wolności, stanowiące ściganą z oskarżenia prywatnego zniewagę lub zniesławienie
strony, jej pełnomocnika lub obrońcy, kuratora, świadka, biegłego lub tłumacza, podlega
ściganiu tylko w drodze dyscyplinarnej.
Art. 8a.
1.
Adwokat podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej za szkody
wyrządzone przy wykonywaniu czynności, o których mowa w art. 4 ust. 1.
2.
Obowiązek określony w ust. 1 nie dotyczy adwokatów niewykonujących zawodu.
3.
Okręgowa rada adwokacka właściwa ze względu na miejsce zamieszkania adwokata jest
obowiązana do przeprowadzania kontroli spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia,
o którym mowa w ust. 1. Spełnienie tego obowiązku ustala się na podstawie okazanej
przez adwokata polisy lub innego dokumentu ubezpieczenia, potwierdzającego zawarcie
umowy tego ubezpieczenia, wystawionego przez zakład ubezpieczeń.
4.
Minister Sprawiedliwości nadzoruje wykonywanie przez okręgowe rady adwokackie zadań
określonych w ust. 3. Dziekani okręgowych rad adwokackich obowiązani są do składania
Ministrowi Sprawiedliwości raz w roku, w terminie do dnia 15 marca, sprawozdań z kontroli
przeprowadzonych w poprzednim roku kalendarzowym.
Art. 8b.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości,
po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej oraz Polskiej Izby Ubezpieczeń,
określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres ubezpieczenia obowiązkowego,
o którym mowa w art. 8a, termin powstania obowiązku ubezpieczenia oraz minimalną sumę
gwarancyjną, biorąc w szczególności pod uwagę specyfikę wykonywanego zawodu oraz zakres
realizowanych zadań.
Art. 9.
1.
Organami adwokatury są: Krajowy Zjazd Adwokatury, Naczelna Rada Adwokacka, Wyższy
Sąd Dyscyplinarny, Rzecznik Dyscyplinarny Adwokatury oraz Wyższa Komisja Rewizyjna.
2.
Członkami organów adwokatury mogą być tylko adwokaci.
Art. 10.
Naczelna Rada Adwokacka, izby adwokackie i zespoły adwokackie mają osobowość prawną.
Art. 11.
1.
Wybory do organów adwokatury oraz organów izb adwokackich i zespołów adwokackich odbywają
się w głosowaniu tajnym przy nieograniczonej liczbie kandydatów.
2.
Kadencja organów adwokatury, organów izb adwokackich i zespołów adwokackich trwa cztery
lata, jednakże są one obowiązane działać do czasu ukonstytuowania się nowo wybranych
organów.
3.
W Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej i w prezydiach okręgowych rad adwokackich nie
można sprawować tej samej funkcji dłużej niż przez dwie następujące po sobie kadencje.
Ograniczenie to odnosi się także do kierowników zespołów adwokackich, z tym jednak
że w szczególnie uzasadnionych wypadkach zebranie zespołu może wybrać kierownika zespołu
na następną kadencję.
4.
Poszczególni członkowie organów, o których mowa w ust. 1, mogą być odwołani przed
upływem kadencji przez organ, który ich wybrał.
5.
Nie można łączyć mandatów ustawowych organów samorządu adwokackiego. Ograniczenie
to nie dotyczy kierownika zespołu adwokackiego.
Art. 12.
1.
Uchwały organów adwokatury, organów izb adwokackich i organów zespołów adwokackich,
dotyczące bezpośrednio poszczególnych osób, powinny zawierać uzasadnienia faktyczne
i prawne.
2.
Termin do wniesienia środków odwoławczych przewidzianych w ustawie wynosi czternaście
dni od dnia doręczenia orzeczenia lub uchwały.
Art. 13.
Naczelna Rada Adwokacka składa Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej coroczne sprawozdanie
z działalności adwokatury oraz przedstawia informacje problemowe.
Art. 13a.
Organy adwokatury oraz organy izb adwokackich przesyłają Ministrowi Sprawiedliwości
odpis każdej uchwały w terminie 21 dni od daty jej podjęcia.
Art. 14.
1.
Minister Sprawiedliwości zwraca się do Sądu Najwyższego o uchylenie sprzecznych z
prawem uchwał organów adwokatury i organów izb adwokackich w terminie 3 miesięcy od
dnia ich doręczenia. Jeżeli zaskarżona uchwała rażąco narusza prawo, termin ten wynosi
6 miesięcy.
2.
Sąd Najwyższy utrzymuje zaskarżoną uchwałę w mocy lub uchyla uchwałę i przekazuje
sprawę do ponownego rozpoznania właściwemu organowi adwokatury albo organowi izby
adwokackiej, ustalając wytyczne co do sposobu jej załatwienia. Skargę spóźnioną Sąd
Najwyższy pozostawia bez rozpoznania.
3.
Naczelna Rada Adwokacka, na wniosek Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, uchyla sprzeczną
z prawem uchwałę zgromadzenia izby, w terminie 6 miesięcy od daty jej doręczenia.
Art. 15.
Minister Sprawiedliwości może zwrócić się do Krajowego Zjazdu Adwokatury lub do Naczelnej
Rady Adwokackiej o podjęcie uchwały w określonej sprawie należącej do ich właściwości.
Uchwała Naczelnej Rady Adwokackiej powinna być podjęta w terminie jednego miesiąca.
Art. 16.
1.
Opłaty za czynności adwokackie ustala umowa z klientem.
2.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej i Krajowej
Rady Radców Prawnych, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłat za czynności
adwokackie przed organami wymiaru sprawiedliwości, stanowiących podstawę do zasądzenia
przez sądy kosztów zastępstwa prawnego i kosztów adwokackich, mając na względzie,
że ustalenie opłaty wyższej niż stawka minimalna, o której mowa w ust. 3, lecz nieprzekraczającej
sześciokrotności tej stawki, może być uzasadnione rodzajem i zawiłością sprawy oraz
niezbędnym nakładem pracy adwokata.
3.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej i Krajowej
Rady Radców Prawnych, określi, w drodze rozporządzenia, stawki minimalne za czynności
adwokackie, o których mowa w ust. 1, mając na względzie rodzaj i zawiłość sprawy oraz
wymagany nakład pracy adwokata.
Dział IA
Przetwarzanie danych osobowych
Art. 16a.
1.
Przepisy art. 15 ust. 1 i 3, art. 18 i art. 19 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku
z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz
uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) 2)Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018,
str. 2. stosuje się w zakresie, w jakim nie naruszają obowiązku zachowania przez adwokata
tajemnicy, o której mowa w art. 6.
2.
Przepisu art. 21 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia
27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych
osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy
95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) w przypadku danych osobowych pozyskanych przez adwokata w związku z udzielaniem pomocy
prawnej nie stosuje się.
Art. 16b.
Obowiązek zachowania tajemnicy, o której mowa w art. 6, nie ustaje, w przypadku gdy
z żądaniem ujawnienia informacji uzyskanych przez adwokata w związku z udzielaniem
pomocy prawnej występuje Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
Art. 16c.
1.
Okres przechowywania danych osobowych wynosi:
1)
5 lat od końca roku, w którym zakończyło się postępowanie, w którym dane osobowe zostały
zgromadzone - w przypadku danych osobowych przetwarzanych przez organy adwokatury
oraz organy izb adwokackich w zakresie niezbędnym do prawidłowej realizacji zadań
publicznych określonych w ustawie oraz danych osobowych przetwarzanych w ramach nadzoru
nad adwokaturą;
2)
10 lat od końca roku, w którym zakończyło się postępowanie, w którym dane osobowe
zostały zgromadzone - w przypadku danych osobowych przetwarzanych:
a)
w toku prowadzonych przez organy adwokatury oraz organy izb adwokackich postępowań:
-
-administracyjnych,
-
-w zakresie skarg i wniosków,
-
-innych przewidzianych przez ustawę lub wydane na podstawie ustawy akty prawne organów samorządu adwokackiego dotyczących adwokatów, aplikantów adwokackich lub osób ubiegających się o wpis na listę adwokatów lub listę aplikantów adwokackich, a także osób przystępujących do egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką i egzaminu adwokackiego,
b)
w ramach nadzoru nad postępowaniami, o których mowa w lit. a,
c)
przez adwokatów w ramach wykonywania zawodu;
3)
15 lat od końca roku, w którym zakończyło się postępowanie, w którym dane osobowe
zostały zgromadzone - w przypadku danych osobowych przetwarzanych w toku prowadzonych
przez organy adwokatury oraz organy izb adwokackich postępowań dyscyplinarnych wobec
adwokatów i aplikantów adwokackich oraz podczas wykonywania kompetencji nadzorczych
nad postępowaniami dyscyplinarnymi w sprawach adwokatów i aplikantów adwokackich.
2.
Po upływie okresów, o których mowa w ust. 1, w przypadku danych osobowych przetwarzanych
przez adwokatów w ramach wykonywania zawodu, dane osobowe ulegają usunięciu.
Dział II
Wykonywanie zawodu adwokata
Art. 17.
Zespół adwokacki jest jednostką organizacyjną adwokatury.
Art. 18.
1.
Członkiem zespołu adwokackiego może być tylko osoba wpisana na listę adwokatów.
2.
O przyjęciu do zespołu decyduje zebranie zespołu adwokackiego.
Art. 19.
(uchylony)
Art. 20.
(uchylony)
Art. 21.
1.
(uchylony)
2.
(uchylony)
3.
Adwokat świadczy pomoc prawną z urzędu w okręgu sądu rejonowego, w którym wyznaczył
swoją siedzibę zawodową. Przepis art. 71c stosuje się odpowiednio.
Art. 22.
(uchylony)
Art. 23.
Adwokat - członek zespołu ma prawo do:
1)
udziału w pracach i w dochodzie zespołu, z wyjątkiem okresu niezdolności do pracy
spowodowanej chorobą lub macierzyństwem;
2)
corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego.
Art. 243)Na podstawie art. 170 pkt 8 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. poz. 153), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., art. 24 utracił moc w zakresie uregulowanym przez tę ustawę..
1.
Adwokaci - członkowie zespołów i ich rodziny mają na równi z pracownikami prawo do
świadczeń z tytułu ubezpieczenia na wypadek choroby, macierzyństwa i ubezpieczenia
rodzinnego oraz z tytułu powszechnego zaopatrzenia emerytalnego pracowników i ich
rodzin, przy czym przy ustalaniu prawa do świadczeń i ich wysokości pracę w zespołach
traktuje się jako zatrudnienie, a otrzymywane wynagrodzenie - jako wynagrodzenie z
tytułu zatrudnienia.
2.
Zasiłek chorobowy dla adwokatów - członków zespołów jest wypłacany przez Zakład Ubezpieczeń
Społecznych począwszy od pierwszego dnia niezdolności do pracy.
3.
Składki na ubezpieczenie społeczne opłacają zespoły adwokackie, spółki jawne, partnerskie
lub komandytowe, o których mowa w art. 4a ust. 1. Adwokaci wykonujący zawód w kancelariach
adwokackich lub w spółkach cywilnych opłacają składki osobiście.
4.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa wysokość składek na ubezpieczenie
społeczne oraz zasady ustalania podstawy wymiaru tych składek i tryb ich opłacania.
5.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, po zasięgnięciu opinii Naczelnej
Rady Adwokackiej, w drodze rozporządzenia, określa:
1)
(uchylony)
2)
zasady i tryb zaliczania okresów wykonywania zawodu adwokackiego w kancelariach indywidualnych
przed dniem 1 stycznia 1966 r. - przy ustalaniu uprawnień emerytalnych.
6.
(uchylony)
Art. 25.
1.
Umowę z klientem zawiera kierownik zespołu adwokackiego w imieniu zespołu; pełnomocnictwa
klient udziela adwokatowi.
2.
Kierownik zespołu uwzględnia życzenia klienta co do wyboru adwokata, chyba że uzasadnione
względy uniemożliwiają temu adwokatowi udzielenie pomocy prawnej.
3.
W wypadku gdy adwokat prowadzący sprawę nie może wziąć osobiście udziału w rozprawie
lub wykonać osobiście poszczególnych czynności w sprawie, może on udzielić substytucji.
Art. 26.
Kierownik zespołu wyznacza z urzędu zastępcę dla adwokata niemającego możności prowadzenia
sprawy czasowo lub trwale albo skreślonego z listy adwokatów. Decyzja kierownika zespołu
stanowi upoważnienie dla adwokata do prowadzenia sprawy i powinna mieć formę pisemną.
Art. 27.
1.
Adwokat może wypowiedzieć pełnomocnictwo po uzyskaniu zgody kierownika zespołu.
2.
Adwokat, wypowiadając pełnomocnictwo, zawiadamia o tym zainteresowane organy; jest
także obowiązany jeszcze przez dwa tygodnie pełnić swe obowiązki, jeżeli nie nastąpiło
wcześniejsze objęcie sprawy przez innego adwokata lub zwolnienie ze strony klienta.
Art. 28.
1.
Adwokat może odmówić udzielenia pomocy prawnej tylko z ważnych powodów, o których
informuje zainteresowanego. Wątpliwości co do udzielenia lub odmowy udzielenia pomocy
prawnej rozstrzyga okręgowa rada adwokacka, a w wypadkach niecierpiących zwłoki -
dziekan.
2.
W sprawach, w których pomoc prawna ma z mocy przepisów prawa nastąpić z urzędu, zwolnić
adwokata od udzielenia tej pomocy może tylko organ, który go wyznaczył, chyba że przepis
szczególny stanowi inaczej.
Art. 29.
1.
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa albo jednostka
samorządu terytorialnego, jeżeli przepis szczególny tak stanowi.
2.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej, określi,
w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady ponoszenia kosztów, o których mowa w ust.
1, z uwzględnieniem sposobu ustalania tych kosztów, wydatków stanowiących podstawę
ich ustalania oraz maksymalnej wysokości opłat za udzieloną pomoc.
Art. 30.
Organami zespołu adwokackiego są:
1)
zebranie zespołu;
2)
kierownik zespołu;
3)
komisja rewizyjna w zespołach liczących więcej niż 12 członków, a w zespołach mniejszych,
jeżeli zostanie ona powołana uchwałą zebrania zespołu.
Art. 31.
1.
Do zakresu działania zebrania zespołu należy w szczególności:
1)
ocena pracy zawodowej członków zespołu i aplikantów adwokackich;
2)
wybór kierownika, a w miarę potrzeby także jego zastępcy;
3)
odwołanie kierownika lub jego zastępcy przed upływem kadencji;
4)
kontrola działalności kierownika zespołu, a zwłaszcza badanie i zatwierdzanie jego
sprawozdań;
5)
wybór komisji rewizyjnej;
6)
uchwalanie preliminarza dochodów i wydatków zespołu;
7)
przyjmowanie nowych członków, wypowiadanie członkostwa w zespole i wykluczanie z zespołu;
8)
podejmowanie uchwały w sprawie zmiany lokalu zespołu;
9)
podejmowanie uchwały w sprawie likwidacji zespołu.
2.
W ciągu miesiąca od daty doręczenia uchwał zespołu przewidzianych w ust. 1 pkt 2 okręgowa
rada adwokacka może zgłosić uzasadniony sprzeciw przeciwko wyborowi kierownika lub
zastępcy kierownika i zarządzić ponowne wybory w terminie miesięcznym. Sprzeciw dotyczący
tego samego adwokata może być zgłoszony tylko jeden raz.
Art. 32.
1.
Do ważności uchwały zebrania zespołu wymagana jest obecność co najmniej dwóch trzecich
ogólnej liczby członków zespołu, przy czym uchwały w sprawach wymienionych w art.
31 ust. 1 pkt 2, 3, 7 i 9 zapadają tylko większością co najmniej dwóch trzecich głosów
członków zespołu obecnych na zebraniu.
2.
Od uchwał zebrania zespołu służy odwołanie do okręgowej rady adwokackiej. Od uchwały
okręgowej rady adwokackiej odwołanie nie przysługuje.
Art. 33.
Okręgowa rada adwokacka uchyla lub zmienia uchwałę zebrania zespołu adwokackiego sprzeczną
z prawem.
Art. 34.
1.
Okręgowa rada adwokacka może odwołać kierownika zespołu lub jego zastępcę, jeżeli
zaniedbują lub naruszają swe obowiązki.
2.
W razie odwołania kierownika zespołu okręgowa rada adwokacka powierza czasowo wykonywanie
czynności kierownika jednemu z członków zespołu, któremu nie wolno odmówić przyjęcia
tych obowiązków.
3.
W wypadku określonym w ust. 2 wybory kierownika zespołu odbywają się w terminie wyznaczonym
przez okręgową radę adwokacką, nie później jednak niż w ciągu jednego miesiąca od
uprawomocnienia się uchwały odwołującej kierownika. Odwołanie wyłącza osobę, której
dotyczy, z ponownego wyboru.
Art. 35.
Rozwiązanie zespołu następuje na podstawie uchwały zebrania zespołu lub uchwały okręgowej
rady adwokackiej.
Art. 36.
Okręgowa rada adwokacka dokonuje wizytacji:
1)
zespołów adwokackich;
2)
kancelarii adwokackich;
3)
spółek z wyłącznym udziałem adwokatów;
4)
adwokatów w spółkach z udziałem adwokatów, radców prawnych i prawników zagranicznych
wpisanych na listę prawników zagranicznych;
5)
prawników zagranicznych wpisanych na listę prawników zagranicznych, prowadzoną przez
okręgową radę adwokacką.
Art. 37.
Przepisy działu niniejszego stosuje się odpowiednio do adwokatów wykonujących zawód
w kancelarii adwokackiej oraz w spółkach, o których mowa w art. 4a ust. 1.
Art. 37a.
1.
Adwokat wykonujący zawód w kancelarii adwokackiej oraz w spółkach, o których mowa
w art. 4a ust. 1, obowiązany jest zapewnić zastępstwo w przypadku urlopu lub innej
przemijającej przeszkody tak, aby prowadzone przez niego sprawy nie doznały uszczerbku.
