Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 15 lipca 2020 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks karny
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny
- Część OGÓLNA
- Rozdział I - Zasady odpowiedzialności karnej
- Rozdział II - Formy popełnienia przestępstwa
- Rozdział III - Wyłączenie odpowiedzialności karnej
- Rozdział IV - Kary
- Rozdział V - Środki karne
- Rozdział Va - Przepadek i środki kompensacyjne
- Rozdział VI - Zasady wymiaru kary i środków karnych
- Rozdział VII - Powrót do przestępstwa
- Rozdział VIII - Środki związane z poddaniem sprawcy próbie
- Rozdział IX - Zbieg przestępstw oraz łączenie kar i środków karnych
- Rozdział X - Środki zabezpieczające
- Rozdział XI - Przedawnienie
- Rozdział XII - Zatarcie skazania
- Rozdział XIII - Odpowiedzialność za przestępstwa popełnione za granicą
- Rozdział XIV - Objaśnienie wyrażeń ustawowych
- Rozdział XV - Stosunek do ustaw szczególnych
- Część SZCZEGÓLNA
- Rozdział XVI - Przestępstwa przeciwko pokojowi, ludzkości oraz przestępstwa wojenne
- Rozdział XVII - Przestępstwa przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej
- Rozdział XVIII - Przestępstwa przeciwko obronności
- Rozdział XIX - Przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu
- Rozdział XX - Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu
- Rozdział XXI - Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji
- Rozdział XXII - Przestępstwa przeciwko środowisku
- Rozdział XXIII - Przestępstwa przeciwko wolności
- Rozdział XXIV - Przestępstwa przeciwko wolności sumienia i wyznania
- Rozdział XXV - Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności
- Rozdział XXVI - Przestępstwa przeciwko rodzinie i opiece
- Rozdział XXVII - Przestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnej
- Rozdział XXVIII - Przestępstwa przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową
- Rozdział XXIX - Przestępstwa przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego
- Rozdział XXX - Przestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwości
- Rozdział XXXI - Przestępstwa przeciwko wyborom i referendum
- Rozdział XXXII - Przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu
- Rozdział XXXIII - Przestępstwa przeciwko ochronie informacji
- Rozdział XXXIV - Przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów
- Rozdział XXXV - Przestępstwa przeciwko mieniu
- Rozdział XXXVI - Przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu i interesom majątkowym w obrocie cywilnoprawnym
- Rozdział XXXVII - Przestępstwa przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi
- Rozdział XXXVIII - Przepisy ogólne dotyczące żołnierzy
- Rozdział XXXIX - Przestępstwa przeciwko obowiązkowi pełnienia służby wojskowej
- Rozdział XL - Przestępstwa przeciwko zasadom dyscypliny wojskowej
- Rozdział XLI - Przestępstwa przeciwko zasadom postępowania z podwładnymi
- Rozdział XLII - Przestępstwa przeciwko zasadom obchodzenia się z uzbrojeniem i uzbrojonym sprzętem wojskowym
- Rozdział XLIII - Przestępstwa przeciwko zasadom pełnienia służby
- Rozdział XLIV - Przestępstwa przeciwko mieniu wojskowemu
- Część OGÓLNA
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 16 października 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz ustawy
- Kodeks postępowania cywilnego ,
2)
ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych
z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych
oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw ,
3)
ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych
w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 ,
4)
ustawą z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych
udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu
o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 14 lipca 2020 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 4 ustawy z dnia 16 października 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz
ustawy - Kodeks postępowania cywilnego , który stanowi:
„
Art. 4.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
2)
art. 101 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach
związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób
zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw , który stanowi:
„
Art. 101.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia:
1)
z wyjątkiem:
a)
art. 31, który wchodzi w życie z dniem 7 lipca 2020 r.,
b)
art. 8 pkt 4 w zakresie dodawanego art. 6 ust. 4 oraz art. 22 pkt 1-3, które wchodzą
w życie z dniem 1 stycznia 2021 r.,
c)
art. 27 pkt 7 w zakresie zmienianego art. 4065 § 5-7, który wchodzi w życie z dniem 3 września 2020 r.;
2)
z tym że:
a)
art. 1 pkt 14 w zakresie dodawanego art. 15h ust. 1 pkt 1 - z mocą od dnia 9 grudnia
2019 r.,
b)
art. 1 pkt 14 w zakresie dodawanego art. 15zb - z mocą od dnia 7 lutego 2020 r.,
c)
art. 1 pkt 17 w zakresie dodawanego art. 31x - z mocą od dnia 1 marca 2020 r.,
d)
art. 1 pkt 11, pkt 14 w zakresie dodawanych art. 15a-15d, art. 15h ust. 1 pkt 2, art.
15l i art. 15zc oraz pkt 17 w zakresie dodawanych art. 31e, art. 31f, art. 31j, art.
31m i art. 31zm - z mocą od dnia 8 marca 2020 r.,
e)
art. 1 pkt 14 w zakresie dodawanego art. 15f - z mocą od dnia 12 marca 2020 r.,
f)
art. 1 pkt 14 w zakresie dodawanego art. 15k - z mocą od dnia 13 marca 2020 r.,
g)
art. 89 - z mocą od dnia 15 marca 2020 r.,
h)
art. 1 pkt 3 lit. a-c oraz art. 66 - z mocą od dnia 26 marca 2020 r.
”
;
3)
art. 65 i art. 76 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie
działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 , które stanowią:
„
Art. 65.
1.
Przepis art. 304 § 2 ustawy zmienianej w art. 8 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą
ma zastosowanie do czynów popełnionych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy,
również wtedy gdy żądanie zapłaty dotyczy kosztów innych niż odsetki wynikających
z umowy, która została zawarta przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli
wysokość tych kosztów przekraczała poziom dozwolony w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych
z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych
oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw .
2.
Przepis art. 304 § 3 ustawy zmienianej w art. 8 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą
ma zastosowanie do czynów popełnionych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy,
również wtedy gdy żądanie zapłaty dotyczy odsetek wynikających z umowy, która została
zawarta przed dniem wejścia w życie ustawy, jeżeli wysokość tych odsetek przekraczała
poziom dozwolony w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych
z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych
oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw .
”
„
Art. 76.
Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 1, art. 2, art. 8, art. 46 pkt 47 w zakresie dodawanego art. 31zzg, oraz art.
63-65, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
2)
art. 7 w zakresie art. 12a ust. 4, art. 27 w zakresie art. 72a ust. 1, oraz art. 30
w zakresie 139b ust. 1, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 30
kwietnia 2020 r.;
3)
art. 10:
a)
pkt 1 i 2, które wchodzą w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia,
b)
pkt 3, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2021 r.;
4)
art. 14 pkt 1-7 i 12, które wchodzą w życie z dniem 21 grudnia 2020 r.;
5)
art. 9, art. 16, art. 18 oraz art. 72, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2020 r.;
6)
art. 29 pkt 7, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 13 marca 2020 r.;
7)
art. 33, który wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem pkt
1 w zakresie art. 4b ust. 5, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2021 r.;
8)
art. 46:
a)
pkt 1 i 2, które wchodzą w życie z dniem 25 maja 2020 r.,
b)
pkt 3:
-
-w zakresie art. 4d, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 kwietnia 2020 r.,
-
-w zakresie art. 4e, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 8 marca 2020 r.,
c)
pkt 19, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 maja 2020 r.,
d)
pkt 31, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 kwietnia 2020 r.,
e)
pkt 36, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 7 marca 2020 r.;
9)
art. 58, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 kwietnia 2020 r.;
10)
art. 59, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 18 kwietnia 2020 r.
”
;
4)
art. 81 i art. 103 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania
kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o
uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 , które stanowią:
„
Art. 81.
1.
Przepisy rozdziału IX ustawy zmienianej w art. 38, w brzmieniu dotychczasowym, stosuje
się do kar prawomocnie orzeczonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
2.
Przepisy rozdziału IX ustawy zmienianej w art. 38, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.
3.
W przypadku orzeczenia kary łącznej na zasadach wskazanych w ust. 1, do określenia
właściwości sądu stosuje się przepis art. 569 § 1 ustawy zmienianej w art. 39, w brzmieniu
dotychczasowym.
”
„
Art. 103.
Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 50, art. 58 i art. 89, które wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia;
2)
art. 70 pkt 1 i art. 76, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2021 r.;
3)
art. 75, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z mocą od
dnia 14 listopada 2019 r.;
4)
art. 77:
a)
pkt 3 lit. a, b i e, pkt 4 lit. a-c oraz pkt 5 i 10, które wchodzą w życie z dniem
następującym po dniu ogłoszenia, z mocą od dnia 25 maja 2020 r.,
b)
pkt 34-36, które wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia,
c)
pkt 58 w zakresie art. 31q ust. 8, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu
ogłoszenia, z mocą od dnia 1 kwietnia 2020 r.,
d)
pkt 27 i 60, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z mocą
od dnia 31 marca 2020 r.;
5)
art. 77 pkt 24 i art. 93, które wchodzą w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny
Część OGÓLNA
Rozdział I
Zasady odpowiedzialności karnej
Art. 1.
§ 1.
Odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto popełnia czyn zabroniony pod groźbą
kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia.
§ 2.
Nie stanowi przestępstwa czyn zabroniony, którego społeczna szkodliwość jest znikoma.
§ 3.
Nie popełnia przestępstwa sprawca czynu zabronionego, jeżeli nie można mu przypisać
winy w czasie czynu.
Art. 2.
Odpowiedzialności karnej za przestępstwo skutkowe popełnione przez zaniechanie podlega
ten tylko, na kim ciążył prawny, szczególny obowiązek zapobiegnięcia skutkowi.
Art. 3.
Kary oraz inne środki przewidziane w tym kodeksie stosuje się z uwzględnieniem zasad
humanitaryzmu, w szczególności z poszanowaniem godności człowieka.
Art. 4.
§ 1.
Jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa,
stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio,
jeżeli jest względniejsza dla sprawcy.
§ 2.
Jeżeli według nowej ustawy za czyn objęty wyrokiem nie można orzec kary w wysokości
kary orzeczonej, wymierzoną karę obniża się do wysokości najsurowszej kary możliwej
do orzeczenia na podstawie nowej ustawy.
§ 3.
Jeżeli według nowej ustawy czyn objęty wyrokiem nie jest już zagrożony karą pozbawienia
wolności, wymierzoną karę pozbawienia wolności podlegającą wykonaniu zamienia się
na grzywnę albo karę ograniczenia wolności, przyjmując że jeden miesiąc pozbawienia
wolności równa się 60 stawkom dziennym grzywny albo 2 miesiącom ograniczenia wolności.
§ 4.
Jeżeli według nowej ustawy czyn objęty wyrokiem nie jest już zabroniony pod groźbą
kary, skazanie ulega zatarciu z mocy prawa.
Art. 5.
Ustawę karną polską stosuje się do sprawcy, który popełnił czyn zabroniony na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, jak również na polskim statku wodnym lub powietrznym, chyba
że umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, stanowi inaczej.
Art. 6.
§ 1.
Czyn zabroniony uważa się za popełniony w czasie, w którym sprawca działał lub zaniechał
działania, do którego był obowiązany.
§ 2.
Czyn zabroniony uważa się za popełniony w miejscu, w którym sprawca działał lub zaniechał
działania, do którego był obowiązany, albo gdzie skutek stanowiący znamię czynu zabronionego
nastąpił lub według zamiaru sprawcy miał nastąpić.
Art. 7.
§ 1.
Przestępstwo jest zbrodnią albo występkiem.
§ 2.
Zbrodnią jest czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy
od lat 3 albo karą surowszą.
§ 3.
Występkiem jest czyn zabroniony zagrożony grzywną powyżej 30 stawek dziennych albo
powyżej 5000 złotych, karą ograniczenia wolności przekraczającą miesiąc albo karą
pozbawienia wolności przekraczającą miesiąc.
Art. 8.
Zbrodnię można popełnić tylko umyślnie; występek można popełnić także nieumyślnie,
jeżeli ustawa tak stanowi.
Art. 9.
§ 1.
Czyn zabroniony popełniony jest umyślnie, jeżeli sprawca ma zamiar jego popełnienia,
to jest chce go popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi.
§ 2.
Czyn zabroniony popełniony jest nieumyślnie, jeżeli sprawca nie mając zamiaru jego
popełnienia, popełnia go jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych
okolicznościach, mimo że możliwość popełnienia tego czynu przewidywał albo mógł przewidzieć.
§ 3.
Sprawca ponosi surowszą odpowiedzialność, którą ustawa uzależnia od określonego następstwa
czynu zabronionego, jeżeli następstwo to przewidywał albo mógł przewidzieć.
Art. 10.
§ 1.
Na zasadach określonych w tym kodeksie odpowiada ten, kto popełnia czyn zabroniony
po ukończeniu 17 lat.
§ 2.
Nieletni, który po ukończeniu 15 lat dopuszcza się czynu zabronionego określonego
w art. 134, art. 148 § 1, 2 lub 3, art. 156 § 1 lub 3, art. 163 § 1 lub 3, art. 166,
art. 173 § 1 lub 3, art. 197 § 3 lub 4, art. 223 § 2, art. 252 § 1 lub 2 oraz w art.
280, może odpowiadać na zasadach określonych w tym kodeksie, jeżeli okoliczności sprawy
oraz stopień rozwoju sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste za tym przemawiają,
a w szczególności, jeżeli poprzednio stosowane środki wychowawcze lub poprawcze okazały
się bezskuteczne.
§ 3.
W wypadku określonym w § 2 orzeczona kara nie może przekroczyć dwóch trzecich górnej
granicy ustawowego zagrożenia przewidzianego za przypisane sprawcy przestępstwo; sąd
może zastosować także nadzwyczajne złagodzenie kary.
§ 4.
W stosunku do sprawcy, który popełnił występek po ukończeniu lat 17, lecz przed ukończeniem
lat 18, sąd zamiast kary stosuje środki wychowawcze, lecznicze albo poprawcze przewidziane
dla nieletnich, jeżeli okoliczności sprawy oraz stopień rozwoju sprawcy, jego właściwości
i warunki osobiste za tym przemawiają.
Art. 11.
§ 1.
Ten sam czyn może stanowić tylko jedno przestępstwo.
§ 2.
Jeżeli czyn wyczerpuje znamiona określone w dwóch albo więcej przepisach ustawy karnej,
sąd skazuje za jedno przestępstwo na podstawie wszystkich zbiegających się przepisów.
§ 3.
W wypadku określonym w § 2 sąd wymierza karę na podstawie przepisu przewidującego
karę najsurowszą, co nie stoi na przeszkodzie orzeczeniu innych środków przewidzianych
w ustawie na podstawie wszystkich zbiegających się przepisów.
Art. 12.
§ 1.
Dwa lub więcej zachowań, podjętych w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego
zamiaru, uważa się za jeden czyn zabroniony; jeżeli przedmiotem zamachu jest dobro
osobiste, warunkiem uznania wielości zachowań za jeden czyn zabroniony jest tożsamość
pokrzywdzonego.
§ 2.
Odpowiada jak za jeden czyn zabroniony wyczerpujący znamiona przestępstwa ten, kto
w krótkich odstępach czasu, przy wykorzystaniu tej samej albo takiej samej sposobności
lub w podobny sposób popełnia dwa lub więcej umyślnych wykroczeń przeciwko mieniu,
jeżeli łączna wartość mienia uzasadnia odpowiedzialność za przestępstwo.
Rozdział II
Formy popełnienia przestępstwa
Art. 13.
§ 1.
Odpowiada za usiłowanie, kto w zamiarze popełnienia czynu zabronionego swoim zachowaniem
bezpośrednio zmierza do jego dokonania, które jednak nie następuje.
§ 2.
Usiłowanie zachodzi także wtedy, gdy sprawca nie uświadamia sobie, że dokonanie jest
niemożliwe ze względu na brak przedmiotu nadającego się do popełnienia na nim czynu
zabronionego lub ze względu na użycie środka nie nadającego się do popełnienia czynu
zabronionego.
Art. 14.
§ 1.
Sąd wymierza karę za usiłowanie w granicach zagrożenia przewidzianego dla danego przestępstwa.
§ 2.
W wypadku określonym w art. 13 § 2 sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary,
a nawet odstąpić od jej wymierzenia.
Art. 15.
§ 1.
Nie podlega karze za usiłowanie, kto dobrowolnie odstąpił od dokonania lub zapobiegł
skutkowi stanowiącemu znamię czynu zabronionego.