2.
Dziekan wyznacza z urzędu zastępcę adwokata, o którym mowa w ust. 1, niemającego czasowo
lub trwale możliwości wykonywania zawodu, jak również w wypadku skreślenia z listy
adwokatów. Decyzja dziekana stanowi upoważnienie adwokata do prowadzenia spraw i powinna
mieć formę pisemną.
Art. 37b.
1.
Dane do składania podpisu elektronicznego na potrzeby elektronicznego postępowania
upominawczego są udzielane adwokatom po złożeniu stosownego wniosku za pośrednictwem
właściwej okręgowej rady adwokackiej.
2.
Dopuszcza się również komunikowanie się adwokata z sądem w elektronicznym postępowaniu
upominawczym przy wykorzystaniu kwalifikowanego podpisu elektronicznego.
3.
Wnioski adwokatów o udzielenie danych wskazanych w ust. 1 złożone do właściwej okręgowej
rady adwokackiej będą przesyłane właściwemu sądowi wraz z potwierdzeniem udziału (zrzeszenia)
adwokata we właściwej izbie adwokackiej. Osoby zamierzające komunikować się z sądem
w sposób wskazany w ust. 2 zawiadamiają o tym sąd za pośrednictwem właściwej okręgowej
rady adwokackiej, podając dane do weryfikacji podpisu elektronicznego.
4.
Informacje, o których mowa w ust. 3, właściwa okręgowa rada adwokacka przesyła sądowi
w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku.
Dział III
Izby adwokackie
Art. 38.
Izbę adwokacką stanowią adwokaci i aplikanci adwokaccy, mający siedzibę zawodową na
terenie izby, której zasięg terytorialny określa Naczelna Rada Adwokacka, biorąc pod
uwagę w szczególności podział terytorialny administracji sądowej.
Art. 39.
Organami izby adwokackiej są:
1)
zgromadzenie izby składające się z adwokatów wykonujących zawód oraz delegatów pozostałych
adwokatów;
2)
okręgowa rada adwokacka;
3)
sąd dyscyplinarny;
3a)
rzecznik dyscyplinarny;
4)
komisja rewizyjna.
Art. 40.
Do zakresu działania zgromadzenia izby adwokackiej należy:
1)
wybór delegatów na Krajowy Zjazd Adwokatury;
2)
wybór dziekana, prezesa sądu dyscyplinarnego, rzecznika dyscyplinarnego, przewodniczącego
komisji rewizyjnej oraz członków i zastępców członków okręgowej rady adwokackiej,
sądu dyscyplinarnego i komisji rewizyjnej;
3)
uchwalanie budżetu izby i ustalanie wysokości składek rocznych na potrzeby izby;
4)
5)
rozpatrywanie i zatwierdzanie corocznych sprawozdań z działalności okręgowej rady
adwokackiej;
6)
zatwierdzanie - po wysłuchaniu wniosków komisji rewizyjnej - zamknięć rachunkowych
i udzielanie okręgowej radzie adwokackiej absolutorium;
7)
podejmowanie innych uchwał.
Art. 41.
1.
Zwyczajne zgromadzenie izby - zwoływane przez okręgową radę adwokacką - odbywa się
raz do roku.
2.
Nadzwyczajne zgromadzenie zwołuje się na żądanie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej,
okręgowej rady adwokackiej, komisji rewizyjnej lub jednej trzeciej adwokatów członków
izby. Zgromadzenie zwołuje się w ciągu sześciu tygodni od zgłoszenia żądania.
Art. 42.
1.
Okręgowa rada adwokacka składa się z dziekana, pięciu do piętnastu członków i z dwóch
do czterech zastępców członków.
2.
Prezesowi sądu dyscyplinarnego i przewodniczącemu komisji rewizyjnej przysługuje prawo
do uczestnictwa w posiedzeniach okręgowej rady adwokackiej.
Art. 43.
1.
Okręgowa rada adwokacka wybiera ze swego grona jednego lub dwóch wicedziekanów, sekretarza,
w razie potrzeby zastępcę sekretarza, a także skarbnika, którzy łącznie z dziekanem
stanowią prezydium rady. Ponadto okręgowa rada adwokacka powołuje przewodniczącego
i członków zespołu wizytatorów.
2.
Prezydium przygotowuje posiedzenia rady.
Art. 44.
1.
Do zakresu działania okręgowej rady adwokackiej należą wszystkie sprawy adwokatury,
których załatwienia ustawa nie zastrzega organom adwokatury oraz innym organom izb
adwokackich, organom zespołów adwokackich lub organom państwowym.
2.
Do zakresu działania okręgowej rady adwokackiej należy występowanie do organów rejestrowych
lub ewidencyjnych z wnioskiem o wszczęcie postępowania o wykreślenie z rejestru lub
ewidencji podmiotu prowadzącego działalność w zakresie pomocy prawnej niezgodnie z
przepisami ustawy.
3.
Okręgowa rada adwokacka może zawiesić w czynnościach zawodowych, do czasu uiszczenia
należności, adwokata, który zalega - pomimo wezwania - z zapłatą składki dłużej niż
6 miesięcy.
Art. 45.
1.
Do ważności uchwały okręgowej rady adwokackiej wymagana jest obecność co najmniej
połowy członków, w tym dziekana lub wicedziekana.
2.
Uchwała okręgowej rady adwokackiej zapada większością głosów; w razie równości głosów
przeważa głos przewodniczącego.
3.
Uchwały w sprawach osobowych zapadają w głosowaniu tajnym. W razie równości głosów
rozstrzyga przewodniczący, który ujawnia swój głos.
Art. 46.
1.
Od uchwały okręgowej rady adwokackiej, podjętej w pierwszej instancji w sprawach indywidualnych,
służy zainteresowanemu odwołanie do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej.
2.
(uchylony)
Art. 47.
1.
(uchylony)
2.
(uchylony)
Art. 48.
1.
Dziekan reprezentuje okręgową radę adwokacką, kieruje jej pracami, przewodniczy na
jej posiedzeniu oraz wykonuje czynności przewidziane w niniejszej ustawie.
2.
Wicedziekan jest stałym zastępcą dziekana.
3.
Dziekan może udzielić adwokatowi lub aplikantowi adwokackiemu ostrzeżenia za dopuszczenie
się uchybienia mniejszej wagi. Decyzja dziekana podlega zaskarżeniu do okręgowej rady
adwokackiej.
4.
Inne decyzje dziekana podlegają zaskarżeniu w wypadkach przewidzianych w ustawie.
Art. 49.
1.
Okręgowa rada adwokacka prowadzi listy adwokatów i aplikantów adwokackich. Okręgowa
rada adwokacka udostępnia na swojej stronie internetowej informacje o wpisanych na
prowadzone przez nią listy adwokatach i aplikantach adwokackich, obejmujące imię i
nazwisko oraz numer wpisu na listę.
2.
Okręgowa rada adwokacka prowadzi listę prawników zagranicznych na zasadach określonych
w ustawie z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy
prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej.
3.
Okręgowa rada adwokacka prowadzi w systemie teleinformatycznym udostępnianym przez
Naczelną Radę Adwokacką listy, o których mowa w ust. 1 i 2. Okręgowa rada adwokacka
umożliwia Naczelnej Radzie Adwokackiej dostęp do tych list.
Art. 50.
Do zakresu działania sądu dyscyplinarnego należy wydawanie orzeczeń w sprawach dyscyplinarnych
członków izby.
Art. 51.
1.
Sąd dyscyplinarny składa się z prezesa, wiceprezesa, członków oraz zastępców członków.
2.
Sąd dyscyplinarny orzeka w kompletach składających się z trzech sędziów.
Art. 51a.
1.
Do zakresu działania rzecznika dyscyplinarnego należą czynności w postępowaniu dyscyplinarnym,
określone w ustawie i przepisach wydanych na jej podstawie.
2.
Rzecznik dyscyplinarny może wykonywać czynności przy pomocy swoich zastępców.
Art. 52.
Do zakresu działania komisji rewizyjnej należy kontrola działalności finansowej i
gospodarczej okręgowej rady adwokackiej oraz kontrola wykonywania uchwał zgromadzenia
izby.
Art. 53.
Komisja rewizyjna składa się z przewodniczącego, zastępcy przewodniczącego, trzech
do pięciu członków oraz dwóch zastępców członków.
Dział IV
Organy adwokatury
Rozdział 1
Krajowy Zjazd Adwokatury
Art. 54.
1.
Krajowy Zjazd Adwokatury stanowią delegaci wybrani w proporcji do liczby członków
izby, ustalonej przez Naczelną Radę Adwokacką, jednakże nie mniej niż sześciu delegatów
z każdej izby.
2.
W Krajowym Zjeździe uczestniczą, niebędący delegatami, członkowie Naczelnej Rady Adwokackiej
oraz dziekani okręgowych izb adwokackich.
Art. 55.
1.
Krajowy Zjazd Adwokatury odbywa się co cztery lata. Zjazd zwołuje Naczelna Rada Adwokacka.
Odbywa się on w ciągu trzech miesięcy od daty dokonania wyborów we wszystkich izbach
adwokackich.
2.
Nadzwyczajny Krajowy Zjazd może być zwołany na żądanie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej,
Wyższej Komisji Rewizyjnej, co najmniej jednej trzeciej członków Naczelnej Rady Adwokackiej
albo co najmniej jednej trzeciej okręgowych rad adwokackich.
Art. 56.
Do zakresu działania Krajowego Zjazdu Adwokatury należy w szczególności:
1)
wybór prezesa Naczelnej Rady Adwokackiej, prezesa Wyższego Sądu Dyscyplinarnego, Rzecznika
Dyscyplinarnego Adwokatury i przewodniczącego Wyższej Komisji Rewizyjnej;
2)
wybór - niebędących dziekanami - adwokatów wchodzących w skład Naczelnej Rady Adwokackiej;
3)
wybór członków i zastępców członków Wyższego Sądu Dyscyplinarnego i Wyższej Komisji
Rewizyjnej;
3a)
ustalanie liczby członków i zastępców członków Wyższego Sądu Dyscyplinarnego oraz
sądów dyscyplinarnych;
4)
rozpatrywanie i zatwierdzanie sprawozdań Naczelnej Rady Adwokackiej, Wyższego Sądu
Dyscyplinarnego i Wyższej Komisji Rewizyjnej oraz zatwierdzanie - po wysłuchaniu wniosków
Wyższej Komisji Rewizyjnej - zamknięć rachunkowych i udzielanie Naczelnej Radzie Adwokackiej
absolutorium;
5)
wytyczanie kierunków działania samorządu adwokackiego, a także ustalanie liczby izb
adwokackich;
6)
uchwalanie regulaminów dotyczących:
a)
trybu wyborów do organów adwokatury i organów izb adwokackich oraz działania tych
organów, z wyjątkiem regulaminów, o których mowa w art. 58 pkt 12 lit. i,
b)
(uchylona)
c)
(uchylona)
d)
trybu obrad Zjazdu;
7)
określanie podstawowych zasad tworzenia funduszów i gospodarowania majątkiem adwokatury.
Rozdział 2
Naczelna Rada Adwokacka
Art. 57.
1.
Naczelną Radę Adwokacką tworzą:
1)
prezes Naczelnej Rady Adwokackiej;
2)
adwokaci wybrani przez Krajowy Zjazd Adwokatury w liczbie odpowiadającej liczbie dziekanów
okręgowych rad adwokackich, nie więcej jednak niż ośmiu adwokatów z tej samej izby;
3)
dziekani okręgowych rad adwokackich.
2.
Siedzibą Naczelnej Rady Adwokackiej jest m.st. Warszawa.
Art. 58.
Do zakresu działania Naczelnej Rady Adwokackiej należy:
1)
reprezentowanie adwokatury;
1a)
uchylanie sprzecznych z prawem uchwał zgromadzenia izby;
2)
nadzór nad działalnością Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej;
3)
nadzór nad działalnością okręgowych rad adwokackich oraz nadzór nad kształceniem aplikantów
przez te rady;
4)
ustalanie zasięgu terytorialnego izb adwokackich oraz ich siedzib;
5)
ustalanie liczby członków oraz ich zastępców, organów poszczególnych izb adwokackich,
a także liczby stale urzędujących członków tych organów i zasad ich wynagradzania;
5a)
określanie zasad działania zastępców Rzecznika Dyscyplinarnego Adwokatury i zastępców
rzeczników dyscyplinarnych oraz trybu i sposobu ich wyboru;
5b)
określanie wysokości zryczałtowanych kosztów postępowania dyscyplinarnego;
6)
wydawanie opinii, o których mowa w art. 16 ust. 2 i 3;
7)
(uchylony)
8)
rozpoznawanie odwołań od uchwał okręgowych rad adwokackich;
9)
udzielanie opinii o projektach aktów prawodawczych oraz przedstawianie wniosków i
postulatów w zakresie tworzenia i stosowania prawa;
10)
rozporządzanie i zarząd majątkiem Naczelnej Rady Adwokackiej;
11)
uchwalanie budżetu Naczelnej Rady Adwokackiej i określanie udziału poszczególnych
izb adwokackich w pokrywaniu jej wydatków budżetowych;
11a)
uchwalanie zasad zwalniania aplikantów od ponoszenia w całości lub w części opłaty
rocznej, a także odraczania jej płatności lub rozkładania jej na raty;
12)
uchwalanie regulaminów dotyczących:
a)
zasad wyboru delegatów adwokatów, o których mowa w art. 39 pkt 1,
b5)Uznany za niezgodny z Konstytucją z dniem 31 grudnia 2006 r. w zakresie, w jakim pozbawił samorząd adwokacki wpływu na ustalanie zasad składania egzaminu adwokackiego, odpowiedniego do sprawowanej pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu adwokata, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, o którym mowa w odnośniku 1.)
zasad odbywania aplikacji adwokackiej,
c)
zasad funkcjonowania rad adwokackich,
d)
zakresu działania oraz zasad wynagradzania wizytatorów,
e)
(uchylona)
f)
wzorów pieczęci organów adwokatury,
g)
zasad tworzenia, organizowania, funkcjonowania i rozwiązywania zespołów adwokackich,
h)
zasad wykonywania zawodu indywidualnie lub w spółkach, o których mowa w art. 4a ust.
1,
i)
działania rzeczników dyscyplinarnych,
j)
k)
zasad współdziałania adwokata z prawnikiem zagranicznym reprezentującym klienta w
postępowaniu, w którym zgodnie z obowiązującymi przepisami wymagane jest, aby strona
była reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego,
l)
zasad wyznaczania adwokatów do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, o której mowa
w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie
obywatelskim oraz edukacji prawnej, i dokumentowania udzielonej nieodpłatnej pomocy prawnej,
m)
dopełnienia obowiązku zawodowego adwokatów w zakresie doskonalenia zawodowego i uprawnień
organów samorządu służących zapewnieniu przestrzegania tego obowiązku przez adwokatów;
13)
zawieszanie w sprawowaniu funkcji ze względu na naruszenie podstawowych obowiązków
poszczególnych członków organów izb adwokackich i organów zespołów adwokackich, z
wyjątkiem członków sądów dyscyplinarnych, oraz zwracanie się do właściwych organów
o ich odwołanie;
14)
wykonywanie zadań określonych w ustawie o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej
Polskiej;
15)
współdziałanie z Ministrem Sprawiedliwości w zakresie określonym w ustawie.
Art. 58a.
1.
Naczelna Rada Adwokacka zapewnia sądom, Ministrowi Sprawiedliwości, Prokuratorowi
Generalnemu, prokuratorom powszechnych i wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury 6)Zniesione na podstawie art. 31 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. - Przepisy wprowadzające
ustawę - Prawo o prokuraturze (Dz. U. poz. 178), która weszła w życie z dniem 4 marca
2016 r.; wszedł w życie z dniem 4 kwietnia 2016 r. oraz prokuratorom Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko
Narodowi Polskiemu dostęp do list, o których mowa w art. 49 ust. 1 i 2, za pośrednictwem
systemu teleinformatycznego, w zakresie imienia i nazwiska adwokata, aplikanta adwokackiego
lub prawnika zagranicznego, numeru PESEL, o ile adwokat, aplikant adwokacki lub prawnik
zagraniczny go posiada, daty uchwały o wpisie na listę i numeru wpisu na listę, daty
uchwały o skreśleniu z listy, informacji o zawieszeniu w czynnościach zawodowych,
w przypadku adwokatów i prawników zagranicznych - formy wykonywania zawodu i adresu
siedziby zawodowej, a w przypadku aplikantów adwokackich - informacji o prawie zastępowania
adwokata w zakresie określonym w art. 77 ust. 1 i 2.
2.
Naczelna Rada Adwokacka udostępnia na swojej stronie internetowej informacje o adwokatach,
aplikantach adwokackich i prawnikach zagranicznych obejmujące imię i nazwisko adwokata,
aplikanta adwokackiego lub prawnika zagranicznego oraz numer wpisu na listę.
3.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, minimalną funkcjonalność
oraz warunki organizacyjno-techniczne funkcjonowania systemu teleinformatycznego,
o którym mowa w ust. 1, uwzględniając zgodność z minimalnymi wymaganiami i sposobem
stwierdzania zgodności oprogramowania określonymi na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących
zadania publiczne oraz zapewnienie bezpieczeństwa danych, w tym ochronę przed nieuprawnionym ujawnieniem
i dostępem.
Art. 59.
1.
Naczelna Rada Adwokacka wybiera ze swego grona dwóch wiceprezesów, sekretarza, skarbnika,
zastępcę sekretarza oraz dwóch członków, którzy łącznie z prezesem stanowią Prezydium
Naczelnej Rady Adwokackiej. Prezydium jest organem wykonawczym Naczelnej Rady Adwokackiej.
2.
(uchylony)
3.
Prezydium sprawuje czynności należące do zakresu działania Naczelnej Rady Adwokackiej,
z wyjątkiem wymienionych w art. 58 pkt 1a, 2, 5a, 5b, 11 i 12.
Art. 60.
Naczelna Rada Adwokacka uchyla uchwały okręgowych rad adwokackich sprzeczne z prawem.
Art. 61.
Naczelna Rada Adwokacka może zwrócić się do okręgowej rady adwokackiej o podjęcie
uchwały w określonej sprawie należącej do zakresu jej działalności. Uchwała powinna
być podjęta nie później niż w ciągu jednego miesiąca.
Art. 62.
1.
Naczelna Rada Adwokacka powołuje spośród adwokatów Centralny Zespół Wizytatorów oraz
przewodniczącego Zespołu i jego zastępcę.
2.
Wizytatorzy sprawują kontrolę nad wykonywaniem przez zespoły adwokackie i adwokatów
przepisów niniejszej ustawy oraz innych przepisów dotyczących adwokatury.
Rozdział 3
Wyższy Sąd Dyscyplinarny
Art. 63.
1.
Wyższy Sąd Dyscyplinarny składa się z członków oraz zastępców członków.
2.
Członkowie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego wybierają spośród siebie jednego lub dwóch
wiceprezesów.
3.
Wyższy Sąd Dyscyplinarny w składzie trzech sędziów rozpoznaje jako instancja odwoławcza
sprawy rozpoznawane w pierwszej instancji przez sądy dyscyplinarne.
4.
Prezes Wyższego Sądu Dyscyplinarnego uczestniczy w posiedzeniach Naczelnej Rady Adwokackiej
oraz składa jej okresowe informacje o stanie spraw dyscyplinarnych.
Rozdział 3a
Rzecznik Dyscyplinarny Adwokatury
Art. 63a.
1.
Do zakresu działania Rzecznika Dyscyplinarnego Adwokatury należą czynności w postępowaniu
dyscyplinarnym, określone w ustawie i przepisach wydanych na jej podstawie.
2.
Rzecznik Dyscyplinarny Adwokatury może wykonywać czynności przy pomocy swoich zastępców.
Rozdział 4
Wyższa Komisja Rewizyjna
Art. 64.
1.
Wyższa Komisja Rewizyjna wykonuje kontrolę finansowej i gospodarczej działalności
Naczelnej Rady Adwokackiej oraz kontrolę wykonywania uchwał Krajowego Zjazdu Adwokatury.
2.
Wyższa Komisja Rewizyjna składa się z przewodniczącego, zastępcy przewodniczącego
i czterech członków oraz dwóch zastępców członków.
3.
Przewodniczący Wyższej Komisji Rewizyjnej informuje Naczelną Radę Adwokacką i jej
Prezydium o wynikach przeprowadzonych kontroli oraz ma prawo uczestniczyć w posiedzeniach
tych organów.
Dział V
Wpis na listę adwokatów
Art. 65.
Na listę adwokatów może być wpisany ten, kto:
1)
jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego
wykonywania zawodu adwokata;
2)
korzysta w pełni z praw publicznych oraz ma pełną zdolność do czynności prawnych;
3)
ukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł magistra
lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej;
4)
odbył w Rzeczypospolitej Polskiej aplikację adwokacką i złożył egzamin adwokacki,
z zastrzeżeniem art. 66 ust. 1 i 2.
Art. 66.
1.
Wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego nie stosuje
się do:
1)
profesorów i doktorów habilitowanych nauk prawnych;
2)
osób, które przez okres co najmniej 3 lat zajmowały stanowisko Prezesa Prokuratorii
Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, jej wiceprezesa lub radcy albo wykonywały zawód
komornika;
3)
osób, które zajmowały stanowisko sędziego, prokuratora lub wykonywały zawód radcy
prawnego albo notariusza;
3a)
osób, które zajmowały stanowisko asesora sądowego przez okres co najmniej 2 lat;
4)
osób, które zdały egzamin sędziowski lub prokuratorski po dniu 1 stycznia 1991 r.
lub egzamin notarialny po dniu 22 kwietnia 1991 r. oraz w okresie 5 lat przed złożeniem
wniosku o wpis na listę adwokatów, łącznie przez okres co najmniej 3 lat:
a)
zajmowały stanowisko asesora prokuratorskiego, referendarza sądowego, starszego referendarza
sądowego, aplikanta sądowego, aplikanta prokuratorskiego, asystenta prokuratora, asystenta
sędziego lub były zatrudnione w Sądzie Najwyższym, Trybunale Konstytucyjnym lub w
międzynarodowym organie sądowym, w szczególności w Trybunale Sprawiedliwości Unii
Europejskiej lub Europejskim Trybunale Praw Człowieka i wykonywały zadania odpowiadające
czynnościom asystenta sędziego lub
b)
wykonywały na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej wymagające wiedzy prawniczej
czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub
radcę prawnego w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej,
partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 4a ust. 1, lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej,
komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia
6 lipca 1982 r. o radcach prawnych , lub
c)
były zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej lub w państwowych jednostkach
organizacyjnych i wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane
z tworzeniem projektów ustaw, rozporządzeń lub aktów prawa miejscowego;
5)
osób, które posiadają stopień naukowy doktora nauk prawnych oraz w okresie 5 lat przed
złożeniem wniosku o wpis na listę adwokatów, łącznie przez okres co najmniej 3 lat:
a)
zajmowały stanowisko referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego, aplikanta
sądowego, aplikanta prokuratorskiego, asystenta sędziego, asystenta prokuratora lub
b)
wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem
pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy
cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej,
partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 4a ust. 1, lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej,
komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia
6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, lub
c)
były zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej lub w państwowych jednostkach
organizacyjnych i wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane
z tworzeniem projektów ustaw, rozporządzeń lub aktów prawa miejscowego, lub
d)
były zatrudnione w Trybunale Konstytucyjnym lub międzynarodowym organie sądowym, w
szczególności w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej lub Europejskim Trybunale
Praw Człowieka, i wykonywały zadania odpowiadające czynnościom asystenta sędziego.
2.
Do egzaminu adwokackiego składanego przed komisją, o której mowa w art. 78, bez odbycia
aplikacji adwokackiej, mogą przystąpić:
1)
doktorzy nauk prawnych;
2)
osoby, które przez okres co najmniej 4 lat w okresie nie dłuższym niż 6 lat przed
złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu były zatrudnione na stanowisku referendarza
sądowego, starszego referendarza sądowego, asystenta prokuratora, asystenta sędziego
lub były zatrudnione w Sądzie Najwyższym, Trybunale Konstytucyjnym lub w międzynarodowym
organie sądowym, w szczególności w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej lub
Europejskim Trybunale Praw Człowieka i wykonywały zadania odpowiadające czynnościom
asystenta sędziego;
3)
osoby, które po ukończeniu wyższych studiów prawniczych przez okres co najmniej 4
lat w okresie nie dłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu
wykonywały na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej wymagające wiedzy prawniczej
czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub
radcę prawnego w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej,
partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 4a ust. 1, lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej,
komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia
6 lipca 1982 r. o radcach prawnych;
4)
osoby, które po ukończeniu wyższych studiów prawniczych przez okres co najmniej 4
lat w okresie nie dłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu
były zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej i wykonywały wymagające wiedzy
prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej na rzecz
tych urzędów;
4a)
osoby, które po ukończeniu aplikacji legislacyjnej przez okres co najmniej 4 lat w
okresie nie dłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu
były zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej lub w państwowych jednostkach
organizacyjnych i wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane
z tworzeniem projektów ustaw, rozporządzeń lub aktów prawa miejscowego;
5)
osoby, które zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, notarialny lub komorniczy;
6)
osoby, które zajmują stanowisko radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej;
7)
osoby, które w terminie określonym w art. 69b nie złożyły wniosku o wpis na listę
adwokatów;
8)
osoby, o których mowa w art. 73 ust. 2.
3.
Osoby, o których mowa w ust. 2, muszą spełniać wymagania przewidziane w art. 65 pkt
1-3.
4.
W przypadku wykonywania pracy w niepełnym wymiarze okresy, o których mowa w ust. 1
pkt 4 i 5 oraz w ust. 2 pkt 2-4, podlegają proporcjonalnemu wydłużeniu.
5.
Do okresów, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5, w przypadku aplikacji sądowej pozaetatowej
lub aplikacji prokuratorskiej pozaetatowej, zalicza się proporcjonalnie okres trwania
tych aplikacji przyjmując, że za każdy miesiąc odbywania aplikacji zalicza się 1/4
miesiąca.
Art. 67.
(uchylony)
Art. 68.
1.
Wpis osoby, która uzyskała pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego, na listę adwokatów
następuje na jej wniosek, na podstawie uchwały okręgowej rady adwokackiej, właściwej
ze względu na miejsce odbycia aplikacji adwokackiej, a w przypadku osoby, o której
mowa w art. 66 ust. 2, ze względu na miejsce zamieszkania.
2.
Wpis na listę adwokatów osoby, o której mowa w art. 66 ust. 1, następuje na jej wniosek,
na podstawie uchwały okręgowej rady adwokackiej właściwej ze względu na miejsce złożenia
wniosku o wpis.
3.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 1 i 2, osoba ubiegająca się o wpis jest obowiązana
dołączyć:
1)
informację o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego opatrzoną datą nie wcześniejszą
niż miesiąc przed złożeniem wniosku;
2)
oświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach
organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów , albo informację, o której mowa w art. 7 ust. 3a tej ustawy, w przypadku osób urodzonych
przed dniem 1 sierpnia 1972 r.;
3)
umowy o pracę wraz z dokumentami określającymi zakres obowiązków lub zaświadczeniami
od pracodawcy określającymi zakres obowiązków, lub umowy cywilnoprawne wraz z oświadczeniem
o złożeniu deklaracji do właściwego urzędu skarbowego oraz zapłaceniu podatku wynikającego
z tytułu tych umów - w przypadku osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 4 i 5;
4)
dokument zaświadczający uzyskanie stopnia naukowego doktora nauk prawnych - w przypadku
osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5;
5)
zaświadczenie adwokata lub radcy prawnego, z którego wynikać będzie, że osoba ubiegająca
się o wpis wykonywała wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane
ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego - w przypadku osób,
o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 4 lit. b i pkt 5 lit. b;
6)
dokumenty zaświadczające co najmniej 3-letni okres zatrudnienia w urzędach organów
władzy publicznej lub w państwowych jednostkach organizacyjnych i wykonywania wymagających
wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych z tworzeniem projektów ustaw,
rozporządzeń lub aktów prawa miejscowego w przypadku osób, o których mowa w art. 66
ust. 1 pkt 4 lit. c i pkt 5 lit. c;
7)
dokument zaświadczający uzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminu sędziowskiego, prokuratorskiego
lub notarialnego.
4.
Okręgowa rada adwokacka może odmówić wpisu na listę adwokatów tylko wtedy, gdy wpis
narusza przepisy art. 65 pkt 1-3. Okręgowej radzie adwokackiej przysługuje prawo wglądu
do akt osobowych i dyscyplinarnych ubiegającego się o wpis.
5.
Okręgowa rada adwokacka podejmuje uchwałę w sprawie wpisu na listę adwokatów w terminie
30 dni od dnia złożenia wniosku o wpis.
6.
Od uchwały, o której mowa w ust. 5, służy odwołanie do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej
w terminie 14 dni od daty doręczenia uchwały.
6a.
Od uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej służy zainteresowanemu odwołanie do
Ministra Sprawiedliwości, zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego.
6b.
Od ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości zainteresowanemu oraz Prezydium Naczelnej
Rady Adwokackiej służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia
doręczenia decyzji.
7.
W wypadku niepodjęcia uchwały przez okręgową radę adwokacką w terminie 30 dni od złożenia
wniosku o wpis, lub niepodjęcia uchwały przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej
w terminie 30 dni od doręczenia odwołania, zainteresowanemu służy skarga do sądu administracyjnego.
Art. 69.
1.
Okręgowa rada adwokacka przesyła wraz z aktami osobowymi kandydata do Ministra Sprawiedliwości
w terminie 7 dni każdą uchwałę o wpisie na listę adwokatów, a w terminie 30 dni każdą
uchwałę o wpisie na listę aplikantów adwokackich. Okręgowa rada adwokacka w terminie
7 dni zawiadamia Ministra Sprawiedliwości o każdej uchwale o odmowie wpisu na listę
adwokatów, a w terminie 30 dni o każdej uchwale o odmowie wpisu na listę aplikantów
adwokackich.
2.
Jeżeli zawarty w aktach osobowych wniosek o wpis nie zawiera wszystkich wymaganych
informacji lub dokumentów, Minister Sprawiedliwości zwraca uchwałę wraz z aktami osobowymi
kandydata do właściwej okręgowej rady adwokackiej w celu uzupełnienia.
Art. 69a.
1.
Wpis na listę adwokatów lub aplikantów adwokackich uważa się za dokonany, jeżeli Minister
Sprawiedliwości nie podpisze sprzeciwu od wpisu w terminie 30 dni od dnia doręczenia
uchwały wraz z aktami osobowymi kandydata. W przypadku, o którym mowa w art. 69 ust.
2, bieg terminu liczy się wówczas od dnia ponownego doręczenia uchwały wraz z aktami
osobowymi. Minister Sprawiedliwości wyraża sprzeciw w formie decyzji administracyjnej.
2.
Decyzja Ministra Sprawiedliwości może być zaskarżona do sądu administracyjnego przez
zainteresowanego lub organ samorządu adwokackiego w terminie 30 dni od dnia doręczenia
tej decyzji.
3.
Niezwłocznie po dokonaniu wpisu na listę aplikantów adwokackich okręgowa rada adwokacka
wyznacza aplikantowi termin ślubowania. Przepis art. 5 stosuje się odpowiednio.
Art. 69b.
Uzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminu adwokackiego uprawnia do złożenia wniosku
o wpis na listę adwokatów w terminie 10 lat od dnia doręczenia uchwały o wyniku egzaminu
adwokackiego.
Art. 70.
Po uzyskaniu wpisu na listę adwokatów adwokat wyznacza swoją siedzibę zawodową i zawiadamia
o tym właściwą okręgową radę adwokacką nie później niż w terminie 30 dni przed dniem
wyznaczenia siedziby zawodowej.
Art. 71.
1.
Adwokat może przenieść swoją siedzibę zawodową w okręgu tej samej izby adwokackiej.
Adwokat zawiadamia o tym okręgową radę adwokacką nie później niż w terminie 30 dni
przed dniem rozpoczęcia działalności w nowej siedzibie. W zawiadomieniu adwokat podaje
miejsce nowej siedziby oraz datę rozpoczęcia w niej działalności zawodowej.
2.
Adwokat może przenieść się do innego zespołu adwokackiego w okręgu tej samej izby,
za zgodą tego zespołu.
Art. 71a.
1.
Adwokat może przenieść siedzibę zawodową do okręgu innej izby, z zastrzeżeniem ust.
2.
2.
Adwokat nie może przenieść siedziby zawodowej do okręgu innej izby, jeżeli wszczęto
przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne.
3.
Adwokat o przeniesieniu swojej siedziby zawodowej do okręgu innej izby zawiadamia
okręgową radę adwokacką właściwą dla izby adwokackiej, w której obrał siedzibę, oraz
okręgową radę adwokacką w okręgu izby adwokackiej, w której dotychczas był wpisany
na listę adwokatów.
4.
Zawiadomienia o przeniesieniu siedziby zawodowej do okręgu innej izby adwokat dokonuje
w formie pisemnej, nie później niż w terminie 30 dni przed dniem rozpoczęcia działalności
zawodowej w nowej siedzibie na terenie okręgu innej izby adwokackiej. W zawiadomieniu
tym adwokat podaje miejsce nowej siedziby oraz datę rozpoczęcia w niej działalności
zawodowej.
5.
Okręgowa rada adwokacka właściwa dla izby, do której adwokat przenosi siedzibę zawodową,
wpisuje adwokata na listę adwokatów w terminie 30 dni od dnia złożenia zawiadomienia
o przeniesieniu siedziby zawodowej do okręgu innej izby oraz zawiadamia w terminie
14 dni od dnia dokonania wpisu okręgową radę adwokacką izby, w której okręgu adwokat
poprzednio miał siedzibę zawodową, o dokonanym wpisie na listę adwokatów.
6.
Okręgowa rada adwokacka po otrzymaniu zawiadomienia o wpisie na listę adwokatów, o
którym mowa w ust. 5, skreśla adwokata z listy adwokatów oraz przekazuje jego akta
osobowe i dyscyplinarne okręgowej radzie adwokackiej właściwej ze względu na wpis
na listę adwokatów.
Art. 71b.
1.
Adwokat może mieć jedną siedzibę zawodową na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
z zastrzeżeniem art. 71c.
2.
Zmiana siedziby zawodowej przez adwokata, o której mowa w art. 71 ust. 1 lub w art.
71a ust. 1, nie może stanowić podstawy do wypowiedzenia przez adwokata stosunku pełnomocnictwa
oraz zwolnienia adwokata ze świadczenia w danej sprawie pomocy prawnej z urzędu, chyba
że zwolni adwokata od udzielania tej pomocy organ, który go wyznaczył.
3.
Siedzibę w państwie macierzystym prawnika z Unii Europejskiej, w rozumieniu ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej
w Rzeczypospolitej Polskiej, oraz osoby, o której mowa w art. 2a tej ustawy, nie uznaje się za siedzibę zawodową
w rozumieniu ust. 1.
Art. 71c.
W wypadku gdy na terenie właściwości sądu rejonowego żaden z adwokatów nie wyznaczył
swojej siedziby zawodowej, okręgowa rada adwokacka w terminie 30 dni od dnia wpłynięcia
zawiadomienia o zmianie siedziby lub podjęcia uchwały o skreśleniu z listy adwokatów
wyznacza w miejscowości będącej siedzibą danego sądu rejonowego dodatkową siedzibę
zawodową adwokatowi z terenu danej izby na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy.
Art. 71d.