§ 2.
Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary w stosunku do sprawcy, który dobrowolnie
starał się zapobiec skutkowi stanowiącemu znamię czynu zabronionego.
Art. 16.
§ 1.
Przygotowanie zachodzi tylko wtedy, gdy sprawca w celu popełnienia czynu zabronionego
podejmuje czynności mające stworzyć warunki do przedsięwzięcia czynu zmierzającego
bezpośrednio do jego dokonania, w szczególności w tymże celu wchodzi w porozumienie
z inną osobą, uzyskuje lub przysposabia środki, zbiera informacje lub sporządza plan
działania.
§ 2.
Przygotowanie jest karalne tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi.
Art. 17.
§ 1.
Nie podlega karze za przygotowanie, kto dobrowolnie od niego odstąpił, w szczególności
zniszczył przygotowane środki lub zapobiegł skorzystaniu z nich w przyszłości; w razie
wejścia w porozumienie z inną osobą w celu popełnienia czynu zabronionego, nie podlega
karze ten, kto nadto podjął istotne starania zmierzające do zapobieżenia dokonaniu.
§ 2.
Nie podlega karze za przygotowanie osoba, do której stosuje się art. 15 § 1.
Art. 18.
§ 1.
Odpowiada za sprawstwo nie tylko ten, kto wykonuje czyn zabroniony sam albo wspólnie
i w porozumieniu z inną osobą, ale także ten, kto kieruje wykonaniem czynu zabronionego
przez inną osobę lub wykorzystując uzależnienie innej osoby od siebie, poleca jej
wykonanie takiego czynu.
§ 2.
Odpowiada za podżeganie, kto chcąc, aby inna osoba dokonała czynu zabronionego, nakłania
ją do tego.
§ 3.
Odpowiada za pomocnictwo, kto w zamiarze, aby inna osoba dokonała czynu zabronionego,
swoim zachowaniem ułatwia jego popełnienie, w szczególności dostarczając narzędzie,
środek przewozu, udzielając rady lub informacji; odpowiada za pomocnictwo także ten,
kto wbrew prawnemu, szczególnemu obowiązkowi niedopuszczenia do popełnienia czynu
zabronionego swoim zaniechaniem ułatwia innej osobie jego popełnienie.
Art. 19.
§ 1.
Sąd wymierza karę za podżeganie lub pomocnictwo w granicach zagrożenia przewidzianego
za sprawstwo.
§ 2.
Wymierzając karę za pomocnictwo sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.
Art. 20.
Każdy ze współdziałających w popełnieniu czynu zabronionego odpowiada w granicach
swojej umyślności lub nieumyślności niezależnie od odpowiedzialności pozostałych współdziałających.
Art. 21.
§ 1.
Okoliczności osobiste, wyłączające lub łagodzące albo zaostrzające odpowiedzialność
karną, uwzględnia się tylko co do osoby, której dotyczą.
§ 2.
Jeżeli okoliczność osobista dotycząca sprawcy, wpływająca chociażby tylko na wyższą
karalność, stanowi znamię czynu zabronionego, współdziałający podlega odpowiedzialności
karnej przewidzianej za ten czyn zabroniony, gdy o tej okoliczności wiedział, chociażby
go nie dotyczyła.
§ 3.
Wobec współdziałającego, którego nie dotyczy okoliczność określona w § 2, sąd może
zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.
Art. 22.
§ 1.
Jeżeli czynu zabronionego tylko usiłowano dokonać, podmiot określony w art. 18 § 2
i 3 odpowiada jak za usiłowanie.
§ 2.
Jeżeli czynu zabronionego nie usiłowano dokonać, sąd może zastosować nadzwyczajne
złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia.
Art. 23.
§ 1.
Nie podlega karze współdziałający, który dobrowolnie zapobiegł dokonaniu czynu zabronionego.
§ 2.
Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary w stosunku do współdziałającego,
który dobrowolnie starał się zapobiec dokonaniu czynu zabronionego.
Art. 24.
Odpowiada jak za podżeganie, kto w celu skierowania przeciwko innej osobie postępowania
karnego nakłania ją do popełnienia czynu zabronionego; w tym wypadku nie stosuje się
art. 22 i 23.
Rozdział III
Wyłączenie odpowiedzialności karnej
Art. 25.
§ 1.
Nie popełnia przestępstwa, kto w obronie koniecznej odpiera bezpośredni, bezprawny
zamach na jakiekolwiek dobro chronione prawem.
§ 2.
W razie przekroczenia granic obrony koniecznej, w szczególności gdy sprawca zastosował
sposób obrony niewspółmierny do niebezpieczeństwa zamachu, sąd może zastosować nadzwyczajne
złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia.
§ 2a.
Nie podlega karze, kto przekracza granice obrony koniecznej, odpierając zamach polegający
na wdarciu się do mieszkania, lokalu, domu albo na przylegający do nich ogrodzony
teren lub odpierając zamach poprzedzony wdarciem się do tych miejsc, chyba że przekroczenie
granic obrony koniecznej było rażące.
§ 3.
Nie podlega karze, kto przekracza granice obrony koniecznej pod wpływem strachu lub
wzburzenia usprawiedliwionych okolicznościami zamachu.
§ 4.
(uchylony)
§ 5.
(uchylony)
Art. 26.
§ 1.
Nie popełnia przestępstwa, kto działa w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa
grożącego jakiemukolwiek dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa nie można
inaczej uniknąć, a dobro poświęcone przedstawia wartość niższą od dobra ratowanego.
§ 2.
Nie popełnia przestępstwa także ten, kto, ratując dobro chronione prawem w warunkach
określonych w § 1, poświęca dobro, które nie przedstawia wartości oczywiście wyższej
od dobra ratowanego.
§ 3.
W razie przekroczenia granic stanu wyższej konieczności, sąd może zastosować nadzwyczajne
złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia.
§ 4.
Przepisu § 2 nie stosuje się, jeżeli sprawca poświęca dobro, które ma szczególny obowiązek
chronić nawet z narażeniem się na niebezpieczeństwo osobiste.
§ 5.
Przepisy § 1-3 stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy z ciążących na sprawcy obowiązków
tylko jeden może być spełniony.
Art. 27.
§ 1.
Nie popełnia przestępstwa, kto działa w celu przeprowadzenia eksperymentu poznawczego,
medycznego, technicznego lub ekonomicznego, jeżeli spodziewana korzyść ma istotne
znaczenie poznawcze, medyczne lub gospodarcze, a oczekiwanie jej osiągnięcia, celowość
oraz sposób przeprowadzenia eksperymentu są zasadne w świetle aktualnego stanu wiedzy.
§ 2.
Eksperyment jest niedopuszczalny bez zgody uczestnika, na którym jest przeprowadzany,
należycie poinformowanego o spodziewanych korzyściach i grożących mu ujemnych skutkach
oraz prawdopodobieństwie ich powstania, jak również o możliwości odstąpienia od udziału
w eksperymencie na każdym jego etapie.
§ 3.
Zasady i warunki dopuszczalności eksperymentu medycznego określa ustawa.
Art. 28.
§ 1.
Nie popełnia przestępstwa, kto pozostaje w usprawiedliwionym błędzie co do okoliczności
stanowiącej znamię czynu zabronionego.
§ 2.
Odpowiada na podstawie przepisu przewidującego łagodniejszą odpowiedzialność sprawca,
który dopuszcza się czynu w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że zachodzi okoliczność
stanowiąca znamię czynu zabronionego, od której taka łagodniejsza odpowiedzialność
zależy.
Art. 29.
Nie popełnia przestępstwa, kto dopuszcza się czynu zabronionego w usprawiedliwionym
błędnym przekonaniu, że zachodzi okoliczność wyłączająca bezprawność albo winę; jeżeli
błąd sprawcy jest nieusprawiedliwiony, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie
kary.
Art. 30.
Nie popełnia przestępstwa, kto dopuszcza się czynu zabronionego w usprawiedliwionej
nieświadomości jego bezprawności; jeżeli błąd sprawcy jest nieusprawiedliwiony, sąd
może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.
Art. 31.
§ 1.
Nie popełnia przestępstwa, kto, z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego
lub innego zakłócenia czynności psychicznych, nie mógł w czasie czynu rozpoznać jego
znaczenia lub pokierować swoim postępowaniem.
§ 2.
Jeżeli w czasie popełnienia przestępstwa zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub
kierowania postępowaniem była w znacznym stopniu ograniczona, sąd może zastosować
nadzwyczajne złagodzenie kary.
§ 3.
Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się, gdy sprawca wprawił się w stan nietrzeźwości lub
odurzenia powodujący wyłączenie lub ograniczenie poczytalności, które przewidywał
albo mógł przewidzieć.
Rozdział IV
Kary
Art. 32.
Karami są:
1)
grzywna;
2)
ograniczenie wolności;
3)
pozbawienie wolności;
4)
25 lat pozbawienia wolności;
5)
dożywotnie pozbawienie wolności.
Art. 33.
§ 1.
Grzywnę wymierza się w stawkach dziennych, określając liczbę stawek oraz wysokość
jednej stawki; jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, najniższa liczba stawek wynosi 10,
zaś najwyższa 540.
§ 2.
Sąd może wymierzyć grzywnę także obok kary pozbawienia wolności wymienionej w art.
32 pkt 3, jeżeli sprawca dopuścił się czynu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej
lub gdy korzyść majątkową osiągnął.
§ 3.
Ustalając stawkę dzienną, sąd bierze pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste,
rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe; stawka dzienna nie może być niższa
od 10 złotych, ani też przekraczać 2000 złotych.
Art. 34.
§ 1.
Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, kara ograniczenia wolności trwa najkrócej miesiąc,
najdłużej 2 lata; wymierza się ją w miesiącach i latach.
§ 1a.
Kara ograniczenia wolności polega na:
1)
obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne;
2)
(uchylony)
3)
(uchylony)
4)
potrąceniu od 10% do 25% wynagrodzenia za pracę w stosunku miesięcznym na cel społeczny
wskazany przez sąd.
§ 1b.
Obowiązki i potrącenie, o których mowa w § 1a, orzeka się łącznie lub osobno.
§ 2.
W czasie odbywania kary ograniczenia wolności skazany:
1)
nie może bez zgody sądu zmieniać miejsca stałego pobytu;
2)
(uchylony)
3)
ma obowiązek udzielania wyjaśnień dotyczących przebiegu odbywania kary.
§ 3.
Wymierzając karę ograniczenia wolności, sąd może orzec świadczenie pieniężne wymienione
w art. 39 pkt 7 lub obowiązki, o których mowa w art. 72 § 1 pkt 2-7a.
Art. 35.
§ 1.
Nieodpłatna, kontrolowana praca na cele społeczne jest wykonywana w wymiarze od 20
do 40 godzin w stosunku miesięcznym.
§ 2.
Potrącenie wynagrodzenia za pracę może być orzeczone wobec osoby zatrudnionej; w okresie,
na jaki zostało orzeczone potrącenie, skazany nie może rozwiązać bez zgody sądu stosunku
pracy.
§ 3.
(uchylony)
§ 4.
Do orzekania świadczenia pieniężnego wymienionego w art. 39 pkt 7 oraz obowiązków,
o których mowa w art. 72 § 1 pkt 2-7a, przepis art. 74 stosuje się odpowiednio.
Art. 36.
§ 1.
(uchylony)
§ 2.
(uchylony)
§ 3.
(uchylony)
Art. 37.
Kara pozbawienia wolności wymieniona w art. 32 pkt 3 trwa najkrócej miesiąc, najdłużej
15 lat; wymierza się ją w miesiącach i latach.
Art. 37a1)W brzmieniu ustalonym przez art. 38 pkt 1 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 (Dz. U. poz. 1086), która weszła w życie z dniem 24 czerwca 2020 r..
§ 1.
Jeżeli przestępstwo jest zagrożone tylko karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą
8 lat, a wymierzona za nie kara pozbawienia wolności nie byłaby surowsza od roku,
sąd może zamiast tej kary orzec karę ograniczenia wolności nie niższą od 3 miesięcy
albo grzywnę nie niższą od 100 stawek dziennych, jeżeli równocześnie orzeka środek
karny, środek kompensacyjny lub przepadek.
§ 2.
Przepisu § 1 nie stosuje się do sprawców, którzy popełniają przestępstwo działając
w zorganizowanej grupie albo związku mających na celu popełnienie przestępstwa lub
przestępstwa skarbowego oraz sprawców przestępstw o charakterze terrorystycznym.
Art. 37b.
W sprawie o występek zagrożony karą pozbawienia wolności, niezależnie od dolnej granicy
ustawowego zagrożenia przewidzianego w ustawie za dany czyn, sąd może orzec jednocześnie
karę pozbawienia wolności w wymiarze nieprzekraczającym 3 miesięcy, a jeżeli górna
granica ustawowego zagrożenia wynosi przynajmniej 10 lat - 6 miesięcy, oraz karę ograniczenia
wolności do lat 2. Przepisów art. 69-75 nie stosuje się. W pierwszej kolejności wykonuje
się wówczas karę pozbawienia wolności, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Art. 38.
§ 1.
Jeżeli ustawa przewiduje obniżenie albo nadzwyczajne obostrzenie górnej granicy ustawowego
zagrożenia, a ustawowe zagrożenie obejmuje więcej niż jedną z kar wymienionych w art.
32 pkt 1-3, obniżenie albo obostrzenie odnosi się do każdej z tych kar.
§ 2.
Kara nadzwyczajnie obostrzona nie może przekroczyć 810 stawek dziennych grzywny, 2
lat ograniczenia wolności lub 20 lat pozbawienia wolności; karę pozbawienia wolności
wymierza się w miesiącach i latach.
§ 3.
Jeżeli ustawa przewiduje obniżenie górnej granicy ustawowego zagrożenia, kara wymierzona
za przestępstwo zagrożone karą dożywotniego pozbawienia wolności nie może przekroczyć
25 lat pozbawienia wolności, a za przestępstwo zagrożone karą 25 lat pozbawienia wolności
nie może przekroczyć 20 lat pozbawienia wolności.
Rozdział V
Środki karne
Art. 39.
Środkami karnymi są:
1)
pozbawienie praw publicznych;
2)
zakaz zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia
określonej działalności gospodarczej;
2a)
zakaz prowadzenia działalności związanej z wychowaniem, leczeniem, edukacją małoletnich
lub z opieką nad nimi;
2b)
zakaz przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, kontaktowania się z określonymi
osobami, zbliżania się do określonych osób lub opuszczania określonego miejsca pobytu
bez zgody sądu;
2c)
zakaz wstępu na imprezę masową;
2d)
zakaz wstępu do ośrodków gier i uczestnictwa w grach hazardowych;
2e)
nakaz okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym;
3)
zakaz prowadzenia pojazdów;
4)
(uchylony)
5)
(uchylony)
6)
(uchylony)
7)
świadczenie pieniężne;
8)
podanie wyroku do publicznej wiadomości.
Art. 40.
§ 1.
Pozbawienie praw publicznych obejmuje utratę czynnego i biernego prawa wyborczego
do organu władzy publicznej, organu samorządu zawodowego lub gospodarczego, utratę
prawa do udziału w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości oraz do pełnienia funkcji w
organach i instytucjach państwowych i samorządu terytorialnego lub zawodowego, jak
również utratę posiadanego stopnia wojskowego i powrót do stopnia szeregowego; pozbawienie
praw publicznych obejmuje ponadto utratę orderów, odznaczeń i tytułów honorowych oraz
utratę zdolności do ich uzyskania w okresie trwania pozbawienia praw.
§ 2.
Sąd może orzec pozbawienie praw publicznych w razie skazania na karę pozbawienia wolności
na czas nie krótszy od lat 3 za przestępstwo popełnione w wyniku motywacji zasługującej
na szczególne potępienie.
Art. 41.
§ 1.
Sąd może orzec zakaz zajmowania określonego stanowiska albo wykonywania określonego
zawodu, jeżeli sprawca nadużył przy popełnieniu przestępstwa stanowiska lub wykonywanego
zawodu albo okazał, że dalsze zajmowanie stanowiska lub wykonywanie zawodu zagraża
istotnym dobrom chronionym prawem.
§ 1a.
Sąd może orzec zakaz zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich
lub określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem
małoletnich lub z opieką nad nimi na czas określony albo dożywotnio w razie skazania
na karę pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu na
szkodę małoletniego. Sąd orzeka zakaz zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk,
wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowaniem,
edukacją, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi na czas określony albo dożywotnio
w razie skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na
szkodę małoletniego.