W zawiadomieniu, o którym mowa w art. 70-71a, adwokat wskazuje adres i nazwę kancelarii
adwokackiej, zespołu adwokackiego lub spółki oraz wskazuje adres dla doręczeń. Adwokat
ma obowiązek niezwłocznie zawiadamiać okręgową radę adwokacką o każdej zmianie tych
danych. Pisma w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy wysłane na adres dla
doręczeń uznaje się za doręczone.
Dział VI
Skreślenie z listy adwokatów
Art. 72.
1.
Okręgowa rada adwokacka skreśla adwokata z listy w wypadku:
1)
śmierci;
2)
wystąpienia z adwokatury;
3)
przeniesienia siedziby zawodowej do innej izby adwokackiej;
4)
objęcia stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości, organach ścigania lub rozpoczęcia
wykonywania zawodu notariusza;
4a)
podjęcia zatrudnienia na stanowisku Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej
Polskiej, jej wiceprezesa, radcy lub referendarza;
5)
powołania do wojskowej służby zawodowej;
6)
(uchylony)
6a)
7)
utraty z mocy wyroku sądowego praw publicznych lub prawa wykonywania zawodu.
8)
(uchylony)
1a.
Adwokata skreśla się z listy adwokatów również w razie orzeczenia przez sąd dyscyplinarny
kary wydalenia z adwokatury.
2.
Okręgowa rada adwokacka może odmówić skreślenia z listy adwokatów z przyczyn wymienionych
w ust. 1 pkt 2 lub 3, jeżeli przeciwko adwokatowi toczy się postępowanie dyscyplinarne.
Art. 73.
1.
Osoba skreślona z listy adwokatów z przyczyn, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt
2, 4-5 i 7 oraz ust. 1a, podlega na swój wniosek ponownemu wpisowi na listę, jeżeli
spełnia wymagania określone w art. 65, z uwzględnieniem art. 82 ust. 2.
2.
Jeżeli osoba, o której mowa w ust. 1, przez co najmniej 10 lat nie wykonywała zawodu
podlega ponownemu wpisowi na listę adwokatów po złożeniu egzaminu adwokackiego. Obowiązku
złożenia egzaminu nie stosuje się do osób, o których mowa w art. 66 ust. 1.
Art. 74.
Okręgowa rada adwokacka może skreślić adwokata z listy adwokatów w związku z czynem
popełnionym przed wpisem na listę, jeżeli czyn ten nie był znany okręgowej radzie
adwokackiej w chwili wpisu, a stanowiłby przeszkodę do wpisu.
Dział VII
Aplikacja adwokacka
Art. 75.
1.
Nabór na aplikację adwokacką przeprowadza się w drodze egzaminu wstępnego na aplikację
adwokacką, zwanego dalej „egzaminem wstępnym”.
2.
Aplikantem adwokackim może być osoba, która spełnia warunki określone w art. 65 pkt
1-3 i uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu wstępnego.
3.
Wpis na listę aplikantów adwokackich następuje na podstawie uchwały okręgowej rady
adwokackiej właściwej ze względu na miejsce złożenia zgłoszenia, o którym mowa w art.
75c ust. 2. Uzyskanie przez kandydata pozytywnego wyniku z egzaminu wstępnego uprawnia
go do złożenia wniosku o wpis na listę aplikantów adwokackich w ciągu 2 lat od dnia
doręczenia uchwały o wyniku egzaminu wstępnego.
4.
Nie można odmówić wpisu osobie spełniającej warunki, o których mowa w ust. 2 i 3.
5.
Do aplikantów adwokackich oraz do postępowania o wpis na listę aplikantów adwokackich
przepisy art. 6-8, art. 68 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 oraz ust. 4 stosuje się odpowiednio.
6.
Okręgowa rada adwokacka podejmuje uchwałę w sprawie wpisu na listę aplikantów adwokackich
w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku.
7.
Od uchwały, o której mowa w ust. 6, służy odwołanie do prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej
w terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały.
8.
Od ostatecznej uchwały odmawiającej wpisu na listę aplikantów adwokackich zainteresowanemu
służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia uchwały.
9.
W przypadku niepodjęcia uchwały przez okręgową radę adwokacką w terminie 30 dni od
dnia złożenia wniosku o wpis na listę aplikantów adwokackich lub niepodjęcia uchwały
przez prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w terminie 30 dni od dnia doręczenia odwołania
zainteresowanemu służy skarga na bezczynność do sądu administracyjnego.
Art. 75a.
1.
Egzamin wstępny przeprowadzają komisje egzaminacyjne do spraw aplikacji adwokackiej
przy Ministrze Sprawiedliwości, powołane w drodze zarządzenia, zwane dalej „komisjami
kwalifikacyjnymi”. Właściwość komisji kwalifikacyjnej obejmuje obszar właściwości
jednej lub kilku okręgowych rad adwokackich.
1a.
Minister Sprawiedliwości, nie później niż 21 dni przed wyznaczonym terminem egzaminu
wstępnego, może powołać na obszarze właściwości okręgowej rady adwokackiej więcej
niż jedną komisję kwalifikacyjną do przeprowadzenia egzaminu, jeżeli przemawiają za
tym względy organizacyjne, a w szczególności duża liczba kandydatów przystępujących
do egzaminu. Przepisu art. 75e ust. 5 nie stosuje się.
2.
Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji kwalifikacyjnej.
3.
Egzamin wstępny polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta adwokackiego,
zwanego dalej „kandydatem”, z zakresu: materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego
i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń
społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego,
prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur,
samorządu adwokackiego, radcowskiego i innych organów ochrony prawnej działających
w Rzeczypospolitej Polskiej.
4.
Egzamin wstępny na aplikację adwokacką i radcowską przeprowadza się raz w roku w terminie
wskazanym przez Ministra Sprawiedliwości.
5.
W przypadku zaistnienia przeszkody uniemożliwiającej przeprowadzenie egzaminu wstępnego
przez daną komisję kwalifikacyjną w terminie, o którym mowa w ust. 4, Minister Sprawiedliwości
wyznacza dodatkowy termin przeprowadzenia egzaminu wstępnego przez tę komisję kwalifikacyjną,
o którym przewodniczący komisji kwalifikacyjnej zawiadamia kandydatów listem poleconym
oraz obwieszcza na tablicy ogłoszeń w siedzibie wyznaczonej okręgowej rady adwokackiej.
Przepisy art. 75b ust. 5 i ust. 7-11 stosuje się odpowiednio, z wyłączeniem terminu,
o którym mowa w ust. 9.
Art. 75b.
1.
Minister Sprawiedliwości powołuje każdego roku, w drodze zarządzenia, zespół do przygotowania
pytań testowych na egzamin wstępny dla kandydatów na aplikantów adwokackich i radcowskich,
zwany dalej „zespołem do przygotowania pytań testowych”.
2.
W skład zespołu do przygotowania pytań testowych wchodzi 9 osób, w tym 5 przedstawicieli
Ministra Sprawiedliwości, 2 przedstawicieli delegowanych przez Naczelną Radę Adwokacką
oraz 2 przedstawicieli delegowanych przez Krajową Radę Radców Prawnych.
3.
Przewodniczący zespołu do przygotowania pytań testowych, wyznaczony przez Ministra
Sprawiedliwości spośród jego przedstawicieli, kieruje pracami zespołu do przygotowania
pytań testowych.
4.
Obsługę administracyjno-biurową zespołu do przygotowania pytań testowych zapewnia
Minister Sprawiedliwości.
5.
Przewodniczącemu i członkom zespołu do przygotowania pytań testowych przysługuje wynagrodzenie.
6.
Nie później niż 90 dni przed terminem egzaminu wstępnego, przewodniczący zespołu do
przygotowania pytań testowych, podaje do publicznej wiadomości na stronie internetowej
Ministerstwa Sprawiedliwości oraz w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa
w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej , zwanym dalej „Biuletynem Informacji Publicznej”, ustalony przez zespół do przygotowania
pytań testowych i zatwierdzony przez Ministra Sprawiedliwości wykaz tytułów aktów
prawnych, według stanu prawnego obowiązującego w dniu ogłoszenia, z których wybrane
stanowią podstawę opracowania pytań testowych na egzamin wstępny.
7.
Zespół do przygotowania pytań testowych sporządza zestaw 150 pytań w formie testu
jednokrotnego wyboru na egzamin wstępny dla kandydatów na aplikantów adwokackich i
radcowskich wraz z wykazem prawidłowych odpowiedzi, w sposób uwzględniający konieczność
ich zabezpieczenia przed nieuprawnionym ujawnieniem. Zespół do przygotowania pytań
testowych zapewnia zgodność wykazu prawidłowych odpowiedzi z obowiązującym stanem
prawnym.
8.
Każda okręgowa rada adwokacka oraz rada okręgowej izby radców prawnych może zgłaszać
zespołowi do przygotowania pytań testowych, za pośrednictwem przewodniczącego zespołu
do przygotowania pytań testowych, propozycje pytań testowych wraz z wykazem prawidłowych
odpowiedzi.
9.
Sporządzony przez zespół do przygotowania pytań testowych zestaw pytań testowych oraz
wykaz prawidłowych odpowiedzi, przewodniczący zespołu do przygotowania pytań testowych
przekazuje Ministrowi Sprawiedliwości nie później niż 50 dni przed wyznaczonym terminem
egzaminu wstępnego. Minister Sprawiedliwości zapewnia wydrukowanie odpowiedniej liczby
egzemplarzy zestawu pytań testowych wraz z kartami odpowiedzi oraz ich doręczenie,
wraz z wykazem prawidłowych odpowiedzi zgodnym z obowiązującym stanem prawnym na dzień
egzaminu, poszczególnym komisjom kwalifikacyjnym w sposób uwzględniający konieczność
ich zabezpieczenia przed nieuprawnionym ujawnieniem.
10.
Członkowie zespołu do przygotowania pytań testowych są zobowiązani do przedstawienia
Ministrowi Sprawiedliwości pisemnego uzasadnienia prawidłowych odpowiedzi zgłoszonych
przez nich pytań testowych, w przypadku zaistnienia wątpliwości dotyczących treści
pytań testowych, a w szczególności w toku procedury odwoławczej od uchwały ustalającej
wynik egzaminu wstępnego.
118)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 9..
Do wydrukowania i doręczenia zestawów pytań testowych poszczególnym komisjom kwalifikacyjnym
nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych , jeżeli wartość zamówienia jest mniejsza niż kwoty określone w przepisach wydanych
na podstawie art. 11 ust. 8 tej ustawy.
119)W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. poz. 2020), która wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2021 r..
Do wydrukowania i doręczenia zestawów pytań testowych poszczególnym komisjom kwalifikacyjnym
nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych , jeżeli wartość zamówienia jest mniejsza niż progi unijne, o których mowa w art.
3 ust. 1 tej ustawy.
12.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej i Krajowej
Rady Radców Prawnych, określi, w drodze rozporządzenia:
1)
tryb i sposób działania zespołu do przygotowania pytań testowych,
2)
tryb i sposób ustalania wykazu tytułów aktów prawnych, o którym mowa w ust. 6,
3)
tryb i sposób zgłaszania propozycji pytań testowych i prawidłowych odpowiedzi, przygotowania,
przechowywania oraz przekazywania komisjom kwalifikacyjnym zestawu pytań testowych
wraz z kartą odpowiedzi i wykazu prawidłowych odpowiedzi na egzamin wstępny,
4)
tryb i sposób zapewnienia zgodności wykazu prawidłowych odpowiedzi z obowiązującym
stanem prawnym,
5)
tryb i sposób zapewnienia obsługi administracyjno-biurowej zespołu do przygotowania
pytań testowych
- uwzględniając konieczność prawidłowego i efektywnego przeprowadzenia naboru na aplikację,
w szczególności konieczność zapewnienia zgodności wykazu tytułów aktów prawnych z
zakresem przedmiotowym egzaminu wstępnego oraz konieczność zabezpieczenia pytań testowych
przed ich nieuprawnionym ujawnieniem, oraz
6)
wysokość wynagrodzenia przewodniczącego i członków zespołu, uwzględniając nakład ich
pracy i zakres obowiązków oraz liczbę kandydatów.
13.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, tryb i sposób udzielenia
zamówienia, o którym mowa w ust. 11, zapewniając zachowanie uczciwej konkurencji oraz
równe traktowanie wykonawców i mając na uwadze konieczność zabezpieczenia pytań testowych
przed ich nieuprawnionym ujawnieniem.
Art. 75c.
1.
Minister Sprawiedliwości zamieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej w terminie
do dnia 30 czerwca każdego roku ogłoszenie o egzaminie wstępnym, w którym podaje w
szczególności:
1)
termin złożenia zgłoszenia o przystąpieniu do egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką,
zwanego dalej „zgłoszeniem”;
2)
właściwość miejscową każdej z komisji kwalifikacyjnych i adres jej siedziby;
3)
termin przeprowadzenia egzaminu wstępnego;
4)
wysokość opłaty za egzamin wstępny, o której mowa w art. 75d ust. 1.
2.
Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, powinno zawierać:
1)
wniosek o dopuszczenie do egzaminu wstępnego;
2)
kwestionariusz osobowy;
3)
życiorys;
4)
kopię dokumentu potwierdzającego ukończenie wyższych studiów prawniczych w Rzeczypospolitej
Polskiej i uzyskanie tytułu magistra lub zagranicznych studiów prawniczych uznanych
w Rzeczypospolitej Polskiej, albo zaświadczenie o zdaniu egzaminu magisterskiego;
5)
(uchylony)
6)
oryginał dowodu uiszczenia opłaty za egzamin wstępny;
7)
3 zdjęcia zgodnie z wymaganiami obowiązującymi przy wydawaniu dowodów osobistych.
2a.
Zamiast dokumentów, o których mowa w ust. 2 pkt 4, można złożyć zaświadczenie, z którego
wynika, iż kandydat zdał wszystkie egzaminy i odbył praktyki przewidziane w planie
wyższych studiów prawniczych oraz ma wyznaczony termin egzaminu magisterskiego. Warunkiem
dopuszczenia do egzaminu wstępnego takiego kandydata jest złożenie przez niego w siedzibie
komisji kwalifikacyjnej nie później niż 7 dni przed terminem egzaminu wstępnego dokumentów,
o których mowa w ust. 2 pkt 4.
3.
Zgłoszenie powinno być złożone przez kandydata najpóźniej 45 dni przed dniem rozpoczęcia
egzaminu wstępnego do komisji kwalifikacyjnej. Termin do złożenia zgłoszenia nie podlega
przywróceniu.
4.
Jeżeli zgłoszenie nie spełnia wymagań formalnych określonych w ust. 2, przewodniczący
komisji kwalifikacyjnej wzywa kandydata listem poleconym do usunięcia braków w trybie
przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
5.
Jeżeli kandydat nie uzupełni braków formalnych zgłoszenia zgodnie z ust. 4 lub nie
spełni warunku, o którym mowa w ust. 2a, zgłoszenie pozostawia się bez rozpoznania.
O pozostawieniu zgłoszenia bez rozpoznania przewodniczący komisji kwalifikacyjnej
orzeka postanowieniem i zawiadamia kandydata listem poleconym za poświadczeniem odbioru.
Na postanowienie przysługuje zażalenie do Ministra Sprawiedliwości. Jeżeli zażalenie
jest uzasadnione, przewodniczący komisji kwalifikacyjnej może, nie przesyłając akt
Ministrowi Sprawiedliwości, uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę rozpoznać na
nowo.
6.
W wypadku nieuiszczenia przez kandydata opłaty za udział w egzaminie wstępnym, przewodniczący
komisji kwalifikacyjnej wzywa go w trybie określonym w ust. 4, do uiszczenia opłaty
w terminie 7 dni.
7.
Jeżeli kandydat pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 6, nie uiścił opłaty za udział
w egzaminie wstępnym, przewodniczący komisji kwalifikacyjnej wydaje postanowienie
o zwrocie zgłoszenia. Na postanowienie to przysługuje zażalenie do Ministra Sprawiedliwości.
8.
Jeżeli zgłoszenie zostało złożone po terminie, o którym mowa w ust. 3, przewodniczący
komisji kwalifikacyjnej wydaje decyzję odmawiającą dopuszczenia kandydata do udziału
w egzaminie wstępnym. Od decyzji tej przysługuje odwołanie do Ministra Sprawiedliwości.
9.
O terminie i miejscu przeprowadzenia egzaminu wstępnego przewodniczący komisji kwalifikacyjnej
zawiadamia kandydata, który został zakwalifikowany do udziału w egzaminie wstępnym,
listem poleconym za poświadczeniem odbioru, co najmniej 14 dni przed dniem rozpoczęcia
egzaminu wstępnego.
Art. 75d.
1.
Kandydat uiszcza opłatę za egzamin wstępny, która stanowi dochód budżetu państwa.
1a.
W przypadku wydania postanowienia o pozostawieniu zgłoszenia bez rozpoznania, wydania
decyzji odmawiającej dopuszczenia do udziału w egzaminie wstępnym albo złożenia nie
później niż 14 dni przed terminem egzaminu wstępnego pisemnego oświadczenia kandydata
o odstąpieniu od udziału w egzaminie wstępnym, dwie trzecie uiszczonej opłaty podlega
zwrotowi na pisemny wniosek kandydata złożony przewodniczącemu komisji kwalifikacyjnej
w terminie 30 dni od dnia złożenia tego wniosku.
2.
Minister Sprawiedliwości po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej określa,
w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty - nie wyższą niż równowartość minimalnego
wynagrodzenia za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę , zwanego dalej „minimalnym wynagrodzeniem” - uwzględniając konieczność prawidłowego
i efektywnego przeprowadzenia egzaminu wstępnego.
Art. 75e.
1.
Minister Sprawiedliwości powołuje komisje kwalifikacyjne spośród osób, których wiedza,
doświadczenie i autorytet dają rękojmię prawidłowego przebiegu egzaminu wstępnego.
2.
Komisja kwalifikacyjna składa się z siedmiu członków. W skład komisji kwalifikacyjnej
wchodzą:
1)
trzej przedstawiciele Ministra Sprawiedliwości; przedstawicielem Ministra Sprawiedliwości
może być także, po wyrażeniu zgody, sędzia albo sędzia w stanie spoczynku;
2)
dwaj przedstawiciele delegowani przez Naczelną Radę Adwokacką;
3)
jeden pracownik badawczy, badawczo-dydaktyczny lub dydaktyczny prowadzący działalność
naukową lub kształcenie w zakresie nauk prawnych w szkole wyższej w Rzeczypospolitej
Polskiej lub pracownik naukowy w instytucie naukowym Polskiej Akademii Nauk i posiadający
co najmniej stopień naukowy doktora habilitowanego z zakresu nauk prawnych;
4)
jeden prokurator będący prokuratorem powołanym co najmniej na stanowisko prokuratora
prokuratury okręgowej, również prokurator w stanie spoczynku.
3.
Osoby, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 3, nie mogą być adwokatami.
4.
Minister Sprawiedliwości wyznacza przewodniczącego komisji kwalifikacyjnej i jego
zastępcę spośród swoich przedstawicieli. Podczas nieobecności przewodniczącego zastępca
przewodniczącego jest upoważniony do podejmowania jego czynności.
4a.
Komisja kwalifikacyjna czuwa nad prawidłowym przebiegiem egzaminu wstępnego. Przewodniczący
komisji kwalifikacyjnej kieruje jej pracami i reprezentuje ją na zewnątrz.
5.
Kadencja komisji kwalifikacyjnej trwa 2 lata.
6.
Nieoddelegowanie przedstawicieli do pracy w komisji kwalifikacyjnej przez obowiązane
organy lub niestawiennictwo członka komisji kwalifikacyjnej nie wstrzymuje prac komisji
kwalifikacyjnej.
7.
Przewodniczącemu i członkom komisji kwalifikacyjnej przysługuje zwrot kosztów podróży
i noclegów na zasadach określonych w przepisach dotyczących należności przysługujących
pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej
z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju.
8.
Przewodniczącemu i członkowi komisji kwalifikacyjnej niebędącemu pracownikiem administracji
rządowej przysługuje wynagrodzenie za czynności związane z udziałem w komisji kwalifikacyjnej.
9.
Właściwa dla siedziby komisji kwalifikacyjnej okręgowa rada adwokacka zapewnia obsługę
administracyjną i techniczną działalności komisji kwalifikacyjnej, w tym przeprowadzanie
egzaminu wstępnego jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej.
10.
Ze środków przekazanych na zadanie zlecone, o którym mowa w ust. 9, właściwe rady
pokrywają koszty przeprowadzenia egzaminu wstępnego oraz wydatki związane z działalnością
komisji kwalifikacyjnej.
11.
Wydatki związane z działalnością komisji kwalifikacyjnej, w tym z przeprowadzaniem
egzaminu wstępnego, oraz wynagrodzenie przewodniczącego i członków komisji kwalifikacyjnej
pokrywane są z części budżetu państwa, która pozostaje w dyspozycji Ministra Sprawiedliwości.
12.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej, określi
w drodze rozporządzenia:
1)
tryb i termin zgłaszania kandydatów na członków komisji kwalifikacyjnej oraz powoływania
i odwoływania członków komisji kwalifikacyjnej,
2)
wysokość wynagrodzenia przewodniczącego i członków komisji kwalifikacyjnej, uwzględniając
liczbę osób, które złożyły zgłoszenie o przystąpienie do egzaminu wstępnego, zakres
i nakład ich pracy w zorganizowaniu i w przebiegu egzaminu wstępnego oraz tryb wypłacania
tego wynagrodzenia,
3)
szczegółowy tryb i sposób przeprowadzania egzaminu wstępnego, w szczególności:
a)
sposób działania komisji kwalifikacyjnej,
b)
sposób zorganizowania obsługi administracyjnej i technicznej komisji kwalifikacyjnej
przez okręgowe rady adwokackie, w tym przekazywania środków, sprawowania nadzoru nad
ich wydatkowaniem i rozliczania wydatków związanych z tą obsługą
- uwzględniając konieczność prawidłowego, terminowego i efektywnego przeprowadzenia
naboru na aplikację i przebiegu egzaminu wstępnego oraz zapewnienia zachowania bezstronności
pracy komisji kwalifikacyjnej.
Art. 75f.
1.
Członkostwo w komisji kwalifikacyjnej wygasa w przypadku śmierci członka komisji kwalifikacyjnej.
2.
Minister Sprawiedliwości odwołuje członka komisji kwalifikacyjnej w przypadku:
1)
złożenia rezygnacji;
2)
choroby trwale uniemożliwiającej sprawowanie przez niego funkcji członka komisji kwalifikacyjnej;
3)
niespełnienia warunków, o których mowa w art. 75e ust. 2;
4)
niewykonywania lub nienależytego wykonywania obowiązków, z tym że odwołanie członka
komisji kwalifikacyjnej, o którym mowa w art. 75e ust. 2 pkt 2, następuje za zgodą
Naczelnej Rady Adwokackiej;
5)
skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego.
3.
Minister Sprawiedliwości może odwołać członka komisji kwalifikacyjnej w wypadku wszczęcia
przeciwko niemu postępowania karnego w związku z podejrzeniem o popełnienie przez
niego przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego.
4.
Wygaśnięcie członkostwa lub odwołanie członka ze składu komisji kwalifikacyjnej w
czasie trwania postępowania wstępnego nie wstrzymuje prac komisji kwalifikacyjnej.
5.
W wypadku wygaśnięcia członkostwa lub odwołania członka komisji kwalifikacyjnej przed
upływem kadencji Minister Sprawiedliwości powołuje w terminie 7 dni nowego członka
na okres do końca kadencji.
6.
(uchylony)
Art. 75g.
1.
Z prac komisji kwalifikacyjnej na czas przeprowadzenia egzaminu wstępnego podlega
wyłączeniu członek komisji kwalifikacyjnej, jeżeli kandydat zakwalifikowany do egzaminu
wstępnego jest:
1)
jego małżonkiem;
2)
osobą pozostającą z nim w stosunku:
a)
pokrewieństwa albo powinowactwa do drugiego stopnia,
b)
przysposobienia;
3)
osobą pozostającą z nim we wspólnym pożyciu;
4)
osobą pozostającą wobec niego w stosunku osobistym innego rodzaju, który mógłby wywoływać
wątpliwości co do bezstronności członka komisji kwalifikacyjnej.
2.
Powody wyłączenia trwają pomimo ustania małżeństwa lub przysposobienia.
3.
Członkowie komisji kwalifikacyjnej przed rozpoczęciem egzaminu wstępnego składają
pisemne oświadczenia, iż nie pozostają z żadnym z kandydatów zakwalifikowanych do
egzaminu wstępnego w stosunku, o którym mowa w ust. 1.
4.
Podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy w oświadczeniu, o którym mowa w ust. 3, powoduje
odpowiedzialność na podstawie art. 233 § 1 Kodeksu karnego.
Art. 75h.
1.
Egzamin wstępny odbywa się w obecności co najmniej trzech członków komisji kwalifikacyjnej.
2.
Nieobecność kandydata podczas egzaminu wstępnego oraz stawienie się na egzamin wstępny
po jego rozpoczęciu, bez względu na przyczynę, uważa się za odstąpienie od udziału
w egzaminie wstępnym.
3.
Kandydaci podczas egzaminu wstępnego nie mogą korzystać z tekstów aktów prawnych,
komentarzy, orzecznictwa oraz innej pomocy, a także nie mogą posiadać urządzeń służących
do przekazu lub odbioru informacji.
4.
Przewodniczący komisji kwalifikacyjnej wyklucza z egzaminu wstępnego kandydata, który
podczas egzaminu wstępnego korzystał z pomocy innej osoby, posługiwał się niedozwolonymi
materiałami lub urządzeniami, pomagał pozostałym kandydatom lub w inny sposób zakłócał
przebieg egzaminu wstępnego.
5.
Wykluczenie, o którym mowa w ust. 4, następuje w drodze postanowienia, na które nie
przysługuje zażalenie.
6.
Postanowienie o wykluczeniu stanowi podstawę do wydania przez komisję kwalifikacyjną
uchwały o negatywnym wyniku z egzaminu wstępnego.
Art. 75i.
1.
Egzamin wstępny polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających
po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa, oraz z karty
odpowiedzi. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź, którą zaznacza na karcie odpowiedzi
stanowiącej integralną część testu. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje
1 punkt.
1a.
Wybór odpowiedzi polega na zakreśleniu na karcie odpowiedzi jednej z trzech propozycji
odpowiedzi (A albo B, albo C).
1b.
Zmiana zakreślonej odpowiedzi jest niedozwolona.
1c.
Wyłączną podstawę ustalenia wyniku kandydata stanowią odpowiedzi zakreślone na karcie
odpowiedzi.
1d.
Prawidłowość odpowiedzi ocenia się według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu
wstępnego.
2.
Test sprawdza komisja kwalifikacyjna w składzie, który przeprowadza egzamin wstępny.
3.
Pozytywny wynik z egzaminu wstępnego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co
najmniej 100 punktów.
4.
Z przebiegu egzaminu wstępnego sporządza się niezwłocznie protokół, który podpisują
członkowie komisji kwalifikacyjnej uczestniczący w egzaminie wstępnym. Członkowie
komisji kwalifikacyjnej mogą zgłaszać uwagi do protokołu.
5.
Przewodniczący komisji kwalifikacyjnej przesyła Ministrowi Sprawiedliwości protokół
w terminie 7 dni od dnia sporządzenia.
6.
Dokumentację związaną z przeprowadzeniem egzaminu wstępnego, po jego zakończeniu,
przewodniczący komisji kwalifikacyjnej przekazuje właściwej okręgowej radzie adwokackiej,
z czego sporządza się protokół. Kopię protokołu przewodniczący komisji kwalifikacyjnej
przekazuje Ministrowi Sprawiedliwości w terminie 7 dni od dnia sporządzenia.
Art. 75j.
1.
Po przeprowadzeniu egzaminu wstępnego komisja kwalifikacyjna ustala wynik kandydata
w drodze uchwały i doręcza odpis uchwały kandydatowi i Ministrowi Sprawiedliwości.
2.
Przewodniczący komisji kwalifikacyjnej niezwłocznie ogłasza wyniki egzaminu wstępnego.
3.
W terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały komisji kwalifikacyjnej ustalającej wynik
egzaminu wstępnego, kandydatowi służy odwołanie do Ministra Sprawiedliwości. Minister
Sprawiedliwości rozstrzyga odwołanie w drodze decyzji administracyjnej.
4.
Jeżeli w trakcie ponownego rozpoznania sprawy na skutek złożonego odwołania od uchwały,
o której mowa w ust. 1, zostanie stwierdzony błąd rachunkowy lub inna oczywista omyłka
pisarska zawarta w uchwale komisji kwalifikacyjnej, Minister Sprawiedliwości uchyla
uchwałę i przekazuje sprawę komisji kwalifikacyjnej do ponownego rozpoznania. Przepis
ten nie narusza art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
5.
Minister Sprawiedliwości zawiadamia o wynikach egzaminu wstępnego okręgowe rady adwokackie
i publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej imiona i nazwiska osób, które uzyskały
pozytywny wynik z egzaminu oraz imiona ich rodziców.
Art. 76.
1.
Aplikacja adwokacka rozpoczyna się dnia 1 stycznia każdego roku i trwa 3 lata. Celem
aplikacji adwokackiej jest przygotowanie aplikanta do należytego i samodzielnego wykonywania
zawodu adwokata, w szczególności wykształcenie umiejętności z zakresu zastępstwa procesowego,
sporządzania pism, umów i opinii oraz przyswojenie zasad wykonywania zawodu.
1a.
Aplikanci odbywają w trakcie aplikacji szkolenie z zakresu działania sądownictwa powszechnego
i prokuratury. Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej zawiera z Ministrem Sprawiedliwości
porozumienie w sprawie odbywania przez aplikantów szkolenia z zakresu działania sądownictwa
powszechnego i prokuratury, zgodnie z regulaminem aplikacji, w którym ustala się plan
szkolenia, mając na uwadze zarówno praktyczne, jak i teoretyczne zapoznanie aplikantów
ze sposobem funkcjonowania sądownictwa powszechnego i prokuratury, sposób jego odbywania
i czas trwania, a także wysokość wynagrodzenia za przeprowadzenie szkolenia.
2.
Aplikantowi, który odbył aplikację adwokacką, właściwa okręgowa rada adwokacka wydaje
niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia zakończenia aplikacji
adwokackiej, zaświadczenie o jej odbyciu.
3.
Szkolenie aplikantów adwokackich może być organizowane wspólnie z aplikantami radcowskimi.
4.
Aplikant adwokacki odbywa aplikację adwokacką pod kierunkiem patrona wyznaczonego
przez dziekana okręgowej rady adwokackiej.
5.
Zadaniem patrona jest przygotowanie aplikanta adwokackiego do wykonywania zawodu adwokata
w rozumieniu niniejszej ustawy.
Art. 76a.
1.
Patron może zatrudniać aplikanta na podstawie stosunku pracy.
2.
Pracownikowi wpisanemu na listę aplikantów adwokackich, który uzyskał zgodę pracodawcy
na odbywanie aplikacji adwokackiej, przysługuje zwolnienie od pracy w celu uczestniczenia
w obowiązkowych zajęciach szkoleniowych z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.
3.
Pracownikowi wpisanemu na listę aplikantów adwokackich, który nie uzyskał zgody pracodawcy
na odbywanie aplikacji adwokackiej, przysługuje zwolnienie od pracy w celu uczestniczenia
w obowiązkowych zajęciach szkoleniowych bez zachowania prawa do wynagrodzenia.
Art. 76b10)Uznany za niezgodny z Konstytucją z dniem 4 maja 2006 r. - rozumiany jako odnoszący się również do aplikantów adwokackich, którzy rozpoczęli odbywanie aplikacji przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1361) - na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, o którym mowa w odnośniku 1..
1.
Aplikacja adwokacka jest odpłatna.
2.
Szkolenie aplikantów adwokackich pokrywane jest z opłat wnoszonych przez aplikantów
do właściwej okręgowej rady adwokackiej.
3.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej, określa,
w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty rocznej, kierując się koniecznością zapewnienia
aplikantom właściwego poziomu wykształcenia, przy czym wysokość opłaty nie może być
wyższa niż sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia.
4.
Okręgowa rada adwokacka może zwolnić aplikanta adwokackiego od ponoszenia opłaty,
o której mowa w ust. 3, w całości lub w części, a także odroczyć jej płatność lub
rozłożyć ją na raty.
5.
W wypadku podjęcia uchwały o zwolnieniu aplikanta adwokackiego od ponoszenia opłaty
w całości lub w części koszty szkolenia tego aplikanta pokrywane są proporcjonalnie
do wysokości zwolnienia ze środków własnych właściwej okręgowej rady adwokackiej.
Art. 77.
1.
Po sześciu miesiącach aplikacji adwokackiej aplikant adwokacki może zastępować adwokata
przed sądami, organami ścigania, organami państwowymi, samorządowymi i innymi instytucjami,
z wyjątkiem Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego, Trybunału Konstytucyjnego
i Trybunału Stanu.
2.
Przez okres roku od daty zakończenia aplikacji wskazanej w zaświadczeniu o odbyciu
aplikacji adwokackiej aplikant adwokacki może zastępować adwokata, w zakresie, o którym
mowa w ust. 1. W przypadku podjęcia uchwały, o której mowa w art. 79a, wydłużającej
okres, o którym mowa w art. 79 ust. 1 pkt 4, aplikant adwokacki może zastępować adwokata
przez okres dwóch lat od daty zakończenia aplikacji wskazanej w zaświadczeniu o odbyciu
aplikacji adwokackiej.11)Zdanie drugie dodane przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy
- Prawo o adwokaturze oraz ustawy o radcach prawnych (Dz. U. poz. 1673), która weszła
w życie z dniem 17 września 2019 r.
3.
Aplikant radcowski może zastępować adwokata na takich samych zasadach jak radcę prawnego,
jeżeli adwokat jest wspólnikiem w spółce adwokacko-radcowskiej, z wyjątkiem spraw,
w których adwokat występuje w charakterze obrońcy w postępowaniu karnym i w postępowaniu
w sprawach o przestępstwa skarbowe.
4.
Uprawnienia, o których mowa w ust. 1, dotyczą również spraw objętych świadczeniem
pomocy prawnej z urzędu.
5.
Aplikant adwokacki może sporządzać i podpisywać pisma procesowe związane z występowaniem
adwokata przed sądami, organami ścigania i organami państwowymi, samorządowymi i innymi
instytucjami - z wyraźnego upoważnienia adwokata, z wyłączeniem apelacji, skargi kasacyjnej
i skargi konstytucyjnej.
Art. 77a.
1.
Minister Sprawiedliwości powołuje przed każdym egzaminem adwokackim, w drodze zarządzenia,
zespół do przygotowania zadań na egzamin adwokacki, zwany dalej „zespołem”.
2.
W skład zespołu wchodzą:
1)
czterej adwokaci delegowani przez Naczelną Radę Adwokacką,
2)
czterej przedstawiciele Ministra Sprawiedliwości
- których wiedza i doświadczenie dają rękojmię prawidłowego przygotowania egzaminu
adwokackiego.
3.
Pracami zespołu kieruje przewodniczący lub w przypadku jego nieobecności zastępca,
powołani przez Ministra Sprawiedliwości spośród osób, o których mowa w ust. 2 pkt
2.
4.
Obsługę administracyjno-biurową zespołu zapewnia Minister Sprawiedliwości. W ramach
obsługi administracyjno-biurowej zespołu Minister Sprawiedliwości uzgadnia z przewodniczącym
zespołu lub jego zastępcą terminarz pracy zespołu oraz zapewnia zespołowi miejsce
i odpowiednie warunki pracy.