§ 1b.
Sąd orzeka dożywotnio zakaz, o którym mowa w § 1a, w razie ponownego skazania sprawcy
w warunkach określonych w tym przepisie.
§ 2.
Sąd może orzec zakaz prowadzenia określonej działalności gospodarczej w razie skazania
za przestępstwo popełnione w związku z prowadzeniem takiej działalności, jeżeli dalsze
jej prowadzenie zagraża istotnym dobrom chronionym prawem.
Art. 41a.
§ 1.
Sąd może orzec zakaz przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, kontaktowania
się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób lub opuszczania określonego
miejsca pobytu bez zgody sądu, jak również nakaz okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego
wspólnie z pokrzywdzonym, w razie skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej
lub obyczajności na szkodę małoletniego lub inne przestępstwo przeciwko wolności oraz
w razie skazania za umyślne przestępstwo z użyciem przemocy, w tym zwłaszcza przemocy
wobec osoby najbliższej. Zakaz lub nakaz może być połączony z obowiązkiem zgłaszania
się do Policji lub innego wyznaczonego organu w określonych odstępach czasu, a zakaz
zbliżania się do określonych osób - również kontrolowany w systemie dozoru elektronicznego.
§ 2.
Sąd orzeka zakaz przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, kontaktowania
się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób lub opuszczania określonego
miejsca pobytu bez zgody sądu, jak również nakaz okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego
wspólnie z pokrzywdzonym, w razie skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego
zawieszenia jej wykonania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności
na szkodę małoletniego. Zakaz lub nakaz może być połączony z obowiązkiem zgłaszania
się do Policji lub innego wyznaczonego organu w określonych odstępach czasu, a zakaz
zbliżania się do określonych osób - również kontrolowany w systemie dozoru elektronicznego.
§ 3.
Sąd może orzec zakaz przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, kontaktowania
się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób lub opuszczania określonego
miejsca pobytu bez zgody sądu dożywotnio w razie ponownego skazania sprawcy w warunkach
określonych w § 2.
§ 3a.
W razie orzeczenia nakazu okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym
za przestępstwa określone w rozdziałach XXV i XXVI sąd orzeka na ten sam okres zakaz
zbliżania się do pokrzywdzonego.
§ 4.
Orzekając zakaz zbliżania się do określonych osób, sąd wskazuje odległość od osób
chronionych, którą skazany obowiązany jest zachować.
§ 5.
Orzekając nakaz okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym,
sąd określa termin jego wykonania.
Art. 41b.
§ 1.
Sąd może orzec zakaz wstępu na imprezę masową, jeżeli przestępstwo zostało popełnione
w związku z taką imprezą lub w razie skazania za występek o charakterze chuligańskim,
a udział sprawcy w imprezach masowych zagraża dobrom chronionym prawem. Sąd orzeka
zakaz wstępu na imprezę masową w wypadkach wskazanych w ustawie.
§ 2.
Zakaz wstępu na imprezę masową obejmuje wszelkie imprezy masowe na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej oraz mecze piłki nożnej rozgrywane przez polską kadrę narodową lub polski
klub sportowy poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 3.
Orzekając zakaz wstępu na imprezę masową za czyn popełniony w związku z masową imprezą
sportową, sąd może orzec obowiązek przebywania skazanego w czasie trwania niektórych
imprez masowych objętych zakazem w miejscu stałego pobytu lub w innym wyznaczonym
miejscu, z zastosowaniem systemu dozoru elektronicznego.
§ 4.
Sąd orzeka zakaz wstępu na imprezę masową i obowiązek określony w § 3, w razie ponownego
skazania sprawcy za przestępstwo popełnione w związku z imprezą masową.
§ 5.
W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może orzec, że po upływie okresu, na który
orzeczono obowiązek określony w § 3, skazany będzie obowiązany do stawiennictwa w
czasie trwania niektórych imprez masowych objętych zakazem w jednostce organizacyjnej
Policji lub w miejscu określonym przez właściwego, ze względu na miejsce zamieszkania
skazanego, komendanta powiatowego, rejonowego lub miejskiego Policji.
§ 6.
Łączny czas stosowania wobec skazanego obowiązków, określonych w § 3 i 5, nie może
przekroczyć okresu orzeczonego wobec skazanego zakazu wstępu na imprezę masową.
§ 7.
Jeżeli z okoliczności wynika, że wykonanie obowiązku określonego w § 3 jest niemożliwe
lub jego orzeczenie jest oczywiście niecelowe, w miejsce tego obowiązku orzeka się
obowiązek stawiennictwa skazanego w czasie trwania niektórych imprez masowych objętych
zakazem w jednostce organizacyjnej Policji lub w miejscu określonym przez właściwego,
ze względu na miejsce zamieszkania skazanego, komendanta powiatowego, rejonowego lub
miejskiego Policji.
§ 8.
Nakładając obowiązek, o którym mowa w § 3, 5 lub 7, sąd określa imprezy masowe, w
czasie trwania których obowiązek ten ma być wykonywany, wskazując w szczególności
nazwy dyscyplin sportowych, nazwy klubów sportowych oraz zakres terytorialny imprez,
których obowiązek dotyczy.
§ 9.
Obowiązki orzekane na podstawie § 3, 5 i 7 orzeka się w miesiącach i latach. Obowiązek,
o którym mowa w § 3, orzeka się na okres nie krótszy niż 6 miesięcy i nie dłuższy
niż 12 miesięcy, zaś obowiązek, o którym mowa w § 7, orzeka się na okres od 6 miesięcy
do lat 6, nieprzekraczający okresu, na jaki orzeczono zakaz wstępu na imprezę masową.
Art. 41c.
§ 1.
Zakaz wstępu do ośrodków gier i uczestnictwa w grach hazardowych nie obejmuje uczestnictwa
w loteriach promocyjnych.
§ 2.
Sąd może orzec zakaz wstępu do ośrodków gier i uczestnictwa w grach hazardowych, w
razie skazania za przestępstwo popełnione w związku z urządzaniem gier hazardowych
lub udziałem w nich.
Art. 42.
§ 1.
Sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów określonego rodzaju w razie skazania osoby
uczestniczącej w ruchu za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w szczególności
jeżeli z okoliczności popełnionego przestępstwa wynika, że prowadzenie pojazdu przez
tę osobę zagraża bezpieczeństwu w komunikacji.
§ 1a.
Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w razie skazania za
przestępstwo określone w:
1)
art. 178b lub art. 180a;
2)
art. 244, jeżeli czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia
pojazdów mechanicznych.
§ 2.
Sąd orzeka, na okres nie krótszy niż 3 lata, zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów
albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa
wymienionego w § 1 był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub
zbiegł z miejsca zdarzenia określonego w art. 173, art. 174 lub art. 177.
§ 3.
Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio w razie popełnienia
przestępstwa określonego w art. 178a § 4 lub jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa
określonego w art. 173, którego następstwem jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek
na jej zdrowiu, albo w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 177 § 2
lub w art. 355 § 2 był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego
lub zbiegł z miejsca zdarzenia, chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi
okolicznościami.
§ 4.
Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio w razie ponownego
skazania osoby prowadzącej pojazd mechaniczny w warunkach określonych w § 3.
Art. 43.
§ 1.
Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozbawienie praw publicznych oraz zakaz i nakaz
wymienione w art. 39 pkt 2d i 2e orzeka się w latach, od roku do lat 10, zakazy wymienione
w art. 39 pkt 2-2b i 3 orzeka się w latach, od roku do lat 15, a zakaz wymieniony
w art. 39 pkt 2c orzeka się w latach, od lat 2 do 6.
§ 1a.
Obowiązek, o którym mowa w art. 41a § 1 zdanie drugie i § 2 zdanie drugie, orzeka
się w miesiącach, najkrócej na 3 miesiące, najdłużej na 12 miesięcy.
§ 2.
Pozbawienie praw publicznych, zakazy i nakaz obowiązują od uprawomocnienia się orzeczenia.
§ 2a.
Okres, na który orzeczono zakazy, nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia
wolności, chociażby orzeczonej za inne przestępstwo.
§ 2b.
Okres, na który orzeczono pozbawienie praw publicznych za dane przestępstwo, nie biegnie
w czasie odbywania kary pozbawienia wolności za to przestępstwo.
§ 3.
Orzekając zakaz określony w art. 42, sąd nakłada obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego
do prowadzenia pojazdu; do chwili wykonania obowiązku okres, na który orzeczono zakaz,
nie biegnie.
Art. 43a.
§ 1.
Odstępując od wymierzenia kary, a także w wypadkach wskazanych w ustawie, sąd może
orzec świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym
oraz Pomocy Postpenitencjarnej; wysokość tego świadczenia nie może przekroczyć 60
000 złotych.
§ 2.
W razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 178a § 1, art. 179 lub art.
180 sąd orzeka świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 na rzecz Funduszu
Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5000 złotych,
a w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 178a § 4 co najmniej 10
000 złotych, do wysokości określonej w § 1.
Art. 43b.
Sąd może orzec podanie wyroku do publicznej wiadomości w określony sposób, jeżeli
uzna to za celowe, w szczególności ze względu na społeczne oddziaływanie skazania,
o ile nie narusza to interesu pokrzywdzonego.
Art. 43c.
Sąd, uznając za celowe orzeczenie pozbawienia lub ograniczenia praw rodzicielskich
lub opiekuńczych w razie popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego lub we współdziałaniu
z nim, zawiadamia o tym właściwy sąd rodzinny.
Rozdział Va
Przepadek i środki kompensacyjne
Art. 44.
§ 1.
Sąd orzeka przepadek przedmiotów pochodzących bezpośrednio z przestępstwa.
§ 2.
Sąd może orzec, a w wypadkach wskazanych w ustawie orzeka, przepadek przedmiotów,
które służyły lub były przeznaczone do popełnienia przestępstwa.
§ 3.
Jeżeli orzeczenie przepadku określonego w § 2 byłoby niewspółmierne do wagi popełnionego
czynu, sąd zamiast przepadku może orzec nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa.
§ 4.
Jeżeli orzeczenie przepadku określonego w § 1 lub 2 nie jest możliwe, sąd może orzec
przepadek równowartości przedmiotów pochodzących bezpośrednio z przestępstwa lub przedmiotów,
które służyły lub były przeznaczone do popełnienia przestępstwa.
§ 5.
Przepadku przedmiotów określonych w § 1 lub 2 nie orzeka się, jeżeli podlegają one
zwrotowi pokrzywdzonemu lub innemu uprawnionemu podmiotowi.
§ 6.
W razie skazania za przestępstwo polegające na naruszeniu zakazu wytwarzania, posiadania,
obrotu, przesyłania, przenoszenia lub przewozu określonych przedmiotów, sąd może orzec,
a w wypadkach przewidzianych w ustawie orzeka, ich przepadek.
§ 7.
Jeżeli przedmioty wymienione w § 2 lub 6 nie stanowią własności sprawcy, ich przepadek
można orzec tylko w wypadkach przewidzianych w ustawie; w razie współwłasności orzeka
się przepadek udziału należącego do sprawcy lub przepadek równowartości tego udziału.
§ 8.
(uchylony)
Art. 44a.
§ 1.
W razie skazania za przestępstwo, z którego popełnienia sprawca osiągnął, chociażby
pośrednio, korzyść majątkową znacznej wartości, sąd może orzec przepadek przedsiębiorstwa
stanowiącego własność sprawcy albo jego równowartości, jeżeli przedsiębiorstwo służyło
do popełnienia tego przestępstwa lub ukrycia osiągniętej z niego korzyści.
§ 2.
W razie skazania za przestępstwo, z którego popełnienia sprawca osiągnął, chociażby
pośrednio, korzyść majątkową znacznej wartości, sąd może orzec przepadek niestanowiącego
własności sprawcy przedsiębiorstwa osoby fizycznej albo jego równowartości, jeżeli
przedsiębiorstwo służyło do popełnienia tego przestępstwa lub ukrycia osiągniętej
z niego korzyści, a jego właściciel chciał, aby przedsiębiorstwo służyło do popełnienia
tego przestępstwa lub ukrycia osiągniętej z niego korzyści albo, przewidując taką
możliwość, na to się godził.
§ 3.
W razie współwłasności przepadek, o którym mowa w § 1 i 2, orzeka się z uwzględnieniem
woli i świadomości każdego ze współwłaścicieli i w ich granicach.
§ 4.
Przepadku, o którym mowa w § 1 i 2, nie orzeka się, jeżeli byłoby to niewspółmierne
do wagi popełnionego przestępstwa, stopnia zawinienia oskarżonego lub motywacji i
sposobu zachowania się właściciela przedsiębiorstwa.
§ 5.
Przepadku, o którym mowa w § 1 i 2, nie orzeka się, jeżeli szkoda wyrządzona przestępstwem
lub wartość ukrytej korzyści nie jest znaczna wobec rozmiaru działalności przedsiębiorstwa.
§ 6.
Sąd może odstąpić od orzeczenia przepadku, o którym mowa w § 2, także w innych, szczególnie
uzasadnionych przypadkach, kiedy byłby on niewspółmiernie dolegliwy dla właściciela
przedsiębiorstwa.
Art. 45.
§ 1.
Jeżeli sprawca osiągnął z popełnienia przestępstwa, chociażby pośrednio, korzyść majątkową
niepodlegającą przepadkowi przedmiotów wymienionych w art. 44 § 1 lub 6, sąd orzeka
przepadek takiej korzyści albo jej równowartości. Przepadku nie orzeka się w całości
lub w części, jeżeli korzyść lub jej równowartość podlega zwrotowi pokrzywdzonemu
lub innemu podmiotowi.
§ 1a.
Za korzyść majątkową osiągniętą z popełnienia przestępstwa uważa się także pożytki
z rzeczy lub praw stanowiących tę korzyść.
§ 2.
W razie skazania za przestępstwo, z którego popełnienia została osiągnięta, chociażby
pośrednio, korzyść majątkowa znacznej wartości, albo przestępstwo, z którego została
lub mogła zostać osiągnięta, chociażby pośrednio, korzyść majątkowa, zagrożone karą
pozbawienia wolności, której górna granica jest nie niższa niż 5 lat, lub popełnione
w zorganizowanej grupie albo związku mających na celu popełnienie przestępstwa za
korzyść uzyskaną z popełnienia przestępstwa uważa się mienie, które sprawca objął
we władanie lub do którego uzyskał jakikolwiek tytuł w okresie 5 lat przed popełnieniem
przestępstwa do chwili wydania chociażby nieprawomocnego wyroku, chyba że sprawca
lub inna zainteresowana osoba przedstawi dowód przeciwny.
§ 3.
Jeżeli mienie stanowiące korzyść uzyskaną z popełnienia przestępstwa, o którym mowa
w § 2, zostało przeniesione na osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną
niemającą osobowości prawnej, faktycznie lub pod jakimkolwiek tytułem prawnym, uważa
się, że rzeczy będące w samoistnym posiadaniu tej osoby lub jednostki oraz przysługujące
jej prawa majątkowe należą do sprawcy, chyba że na podstawie okoliczności towarzyszących
ich nabyciu nie można było przypuszczać, że mienie to, chociażby pośrednio, pochodziło
z czynu zabronionego.
§ 4.
(uchylony)
§ 5.
W razie współwłasności orzeka się przepadek udziału należącego do sprawcy lub przepadek
równowartości tego udziału.
§ 6.
(uchylony)
Art. 45a.
§ 1.
Sąd może orzec przepadek, jeżeli społeczna szkodliwość czynu jest znikoma, a także
w razie warunkowego umorzenia postępowania lub stwierdzenia, że sprawca dopuścił się
czynu zabronionego w stanie niepoczytalności, o której mowa w art. 31 § 1, albo jeżeli
zachodzi okoliczność wyłączająca ukaranie sprawcy czynu zabronionego.
§ 2.
Jeżeli zebrane dowody wskazują, że w razie skazania zostałby orzeczony przepadek,
sąd może go orzec także w razie śmierci sprawcy, umorzenia postępowania z powodu jego
niewykrycia, a także w przypadku zawieszenia postępowania w sprawie, w której nie
można ująć oskarżonego albo oskarżony nie może brać udziału w postępowaniu z powodu
choroby psychicznej lub innej ciężkiej choroby.
Art. 46.
§ 1.
W razie skazania sąd może orzec, a na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej
orzeka, stosując przepisy prawa cywilnego, obowiązek naprawienia, w całości albo w części, wyrządzonej przestępstwem szkody
lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; przepisów prawa cywilnego o możliwości zasądzenia renty nie stosuje się.
§ 2.
Jeżeli orzeczenie obowiązku określonego w § 1 jest znacznie utrudnione, sąd może orzec
zamiast tego obowiązku nawiązkę w wysokości do 200 000 złotych na rzecz pokrzywdzonego,
a w razie jego śmierci w wyniku popełnionego przez skazanego przestępstwa nawiązkę
na rzecz osoby najbliższej, której sytuacja życiowa wskutek śmierci pokrzywdzonego
uległa znacznemu pogorszeniu. W razie gdy ustalono więcej niż jedną taką osobę, nawiązki
orzeka się na rzecz każdej z nich.
§ 3.
Orzeczenie odszkodowania lub zadośćuczynienia na podstawie § 1 albo nawiązki na podstawie
§ 2 nie stoi na przeszkodzie dochodzeniu niezaspokojonej części roszczenia w drodze
postępowania cywilnego.
Art. 47.
§ 1.
W razie skazania sprawcy za umyślne przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu albo
za inne przestępstwo umyślne, którego skutkiem jest śmierć człowieka, ciężki uszczerbek
na zdrowiu, naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, sąd może orzec
nawiązkę na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
§ 2.
W razie skazania sprawcy za przestępstwo przeciwko środowisku sąd może orzec nawiązkę
na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, o którym mowa
w art. 400 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska .
§ 2a.
W przypadkach, o których mowa w art. 44a § 4-6, sąd może orzec nawiązkę w wysokości
do 1 000 000 złotych na rzecz pokrzywdzonego lub Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz
Pomocy Postpenitencjarnej.
§ 3.
W razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 173, art. 174, art. 177
lub w art. 355, jeżeli sprawca był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego
lub zbiegł z miejsca zdarzenia, sąd orzeka nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, a w razie
jego śmierci w wyniku popełnionego przez skazanego przestępstwa nawiązkę na rzecz
osoby najbliższej, której sytuacja życiowa wskutek śmierci pokrzywdzonego uległa znacznemu
pogorszeniu. W razie gdy ustalono więcej niż jedną taką osobę, nawiązki orzeka się
na rzecz każdej z nich. Jeśli ustalenie takiej osoby nie jest możliwe, sąd orzeka
nawiązkę na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Sąd
orzeka nawiązkę w wysokości co najmniej 10 000 złotych.
§ 4.
W szczególnie uzasadnionych okolicznościach, gdy wymierzona nawiązka powodowałaby
dla sprawcy uszczerbek dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny lub gdy pokrzywdzony
pojednał się ze sprawcą, sąd może ją wymierzyć w wysokości niższej niż wskazana w
§ 3.
§ 5.
Przepisu § 3 nie stosuje się, jeżeli sąd orzekł obowiązek naprawienia wyrządzonej
przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w wysokości wyższej niż
10 000 złotych.
Art. 47a.
(uchylony)
Art. 48.
Nawiązkę orzeka się w wysokości do 100 000 złotych, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Art. 49.
(uchylony)
Art. 49a.
(uchylony)
Art. 50.
(uchylony)
Art. 51.
(uchylony)
Art. 52.
(uchylony)
Rozdział VI
Zasady wymiaru kary i środków karnych
Art. 53.
§ 1.
Sąd wymierza karę według swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustawę,
bacząc, by jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy, uwzględniając stopień społecznej
szkodliwości czynu oraz biorąc pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma
osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości
prawnej społeczeństwa.
§ 2.
Wymierzając karę, sąd uwzględnia w szczególności motywację i sposób zachowania się
sprawcy, zwłaszcza w razie popełnienia przestępstwa na szkodę osoby nieporadnej ze
względu na wiek lub stan zdrowia, popełnienie przestępstwa wspólnie z nieletnim, rodzaj
i stopień naruszenia ciążących na sprawcy obowiązków, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw
przestępstwa, właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób życia przed popełnieniem
przestępstwa i zachowanie się po jego popełnieniu, a zwłaszcza staranie o naprawienie
szkody lub zadośćuczynienie w innej formie społecznemu poczuciu sprawiedliwości, a
także zachowanie się pokrzywdzonego.
§ 3.
Wymierzając karę sąd bierze także pod uwagę pozytywne wyniki przeprowadzonej mediacji
pomiędzy pokrzywdzonym a sprawcą albo ugodę pomiędzy nimi osiągniętą w postępowaniu
przed sądem lub prokuratorem.
Art. 54.
§ 1.
Wymierzając karę nieletniemu albo młodocianemu, sąd kieruje się przede wszystkim tym,
aby sprawcę wychować.
§ 2.
Wobec sprawcy, który w czasie popełnienia przestępstwa nie ukończył 18 lat, nie orzeka
się kary dożywotniego pozbawienia wolności.
Art. 55.
Okoliczności wpływające na wymiar kary uwzględnia się tylko co do osoby, której dotyczą.
Art. 56.
Przepisy art. 53, art. 54 § 1 oraz art. 55 stosuje się odpowiednio do orzekania innych
środków przewidzianych w tym kodeksie, z wyjątkiem obowiązku naprawienia wyrządzonej
przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
Art. 57.
§ 1.
Jeżeli zachodzi kilka niezależnych od siebie podstaw do nadzwyczajnego złagodzenia
albo obostrzenia kary, sąd może tylko jeden raz karę nadzwyczajnie złagodzić albo
obostrzyć, biorąc pod uwagę łącznie zbiegające się podstawy łagodzenia albo obostrzenia.
§ 2.
Jeżeli zbiegają się podstawy nadzwyczajnego złagodzenia i obostrzenia, sąd może zastosować
nadzwyczajne złagodzenie albo obostrzenie kary.
Art. 57a.
§ 1.
Skazując za występek o charakterze chuligańskim, sąd wymierza karę przewidzianą za
przypisane sprawcy przestępstwo w wysokości nie niższej od dolnej granicy ustawowego
zagrożenia zwiększonego o połowę.
§ 2.
W wypadku określonym w § 1 sąd orzeka nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, chyba że orzeka
obowiązek naprawienia szkody, obowiązek zadośćuczynienia za doznaną krzywdę lub nawiązkę
na podstawie art. 46. Jeżeli pokrzywdzony nie został ustalony, sąd może orzec nawiązkę
na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
Art. 57b2)Dodany przez art. 38 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Skazując za przestępstwo określone w art. 12 § 1 sąd wymierza karę przewidzianą za
przypisane sprawcy przestępstwo w wysokości powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia
do podwójnej wysokości górnej granicy ustawowego zagrożenia.
Art. 58.
§ 1.
Jeżeli ustawa przewiduje możliwość wyboru rodzaju kary, a przestępstwo jest zagrożone
karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 5 lat, sąd orzeka karę pozbawienia wolności
tylko wtedy, gdy inna kara lub środek karny nie może spełnić celów kary.
§ 2.
(uchylony)
§ 2a.
Kary ograniczenia wolności w postaci obowiązku, o którym mowa w art. 34 § 1a pkt 1,
nie orzeka się, jeżeli stan zdrowia oskarżonego lub jego właściwości i warunki osobiste
uzasadniają przekonanie, że oskarżony nie wykona tego obowiązku.
§ 3.
(uchylony)
§ 4.
(uchylony)
Art. 59.
Jeżeli przestępstwo jest zagrożone karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 3 lat
albo karą łagodniejszego rodzaju i społeczna szkodliwość czynu nie jest znaczna, sąd
może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli orzeka jednocześnie środek karny, przepadek
lub środek kompensacyjny, a cele kary zostaną w ten sposób spełnione.
Art. 59a.
(uchylony)
Art. 60.
§ 1.
Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary w wypadkach przewidzianych w ustawie
oraz w stosunku do młodocianego, jeżeli przemawiają za tym względy określone w art.
54 § 1.
§ 2.
Sąd może również zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary w szczególnie uzasadnionych
wypadkach, kiedy nawet najniższa kara przewidziana za przestępstwo byłaby niewspółmiernie
surowa, w szczególności:
1)
jeżeli pokrzywdzony pojednał się ze sprawcą, szkoda została naprawiona albo pokrzywdzony
i sprawca uzgodnili sposób naprawienia szkody,
2)
ze względu na postawę sprawcy, zwłaszcza gdy czynił starania o naprawienie szkody
lub o jej zapobieżenie,
3)
jeżeli sprawca przestępstwa nieumyślnego lub jego najbliższy poniósł poważny uszczerbek
w związku z popełnionym przestępstwem.
§ 3.
Sąd stosuje nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet może warunkowo zawiesić jej wykonanie
w stosunku do sprawcy współdziałającego z innymi osobami w popełnieniu przestępstwa,
jeżeli ujawni on wobec organu powołanego do ścigania przestępstw informacje dotyczące
osób uczestniczących w popełnieniu przestępstwa oraz istotne okoliczności jego popełnienia.
§ 4.
Na wniosek prokuratora sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet
warunkowo zawiesić jej wykonanie w stosunku do sprawcy przestępstwa, który, niezależnie
od wyjaśnień złożonych w swojej sprawie, ujawnił przed organem ścigania i przedstawił
istotne okoliczności, nieznane dotychczas temu organowi, przestępstwa zagrożonego
karą powyżej 5 lat pozbawienia wolności.
§ 5.
W wypadkach określonych w § 3 i 4 sąd, wymierzając karę pozbawienia wolności do lat
5, może warunkowo zawiesić jej wykonanie na okres próby wynoszący do 10 lat, jeżeli
uzna, że pomimo niewykonania kary sprawca nie popełni ponownie przestępstwa; przepisu
art. 69 § 1 nie stosuje się, a przepisy art. 71-76 stosuje się odpowiednio.
§ 6.
Nadzwyczajne złagodzenie kary polega na wymierzeniu kary poniżej dolnej granicy ustawowego
zagrożenia albo kary łagodniejszego rodzaju według następujących zasad:
1)
jeżeli czyn stanowi zbrodnię zagrożoną co najmniej karą 25 lat pozbawienia wolności,
sąd wymierza karę pozbawienia wolności nie niższą od 8 lat,
2)
jeżeli czyn stanowi inną zbrodnię, sąd wymierza karę pozbawienia wolności nie niższą
od jednej trzeciej dolnej granicy ustawowego zagrożenia,
3)
jeżeli czyn stanowi występek, przy czym dolną granicą ustawowego zagrożenia jest kara
pozbawienia wolności nie niższa od roku, sąd wymierza grzywnę, karę ograniczenia wolności
albo pozbawienia wolności,
4)
jeżeli czyn stanowi występek, przy czym dolną granicą ustawowego zagrożenia jest kara
pozbawienia wolności niższa od roku, sąd wymierza grzywnę albo karę ograniczenia wolności.
§ 7.
Jeżeli czyn zagrożony jest więcej niż jedną z kar wymienionych w art. 32 pkt 1-3,
nadzwyczajne złagodzenie kary polega na odstąpieniu od wymierzenia kary i orzeczeniu
środka karnego wymienionego w art. 39 pkt 2-3, 7 i 8, środka kompensacyjnego lub przepadku;
przepisu art. 61 § 2 nie stosuje się.
§ 8.
Nadzwyczajnego złagodzenia kary nie stosuje się do czynów zagrożonych karą pozbawienia
wolności powyżej 5 lat, do których ma zastosowanie art. 37a.
Art. 60a.
(uchylony)
Art. 61.
§ 1.
Sąd może odstąpić od wymierzenia kary w wypadkach przewidzianych w ustawie oraz w
wypadku określonym w art. 60 § 3, zwłaszcza gdy rola sprawcy w popełnieniu przestępstwa
była podrzędna, a przekazane informacje przyczyniły się do zapobieżenia popełnieniu
innego przestępstwa.
§ 2.
Odstępując od wymierzenia kary, sąd może również odstąpić od wymierzenia środka karnego,
nawiązki na rzecz Skarbu Państwa oraz przepadku, chociażby jego orzeczenie było obowiązkowe.
Art. 62.
Orzekając karę pozbawienia wolności, sąd może określić rodzaj i typ zakładu karnego,
w którym skazany ma odbywać karę, a także orzec system terapeutyczny jej wykonania.
Art. 63.
§ 1.
Na poczet orzeczonej kary zalicza się okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie,
zaokrąglając w górę do pełnego dnia, przy czym jeden dzień rzeczywistego pozbawienia
wolności równa się jednemu dniowi kary pozbawienia wolności, dwóm dniom kary ograniczenia
wolności lub dwóm dziennym stawkom grzywny.
§ 2.
Zaliczając okres rzeczywistego pozbawienia wolności na poczet orzeczonej grzywny określonej
kwotowo, przyjmuje się, że jeden dzień pozbawienia wolności odpowiada kwocie równej
dwukrotności stawki dziennej ustalonej zgodnie z art. 33 § 3.
§ 3.
Na poczet orzeczonych środków karnych, o których mowa w art. 39 pkt 2-3, zalicza się
okres rzeczywistego stosowania odpowiadających im rodzajowo środków zapobiegawczych.
§ 4.
Na poczet orzeczonego środka karnego, o którym mowa w art. 39 pkt 3, zalicza się okres
zatrzymania prawa jazdy lub innego odpowiedniego dokumentu.
§ 5.
Za dzień w rozumieniu § 1 i 2 przyjmuje się okres 24 godzin liczony od chwili rzeczywistego
pozbawienia wolności.
Rozdział VII
Powrót do przestępstwa
Art. 64.
§ 1.
Jeżeli sprawca skazany za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności popełnia
w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary umyślne przestępstwo podobne
do przestępstwa, za które był już skazany, sąd może wymierzyć karę przewidzianą za
przypisane sprawcy przestępstwo w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia
zwiększonego o połowę.
§ 2.
Jeżeli sprawca uprzednio skazany w warunkach określonych w § 1, który odbył łącznie
co najmniej rok kary pozbawienia wolności i w ciągu 5 lat po odbyciu w całości lub
części ostatniej kary popełnia ponownie umyślne przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu,
przestępstwo zgwałcenia, rozboju, kradzieży z włamaniem lub inne przestępstwo przeciwko
mieniu popełnione z użyciem przemocy lub groźbą jej użycia, sąd wymierza karę pozbawienia
wolności przewidzianą za przypisane przestępstwo w wysokości powyżej dolnej granicy
ustawowego zagrożenia, a może ją wymierzyć do górnej granicy ustawowego zagrożenia
zwiększonego o połowę.
§ 3.
Przewidziane w § 1 lub 2 podwyższenie górnego ustawowego zagrożenia nie dotyczy zbrodni.
Art. 65.
§ 1.
Przepisy dotyczące wymiaru kary, środków karnych oraz środków związanych z poddaniem
sprawcy próbie, przewidziane wobec sprawcy określonego w art. 64 § 2, stosuje się
także do sprawcy, który z popełnienia przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu
lub popełnia przestępstwo działając w zorganizowanej grupie albo związku mających
na celu popełnienie przestępstwa oraz wobec sprawcy przestępstwa o charakterze terrorystycznym.
§ 2.
Do sprawcy przestępstwa z art. 258 mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące
sprawcy określonego w art. 64 § 2, z wyjątkiem przewidzianego w tym przepisie zaostrzenia
kary.
Rozdział VIII
Środki związane z poddaniem sprawcy próbie
Art. 66.
§ 1.
Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość
czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa
sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz
dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania
będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa.
§ 2.
Warunkowego umorzenia nie stosuje się do sprawcy przestępstwa zagrożonego karą przekraczającą
5 lat pozbawienia wolności.
Art. 67.
§ 1.
Warunkowe umorzenie następuje na okres próby, który wynosi od roku do 3 lat i biegnie
od uprawomocnienia się orzeczenia.
§ 2.
Umarzając warunkowo postępowanie karne, sąd może w okresie próby oddać sprawcę pod
dozór kuratora lub osoby godnej zaufania, stowarzyszenia, instytucji albo organizacji
społecznej, do której działalności należy troska o wychowanie, zapobieganie demoralizacji
lub pomoc skazanym.
§ 3.
Umarzając warunkowo postępowanie karne, sąd nakłada na sprawcę obowiązek naprawienia
szkody w całości albo w części, a w miarę możliwości również obowiązek zadośćuczynienia
za doznaną krzywdę, albo zamiast tych obowiązków orzeka nawiązkę; sąd może nałożyć
na sprawcę obowiązki wymienione w art. 72 § 1 pkt 1-3, 5-6b, 7a lub 7b, a ponadto
orzec świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 lub zakaz prowadzenia pojazdów,
wymieniony w art. 39 pkt 3, do lat 2. Przepisy art. 72 § 1a i 1b stosuje się odpowiednio.