5.
Przewodniczącemu i członkom zespołu przysługuje wynagrodzenie.
6.
(uchylony)
7.
(uchylony)
8.
Na każdą z części egzaminu adwokackiego zespół sporządza zadania wraz z opisami istotnych
zagadnień z zakresu prawa karnego, cywilnego lub rodzinnego, gospodarczego, administracyjnego
i zasad wykonywania zawodu.
9.
Okręgowa rada adwokacka może zgłaszać zespołowi, za pośrednictwem przewodniczącego
zespołu, propozycje zadań wraz z opisami istotnych zagadnień.
10.
Ostateczną treść zadań wraz z opisami istotnych zagadnień ustala zespół większością
głosów w obecności co najmniej 5 członków zespołu. W razie równej liczby głosów rozstrzyga
głos przewodniczącego zespołu.
1112)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 13..
Do wydrukowania i doręczenia zadań wraz z opisami istotnych zagadnień poszczególnym
komisjom egzaminacyjnym, o których mowa w art. 78 ust. 1, nie stosuje się przepisów
ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych, jeżeli wartość zamówienia jest mniejsza niż kwoty określone w przepisach wydanych
na podstawie art. 11 ust. 8 tej ustawy.
1113)W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 9..
Do wydrukowania i doręczenia zadań wraz z opisami istotnych zagadnień poszczególnym
komisjom egzaminacyjnym, o których mowa w art. 78 ust. 1, nie stosuje się przepisów
ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych, jeżeli wartość zamówienia jest mniejsza niż progi unijne, o których mowa w art.
3 ust. 1 tej ustawy.
12.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej, określi,
w drodze rozporządzenia:
1)
tryb i sposób działania zespołu,
2)
tryb i sposób zgłaszania propozycji zadań wraz z opisami istotnych zagadnień, ich
przygotowania, przechowywania oraz przekazywania komisjom egzaminacyjnym, o których
mowa w art. 78 ust. 1, zadań na egzamin adwokacki
- uwzględniając konieczność prawidłowego i efektywnego przeprowadzenia egzaminu adwokackiego,
w szczególności konieczność zabezpieczenia zadań przed ich nieuprawnionym ujawnieniem;
3)
wysokość wynagrodzenia przewodniczącego i członków zespołu, uwzględniając nakład ich
pracy i zakres obowiązków.
13.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, tryb i sposób udzielenia
zamówienia, o którym mowa w ust. 11, mając na uwadze konieczność zachowania zasad
uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców i zabezpieczenia zadań oraz
opisów istotnych zagadnień przed ich nieuprawnionym ujawnieniem.
Art. 77b.
Do egzaminu adwokackiego może przystąpić osoba, która odbyła aplikację adwokacką i
otrzymała zaświadczenie o jej odbyciu, oraz osoba, o której mowa w art. 66 ust. 2.
Art. 78.
1.
Egzamin adwokacki przeprowadzają komisje egzaminacyjne do przeprowadzenia egzaminu
adwokackiego, zwane dalej „komisjami egzaminacyjnymi”, w składzie 8 członków, powołane
na obszarze właściwości jednej lub kilku okręgowych rad adwokackich. Przepisy art.
75a ust. 1a oraz art. 75e ust. 5 stosuje się odpowiednio.
2.
Członków komisji egzaminacyjnych powołuje się spośród specjalistów z dziedzin prawa
objętych egzaminem, których wiedza i doświadczenie dają rękojmię prawidłowego przebiegu
egzaminu.
3.
W skład komisji egzaminacyjnych wchodzą 4 osoby wskazane przez Ministra Sprawiedliwości
i 4 osoby wskazane przez Naczelną Radę Adwokacką spośród adwokatów.
4.
Minister Sprawiedliwości powołuje, w drodze zarządzenia, komisje egzaminacyjne na
obszarze właściwości jednej lub kilku okręgowych rad adwokackich oraz wyznacza, po
zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej, przewodniczącego komisji egzaminacyjnej
i jego zastępcę.
5.
Komisja egzaminacyjna czuwa nad prawidłowym przebiegiem egzaminu adwokackiego. Przewodniczący
komisji egzaminacyjnej kieruje jej pracami i reprezentuje ją na zewnątrz.
6.
Do wygaśnięcia członkostwa lub odwołania członka komisji egzaminacyjnej przepisy art.
75f stosuje się odpowiednio.
7.
Członkowie komisji egzaminacyjnych składają oświadczenia, o których mowa w art. 75g
ust. 3, w terminie 7 dni od dnia upływu terminu do złożenia wniosku o dopuszczenie
do egzaminu adwokackiego. W przypadku wystąpienia okoliczności, o których mowa w art.
75g ust. 1, przewodniczący komisji egzaminacyjnej zawiadamia o tym niezwłocznie Ministra
Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości odwołuje członka komisji egzaminacyjnej
z przyczyn określonych w art. 75g ust. 1. Przepis art. 75g ust. 2 stosuje się.
8.
Egzamin adwokacki przeprowadza się raz w roku w terminie wyznaczonym przez Ministra
Sprawiedliwości w porozumieniu z Naczelną Radą Adwokacką.
9.
W przypadku zaistnienia przeszkody uniemożliwiającej przeprowadzenie egzaminu przez
komisję egzaminacyjną w terminie, o którym mowa w ust. 8, Minister Sprawiedliwości
po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej wyznacza dodatkowy termin przeprowadzenia
egzaminu przez tę komisję egzaminacyjną. Przewodniczący komisji egzaminacyjnej zawiadamia
zdających o dodatkowym terminie egzaminu listem poleconym za poświadczeniem odbioru
oraz obwieszcza na tablicy ogłoszeń w siedzibie wyznaczonej okręgowej rady adwokackiej.
Przepisy art. 77a ust. 5 i 8-11 stosuje się odpowiednio.
10.
Przewodniczącemu i członkom komisji egzaminacyjnej przysługuje zwrot kosztów podróży
i noclegów na zasadach określonych w przepisach dotyczących należności przysługujących
pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej
z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju.
11.
Przewodniczącemu i członkowi komisji egzaminacyjnej niebędącemu pracownikiem administracji
rządowej przysługuje wynagrodzenie za czynności związane z udziałem w komisji egzaminacyjnej.
12.
Właściwa dla siedziby komisji egzaminacyjnej okręgowa rada adwokacka zapewnia obsługę
administracyjną i techniczną działalności komisji egzaminacyjnej, w tym przeprowadzanie
egzaminu adwokackiego jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej.
13.
Ze środków przekazanych na zadanie zlecone, o którym mowa w ust. 12, właściwe rady
pokrywają koszty przeprowadzenia egzaminu adwokackiego oraz wydatki związane z działalnością
komisji egzaminacyjnej.
14.
Wydatki związane z działalnością komisji egzaminacyjnej, w tym z przeprowadzaniem
egzaminu adwokackiego, oraz wynagrodzenie przewodniczącego i członków komisji egzaminacyjnej
pokrywane są z części budżetu państwa, która pozostaje w dyspozycji Ministra Sprawiedliwości.
15.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej, określi
w drodze rozporządzenia:
1)
tryb i termin zgłaszania kandydatów na członków komisji egzaminacyjnych oraz powoływania
i odwoływania członków komisji egzaminacyjnych,
2)
rodzaj dokumentów, o których mowa w art. 78a ust. 4 pkt 3 i 5-9,
3)
wysokość wynagrodzenia przewodniczącego i członków komisji egzaminacyjnych, uwzględniając
liczbę osób przystępujących do egzaminu, zakres i nakład ich pracy w zorganizowaniu
i w przebiegu egzaminu adwokackiego oraz tryb wypłacania tego wynagrodzenia,
4)
szczegółowy tryb i sposób przeprowadzania egzaminu adwokackiego, w szczególności:
a)
sposób działania komisji egzaminacyjnych,
b)
czas trwania poszczególnych części egzaminu adwokackiego,
c)
sposób zorganizowania obsługi administracyjnej i technicznej komisji egzaminacyjnych
przez okręgowe rady adwokackie, w tym przekazywania środków, sprawowania nadzoru nad
ich wydatkowaniem i rozliczania wydatków związanych z tą obsługą
- uwzględniając konieczność prawidłowego, terminowego i efektywnego przeprowadzenia
egzaminu, zapewnienia zachowania bezstronności pracy komisji egzaminacyjnych oraz
konieczność uzyskania informacji niezbędnych do prawidłowego przeprowadzenia egzaminu
adwokackiego.
Art. 78a.
1.
Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Naczelną Radą Adwokacką zamieszcza w Biuletynie
Informacji Publicznej, nie później niż na 90 dni przed terminem egzaminu adwokackiego,
ogłoszenie o egzaminie adwokackim, w którym podaje w szczególności:
1)
termin złożenia wniosku o dopuszczenie do egzaminu adwokackiego, zwanego dalej „wnioskiem”;
2)
właściwość miejscową każdej z komisji egzaminacyjnych i adres jej siedziby;
3)
termin przeprowadzenia każdej części egzaminu adwokackiego;
4)
wysokość opłaty za egzamin adwokacki.
2.
Aplikanci adwokaccy składają wniosek do komisji egzaminacyjnej na obszarze właściwości
okręgowej rady adwokackiej, w której odbyli aplikację adwokacką. Osoby uprawnione
do przystąpienia do egzaminu adwokackiego bez odbycia aplikacji składają wniosek do
komisji egzaminacyjnej na obszarze właściwości okręgowej rady adwokackiej właściwej
ze względu na ich miejsce zamieszkania, a w przypadku braku miejsca zamieszkania na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do wybranej komisji egzaminacyjnej. Okręgowe
rady adwokackie, każdego roku, w terminie 7 dni od dnia zakończenia aplikacji adwokackiej,
przekazują właściwej terytorialnie komisji egzaminacyjnej oraz Ministrowi Sprawiedliwości
listę osób, które odbyły aplikację adwokacką.
3.
Osoby, które odbyły aplikację adwokacką, dołączają do wniosku zaświadczenie o odbyciu
aplikacji adwokackiej oraz oryginał dowodu uiszczenia opłaty za egzamin adwokacki.
4.
Osoby uprawnione do przystąpienia do egzaminu adwokackiego bez odbycia aplikacji dołączają
do wniosku odpowiednio:
1)
kwestionariusz osobowy;
2)
życiorys;
3)
dokument zaświadczający uzyskanie stopnia naukowego doktora nauk prawnych;
4)
kopię dokumentu potwierdzającego ukończenie wyższych studiów prawniczych w Rzeczypospolitej
Polskiej i uzyskanie tytułu magistra lub zagranicznych studiów prawniczych uznanych
w Rzeczypospolitej Polskiej;
5)
dokumenty zaświadczające co najmniej 4-letni okres zatrudnienia, o którym mowa w art.
66 ust. 2 pkt 2, na stanowiskach referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego,
asystenta prokuratora lub asystenta sędziego, a w przypadku osób, które były zatrudnione
w Sądzie Najwyższym, Trybunale Konstytucyjnym lub w międzynarodowym organie sądowym,
w szczególności w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej lub Europejskim Trybunale
Praw Człowieka i wykonywały zadania odpowiadające czynnościom asystenta sędziego -
również dokumenty określające zakres ich obowiązków;
6)
dokumenty zaświadczające co najmniej 4-letni okres wykonywania na podstawie umowy
o pracę lub umów cywilnoprawnych wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio
związanych ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego w kancelarii
adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej
lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 4a ust. 1, lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej,
komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia
6 lipca 1982 r. o radcach prawnych;
7)
dokumenty zaświadczające co najmniej 4-letni okres zatrudnienia w urzędach organów
władzy publicznej i wykonywania wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio
związanych ze świadczeniem pomocy prawnej na rzecz tych urzędów;
7a)
dokument zaświadczający o ukończeniu aplikacji legislacyjnej oraz dokumenty zaświadczające
co najmniej 4-letni okres zatrudnienia w urzędach organów władzy publicznej lub w
państwowych jednostkach organizacyjnych i wykonywania wymagających wiedzy prawniczej
czynności bezpośrednio związanych z tworzeniem projektów ustaw, rozporządzeń lub aktów
prawa miejscowego;
8)
dokument zaświadczający uzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminu sędziowskiego, prokuratorskiego,
notarialnego lub komorniczego;
9)
dokumenty potwierdzające zatrudnienie na stanowisku radcy Prokuratorii Generalnej
Rzeczypospolitej Polskiej;
10)
(uchylony)
11)
oryginał dowodu uiszczenia opłaty za egzamin adwokacki;
12)
3 zdjęcia zgodnie z wymaganiami obowiązującymi przy wydawaniu dowodów osobistych.
5.
Osoby, o których mowa w:
1)
ust. 3 - składają wniosek najpóźniej w terminie 21 dni,
2)
ust. 4 - składają wniosek najpóźniej w terminie 45 dni
- przed dniem rozpoczęcia egzaminu adwokackiego. Przepisy art. 75c ust. 4-9 stosuje
się odpowiednio.
Art. 78b.
1.
Kandydat uiszcza opłatę za egzamin adwokacki, która stanowi dochód budżetu państwa.
1a.
W przypadku wydania postanowienia o pozostawieniu zgłoszenia bez rozpoznania, wydania
decyzji odmawiającej dopuszczenia do udziału w egzaminie adwokackim albo złożenia
nie później niż 14 dni przed terminem egzaminu adwokackiego pisemnego oświadczenia
kandydata o odstąpieniu od udziału w egzaminie adwokackim, dwie trzecie uiszczonej
opłaty podlega zwrotowi na pisemny wniosek kandydata złożony przewodniczącemu komisji
egzaminacyjnej w terminie 30 dni od dnia złożenia tego wniosku.
2.
Minister Sprawiedliwości po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej określa,
w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty egzaminacyjnej - nie wyższą niż równowartość
minimalnego wynagrodzenia - uwzględniając konieczność prawidłowego i efektywnego przeprowadzenia
egzaminu adwokackiego.
Art. 78c.
1.
Pracownikowi przysługuje prawo do urlopu płatnego w wysokości 80% wynagrodzenia, w
wymiarze 30 dni kalendarzowych, na przygotowanie się do egzaminu adwokackiego. Z uprawnienia
tego można skorzystać tylko raz.
2.
Pracownikowi przysługuje zwolnienie od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia
w celu uczestniczenia w egzaminie wstępnym i adwokackim.
Art. 78d.
1.
Egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej
do egzaminu adwokackiego, zwanej dalej „zdającym”, do samodzielnego i należytego wykonywania
zawodu adwokata.
2.
Egzamin adwokacki składa się z pięciu części pisemnych.
3.
(uchylony)
4.
(uchylony)
5.
Pierwsza część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa
karnego, polegającego na przygotowaniu aktu oskarżenia albo apelacji, a w przypadku
uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w
oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu.
6.
Druga część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa cywilnego lub rodzinnego, polegającego na przygotowaniu pozwu lub wniosku albo apelacji, a
w przypadku uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii
prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu.
7.
Trzecia część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa gospodarczego,
polegającego na przygotowaniu umowy albo sporządzeniu pozwu, wniosku lub apelacji,
a w przypadku uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii
prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu.
8.
Czwarta część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa administracyjnego,
polegającego na przygotowaniu skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego lub skargi
kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w przypadku uznania, że jest brak
podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony
stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu.
8a.
Piąta część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu zasad wykonywania
zawodu lub zasad etyki polegającego na przygotowaniu opinii prawnej w oparciu o akta
lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu.
9.
(uchylony)
10.
Egzaminatorzy dokonują oceny każdej z części egzaminu adwokackiego z zastosowaniem
następującej skali ocen:
1)
oceny pozytywne:
a)
celująca (6),
b)
bardzo dobra (5),
c)
dobra (4),
d)
dostateczna (3);
2)
ocena negatywna - niedostateczna (2).
11.
Podczas egzaminu adwokackiego zdający nie może posiadać urządzeń służących do przekazu
lub odbioru informacji.
12.
W trakcie egzaminu adwokackiego zdający może korzystać z tekstów aktów prawnych i
komentarzy oraz orzecznictwa.
13.
Przepisy art. 75h ust. 1, 2 i 4-6 stosuje się odpowiednio.
Art. 78e.
1.
(uchylony)
2.
Oceny rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do czwartej egzaminu adwokackiego
dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy
praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród
wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie
wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji,
poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem
interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Oceny rozwiązania zadania
z części piątej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy
wyznaczeni przez przewodniczącego komisji egzaminacyjnej, jeden spośród wskazanych
przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką,
biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych
przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez
zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu publicznego.
3.
Każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza
pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu
komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące
prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu adwokackiego.
4.
Ostateczną ocenę z pracy pisemnej dotyczącej danego zadania z części egzaminu adwokackiego
stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów, przy czym:
1)
oceny pozytywne to:
a)
celująca - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 6,00,
b)
bardzo dobra - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 5,00 lub 5,50,
c)
dobra - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 4,00 lub 4,50,
d)
dostateczna - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 3,00 lub 3,50;
2)
ocena negatywna - niedostateczna - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi
2,00 lub 2,50.
5.
W przypadku gdy przynajmniej dwie oceny cząstkowe z prac pisemnych zdającego dotyczących
zadań z różnych części egzaminu adwokackiego są negatywne, a średnia arytmetyczna,
o której mowa w ust. 4, wskazuje na pozytywną ostateczną ocenę tych prac, komisja
egzaminacyjna:
1)
odstępuje od wystawienia ostatecznych ocen z tych prac oraz
2)
przekazuje komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, o której
mowa w art. 78h, prace pisemne zdającego oraz ich oceny cząstkowe, wraz z uzasadnieniami,
w celu ustalenia ostatecznych ocen tych prac.
6.
W przypadku, o którym mowa w ust. 5, komisja egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze
Sprawiedliwości stosuje odpowiednio przepisy art. 78f ust. 1 i 2 oraz art. 78h ust.
11.