§ 4.
Przepis art. 74 stosuje się odpowiednio.
Art. 68.
§ 1.
Sąd podejmuje postępowanie karne, jeżeli sprawca w okresie próby popełnił przestępstwo
umyślne, za które został prawomocnie skazany.
§ 2.
Sąd może podjąć postępowanie karne, jeżeli sprawca w okresie próby rażąco narusza
porządek prawny, w szczególności gdy popełnił inne niż określone w § 1 przestępstwo,
jeżeli uchyla się od dozoru, wykonania nałożonego obowiązku lub orzeczonego środka
karnego, środka kompensacyjnego lub przepadku albo nie wykonuje zawartej z pokrzywdzonym
ugody.
§ 2a.
Sąd podejmuje postępowanie karne, jeżeli okoliczności, o których mowa w § 2, zaistnieją
po udzieleniu sprawcy pisemnego upomnienia przez sądowego kuratora zawodowego, chyba
że przemawiają przeciwko temu szczególne względy.
§ 3.
Sąd może podjąć postępowanie karne, jeżeli sprawca po wydaniu orzeczenia o warunkowym
umorzeniu postępowania, lecz przed jego uprawomocnieniem się, rażąco narusza porządek
prawny, a w szczególności gdy w tym czasie popełnił przestępstwo.
§ 4.
Warunkowo umorzonego postępowania nie można podjąć później niż w ciągu 6 miesięcy
od zakończenia okresu próby.
Art. 69.
§ 1.
Sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze
nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był
skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec
niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa.
§ 2.
Zawieszając wykonanie kary, sąd bierze pod uwagę przede wszystkim postawę sprawcy,
jego właściwości i warunki osobiste, dotychczasowy sposób życia oraz zachowanie się
po popełnieniu przestępstwa.
§ 3.
(uchylony)
§ 4.
Wobec sprawcy występku o charakterze chuligańskim oraz sprawcy przestępstwa określonego
w art. 178a § 4 sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary jedynie w szczególnie uzasadnionych
wypadkach.
Art. 70.
§ 1.
Zawieszenie wykonania kary następuje na okres próby, który wynosi od roku do 3 lat
i biegnie od uprawomocnienia się wyroku.
§ 2.
W wypadku zawieszenia wykonania kary wobec sprawcy młodocianego oraz sprawcy, który
popełnił przestępstwo z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej,
okres próby wynosi od 2 do 5 lat.
Art. 71.
§ 1.
Zawieszając wykonanie kary, sąd może orzec grzywnę, jeżeli jej wymierzenie obok kary
pozbawienia wolności na innej podstawie nie jest możliwe.
§ 2.
W razie zarządzenia wykonania kary grzywna orzeczona na podstawie § 1 nie podlega
wykonaniu; kara pozbawienia wolności ulega skróceniu o okres odpowiadający połowie
liczby uiszczonych stawek dziennych grzywny z zaokrągleniem w górę do pełnego dnia.
Art. 72.
§ 1.
Zawieszając wykonanie kary, sąd zobowiązuje, a jeżeli orzeka środek karny, może zobowiązać
skazanego do:
1)
informowania sądu lub kuratora o przebiegu okresu próby,
2)
przeproszenia pokrzywdzonego,
3)
wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie innej osoby,
4)
wykonywania pracy zarobkowej, do nauki lub przygotowania się do zawodu,
5)
powstrzymania się od nadużywania alkoholu lub używania innych środków odurzających,
6)
poddania się terapii uzależnień,
6a)
poddania się terapii, w szczególności psychoterapii lub psychoedukacji,
6b)
uczestnictwa w oddziaływaniach korekcyjno-edukacyjnych,
7)
powstrzymania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach,
7a)
powstrzymania się od kontaktowania się z pokrzywdzonym lub innymi osobami w określony
sposób lub zbliżania się do pokrzywdzonego lub innych osób,
7b)
opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym,
8)
innego stosownego postępowania w okresie próby, które może zapobiec popełnieniu ponownie
przestępstwa
- przy czym orzeka się przynajmniej jeden z obowiązków.
§ 1a.
Nakładając obowiązek wymieniony w § 1 pkt 7a, sąd wskazuje minimalną odległość od
osób chronionych, którą skazany obowiązany jest zachować.
§ 1b.
Nakładając na sprawcę przestępstwa popełnionego z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej
wobec osoby najbliższej obowiązek wymieniony w § 1 pkt 7b, sąd określa sposób kontaktu
skazanego z pokrzywdzonym.
§ 2.
Sąd może orzec świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 albo zobowiązać skazanego
do naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody w całości albo w części, chyba że
orzekł środek kompensacyjny.
Art. 73.
§ 1.
Zawieszając wykonanie kary, sąd może w okresie próby oddać skazanego pod dozór kuratora
lub osoby godnej zaufania, stowarzyszenia, instytucji albo organizacji społecznej,
do której działalności należy troska o wychowanie, zapobieganie demoralizacji lub
pomoc skazanym.
§ 2.
Dozór jest obowiązkowy wobec młodocianego sprawcy przestępstwa umyślnego, sprawcy
określonego w art. 64 § 2, a także wobec sprawcy przestępstwa popełnionego w związku
z zaburzeniami preferencji seksualnych oraz sprawcy, który popełnił przestępstwo z
użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej.
Art. 74.
§ 1.
Czas i sposób wykonania nałożonych obowiązków wymienionych w art. 72 sąd określa po
wysłuchaniu skazanego; nałożenie obowiązków wymienionych w art. 72 § 1 pkt 6 i 6a
wymaga nadto zgody skazanego.
§ 2.
Jeżeli względy wychowawcze za tym przemawiają, sąd, wobec skazanego na karę z warunkowym
zawieszeniem jej wykonania, może w okresie próby ustanawiać, rozszerzać lub zmieniać
obowiązki wymienione w art. 72 § 1 pkt 3-8 albo od wykonania nałożonych obowiązków
zwolnić, z wyjątkiem obowiązku wymienionego w art. 72 § 2, jak również oddać skazanego
pod dozór albo od dozoru zwolnić.
§ 2a.
Zwolnienie od dozoru może nastąpić także, jeżeli sprawowanie dozoru jest niemożliwe
albo znacznie utrudnione z przyczyn niezawinionych przez skazanego.
§ 3.
W przypadku gdy skazany został oddany pod dozór lub zobowiązany do wykonywania obowiązków
w okresie próby, wniosek o określenie czasu i sposobu wykonania nałożonych obowiązków
może złożyć również sądowy kurator zawodowy, a także osoba godna zaufania lub przedstawiciel
stowarzyszenia, instytucji albo organizacji społecznej, o której mowa w art. 73 §
1.
Art. 75.
§ 1.
Sąd zarządza wykonanie kary, jeżeli skazany w okresie próby popełnił podobne przestępstwo
umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności bez warunkowego
zawieszenia jej wykonania.
§ 1a.
Sąd zarządza wykonanie kary jeżeli skazany za przestępstwo popełnione z użyciem przemocy
lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej lub innej osoby małoletniej zamieszkujących
wspólnie ze sprawcą w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, ponownie używając
przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej lub innej osoby małoletniej
zamieszkujących wspólnie ze sprawcą.
§ 2.
Sąd może zarządzić wykonanie kary, jeżeli skazany w okresie próby rażąco narusza porządek
prawny, w szczególności gdy popełnił inne przestępstwo niż określone w § 1, albo jeżeli
uchyla się od uiszczenia grzywny, od dozoru, wykonania nałożonych obowiązków lub orzeczonych
środków karnych, środków kompensacyjnych lub przepadku.
§ 2a.
Sąd zarządza wykonanie kary, jeżeli okoliczności, o których mowa w § 2, zaistnieją
po udzieleniu skazanemu pisemnego upomnienia przez sądowego kuratora zawodowego, chyba
że przemawiają przeciwko temu szczególne względy.
§ 3.
Sąd może zarządzić wykonanie kary, jeżeli skazany po wydaniu wyroku, lecz przed jego
uprawomocnieniem się, rażąco narusza porządek prawny, a w szczególności gdy w tym
czasie popełnił przestępstwo.
§ 3a.
Zarządzając wykonanie kary w wypadkach, o których mowa w § 2 i 3, sąd może, uwzględniając
dotychczasowy przebieg próby, a w szczególności wykonanie nałożonych obowiązków, skrócić
orzeczoną karę, nie więcej jednak niż o połowę.
§ 4.
Zarządzenie wykonania kary nie może nastąpić później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia
okresu próby.
§ 5.
(uchylony)
Art. 75a.
§ 1.
Wobec skazanego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania,
który w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, w szczególności gdy popełnił
inne przestępstwo niż określone w art. 75 § 1, albo jeżeli uchyla się od uiszczenia
grzywny, od dozoru, wykonania nałożonych obowiązków lub orzeczonych środków karnych,
środków kompensacyjnych lub przepadku, sąd może, jeżeli cele kary zostaną w ten sposób
spełnione, mając na względzie wagę i rodzaj czynu zabronionego przypisanego skazanemu,
zamiast zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności zamienić ją na karę ograniczenia
wolności w formie obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele
społeczne, przyjmując, że jeden dzień kary pozbawienia wolności równa się dwóm dniom
kary ograniczenia wolności, albo na grzywnę, przyjmując, że jeden dzień kary pozbawienia
wolności równa się dwóm stawkom dziennym grzywny. Kara ograniczenia wolności nie może
trwać dłużej niż 2 lata, a grzywna nie może przekroczyć 810 stawek dziennych.
§ 2.
Przepisu § 1 nie stosuje się:
1)
w wypadkach, o których mowa w art. 75 § 1, 1a i 2a;
2)
do skazanego, który nie wykonał obowiązku określonego w art. 72 § 1 pkt 7b lub w §
2.
§ 3.
Sąd, zamieniając karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania
na karę ograniczenia wolności albo na grzywnę, w miarę możliwości wysłuchuje skazanego.
§ 4.
Zamiana kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na karę
ograniczenia wolności albo na grzywnę nie zwalnia skazanego od wykonania orzeczonych
wobec niego środków karnych, przepadku, środków kompensacyjnych lub środków zabezpieczających,
chociażby następnie orzeczono karę łączną.
§ 5.
Jeżeli skazany uchyla się od wykonywania kary ograniczenia wolności, od uiszczenia
grzywny, wykonania nałożonych na niego obowiązków lub orzeczonych środków karnych,
przepadku lub środków kompensacyjnych, sąd uchyla zamianę i zarządza wykonanie kary
pozbawienia wolności.
§ 6.
W wypadku uchylenia zamiany i zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności na poczet
zarządzonej kary pozbawienia wolności zalicza się dotychczas wykonaną karę grzywny
albo karę ograniczenia wolności, przyjmując, że jeden dzień kary pozbawienia wolności
równa się dwóm stawkom dziennym grzywny albo dwóm dniom kary ograniczenia wolności.
§ 7.
Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem
jej wykonania została orzeczona na podstawie art. 60 § 5.
Art. 76.
§ 1.
Skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby.
§ 1a.
W wypadku, o którym mowa w art. 75a, zatarcie skazania następuje z upływem okresów
przewidzianych w art. 107 § 4 i 4a.
§ 1b.
W wypadkach, o których mowa w § 1 i 1a, przepis art. 108 stosuje się.
§ 2.
Jeżeli wobec skazanego orzeczono grzywnę, środek karny, przepadek lub środek kompensacyjny,
zatarcie skazania nie może nastąpić przed ich wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem
ich wykonania. Zatarcie skazania nie może nastąpić również przed wykonaniem środka
zabezpieczającego.
Art. 77.
§ 1.
Skazanego na karę pozbawienia wolności sąd może warunkowo zwolnić z odbycia reszty
kary tylko wówczas, gdy jego postawa, właściwości i warunki osobiste, okoliczności
popełnienia przestępstwa oraz zachowanie po jego popełnieniu i w czasie odbywania
kary uzasadniają przekonanie, że skazany po zwolnieniu będzie stosował się do orzeczonego
środka karnego lub zabezpieczającego i przestrzegał porządku prawnego, w szczególności
nie popełni ponownie przestępstwa.
§ 2.
W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd, wymierzając karę wymienioną w art. 32 pkt
3-5, może wyznaczyć surowsze ograniczenia do skorzystania przez skazanego z warunkowego
zwolnienia niż przewidziane w art. 78.
Art. 78.
§ 1.
Skazanego można warunkowo zwolnić po odbyciu co najmniej połowy kary.
§ 2.
Skazanego określonego w art. 64 § 1 można warunkowo zwolnić po odbyciu dwóch trzecich
kary, natomiast określonego w art. 64 § 2 po odbyciu trzech czwartych kary.
§ 3.
Skazanego na karę 25 lat pozbawienia wolności można warunkowo zwolnić po odbyciu 15
lat kary, natomiast skazanego na karę dożywotniego pozbawienia wolności po odbyciu
25 lat kary.
Art. 79.
§ 1.
Przepisy art. 78 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do sumy dwóch lub więcej nie podlegających
łączeniu kar pozbawienia wolności, które skazany ma odbyć kolejno; przepis art. 78
§ 2 stosuje się, jeżeli chociażby jedno z przestępstw popełniono w warunkach określonych
w art. 64.
§ 2.
Skazanego można, niezależnie od warunków określonych w art. 78 § 1 lub 2, zwolnić
warunkowo po odbyciu 15 lat pozbawienia wolności.
§ 3.
Przepis art. 78 § 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli chociażby jedna z niepodlegających
łączeniu kar, które skazany ma odbyć kolejno, jest karą 25 lat pozbawienia wolności
lub dożywotniego pozbawienia wolności.
Art. 80.
§ 1.
W razie warunkowego zwolnienia czas pozostały do odbycia kary stanowi okres próby,
który jednak nie może być krótszy niż 2 lata ani dłuższy niż 5 lat.
§ 2.
Jeżeli skazanym jest osoba określona w art. 64 § 2, okres próby nie może być krótszy
niż 3 lata.
§ 3.
W razie warunkowego zwolnienia z kary 25 lat pozbawienia wolności lub dożywotniego
pozbawienia wolności okres próby wynosi 10 lat.
Art. 81.
W razie odwołania warunkowego zwolnienia ponowne warunkowe zwolnienie nie może nastąpić
przed odbyciem, po ponownym osadzeniu, przynajmniej roku kary pozbawienia wolności,
a w wypadku kary 25 lat pozbawienia wolności lub kary dożywotniego pozbawienia wolności
przed odbyciem przynajmniej 5 lat kary.
Art. 82.
§ 1.
Jeżeli w okresie próby i w ciągu 6 miesięcy od jej zakończenia nie odwołano warunkowego
zwolnienia, karę uważa się za odbytą z chwilą warunkowego zwolnienia.
§ 2.
W wypadku objęcia wyrokiem łącznym kary, z której odbywania skazany został warunkowo
zwolniony, na poczet orzeczonej kary łącznej zalicza się jedynie okres faktycznego
odbywania kary.
Art. 83.
Skazanego na karę ograniczenia wolności, który odbył przynajmniej połowę orzeczonej
kary, przy czym przestrzegał porządku prawnego, jak również wykonał nałożone na niego
obowiązki, orzeczone środki karne, środki kompensacyjne i przepadek, sąd może zwolnić
od reszty kary, uznając ją za wykonaną.
Art. 84.
§ 1.
Sąd może po upływie połowy okresu, na który orzeczono środki karne wymienione w art.
39 pkt 1-3, uznać je za wykonane, jeżeli skazany przestrzegał porządku prawnego, a
środek karny był w stosunku do niego wykonywany przynajmniej przez rok.
§ 2.
Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli środki karne wymienione w art. 39 pkt 2, 2a i
3 orzeczono na podstawie art. 41 § 1a albo art. 42 § 2.
§ 2a.
Jeżeli środek karny orzeczony został dożywotnio, sąd może uznać go za wykonany, jeżeli
skazany przestrzegał porządku prawnego i nie zachodzi obawa ponownego popełnienia
przestępstwa podobnego do tego, za które orzeczono środek karny, a środek karny był
w stosunku do skazanego wykonywany przynajmniej przez 15 lat.
§ 3.