Art. 78f.
1.
Pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu
adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną.
2.
Komisja egzaminacyjna podejmuje uchwałę o wyniku egzaminu adwokackiego większością
głosów w obecności wszystkich członków komisji egzaminacyjnej. Komisja egzaminacyjna
doręcza zdającemu uchwałę o wyniku egzaminu adwokackiego, a jej odpis przesyła Ministrowi
Sprawiedliwości, Prezesowi Naczelnej Rady Adwokackiej, właściwej okręgowej radzie
adwokackiej oraz dołącza do akt osobowych zdającego.
3.
Minister Sprawiedliwości publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej imiona i nazwiska
osób, które uzyskały pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego oraz imiona ich rodziców.
Art. 78g.
1.
Z przebiegu egzaminu adwokackiego sporządza się niezwłocznie protokół, który podpisują
członkowie komisji egzaminacyjnej uczestniczący w egzaminie adwokackim. Członkowie
komisji egzaminacyjnej mogą zgłaszać uwagi do protokołu.
2.
Dokumentację związaną z przeprowadzeniem egzaminu, po jego zakończeniu, przewodniczący
komisji egzaminacyjnej przekazuje właściwej okręgowej radzie adwokackiej, z czego
sporządza się protokół. Kopię protokołu z przebiegu egzaminu oraz kopię protokołu
z przekazania dokumentacji przewodniczący komisji egzaminacyjnej przekazuje Ministrowi
Sprawiedliwości w terminie 7 dni od dnia sporządzenia.
Art. 78h.
1.
Od uchwały o wyniku egzaminu adwokackiego zdającemu przysługuje odwołanie do komisji
egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w terminie 14 dni od dnia
otrzymania uchwały, o której mowa w art. 78f ust. 2.
2.
Minister Sprawiedliwości powołuje, w drodze zarządzenia, komisję egzaminacyjną II
stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, zwaną dalej „komisją odwoławczą”, w składzie
9 członków.
2a.
W przypadku, kiedy przemawiają za tym względy organizacyjne, a w szczególności duża
liczba odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, Minister Sprawiedliwości
może powołać więcej niż jedną komisję odwoławczą do rozpoznania odwołań od uchwał
o wynikach danego egzaminu adwokackiego, wskazując ich właściwość terytorialną. Przepisu
art. 75e ust. 5 nie stosuje się.
3.
Do składu komisji odwoławczej kandydatów na członków wskazują:
1)
Minister Sprawiedliwości - 5 członków, spośród których wyznacza przewodniczącego;
2)
Naczelna Rada Adwokacka - 4 członków - spośród osób, których wiedza i doświadczenie
dają rękojmię rzetelnego rozpoznania odwołań.
4.
Przewodniczącemu i członkom komisji odwoławczej za udział w jej pracach przysługuje
wynagrodzenie.
5.
Przepisy art. 75e ust. 5, 7 i 11, art. 75f ust. 1, ust. 2 pkt 1, 2, 4, 5, ust. 3 stosuje
się odpowiednio.
6.
W przypadku wygaśnięcia członkostwa w komisji odwoławczej lub odwołania członka z
komisji odwoławczej, Minister Sprawiedliwości niezwłocznie powołuje nowego członka
komisji odwoławczej. W przypadku członka, o którym mowa w ust. 3 pkt 2, Naczelna Rada
Adwokacka w terminie określonym przez Ministra Sprawiedliwości wskazuje nowego kandydata
na członka komisji odwoławczej.
7.
Członek komisji odwoławczej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie
z przyczyn wskazanych w art. 75g ust. 1. Przepis art. 75g ust. 2 stosuje się.
8.
Członkowie komisji odwoławczej przed przystąpieniem do rozpatrywania sprawy składają
pisemne oświadczenia, iż nie pozostają z osobą, której dotyczy sprawa, w stosunku,
o którym mowa w art. 75g ust. 1.
9.
Do zadań komisji odwoławczej należy rozpatrywanie odwołań od wyników egzaminu adwokackiego.
10.
Uchwały są podejmowane większością 2/3 głosów w obecności co najmniej połowy członków
komisji odwoławczej.
11.
Od uchwały komisji odwoławczej służy skarga do sądu administracyjnego.
12.
Do postępowania przed komisją odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
13.
Obsługę administracyjno-biurową komisji odwoławczej zapewnia Minister Sprawiedliwości.
14.
Minister Sprawiedliwości określi w drodze rozporządzenia:
1)
tryb i termin zgłaszania kandydatów na członków komisji odwoławczej,
2)
termin powołania komisji odwoławczej,
3)
wysokość wynagrodzenia przewodniczącego i członków komisji odwoławczej, uwzględniając
zakres i nakład ich pracy oraz tryb jego wypłacania,
4)
tryb i sposób działania komisji odwoławczej,
5)
sposób zapewnienia obsługi administracyjno-biurowej komisji odwoławczej
- uwzględniając konieczność prawidłowego i terminowego rozpoznawania odwołań oraz
zapewnienia zachowania bezstronności pracy członków komisji odwoławczej.
Art. 78i.
W przypadku nieuzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu adwokackiego, zdający może
przystępować do kolejnych egzaminów adwokackich, z tym że egzamin ten zdaje w całości.
Art. 79.
1.
Okręgowa rada adwokacka skreśla aplikanta adwokackiego z listy w wypadku:
1)
okoliczności wymienionych w art. 72 ust. 1 i art. 74;
2)
niezakończenia przez niego, bez usprawiedliwionej przyczyny, aplikacji adwokackiej
w terminie, o którym mowa w art. 76 ust. 1;
3)
wpisu na listę adwokatów;
4)
upływu roku od daty zakończenia aplikacji wskazanej w zaświadczeniu o odbyciu aplikacji
adwokackiej;
514)Dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 11.)
podjęcia uchwały, o której mowa w art. 79a, wydłużającej okres, o którym mowa w pkt
4, po upływie dwóch lat od daty zakończenia aplikacji wskazanej w zaświadczeniu o
odbyciu aplikacji adwokackiej.
1a.
Aplikanta adwokackiego skreśla się z listy aplikantów również w razie orzeczenia przez
sąd dyscyplinarny kary wydalenia z adwokatury.
2.
Okręgowa rada adwokacka może skreślić aplikanta adwokackiego z listy aplikantów adwokackich
w okresie pierwszych dwóch lat aplikacji, jeżeli stwierdzi jego nieprzydatność do
wykonywania zawodu adwokata.
3.
Do skreślenia aplikanta adwokackiego z listy aplikantów z przyczyn wskazanych w ust.
1 i 2 stosuje się odpowiednio przepisy art. 68 ust. 5, 6 i 7.
4.
Od uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w sprawie skreślenia z listy aplikantów
adwokackich służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia
uchwały.
Art. 79a15)Dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 11..
Okręgowa rada adwokacka może, w drodze uchwały, na wniosek aplikanta adwokackiego
złożony przed upływem roku od daty zakończenia aplikacji adwokackiej i na podstawie
przedstawionych dokumentów, wydłużyć okres, o którym mowa w art. 79 ust. 1 pkt 4,
o rok w przypadku wystąpienia następujących okoliczności uniemożliwiających przystąpienie
do egzaminu adwokackiego w najbliższym terminie po zakończeniu aplikacji adwokackiej:
1)
wystąpienia u tej aplikantki powikłań związanych z przebiegiem ciąży, trwających co
najmniej 30 dni, w okresie ostatnich 6 miesięcy trwania aplikacji adwokackiej lub
w okresie od jej zakończenia do dnia zakończenia egzaminu adwokackiego;
2)
choroby tego aplikanta powodującej niezdolność do pracy przez okres co najmniej 90
dni albo wymagającej hospitalizacji przez okres co najmniej 21 dni - w okresie ostatnich
6 miesięcy trwania aplikacji adwokackiej lub w okresie od jej zakończenia do dnia
zakończenia egzaminu adwokackiego;
3)
urodzenia przez tę aplikantkę dziecka w ostatnim roku aplikacji adwokackiej lub w
okresie od jej zakończenia do dnia zakończenia egzaminu adwokackiego albo gdy termin
porodu został ustalony na dzień przypadający nie później niż 3 miesiące od dnia zakończenia
egzaminu adwokackiego.
Dział VIII
Odpowiedzialność dyscyplinarna
Art. 80.
Adwokaci i aplikanci adwokaccy podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za postępowanie
sprzeczne z prawem, zasadami etyki lub godnością zawodu bądź za naruszenie swych obowiązków
zawodowych, a adwokaci również za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia,
o którym mowa w art. 8a ust. 1, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 8b.
Art. 81.
1.
Kary dyscyplinarne są następujące:
1)
upomnienie;
2)
nagana;
3)
kara pieniężna;
4)
zawieszenie w czynnościach zawodowych na czas od trzech miesięcy do pięciu lat;
5)
(uchylony)
6)
wydalenie z adwokatury.
2.
Obok kary nagany i kary pieniężnej można orzec dodatkowo zakaz wykonywania patronatu
na czas od roku do pięciu lat.
3.
Obok kary zawieszenia w czynnościach zawodowych orzeka się dodatkowo zakaz wykonywania
patronatu na czas od lat dwóch do lat dziesięciu.
3a.
Obok kary dyscyplinarnej można orzec dodatkowo obowiązek przeproszenia pokrzywdzonego.
Orzekając ten obowiązek, sąd dyscyplinarny określa sposób jego wykonania, odpowiedni
ze względu na okoliczności sprawy.
4.
Kara nagany oraz kara pieniężna pociąga za sobą utratę biernego prawa wyborczego do
organu samorządu adwokackiego na czas trzech lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.
5.
Kara zawieszenia w czynnościach zawodowych pociąga za sobą utratę biernego i czynnego
prawa wyborczego do organu samorządu adwokackiego na czas sześciu lat od dnia uprawomocnienia
się orzeczenia.
6.
Sąd dyscyplinarny może orzec podanie treści orzeczenia do publicznej wiadomości w
określony sposób, jeżeli uzna to za celowe ze względu na okoliczności sprawy, o ile
nie narusza to interesu pokrzywdzonego.
Art. 82.
1.
Karę pieniężną wymierza się w granicach od półtorakrotności do dwunastokrotności minimalnego
wynagrodzenia za pracę obowiązującego w dacie popełnienia przewinienia dyscyplinarnego.
Wpływy z kar pieniężnych okręgowa rada adwokacka przekazuje na cele adwokatury.
2.
Kara wydalenia z adwokatury pociąga za sobą skreślenie z listy adwokatów bez prawa
ubiegania się o ponowny wpis na listę adwokatów przez okres 10 lat od dnia uprawomocnienia
się orzeczenia kary wydalenia z adwokatury.
Art. 83.
1.
W stosunku do aplikantów adwokackich nie orzeka się kary pieniężnej.
2.
Przepisy o zawieszeniu adwokatów w czynnościach zawodowych stosuje się odpowiednio
do aplikantów adwokackich, przy czym czasu trwania zawieszenia nie zalicza się do
okresu obowiązkowej aplikacji adwokackiej.
3.
Kara wydalenia z adwokatury w stosunku do aplikantów adwokackich pociąga za sobą skreślenie
z listy aplikantów bez prawa ubiegania się o ponowny wpis na listę aplikantów adwokackich
lub o wpis na listę adwokatów przez okres 5 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia
kary wydalenia z adwokatury.
Art. 84.
1.
W razie jednoczesnego ukarania za kilka przewinień dyscyplinarnych, sąd dyscyplinarny
wymierza karę za poszczególne przewinienia, a następnie karę łączną.
2.
Przy orzekaniu kary łącznej stosuje się następujące zasady:
1)
w razie orzeczenia kary upomnienia i nagany wymierza się łączną karę nagany;
2)
kary upomnienia i nagany nie podlegają łączeniu z karą pieniężną;
3)
przy karach pieniężnych łączna kara pieniężna nie może przekraczać sumy tych kar i
nie może być niższa od najwyższej z orzeczonych kar pieniężnych;
4)
kara zawieszenia w czynnościach zawodowych nie podlega łączeniu z karami upomnienia,
nagany i karą pieniężną;
5)
przy orzeczonych za kilka przewinień karach rodzajowo różnych i karze wydalenia z
adwokatury wymierza się karę łączną wydalenia z adwokatury, a w wypadku orzeczonych
równocześnie kar pieniężnych karę tę orzeka się na zasadach przewidzianych w pkt 3.
3.
W przypadku, gdy obwiniony popełnił dwa lub więcej przewinień dyscyplinarnych, zanim
zapadło pierwsze, choćby nieprawomocne, orzeczenie co do któregokolwiek z nich, wydaje
się orzeczenie łączne, o ile orzeczone kary podlegają łączeniu według zasad przewidzianych
w ust. 2.
Art. 85.
1.
Jeżeli przewinienie dyscyplinarne jest mniejszej wagi albo w świetle okoliczności
sprawy będzie to wystarczającym środkiem dyscyplinującym adwokata lub aplikanta adwokackiego
bez potrzeby wymierzenia kary dyscyplinarnej, dziekan okręgowej rady adwokackiej,
na wniosek rzecznika dyscyplinarnego, może poprzestać na udzieleniu upomnienia dziekańskiego
adwokatowi lub aplikantowi adwokackiemu. Rzecznik dyscyplinarny może wystąpić z wnioskiem
po uprawomocnieniu się postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego
albo o umorzeniu tego postępowania.
2.
Udzielając upomnienia dziekańskiego, dziekan może jednocześnie zobowiązać adwokata
lub aplikanta adwokackiego do przeproszenia pokrzywdzonego lub do innego stosownego
postępowania.
3.
Adwokatowi lub aplikantowi adwokackiemu służy prawo odwołania od upomnienia dziekańskiego
do właściwego sądu dyscyplinarnego w terminie 7 dni od udzielenia upomnienia.
4.
Od postanowienia sądu dyscyplinarnego w sprawie odwołania, o którym mowa w ust. 3,
nie przysługuje środek zaskarżenia.
Art. 86.
Postępowanie dyscyplinarne toczy się niezależnie od postępowania karnego o ten sam
czyn, może być jednak zawieszone do czasu ukończenia postępowania karnego.
Art. 86a.
1.
Rzecznik dyscyplinarny prowadzi postępowanie z urzędu.
2.
Rozstrzygnięcia organów prowadzących postępowanie dyscyplinarne opierają się na ustaleniach
faktycznych. Dowody przeprowadza się na wniosek stron albo z urzędu.
Art. 87.
(uchylony)
Art. 88.
1.
Nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego, jeżeli od czasu popełnienia przewinienia
upłynęły trzy lata, a w przypadkach przewidzianych w art. 8 ust. 2 - rok.
2.
W razie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przed upływem terminu, o którym mowa
w ust. 1, karalność przewinienia dyscyplinarnego ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia
upłynęło pięć lat, a w przypadkach przewidzianych w art. 8 ust. 2 - trzy lata.
3.
Jeżeli czyn zawiera znamiona przestępstwa, przedawnienie dyscyplinarne następuje dopiero
z upływem okresu przedawnienia karalności przestępstwa.
Art. 88a.
1.
Orzeczenia i postanowienia kończące postępowanie dyscyplinarne z urzędu doręcza się
wraz z uzasadnieniem stronom oraz Ministrowi Sprawiedliwości.
2.
Uzasadnienia nie sporządza się z urzędu w sprawach, w których uwzględniono wniosek
rzecznika dyscyplinarnego o wydanie orzeczenia i wymierzenie uzgodnionej z obwinionym
kary dyscyplinarnej bez przeprowadzenia rozprawy oraz wniosek obwinionego o wydanie
orzeczenia i wymierzenie mu określonej kary dyscyplinarnej, ani w sprawach, w których
wymierzono karę upomnienia. Orzeczenie doręcza się z urzędu stronom oraz Ministrowi
Sprawiedliwości.
3.
W przypadkach, o których mowa w ust. 2, uzasadnienie sporządza i doręcza się na wniosek
strony lub Ministra Sprawiedliwości, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia
orzeczenia.
4.
Od orzeczeń i postanowień kończących postępowanie dyscyplinarne odwołanie przysługuje
stronom oraz Ministrowi Sprawiedliwości w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu
orzeczenia albo postanowienia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o terminie i sposobie
wniesienia odwołania.
Art. 89.
1.
Sąd dyscyplinarny jest w zakresie orzekania niezawisły.
2.
Sąd dyscyplinarny rozstrzyga samodzielnie nasuwające się zagadnienia prawne i orzeka
na mocy przekonania opartego na swobodnej ocenie całokształtu dowodów, uwzględniając
okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego.
Art. 90.
1.
Sąd dyscyplinarny wszczyna postępowanie na wniosek uprawnionego oskarżyciela.
216)Utracił moc z dniem 11 grudnia 2009 r. w części obejmującej zwrot „albo postępowania przed sądem dyscyplinarnym”, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 grudnia 2009 r. sygn. akt K 4/08 (Dz. U. poz. 1628)..
Minister Sprawiedliwości może polecić wszczęcie dochodzenia albo postępowania przed
sądem dyscyplinarnym przeciwko adwokatowi lub aplikantowi adwokackiemu.
2a.
W wypadku określonym w ust. 2 Ministrowi Sprawiedliwości przysługują prawa strony.
3.
Jeżeli adwokat świadczy w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim
Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze
Gospodarczym pomoc prawną na podstawie obowiązujących tam przepisów o świadczeniu
pomocy prawnej przez prawników z Unii Europejskiej, sąd dyscyplinarny, który wszczął
postępowanie dyscyplinarne, niezwłocznie zawiadamia o tym właściwy organ w tym państwie,
przesyłając temu organowi odpis wniosku, o którym mowa w ust. 1.
Art. 91.
1.
W sprawach dyscyplinarnych orzekają:
1)
sąd dyscyplinarny izby adwokackiej;
2)
Wyższy Sąd Dyscyplinarny.
2.
Sąd dyscyplinarny izby adwokackiej rozpoznaje wszystkie sprawy jako sąd pierwszej
instancji, z wyjątkiem spraw określonych w art. 85 ust. 3 oraz rozpoznawania odwołania
od postanowienia rzecznika dyscyplinarnego o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego
lub o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego.
3.
Wyższy Sąd Dyscyplinarny rozpoznaje:
1)
jako sąd drugiej instancji sprawy rozpoznawane w pierwszej instancji przez sądy dyscyplinarne
izb adwokackich;
2)
jako sąd pierwszej instancji sprawy dyscyplinarne członków Naczelnej Rady Adwokackiej
i okręgowych rad adwokackich;
3)
inne sprawy przewidziane przepisami ustawy.
4.
Sąd orzeka w składzie trzyosobowym. Odwołania od orzeczeń wydanych w trybie, o którym
mowa w ust. 3 pkt 2, rozpoznaje ten sam sąd w innym, pięcioosobowym składzie.
4a.
Sędziów powołanych do orzekania w sprawie wyznacza prezes sądu dyscyplinarnego, mając
na uwadze zapewnienie rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki oraz równomierne obciążenie
sprawami składów sądu.
5.
Orzeczenie z uzasadnieniem wydane przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny w drugiej instancji
doręcza się stronom, Ministrowi Sprawiedliwości oraz Naczelnej Radzie Adwokackiej.
Art. 91a.
1.
Od orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny w drugiej instancji przysługuje
stronom, Ministrowi Sprawiedliwości, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz Prezesowi
Naczelnej Rady Adwokackiej kasacja do Sądu Najwyższego.
2.
Orzeczenie, od którego służy kasacja podmiotom wymienionym w ust. 1, nie podlega wykonaniu
do czasu wniesienia kasacji lub bezskutecznego upływu terminu do jej wniesienia.
Art. 91b.
Kasacja może być wniesiona z powodu rażącego naruszenia prawa, jak również rażącej
niewspółmierności kary dyscyplinarnej.
Art. 91c.
Kasację wnosi się do Sądu Najwyższego za pośrednictwem Wyższego Sądu Dyscyplinarnego,
w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem.
Art. 91d.
1.
Od kasacji, o której mowa w art. 91a ust. 1, nie uiszcza się opłaty sądowej.
2.
Orzeczenie, od którego wniesiono kasację, nie podlega wykonaniu do czasu rozpoznania
kasacji.
3.
Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację na rozprawie w składzie trzech sędziów.
Art. 91e.
(uchylony)
Art. 92.
1.
Właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd dyscyplinarny izby adwokackiej, której obwiniony
jest członkiem w chwili wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.
2.
Jeżeli przewinienie objęte jedną sprawą popełniło dwóch lub więcej obwinionych wpisanych
na listę adwokatów lub aplikantów adwokackich w różnych izbach, właściwy jest sąd
dyscyplinarny, w którego okręgu popełniono przewinienie, a jeżeli miejsca tego ustalić
nie można - sąd dyscyplinarny izby, w której wszczęto najpierw postępowanie dyscyplinarne.
3.
Spory o właściwość miejscową, jeżeli ustalenie właściwości zgodnie z ust. 2 jest niemożliwe,
rozstrzyga Wyższy Sąd Dyscyplinarny.
4.
W razie gdy sąd właściwy nie może z powodu przeszkody rozpoznać sprawy lub podjąć
innej czynności albo gdy wymagają tego względy celowości, Wyższy Sąd Dyscyplinarny
wyznaczy inny sąd dyscyplinarny do rozpoznania sprawy.
Art. 93.
1.
Stronami w dochodzeniu są obwiniony i pokrzywdzony, a w postępowaniu przed sądem dyscyplinarnym
- oskarżyciel, obwiniony i pokrzywdzony.
2.
Oskarżycielami w postępowaniu przed sądem dyscyplinarnym izby adwokackiej są rzecznik
dyscyplinarny, a przed Wyższym Sądem Dyscyplinarnym - Rzecznik Dyscyplinarny Adwokatury,
a także ich zastępcy, wykonujący czynności zlecone przez rzeczników.
3.
Obwinionym jest adwokat lub aplikant adwokacki, co do którego wydano postanowienie
o przedstawieniu zarzutów.
4.
Pokrzywdzonym jest osoba, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone postępowaniem
adwokata lub aplikanta adwokackiego określonym w art. 80.
Art. 93a.
Rzecznik dyscyplinarny doręcza Ministrowi Sprawiedliwości odpisy postanowień o wszczęciu
dochodzenia oraz informuje Ministra Sprawiedliwości o wniesieniu do sądu dyscyplinarnego
wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego lub o skierowaniu wniosku do dziekana
okręgowej rady adwokackiej w trybie art. 85.
Art. 93b.
1.
W toku postępowania dyscyplinarnego, za zgodą adwokata lub aplikanta adwokackiego,
pisma mogą być doręczane także za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej.
W takim przypadku dowodem doręczenia jest potwierdzenie transmisji danych.
2.
Niestawiennictwo obwinionego lub jego obrońcy na rozprawę, posiedzenie lub na wezwanie
rzecznika dyscyplinarnego nie wstrzymuje rozpoznania sprawy lub przeprowadzenia czynności,
chyba że należycie usprawiedliwią oni swoją nieobecność, jednocześnie wnosząc o odroczenie
lub przerwanie rozprawy lub posiedzenia lub o nieprzeprowadzanie czynności przed rzecznikiem,
albo sąd dyscyplinarny lub rzecznik dyscyplinarny z ważnych przyczyn uzna ich obecność
za konieczną.
3.
W przypadku nieusprawiedliwionego niestawiennictwa obwinionego odpis postanowienia
o przedstawieniu zarzutów rzecznik dyscyplinarny doręcza mu na piśmie, co zastępuje
ogłoszenie.
4.
Orzeczenia wydanego pod nieobecność obwinionego lub jego obrońcy nie uważa się za
zaoczne.
5.
Należyte usprawiedliwienie niestawiennictwa obwinionego lub jego obrońcy na rozprawie
lub na wezwanie rzecznika dyscyplinarnego wymaga wskazania i uprawdopodobnienia wyjątkowych
przyczyn, zaś w przypadku choroby - przedstawienia zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego
niemożność stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie organu prowadzącego postępowanie.
Art. 94.
Obwiniony ma prawo do ustanowienia obrońcy, którym może być wyłącznie adwokat lub
radca prawny.
Art. 95.
1.
Sąd dyscyplinarny orzeka na rozprawie lub na posiedzeniu.
2.
Rozstrzygnięcia sądu dyscyplinarnego zapadają w formie orzeczeń lub postanowień. Orzeczenie
może być wydane jedynie na rozprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Art. 95a.
Rozprawa przed sądem dyscyplinarnym jest jawna, chyba że jawność rozprawy zagraża
ujawnieniu tajemnicy adwokackiej albo zachodzą inne wymagane przepisami prawa przyczyny
wyłączenia jawności.
Art. 95b.
Ministrowi Sprawiedliwości oraz osobom przez niego upoważnionym przysługuje w każdym
stadium postępowania prawo wglądu do akt i żądania informacji o wynikach postępowania
dyscyplinarnego, jak również prawo żądania prawomocnych orzeczeń dyscyplinarnych wraz
z aktami sprawy.
Art. 95c.
Postępowanie dyscyplinarne obejmuje:
1)
dochodzenie;
2)
postępowanie przed sądem dyscyplinarnym;
3)
postępowanie wykonawcze.
Art. 95d.
Sąd dyscyplinarny lub rzecznik dyscyplinarny może umorzyć postępowanie dyscyplinarne
w wypadkach mniejszej wagi.
Art. 95e.
1.
(uchylony)
2.
Karę za nieusprawiedliwione niestawiennictwo, za odmowę zeznań lub przyrzeczenia,
nakłada na świadka lub biegłego - na wniosek sądu dyscyplinarnego lub rzecznika dyscyplinarnego
- sąd rejonowy właściwy według miejsca zamieszkania świadka lub biegłego. Świadek
lub biegły nie podlega karze, jeżeli nie był uprzedzony o skutkach niestawiennictwa,
odmowy złożenia zeznań lub przyrzeczenia.
3.
Przymusowe sprowadzenie świadka zarządza - na wniosek sądu dyscyplinarnego lub rzecznika
dyscyplinarnego - właściwy sąd rejonowy.
Art. 95f.
(uchylony)
Art. 95g.
Cofnięcie odwołania przed rozpoczęciem rozprawy odwoławczej wiąże Wyższy Sąd Dyscyplinarny.
Art. 95h.
1.
Wyższy Sąd Dyscyplinarny rozpoznaje sprawę w granicach odwołania, bierze jednak z
urzędu pod rozwagę naruszenie prawa materialnego oraz rażące naruszenie przepisów
o postępowaniu.
2.
Orzeczenie podlega zmianie na korzyść obwinionego lub uchyleniu niezależnie od granic
odwołania, jeżeli jest ono oczywiście niesprawiedliwe.
Art. 95i.
Wyższy Sąd Dyscyplinarny może orzec na niekorzyść obwinionego tylko wtedy, gdy wniesiono
na jego niekorzyść środek odwoławczy.
Art. 95j.
1.
Adwokat lub aplikant adwokacki, przeciwko któremu toczy się postępowanie dyscyplinarne
lub karne, może być tymczasowo zawieszony w czynnościach zawodowych przez sąd dyscyplinarny
w szczególnie uzasadnionych okolicznościach sprawy. Postanowienie o tym zawieszeniu
wydaje sąd dyscyplinarny z urzędu bądź na wniosek stron.
1a.
Sąd dyscyplinarny orzeka o tymczasowym zawieszeniu w czynnościach zawodowych adwokata
lub aplikanta adwokackiego, w stosunku do którego w prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu
karnym zastosowano tymczasowe aresztowanie, w terminie 14 dni od daty powzięcia wiadomości
o tymczasowym aresztowaniu. Jeżeli w stosunku do tymczasowo aresztowanego adwokata
lub aplikanta adwokackiego nie wszczęto w chwili orzekania o tymczasowym aresztowaniu
postępowania dyscyplinarnego albo brak jest wniosku o tymczasowe zawieszenie, sąd
dyscyplinarny ogranicza tymczasowe zawieszenie do czasu trwania tymczasowego aresztowania.
2.
Postanowienie sądu dyscyplinarnego o tymczasowym zawieszeniu jest natychmiast wykonalne.
Na postanowienie to przysługuje zażalenie.
3.
Tymczasowo zawieszony może w każdym czasie składać wniosek o uchylenie postanowienia
o tymczasowym zawieszeniu. Na postanowienie w przedmiocie wniosku zażalenie przysługuje
tylko wtedy, gdy wniosek został złożony po upływie co najmniej trzech miesięcy od
dnia wydania postanowienia w przedmiocie tymczasowego zawieszenia.
4.
Tymczasowe zawieszenie uchyla się niezwłocznie, jeżeli ustaną przyczyny, wskutek których
zostało ono zastosowane, lub powstaną przyczyny uzasadniające jego uchylenie.
Art. 95k.
(uchylony)
Art. 95l.
1.
Koszty postępowania dyscyplinarnego mają charakter zryczałtowany.
2.
Koszty postępowania ponosi obwiniony w razie skazania, a w pozostałych wypadkach izba
adwokacka.
3.
Wysokość zryczałtowanych kosztów postępowania dyscyplinarnego określa, w drodze uchwały,
Naczelna Rada Adwokacka, mając na względzie przeciętne koszty postępowania.
Art. 95ł.
1.
Sąd dyscyplinarny niezwłocznie przesyła odpis prawomocnego orzeczenia właściwej okręgowej
radzie adwokackiej, Ministrowi Sprawiedliwości i Naczelnej Radzie Adwokackiej.
1a.
Wykonanie kar dyscyplinarnych należy do dziekana okręgowej rady adwokackiej.
1b.
Prawomocne orzeczenie w zakresie kary pieniężnej oraz kosztów postępowania stanowi
tytuł egzekucyjny w rozumieniu art. 777 Kodeksu postępowania cywilnego i po nadaniu mu klauzuli wykonalności przez sąd rejonowy właściwy ze względu na siedzibę
sądu dyscyplinarnego, który wydał to orzeczenie, podlega wykonaniu w drodze egzekucji
prowadzonej w trybie tej ustawy.
1c.
W postępowaniu egzekucyjnym, o którym mowa w ust. 1b, czynności przewidziane dla wierzyciela
podejmuje dziekan okręgowej rady adwokackiej tej izby, której ukarany był członkiem
w dacie uprawomocnienia się rozstrzygnięcia w zakresie kary pieniężnej oraz kosztów
postępowania dyscyplinarnego.
2.
Odpis prawomocnego orzeczenia o ukaraniu dyscyplinarnym i tymczasowym zawieszeniu
w czynnościach zawodowych dołącza się do akt osobowych.
3.
O tymczasowym zawieszeniu w czynnościach zawodowych oraz o karze dyscyplinarnej zawieszenia
w czynnościach zawodowych i wydalenia z adwokatury zawiadamia się:
1)
sądy,
2)
prokuratury,
3)
właściwe ze względu na charakter prowadzonych przez danego adwokata spraw organy administracji
rządowej i samorządu terytorialnego
- w okręgu izby adwokackiej, w której adwokat albo aplikant adwokacki jest wpisany
na listę, a w sprawie adwokata wykonującego zawód radcy prawnego - radę okręgowej
izby radców prawnych.
4.
Usunięcie wzmianki o ukaraniu dyscyplinarnym następuje z urzędu po upływie:
1)
3 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego orzekającego karę upomnienia,
karę nagany lub karę pieniężną,
2)
5 lat od odbycia kary zawieszenia w czynnościach zawodowych,
3)
15 lat w stosunku do adwokata albo 7 lat i 6 miesięcy w stosunku do aplikanta adwokackiego
od dnia uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego orzekającego karę wydalenia
z adwokatury
- jeżeli adwokat lub aplikant adwokacki nie zostanie w tym czasie ukarany lub nie
zostanie wszczęte przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne.
5.
(uchylony)
6.
Z chwilą zatarcia kary dyscyplinarnej dziekan okręgowej rady adwokackiej zarządza
wykreślenie wzmianki o ukaraniu dyscyplinarnym oraz usunięcie z akt osobowych dokumentów
dotyczących ukarania.
Art. 95m.
(uchylony)
Art. 95n.
W sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się
odpowiednio przepisy:
1)
Kodeksu postępowania karnego;
2)
rozdziałów I-III Kodeksu karnego.
Dział IX
Zmiany w przepisach obowiązujących oraz przepisy przejściowe i końcowe
Art. 96.
(pominięty)
Art. 97.
1.
Adwokaci i aplikanci adwokaccy, wpisani na listę w dniu wejścia w życie ustawy, są
adwokatami i aplikantami w rozumieniu prawa o adwokaturze.
2.
(pominięty)
Art. 98.
(uchylony)
Art. 99.
1.
Wymagań odbycia aplikacji adwokackiej nie stosuje się do osób, które po ukończeniu
wyższych studiów prawniczych zajmowały przez okres pięciu lat stanowisko radcy prawnego
w pełnym wymiarze zatrudnienia.
2.
Naczelna Rada Adwokacka w porozumieniu z samorządem radcowskim określa w regulaminie
zasady i tryb składania uzupełniającego egzaminu adwokackiego przez osoby wymienione
w ust. 1.
Art. 100.
(pominięty)
Art. 101.
1.
Traci moc ustawa z dnia 19 grudnia 1963 r. o ustroju adwokatury .
2.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy wymienionej w ust. 1
w zakresie, w jakim nie są sprzeczne z niniejszą ustawą, zachowują moc do czasu wejścia
w życie przepisów wydanych na podstawie niniejszej ustawy.
Art. 102.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 1982 r.
1)
Z dniem 31 grudnia 2006 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19
kwietnia 2006 r. sygn. akt K 6/06 (Dz. U. poz. 529).
2)
Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018,
str. 2.
3)
Na podstawie art. 170 pkt 8 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu
zdrowotnym (Dz. U. poz. 153), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., art.
24 utracił moc w zakresie uregulowanym przez tę ustawę.
4)
Z dniem 4 marca 2004 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego
2004 r. sygn. akt P 21/02 (Dz. U. poz. 303).
5)
Uznany za niezgodny z Konstytucją z dniem 31 grudnia 2006 r. w zakresie, w jakim pozbawił
samorząd adwokacki wpływu na ustalanie zasad składania egzaminu adwokackiego, odpowiedniego
do sprawowanej pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu adwokata, na podstawie wyroku
Trybunału Konstytucyjnego, o którym mowa w odnośniku 1.
6)
Zniesione na podstawie art. 31 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. - Przepisy wprowadzające
ustawę - Prawo o prokuraturze (Dz. U. poz. 178), która weszła w życie z dniem 4 marca
2016 r.; wszedł w życie z dniem 4 kwietnia 2016 r.
7)
Z dniem 15 maja 2007 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja
2007 r. sygn. akt K 2/07 (Dz. U. poz. 571).
8)
W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 9.
9)
W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Przepisy
wprowadzające ustawę - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. poz. 2020), która wejdzie
w życie z dniem 1 stycznia 2021 r.
10)
Uznany za niezgodny z Konstytucją z dniem 4 maja 2006 r. - rozumiany jako odnoszący
się również do aplikantów adwokackich, którzy rozpoczęli odbywanie aplikacji przed
dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o
adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1361) - na podstawie wyroku Trybunału
Konstytucyjnego, o którym mowa w odnośniku 1.
11)
Zdanie drugie dodane przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy
- Prawo o adwokaturze oraz ustawy o radcach prawnych (Dz. U. poz. 1673), która weszła
w życie z dniem 17 września 2019 r.
12)
W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 13.
13)
W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 9.
14)
Dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 11.
15)
Dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 11.
16)
Utracił moc z dniem 11 grudnia 2009 r. w części obejmującej zwrot „albo postępowania
przed sądem dyscyplinarnym”, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia
1 grudnia 2009 r. sygn. akt K 4/08 (Dz. U. poz. 1628).