Sąd może zwolnić skazanego z obowiązku orzeczonego na podstawie art. 41b § 5 lub 7
po upływie połowy okresu, na który go orzeczono, jeżeli obowiązek był stosowany przynajmniej
przez rok, a zachowanie skazanego wskazuje, że dalsze stosowanie obowiązku nie jest
niezbędne do spełnienia celów środka karnego.
Art. 84a.
(uchylony)
Rozdział IX
Zbieg przestępstw oraz łączenie kar i środków karnych
Art. 853)W brzmieniu ustalonym przez art. 38 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
§ 1.
Jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby
nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego
samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, sąd orzeka karę łączną, biorąc za podstawę
kary z osobna wymierzone za zbiegające się przestępstwa.
§ 2.
Karą łączną nie obejmuje się kar orzeczonych wyrokami, o których mowa w art. 114a.
Art. 85a.
Orzekając karę łączną, sąd bierze pod uwagę przede wszystkim cele zapobiegawcze i
wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie
kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
Art. 86.
§ 14)W brzmieniu ustalonym przez art. 38 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Sąd wymierza karę łączną w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne
przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2
lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności. Jeżeli najwyższą z kar
wymierzonych za poszczególne przestępstwa jest kara 810 stawek dziennych grzywny,
2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności, dolną granicę kary łącznej
przyjmuje się w tej wysokości. Karę pozbawienia wolności wymierza się w miesiącach
i latach.
§ 1a.
Jeżeli suma orzeczonych kar pozbawienia wolności wynosi 25 lat albo więcej, a chociażby
jedna z podlegających łączeniu kar wynosi nie mniej niż 10 lat, sąd może orzec karę
łączną 25 lat pozbawienia wolności.
§ 2.
Wymierzając karę łączną grzywny, sąd określa na nowo wysokość stawki dziennej, kierując
się wskazaniami określonymi w art. 33 § 3; wysokość stawki dziennej nie może jednak
przekraczać najwyższej ustalonej poprzednio.
§ 2a.
Jeżeli chociażby jedna z podlegających łączeniu grzywien jest wymierzona kwotowo,
karę łączną grzywny wymierza się kwotowo.
§ 2b.
Jeżeli chociażby jedna z podlegających łączeniu grzywien została orzeczona na podstawie
przepisu przewidującego wyższą górną granicę ustawowego zagrożenia tą karą niż określona
w art. 33 § 1, sąd wymierza karę łączną grzywny w granicach od najwyższej z kar tego
rodzaju wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak
4500 stawek dziennych grzywny lub najwyższej z kar grzywny, jeżeli przekracza ona
4500 stawek dziennych.
§ 3.
Wymierzając karę łączną ograniczenia wolności, sąd określa na nowo obowiązki lub wymiar
potrącenia, o których mowa w art. 34 § 1a, a także może nałożyć na sprawcę obowiązki
wymienione w art. 72 § 1 pkt 2-7a, jak również orzec świadczenie pieniężne wymienione
w art. 39 pkt 7.
Art. 87.
§ 16)Utracił moc z dniem 18 czerwca 2019 r. w zakresie, w jakim nakłada na sąd obowiązek połączenia kar pozbawienia wolności i ograniczenia wolności oraz wymierzenia kary łącznej pozbawienia wolności po dokonaniu zamiany kary ograniczenia wolności na karę pozbawienia wolności, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 czerwca 2019 r. sygn. akt P 20/17 (Dz. U. poz. 1135)..
W razie skazania za zbiegające się przestępstwa na kary pozbawienia wolności i ograniczenia
wolności sąd wymierza karę łączną pozbawienia wolności, przyjmując, że miesiąc ograniczenia
wolności równa się 15 dniom pozbawienia wolności.
§ 2.
Jeżeli za zbiegające się przestępstwa wymierzono kary pozbawienia wolności oraz ograniczenia
wolności i kara łączna pozbawienia wolności nie przekroczyłaby 6 miesięcy, a kara
łączna ograniczenia wolności - 2 lat, sąd może orzec te kary łączne jednocześnie,
jeżeli cele kary zostaną w ten sposób spełnione.
Art. 88.
Jeżeli najsurowszą karą orzeczoną za jedno ze zbiegających się przestępstw jest kara
25 lat pozbawienia wolności albo dożywotniego pozbawienia wolności, orzeka się tę
karę jako karę łączną; w wypadku zbiegu dwóch lub więcej kar 25 lat pozbawienia wolności
sąd może orzec jako karę łączną karę dożywotniego pozbawienia wolności.
Art. 89.
§ 1.
W razie skazania za zbiegające się przestępstwa na kary pozbawienia wolności z warunkowym
zawieszeniem i bez warunkowego zawieszenia ich wykonania sąd może warunkowo zawiesić
wykonanie kary łącznej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie
popełnienia każdego z tych przestępstw nie był skazany na karę pozbawienia wolności
i jest to wystarczające do osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia
powrotowi do przestępstwa.
§ 1a.
W razie skazania za zbiegające się przestępstwa na kary pozbawienia wolności z warunkowym
zawieszeniem ich wykonania sąd może w wyroku łącznym orzec karę łączną pozbawienia
wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.
§ 1b.
Sąd orzeka karę łączną pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania,
przyjmując, że miesiąc kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania
równa się 15 dniom kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.
§ 2.
(uchylony)
§ 3.
(uchylony)
Art. 89a.
§ 17)W brzmieniu ustalonym przez art. 38 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Jeżeli chociażby jedną z kar podlegających łączeniu jest kara pozbawienia wolności
z warunkowym zawieszeniem jej wykonania orzeczona na podstawie art. 60 § 5, a kara
ta nie podlega łączeniu z surowszą karą pozbawienia wolności, sąd może wymierzyć karę
łączną pozbawienia wolności w wymiarze równym karze pozbawienia wolności z warunkowym
zawieszeniem jej wykonania orzeczonej na podstawie art. 60 § 5, o ile jednocześnie
stosuje warunkowe zawieszenie wykonania kary łącznej.
§ 2.
Orzekając karę łączną pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania,
sąd może orzec grzywnę określoną w art. 71 § 1, chociażby jej nie orzeczono za pozostające
w zbiegu przestępstwa.
§ 3.
W razie zbiegu orzeczeń o okresach próby sąd orzeka okres próby oraz związane z nim
obowiązki na nowo. W razie zbiegu orzeczeń, o którym mowa w § 1, okres próby może
wynosić do 10 lat.
Art. 90.
§ 1.
Środki karne, przepadek, środki kompensacyjne, środki zabezpieczające oraz dozór stosuje
się, chociażby orzeczono je tylko co do jednego ze zbiegających się przestępstw.
§ 2.
W razie orzeczenia za zbiegające się przestępstwa pozbawienia praw publicznych, zakazów
lub obowiązku tego samego rodzaju, sąd stosuje odpowiednio przepisy o karze łącznej.
Art. 91.
§ 1.
Jeżeli sprawca popełnia w krótkich odstępach czasu, z wykorzystaniem takiej samej
sposobności, dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny,
co do któregokolwiek z tych przestępstw, sąd orzeka jedną karę określoną w przepisie
stanowiącym podstawę jej wymiaru dla każdego z tych przestępstw, w wysokości do górnej
granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę.
§ 28)W brzmieniu ustalonym przez art. 38 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Jeżeli sprawca w warunkach określonych w art. 85 § 1 popełnia dwa lub więcej ciągów
przestępstw określonych w § 1 lub ciąg przestępstw oraz inne przestępstwo, sąd orzeka
karę łączną, stosując odpowiednio przepisy tego rozdziału.
§ 3.
Jeżeli sprawca został skazany dwoma lub więcej wyrokami za przestępstwa należące do
ciągu przestępstw określonego w § 1, orzeczona kara łączna nie może przekroczyć górnej
granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę, przewidzianego w przepisie stanowiącym
podstawę wymiaru kary dla każdego z tych przestępstw.
Art. 91a9)Dodany przez art. 38 pkt 7 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Wydaniu wyroku łącznego nie stoi na przeszkodzie, że poszczególne kary wymierzone
za należące do ciągu przestępstw lub zbiegające się przestępstwa zostały już w całości
albo w części wykonane. Przepis art. 71 § 2 stosuje się odpowiednio.
Art. 92.
(uchylony)
Art. 92a.
(uchylony)
Rozdział X
Środki zabezpieczające
Art. 93.
(uchylony)
Art. 93a.
§ 1.
Środkami zabezpieczającymi są:
1)
elektroniczna kontrola miejsca pobytu;
2)
terapia;
3)
terapia uzależnień;
4)
pobyt w zakładzie psychiatrycznym.
§ 2.
Jeżeli ustawa tak stanowi, tytułem środka zabezpieczającego można orzec nakaz i zakazy
określone w art. 39 pkt 2-3.
Art. 93b.
§ 1.
Sąd może orzec środek zabezpieczający, gdy jest to konieczne, aby zapobiec ponownemu
popełnieniu przez sprawcę czynu zabronionego, a inne środki prawne określone w tym
kodeksie lub orzeczone na podstawie innych ustaw nie są wystarczające. Środek zabezpieczający,
o którym mowa w art. 93a § 1 pkt 4, można orzec jedynie, aby zapobiec ponownemu popełnieniu
przez sprawcę czynu zabronionego o znacznej społecznej szkodliwości.
§ 2.
Sąd uchyla środek zabezpieczający, gdy dalsze jego stosowanie nie jest już konieczne.
§ 3.
Środek zabezpieczający i sposób jego wykonywania powinien być odpowiedni do stopnia
społecznej szkodliwości czynu zabronionego, który sprawca może popełnić, oraz prawdopodobieństwa
jego popełnienia, a także uwzględniać potrzeby i postępy w terapii lub terapii uzależnień.
Sąd może zmienić orzeczony wobec sprawcy środek zabezpieczający lub sposób jego wykonywania,
jeżeli poprzednio orzeczony środek stał się nieodpowiedni lub jego wykonywanie nie
jest możliwe.
§ 4.
Wobec tego samego sprawcy można orzec więcej niż jeden środek zabezpieczający; przepisy
§ 1 i 3 stosuje się, biorąc pod uwagę wszystkie orzekane środki zabezpieczające.
§ 5.
Sąd orzeka pobyt w zakładzie psychiatrycznym tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi.
Art. 93c.
Środki zabezpieczające można orzec wobec sprawcy:
1)
co do którego umorzono postępowanie o czyn zabroniony popełniony w stanie niepoczytalności
określonej w art. 31 § 1;
2)
w razie skazania za przestępstwo popełnione w stanie ograniczonej poczytalności określonej
w art. 31 § 2;
3)
w razie skazania za przestępstwo określone w art. 148, art. 156, art. 197, art. 198,
art. 199 § 2 lub art. 200 § 1, popełnione w związku z zaburzeniem preferencji seksualnych;
4)
w razie skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego jej zawieszenia za umyślne
przestępstwo określone w rozdziale XIX, XXIII, XXV lub XXVI, popełnione w związku
z zaburzeniem osobowości o takim charakterze lub nasileniu, że zachodzi co najmniej
wysokie prawdopodobieństwo popełnienia czynu zabronionego z użyciem przemocy lub groźbą
jej użycia;
5)
w razie skazania za przestępstwo popełnione w związku z uzależnieniem od alkoholu,
środka odurzającego lub innego podobnie działającego środka.
Art. 93d.
§ 1.
Czasu stosowania środka zabezpieczającego nie określa się z góry.
§ 2.
Uchylając środek zabezpieczający w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym, sąd
może orzec jeden lub więcej ze środków zabezpieczających, o których mowa w art. 93a
§ 1 pkt 1-3.
§ 3.
Sąd ustala potrzebę i możliwości wykonania orzeczonego środka zabezpieczającego nie
wcześniej niż na 6 miesięcy przed przewidywanym warunkowym zwolnieniem lub odbyciem
kary pozbawienia wolności.
§ 4.
Jeżeli wobec sprawcy wykonywana jest kara pozbawienia wolności, środki zabezpieczające,
o których mowa w art. 93a § 1 pkt 1-3, można orzec również do czasu wykonania tej
kary, jednak nie wcześniej niż na 6 miesięcy przed przewidywanym warunkowym zwolnieniem
lub odbyciem kary pozbawienia wolności.
§ 5.
Jeżeli sprawca został skazany na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia
jej wykonania, karę 25 lat pozbawienia wolności lub karę dożywotniego pozbawienia
wolności, orzeczony środek zabezpieczający stosuje się po odbyciu kary lub warunkowym
zwolnieniu, chyba że ustawa stanowi inaczej.
§ 6.
Jeżeli zachowanie sprawcy po uchyleniu środka zabezpieczającego wskazuje, że zachodzi
konieczność stosowania środków zabezpieczających, sąd, nie później niż w ciągu 3 lat
od uchylenia środka, może ponownie orzec ten sam środek zabezpieczający lub inny środek,
o którym mowa w art. 93a § 1 pkt 1-3.
Art. 93e.
Sprawca, wobec którego orzeczono elektroniczną kontrolę miejsca pobytu, ma obowiązek
poddania się nieprzerwanej kontroli miejsca swojego pobytu sprawowanej za pomocą urządzeń
technicznych, w tym noszonego nadajnika.
Art. 93f.
§ 1.
Sprawca, wobec którego orzeczono terapię, ma obowiązek stawiennictwa we wskazanej
przez sąd placówce w terminach wyznaczonych przez lekarza psychiatrę, seksuologa lub
terapeutę i poddania się terapii farmakologicznej zmierzającej do osłabienia popędu
seksualnego, psychoterapii lub psychoedukacji w celu poprawy jego funkcjonowania w
społeczeństwie.
§ 2.
Sprawca, wobec którego orzeczono terapię uzależnień, ma obowiązek stawiennictwa we
wskazanej przez sąd placówce leczenia odwykowego w terminach wyznaczonych przez lekarza
i poddania się leczeniu uzależnienia od alkoholu, środka odurzającego lub innego podobnie
działającego środka.
Art. 93g.
§ 1.
Sąd orzeka pobyt w odpowiednim zakładzie psychiatrycznym wobec sprawcy określonego
w art. 93c pkt 1, jeżeli istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że popełni on ponownie
czyn zabroniony o znacznej społecznej szkodliwości w związku z chorobą psychiczną
lub upośledzeniem umysłowym.
§ 2.
Skazując sprawcę określonego w art. 93c pkt 2 na karę pozbawienia wolności bez warunkowego
zawieszenia jej wykonania, karę 25 lat pozbawienia wolności lub karę dożywotniego
pozbawienia wolności, sąd orzeka pobyt w odpowiednim zakładzie psychiatrycznym, jeżeli
istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że popełni on czyn zabroniony o znacznej społecznej
szkodliwości w związku z chorobą psychiczną lub upośledzeniem umysłowym.
§ 3.
Skazując sprawcę określonego w art. 93c pkt 3 na karę pozbawienia wolności bez warunkowego
zawieszenia jej wykonania, karę 25 lat pozbawienia wolności lub karę dożywotniego
pozbawienia wolności, sąd orzeka pobyt w odpowiednim zakładzie psychiatrycznym, jeżeli
istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że skazany popełni przestępstwo przeciwko życiu,
zdrowiu lub wolności seksualnej w związku z zaburzeniem preferencji seksualnych.
Art. 94.
(uchylony)
Art. 95.
(uchylony)
Art. 95a.
(uchylony)
Art. 96.
(uchylony)
Art. 97.
(uchylony)
Art. 98.
(uchylony)
Art. 99.
§ 1.
Jeżeli sprawca dopuścił się czynu zabronionego w stanie niepoczytalności określonej
w art. 31 § 1, sąd może orzec tytułem środka zabezpieczającego nakaz lub zakazy wymienione
w art. 39 pkt 2-3.
§ 2.
Zakazy wymienione w art. 39 pkt 2-3 orzeka się bez określenia czasu ich obowiązywania;
sąd uchyla je, gdy ustały przyczyny ich orzeczenia.
Art. 100.
(uchylony)
Rozdział XI
Przedawnienie
Art. 101.
§ 1.
Karalność przestępstwa ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło lat:
1)
30 - gdy czyn stanowi zbrodnię zabójstwa;
2)
20 - gdy czyn stanowi inną zbrodnię;
2a)
15 - gdy czyn stanowi występek zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą
5 lat;
3)
10 - gdy czyn stanowi występek zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą
3 lata;
4)
5 - gdy chodzi o pozostałe występki.
5)
(uchylony)
§ 2.
Karalność przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego ustaje z upływem roku od
czasu, gdy pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy przestępstwa, nie później
jednak niż z upływem 3 lat od czasu jego popełnienia.
§ 3.
W wypadkach przewidzianych w § 1 lub 2, jeżeli dokonanie przestępstwa zależy od nastąpienia
określonego w ustawie skutku, bieg przedawnienia rozpoczyna się od czasu, gdy skutek
nastąpił.
§ 4.
W przypadku:
1)
występków przeciwko życiu i zdrowiu, popełnionych na szkodę małoletniego, zagrożonych
karą, której górna granica przekracza 5 lat pozbawienia wolności,
2)
przestępstw określonych w rozdziale XXV, popełnionych na szkodę małoletniego albo
gdy treści pornograficzne obejmują udział małoletniego
- przedawnienie karalności przestępstwa nie może nastąpić przed ukończeniem przez
niego 30. roku życia.
Art. 102.
Jeżeli w okresie, o którym mowa w art. 101, wszczęto postępowanie, karalność przestępstw
określonych w art. 101 § 1 ustaje z upływem 10 lat, a w pozostałych wypadkach - z
upływem 5 lat od zakończenia tego okresu.
Art. 103.
§ 1.
Nie można wykonać kary, jeżeli od uprawomocnienia się wyroku skazującego upłynęło
lat:
1)
30 - w razie skazania na karę pozbawienia wolności przekraczającą 5 lat albo karę
surowszą;
2)
15 - w razie skazania na karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą 5 lat;
3)
10 - w razie skazania na inną karę.
§ 2.
Przepis § 1 pkt 3 stosuje się odpowiednio do środków karnych, środków kompensacyjnych
oraz przepadku.
Art. 104.
§ 1.
Przedawnienie nie biegnie, jeżeli przepis ustawy nie pozwala na wszczęcie lub dalsze
prowadzenie postępowania karnego; nie dotyczy to jednak braku wniosku albo oskarżenia
prywatnego.
§ 2.
(uchylony)
Art. 105.
§ 1.
Przepisów art. 101-103 nie stosuje się do zbrodni przeciwko pokojowi, ludzkości i
przestępstw wojennych.
§ 2.
Przepisów art. 101-103 nie stosuje się również do umyślnego przestępstwa: zabójstwa,
ciężkiego uszkodzenia ciała, ciężkiego uszczerbku na zdrowiu lub pozbawienia wolności
łączonego ze szczególnym udręczeniem, popełnionego przez funkcjonariusza publicznego
w związku z pełnieniem obowiązków służbowych.
Rozdział XII
Zatarcie skazania
Art. 106.
Z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe; wpis o skazaniu usuwa się z rejestru
skazanych.
Art. 106a.
Nie podlega zatarciu skazanie na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia
jej wykonania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, jeżeli
pokrzywdzony był małoletnim poniżej lat 15.
Art. 107.
§ 1.
W razie skazania na karę pozbawienia wolności wymienioną w art. 32 pkt 3 lub karę
25 lat pozbawienia wolności, zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem 10
lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.
§ 2.
Sąd może na wniosek skazanego zarządzić zatarcie skazania już po upływie 5 lat, jeżeli
skazany w tym okresie przestrzegał porządku prawnego, a wymierzona kara pozbawienia
wolności nie przekraczała 3 lat.
§ 3.
W razie skazania na karę dożywotniego pozbawienia wolności, zatarcie skazania następuje
z mocy prawa z upływem 10 lat od uznania jej za wykonaną, od darowania kary albo od
przedawnienia jej wykonania.
§ 4.
W razie skazania na karę ograniczenia wolności zatarcie skazania następuje z mocy
prawa z upływem 3 lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.
§ 4a.
W razie skazania na grzywnę zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem roku
od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.
§ 5.
W razie odstąpienia od wymierzenia kary, zatarcie skazania następuje z mocy prawa
z upływem roku od wydania prawomocnego orzeczenia.
§ 6.
Jeżeli orzeczono środek karny, przepadek lub środek kompensacyjny, zatarcie skazania
nie może nastąpić przed jego wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem jego wykonania.
Zatarcie skazania nie może nastąpić również przed wykonaniem środka zabezpieczającego.
Art. 107a.
(uchylony)
Art. 108.
Jeżeli sprawcę skazano za dwa lub więcej nie pozostających w zbiegu przestępstw, jak
również jeżeli skazany po rozpoczęciu, lecz przed upływem, okresu wymaganego do zatarcia
skazania ponownie popełnił przestępstwo, dopuszczalne jest tylko jednoczesne zatarcie
wszystkich skazań.
Rozdział XIII
Odpowiedzialność za przestępstwa popełnione za granicą
Art. 109.
Ustawę karną polską stosuje się do obywatela polskiego, który popełnił przestępstwo
za granicą.
Art. 110.
§ 1.
Ustawę karną polską stosuje się do cudzoziemca, który popełnił za granicą czyn zabroniony
skierowany przeciwko interesom Rzeczypospolitej Polskiej, obywatela polskiego, polskiej
osoby prawnej lub polskiej jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej
oraz do cudzoziemca, który popełnił za granicą przestępstwo o charakterze terrorystycznym.
§ 2.
Ustawę karną polską stosuje się w razie popełnienia przez cudzoziemca za granicą czynu
zabronionego innego niż wymieniony w § 1, jeżeli czyn zabroniony jest w ustawie karnej
polskiej zagrożony karą przekraczającą 2 lata pozbawienia wolności, a sprawca przebywa
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie postanowiono go wydać.
Art. 111.
§ 1.
Warunkiem odpowiedzialności za czyn popełniony za granicą jest uznanie takiego czynu
za przestępstwo również przez ustawę obowiązującą w miejscu jego popełnienia.
§ 2.
Jeżeli zachodzą różnice między ustawą polską a ustawą obowiązującą w miejscu popełnienia
czynu, stosując ustawę polską, sąd może uwzględnić te różnice na korzyść sprawcy.
§ 3.
Warunek przewidziany w § 1 nie ma zastosowania do polskiego funkcjonariusza publicznego,
który pełniąc służbę za granicą popełnił tam przestępstwo w związku z wykonywaniem
swoich funkcji, ani do osoby, która popełniła przestępstwo w miejscu nie podlegającym
żadnej władzy państwowej.
Art. 112.
Niezależnie od przepisów obowiązujących w miejscu popełnienia czynu zabronionego,
ustawę karną polską stosuje się do obywatela polskiego oraz cudzoziemca w razie popełnienia:
1)
przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu wewnętrznemu lub zewnętrznemu Rzeczypospolitej
Polskiej;
1a)
2)
przestępstwa przeciwko polskim urzędom lub funkcjonariuszom publicznym oraz przestępstwa
wyłudzenia poświadczenia nieprawdy od polskiego funkcjonariusza publicznego lub innej
osoby uprawnionej na podstawie prawa polskiego do wystawienia dokumentu;
3)
przestępstwa przeciwko istotnym polskim interesom gospodarczym;
4)
przestępstwa fałszywych zeznań, złożenia fałszywego oświadczenia, opinii lub tłumaczenia,
posłużenia się dokumentem stwierdzającym tożsamość innej osoby, poświadczającym nieprawdę
lub fałszywym - wobec urzędu polskiego;
5)
przestępstwa, z którego została osiągnięta, chociażby pośrednio, korzyść majątkowa
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 113.
Niezależnie od przepisów obowiązujących w miejscu popełnienia przestępstwa, ustawę
karną polską stosuje się do obywatela polskiego oraz cudzoziemca, którego nie postanowiono
wydać, w razie popełnienia przez niego za granicą przestępstwa, do którego ścigania
Rzeczpospolita Polska jest zobowiązana na mocy umowy międzynarodowej, lub przestępstwa
określonego w Rzymskim Statucie Międzynarodowego Trybunału Karnego, sporządzonym w Rzymie dnia 17
lipca 1998 r. .
Art. 114.
§ 1.
Orzeczenie zapadłe za granicą nie stanowi przeszkody do wszczęcia lub prowadzenia
postępowania karnego o ten sam czyn zabroniony przed sądem polskim.
§ 2.
Sąd zalicza na poczet orzeczonej kary okres rzeczywistego pozbawienia wolności za
granicą oraz wykonywaną tam karę, uwzględniając różnice zachodzące między tymi karami.
§ 3.
Przepisu § 1 nie stosuje się:
1)
jeżeli wyrok skazujący zapadły za granicą został przejęty do wykonania na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, jak również wtedy, gdy orzeczenie zapadłe za granicą dotyczy
przestępstwa, w związku z którym nastąpiło przekazanie ścigania lub wydanie sprawcy
z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2)
do orzeczeń międzynarodowych trybunałów karnych działających na podstawie wiążącego
Rzeczpospolitą Polską prawa międzynarodowego;
3)
do prawomocnych orzeczeń sądów lub innych organów państw obcych kończących postępowanie
karne, jeżeli wynika to z wiążącej Rzeczpospolitą Polską umowy międzynarodowej.
§ 4.
Jeżeli nastąpiło przejęcie obywatela polskiego, skazanego prawomocnie przez sąd obcego
państwa, do wykonania wyroku na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, sąd określa
według polskiego prawa kwalifikację prawną czynu oraz podlegającą wykonaniu karę lub
inny środek przewidziany w tej ustawie; podstawę określenia kary lub środka podlegającego
wykonaniu stanowi wyrok wydany przez sąd państwa obcego, kara grożąca za taki czyn
w polskim prawie, okres rzeczywistego pozbawienia wolności za granicą oraz wykonana
tam kara lub inny środek, z uwzględnieniem różnic na korzyść skazanego.
Art. 114a.
§ 1.
Wyrokiem skazującym jest również prawomocne orzeczenie skazujące za popełnienie przestępstwa
wydane przez sąd właściwy w sprawach karnych w państwie członkowskim Unii Europejskiej,
chyba że według ustawy karnej polskiej czyn nie stanowi przestępstwa, sprawca nie
podlega karze albo orzeczono karę nieznaną ustawie.
§ 2.
W razie skazania przez sąd, o którym mowa w § 1, w sprawach:
1)
stosowania nowej ustawy karnej, która weszła w życie po wydaniu wyroku skazującego,
2)
zatarcia skazania
- stosuje się ustawę obowiązującą w miejscu skazania. Przepisu art. 108 nie stosuje
się.
§ 3.
Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli informacje uzyskane z rejestru karnego lub od
sądu państwa członkowskiego Unii Europejskiej nie są wystarczające do ustalenia skazania
albo orzeczona kara podlega darowaniu w państwie, w którym nastąpiło skazanie.
Rozdział XIV
Objaśnienie wyrażeń ustawowych
Art. 115.
§ 1.
Czynem zabronionym jest zachowanie o znamionach określonych w ustawie karnej.
§ 2.
Przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter
naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności
popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru,
motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia.
§ 3.
Przestępstwami podobnymi są przestępstwa należące do tego samego rodzaju; przestępstwa
z zastosowaniem przemocy lub groźby jej użycia albo przestępstwa popełnione w celu
osiągnięcia korzyści majątkowej uważa się za przestępstwa podobne.
§ 4.
Korzyścią majątkową lub osobistą jest korzyść zarówno dla siebie, jak i dla kogo innego.
§ 5.
Mieniem znacznej wartości jest mienie, którego wartość w czasie popełnienia czynu
zabronionego przekracza 200 000 złotych.
§ 6.
Mieniem wielkiej wartości jest mienie, którego wartość w czasie popełnienia czynu
zabronionego przekracza 1 000 000 złotych.
§ 7.
Przepis § 5 stosuje się odpowiednio do określenia „znaczna szkoda” oraz określenia
„wartość lub łączna wartość jest znaczna”.
§ 7a.
Przepis § 6 stosuje się odpowiednio do określenia „szkoda w wielkich rozmiarach”.
§ 8.
(uchylony)
§ 9.
Rzeczą ruchomą lub przedmiotem jest także polski albo obcy pieniądz lub inny środek
płatniczy, środek pieniężny zapisany na rachunku oraz dokument uprawniający do otrzymania
sumy pieniężnej albo zawierający obowiązek wypłaty kapitału, odsetek, udziału w zyskach,
albo stwierdzenie uczestnictwa w spółce.
§ 9a11)Dodany przez art. 38 pkt 8 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Kradzieżą szczególnie zuchwałą jest:
1)
kradzież, której sprawca swoim zachowaniem wykazuje postawę lekceważącą lub wyzywającą
wobec posiadacza rzeczy lub innych osób lub używa przemocy innego rodzaju niż przemoc
wobec osoby, w celu zawładnięcia mieniem;
2)
kradzież mienia ruchomego znajdującego się bezpośrednio na osobie lub w noszonym przez
nią ubraniu albo przenoszonego lub przemieszczanego przez tę osobę w warunkach bezpośredniego
kontaktu lub znajdującego się w przedmiotach przenoszonych lub przemieszczanych w
takich warunkach.
§ 10.
Młodocianym jest sprawca, który w chwili popełnienia czynu zabronionego nie ukończył
21 lat i w czasie orzekania w pierwszej instancji 24 lat.
§ 11.
Osobą najbliższą jest małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo, powinowaty w tej samej
linii lub stopniu, osoba pozostająca w stosunku przysposobienia oraz jej małżonek,
a także osoba pozostająca we wspólnym pożyciu.
§ 12.
Groźbą bezprawną jest zarówno groźba, o której mowa w art. 190, jak i groźba spowodowania
postępowania karnego lub innego postępowania, w którym może zostać nałożona administracyjna
kara pieniężna, jak również rozgłoszenia wiadomości uwłaczającej czci zagrożonego
lub jego osoby najbliższej; nie stanowi groźby zapowiedź spowodowania postępowania
karnego lub innego postępowania, w którym może zostać nałożona administracyjna kara
pieniężna, jeżeli ma ona jedynie na celu ochronę prawa naruszonego przestępstwem lub
zachowaniem zagrożonym administracyjną karą pieniężną.
§ 13.
Funkcjonariuszem publicznym jest:
1)
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej;
2)
poseł, senator, radny;
2a)
poseł do Parlamentu Europejskiego;
3)
sędzia, ławnik, prokurator, funkcjonariusz finansowego organu postępowania przygotowawczego
lub organu nadrzędnego nad finansowym organem postępowania przygotowawczego, notariusz,
komornik, kurator sądowy, syndyk, nadzorca sądowy i zarządca, osoba orzekająca w organach
dyscyplinarnych działających na podstawie ustawy;
4)
osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu
terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba w
zakresie, w którym uprawniona jest do wydawania decyzji administracyjnych;
5)
osoba będąca pracownikiem organu kontroli państwowej lub organu kontroli samorządu
terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe;
6)
osoba zajmująca kierownicze stanowisko w innej instytucji państwowej;
7)
funkcjonariusz organu powołanego do ochrony bezpieczeństwa publicznego albo funkcjonariusz
Służby Więziennej;
8)
osoba pełniąca czynną służbę wojskową, z wyjątkiem terytorialnej służby wojskowej
pełnionej dyspozycyjnie;
9)
pracownik międzynarodowego trybunału karnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe.
§ 14.
Dokumentem jest każdy przedmiot lub inny zapisany nośnik informacji, z którym jest
związane określone prawo, albo który ze względu na zawartą w nim treść stanowi dowód
prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mającej znaczenie prawne.
§ 14a.
Fakturą jest dokument, o którym mowa w art. 2 pkt 31 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług .
§ 15.
W rozumieniu tego kodeksu za statek wodny uważa się także stałą platformę umieszczoną
na szelfie kontynentalnym.
§ 16.
Stan nietrzeźwości w rozumieniu tego kodeksu zachodzi, gdy:
1)
zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego
tę wartość lub
2)
zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego
tę wartość.
§ 17.
Żołnierzem jest osoba pełniąca czynną służbę wojskową, z wyjątkiem terytorialnej służby
wojskowej pełnionej dyspozycyjnie.
§ 18.
Rozkazem jest polecenie określonego działania lub zaniechania wydane służbowo żołnierzowi
przez przełożonego lub uprawnionego żołnierza starszego stopniem.
§ 19.
Osobą pełniącą funkcję publiczną jest funkcjonariusz publiczny, członek organu samorządowego,
osoba zatrudniona w jednostce organizacyjnej dysponującej środkami publicznymi, chyba
że wykonuje wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba, której uprawnienia i
obowiązki w zakresie działalności publicznej są określone lub uznane przez ustawę
lub wiążącą Rzeczpospolitą Polską umowę międzynarodową.
§ 20.
Przestępstwem o charakterze terrorystycznym jest czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia
wolności, której górna granica wynosi co najmniej 5 lat, popełniony w celu:
1)
poważnego zastraszenia wielu osób,
2)
zmuszenia organu władzy publicznej Rzeczypospolitej Polskiej lub innego państwa albo
organu organizacji międzynarodowej do podjęcia lub zaniechania określonych czynności,
3)
wywołania poważnych zakłóceń w ustroju lub gospodarce Rzeczypospolitej Polskiej, innego
państwa lub organizacji międzynarodowej
- a także groźba popełnienia takiego czynu.
§ 21.
Występkiem o charakterze chuligańskim jest występek polegający na umyślnym zamachu
na zdrowie, na wolność, na cześć lub nietykalność cielesną, na bezpieczeństwo powszechne,
na działalność instytucji państwowych lub samorządu terytorialnego, na porządek publiczny,
albo na umyślnym niszczeniu, uszkodzeniu lub czynieniu niezdatną do użytku cudzej
rzeczy, jeżeli sprawca działa publicznie i bez powodu albo z oczywiście błahego powodu,
okazując przez to rażące lekceważenie porządku prawnego.
§ 22.
Handlem ludźmi jest werbowanie, transport, dostarczanie, przekazywanie, przechowywanie
lub przyjmowanie osoby z zastosowaniem:
1)
przemocy lub groźby bezprawnej,
2)
uprowadzenia,
3)
podstępu,
4)
wprowadzenia w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania
przedsiębranego działania,
5)
nadużycia stosunku zależności, wykorzystania krytycznego położenia lub stanu bezradności,
6)
udzielenia albo przyjęcia korzyści majątkowej lub osobistej albo jej obietnicy osobie
sprawującej opiekę lub nadzór nad inną osobą
- w celu jej wykorzystania, nawet za jej zgodą, w szczególności w prostytucji, pornografii
lub innych formach seksualnego wykorzystania, w pracy lub usługach o charakterze przymusowym,
w żebractwie, w niewolnictwie lub innych formach wykorzystania poniżających godność
człowieka albo w celu pozyskania komórek, tkanek lub narządów wbrew przepisom ustawy.
Jeżeli zachowanie sprawcy dotyczy małoletniego, stanowi ono handel ludźmi, nawet gdy
nie zostały użyte metody lub środki wymienione w pkt 1-6.
§ 22a12)Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 października 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. poz. 2128), która weszła w życie z dniem 20 listopada 2019 r..
Adopcją jest nabycie władzy rodzicielskiej nad dzieckiem przez inną osobę niż ta,
od której dziecko pochodzi.
§ 23.
Niewolnictwo jest stanem zależności, w którym człowiek jest traktowany jak przedmiot
własności.
§ 24.
Przy ocenie rozmiaru działalności przedsiębiorstwa sąd bierze pod uwagę wartość przedsiębiorstwa.
Rozdział XV
Stosunek do ustaw szczególnych
Art. 116.
Przepisy części ogólnej tego kodeksu stosuje się do innych ustaw przewidujących odpowiedzialność
karną, chyba że ustawy te wyraźnie wyłączają ich zastosowanie.
Część SZCZEGÓLNA
Rozdział XVI
Przestępstwa przeciwko pokojowi, ludzkości oraz przestępstwa wojenne
Art. 117.
§ 1.
Kto wszczyna lub prowadzi wojnę napastniczą,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 12, karze 25 lat pozbawienia
wolności albo karze dożywotniego pozbawienia wolności.
§ 2.
(uchylony)
§ 3.
Kto publicznie nawołuje do wszczęcia wojny napastniczej lub publicznie pochwala wszczęcie
lub prowadzenie takiej wojny,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Art. 118.
§ 1.
Kto, w celu wyniszczenia w całości albo w części grupy narodowej, etnicznej, rasowej,
politycznej, wyznaniowej lub grupy o określonym światopoglądzie, dopuszcza się zabójstwa
albo powoduje ciężki uszczerbek na zdrowiu osoby należącej do takiej grupy,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 12, karze 25 lat pozbawienia
wolności albo karze dożywotniego pozbawienia wolności.
§ 2.
Kto, w celu określonym w § 1, stwarza dla osób należących do takiej grupy warunki
życia grożące jej biologicznym wyniszczeniem, stosuje środki mające służyć do wstrzymania
urodzeń w obrębie grupy lub przymusowo odbiera dzieci osobom do niej należącym,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 5 albo karze 25 lat
pozbawienia wolności.
§ 3.
(uchylony)
Art. 118a.
§ 1.
Kto, biorąc udział w masowym zamachu lub choćby w jednym z powtarzających się zamachów
skierowanych przeciwko grupie ludności podjętych w celu wykonania lub wsparcia polityki
państwa lub organizacji:
1)
dopuszcza się zabójstwa,
2)
powoduje ciężki uszczerbek na zdrowiu człowieka,
3)
stwarza dla osób należących do grupy ludności warunki życia grożące ich biologicznej
egzystencji, w szczególności przez pozbawienie dostępu do żywności lub opieki medycznej,
które są obliczone na ich wyniszczenie,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 12, karze 25 lat pozbawienia
wolności albo karze dożywotniego pozbawienia wolności.
§ 2.
Kto, biorąc udział w masowym zamachu lub choćby w jednym z powtarzających się zamachów
skierowanych przeciwko grupie ludności podjętych w celu wykonania lub wsparcia polityki
państwa lub organizacji:
1)
powoduje oddanie osoby w stan niewolnictwa lub utrzymuje ją w tym stanie,
2)
pozbawia osobę wolności na czas przekraczający 7 dni lub ze szczególnym udręczeniem,
3)
stosuje tortury lub poddaje osobę okrutnemu lub nieludzkiemu traktowaniu,
4)
dopuszcza się zgwałcenia albo stosując przemoc, groźbę bezprawną lub podstęp w inny
sposób narusza wolność seksualną osoby,
5)
stosując przemoc lub groźbę bezprawną powoduje zajście przez kobietę w ciążę w zamiarze
wpłynięcia na skład etniczny grupy ludności lub dokonania innych poważnych naruszeń
prawa międzynarodowego,
6)
pozbawia osobę wolności i odmawia udzielenia informacji dotyczących tej osoby lub
miejsca jej pobytu lub przekazuje nieprawdziwe informacje dotyczące tej osoby lub
miejsca jej pobytu, w zamiarze pozbawienia takiej osoby ochrony prawnej przez dłuższy
okres,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 5 albo karze 25 lat
pozbawienia wolności.
§ 3.
Kto, biorąc udział w masowym zamachu lub choćby w jednym z powtarzających się zamachów
skierowanych przeciwko grupie ludności podjętych w celu wykonania lub wsparcia polityki
państwa lub organizacji:
1)
naruszając prawo międzynarodowe zmusza osoby do zmiany ich zgodnego z prawem miejsca
zamieszkania,
2)
dopuszcza się poważnego prześladowania grupy ludności z powodów uznanych za niedopuszczalne
na podstawie prawa międzynarodowego, w szczególności politycznych, rasowych, narodowych,
etnicznych, kulturowych, wyznaniowych lub z powodu bezwyznaniowości, światopoglądu
lub płci, powodując pozbawienie praw podstawowych,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.
Art. 119.
§ 1.
Kto stosuje przemoc lub groźbę bezprawną wobec grupy osób lub poszczególnej osoby
z powodu jej przynależności narodowej, etnicznej, rasowej, politycznej, wyznaniowej
lub z powodu jej bezwyznaniowości,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
(uchylony)
Art. 120.
Kto stosuje środek masowej zagłady zakazany przez prawo międzynarodowe,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 10, karze 25 lat pozbawienia
wolności albo karze dożywotniego pozbawienia wolności.
Art. 121.
§ 1.
Kto, wbrew zakazom prawa międzynarodowego lub przepisom ustawy, wytwarza, gromadzi,
nabywa, zbywa, przechowuje, przewozi lub przesyła środki masowej zagłady lub środki
walki bądź prowadzi badania mające na celu wytwarzanie lub stosowanie takich środków,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto dopuszcza do popełnienia czynu określonego w § 1.
Art. 122.
§ 1.
Kto w czasie działań zbrojnych atakuje miejscowość lub obiekt niebroniony, strefę
sanitarną, zdemilitaryzowaną lub zneutralizowaną albo stosuje inny sposób walki zakazany
przez prawo międzynarodowe,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 5 albo karze 25 lat
pozbawienia wolności.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto w czasie działań zbrojnych stosuje środek walki zakazany
przez prawo międzynarodowe.
Art. 123.
§ 1.
Kto, naruszając prawo międzynarodowe, dopuszcza się zabójstwa wobec:
1)
osób, które składając broń lub nie dysponując środkami obrony poddały się,
2)
rannych, chorych, rozbitków, personelu medycznego lub osób duchownych,
3)
jeńców wojennych,
4)
ludności cywilnej obszaru okupowanego, zajętego lub na którym toczą się działania
zbrojne, albo innych osób korzystających w czasie działań zbrojnych z ochrony międzynarodowej,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 12, karze 25 lat pozbawienia
wolności albo karze dożywotniego pozbawienia wolności.
§ 2.
Kto, naruszając prawo międzynarodowe, powoduje u osób wymienionych w § 1 ciężki uszczerbek
na zdrowiu, poddaje te osoby torturom, okrutnemu lub nieludzkiemu traktowaniu, dokonuje
na nich, nawet za ich zgodą, eksperymentów poznawczych, używa ich do ochraniania swoją
obecnością określonego terenu lub obiektu przed działaniami zbrojnymi albo własnych
oddziałów lub zatrzymuje jako zakładników,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 5 albo karze 25 lat
pozbawienia wolności.
Art. 124.
§ 1.
Kto, naruszając prawo międzynarodowe, zmusza osoby wymienione w art. 123 § 1 do służby
w nieprzyjacielskich siłach zbrojnych lub do uczestnictwa w działaniach zbrojnych
skierowanych przeciwko własnemu krajowi, stosuje kary cielesne, przemocą, groźbą bezprawną
lub podstępem doprowadza te osoby do obcowania płciowego, poddania się innej czynności
seksualnej albo do wykonania takiej czynności, dopuszcza się zamachu na godność osobistą,
w szczególności poniżającego i upokarzającego traktowania, pozbawia wolności, pozbawia
prawa do niezawisłego i bezstronnego sądu albo ogranicza prawo tych osób do obrony
w postępowaniu karnym, ogłasza prawa lub roszczenia obywateli strony przeciwnej za
wygasłe, zawieszone lub niedopuszczalne do dochodzenia przed sądem,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto, naruszając prawo międzynarodowe, opóźnia repatriację
jeńców wojennych lub osób cywilnych, dokonuje przemieszczenia, przesiedlenia lub deportacji
ludności cywilnej, wciela, werbuje do sił zbrojnych osoby poniżej 18 roku życia lub
faktycznie używa takich osób w działaniach zbrojnych.
Art. 125.
§ 1.
Kto, na obszarze okupowanym, zajętym lub na którym toczą się działania zbrojne, naruszając
prawo międzynarodowe, niszczy, uszkadza, zabiera lub przywłaszcza mienie albo dobro
kultury,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 2.
Jeżeli czyn dotyczy mienia znacznej wartości albo dobra o szczególnym znaczeniu dla
kultury, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.
Art. 126.
§ 1.
Kto w czasie działań zbrojnych używa niezgodnie z prawem międzynarodowym znaku Czerwonego
Krzyża lub Czerwonego Półksiężyca,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto w czasie działań zbrojnych używa niezgodnie z prawem
międzynarodowym znaku ochronnego dla dóbr kultury lub innego znaku chronionego przez
prawo międzynarodowe albo posługuje się flagą państwową lub odznaką wojskową nieprzyjaciela,
państwa neutralnego albo organizacji lub komisji międzynarodowej.
Art. 126a.
Kto publicznie nawołuje do popełnienia czynu określonego w art. 118, 118a, 119 § 1,
art. 120-125 lub publicznie pochwala popełnienie czynu określonego w tych przepisach,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Art. 126b.
§ 1.
Kto, nie dopełniając obowiązku należytej kontroli, dopuszcza do popełnienia czynu
określonego w art. 117 § 3, art. 118, 118a, 119 § 1, art. 120-126a przez osobę pozostającą
pod jego faktyczną władzą lub kontrolą,
podlega karze określonej w tych przepisach.
§ 2.
Jeżeli sprawca działa nieumyślnie, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy
do lat 5.
Art. 126c.
§ 1.
Kto czyni przygotowania do przestępstwa określonego w art. 117, art. 118 lub art.
120,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.
§ 2.
Kto czyni przygotowania do przestępstwa określonego w art. 118a § 1 lub § 2, art.
122 lub art. 123,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 3.
Kto czyni przygotowania do przestępstwa określonego w art. 124 § 1 lub art. 125,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Rozdział XVII
Przestępstwa przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej
Art. 127.
§ 1.
Kto, mając na celu pozbawienie niepodległości, oderwanie części obszaru lub zmianę
przemocą konstytucyjnego ustroju Rzeczypospolitej Polskiej, podejmuje w porozumieniu
z innymi osobami działalność zmierzającą bezpośrednio do urzeczywistnienia tego celu,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 10, karze 25 lat pozbawienia
wolności albo karze dożywotniego pozbawienia wolności.
§ 2.
Kto czyni przygotowania do popełnienia przestępstwa określonego w § 1,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.
Art. 128.
§ 1.
Kto, w celu usunięcia przemocą konstytucyjnego organu Rzeczypospolitej Polskiej, podejmuje
działalność zmierzającą bezpośrednio do urzeczywistnienia tego celu,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.
§ 2.
Kto czyni przygotowania do popełnienia przestępstwa określonego w § 1,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 3.
Kto przemocą lub groźbą bezprawną wywiera wpływ na czynności urzędowe konstytucyjnego
organu Rzeczypospolitej Polskiej,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
Art. 129.
Kto, będąc upoważniony do występowania w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej w stosunkach
z rządem obcego państwa lub zagraniczną organizacją, działa na szkodę Rzeczypospolitej
Polskiej,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
Art. 130.
§ 1.
Kto bierze udział w działalności obcego wywiadu przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 2.
Kto, biorąc udział w obcym wywiadzie albo działając na jego rzecz, udziela temu wywiadowi
wiadomości, których przekazanie może wyrządzić szkodę Rzeczypospolitej Polskiej,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.
§ 3.
Kto, w celu udzielenia obcemu wywiadowi wiadomości określonych w § 2, gromadzi je
lub przechowuje, wchodzi do systemu informatycznego w celu ich uzyskania albo zgłasza
gotowość działania na rzecz obcego wywiadu przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 4.
Kto działalność obcego wywiadu organizuje lub nią kieruje,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 5 albo karze 25 lat
pozbawienia wolności.
Art. 131.
§ 1.
Nie podlega karze za usiłowanie przestępstwa określonego w art. 127 § 1, art. 128
§ 1 lub w art. 130 § 1 lub 2, kto dobrowolnie poniechał dalszej działalności i ujawnił
wobec organu powołanego do ścigania przestępstw wszystkie istotne okoliczności popełnionego
czynu; przepis art. 17 § 2 stosuje się odpowiednio.
§ 2.
Nie podlega karze za przestępstwo określone w art. 128 § 2, art. 129 lub w art. 130
§ 3, kto dobrowolnie poniechał dalszej działalności i podjął istotne starania zmierzające
do zapobieżenia popełnieniu zamierzonego czynu zabronionego oraz ujawnił wobec organu
powołanego do ścigania przestępstw wszystkie istotne okoliczności popełnionego czynu.
Art. 132.
Kto, oddając usługi wywiadowcze Rzeczypospolitej Polskiej, wprowadza w błąd polski
organ państwowy przez dostarczanie podrobionych lub przerobionych dokumentów lub innych
przedmiotów albo przez ukrywanie prawdziwych lub udzielanie fałszywych wiadomości
mających istotne znaczenie dla Rzeczypospolitej Polskiej,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
Art. 132a.
Art. 133.
Kto publicznie znieważa Naród lub Rzeczpospolitą Polską,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Art. 134.
Kto dopuszcza się zamachu na życie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 12, karze 25 lat pozbawienia
wolności albo karze dożywotniego pozbawienia wolności.
Art. 135.
§ 1.
Kto dopuszcza się czynnej napaści na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Kto publicznie znieważa Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Art. 136.
§ 1.
Kto na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dopuszcza się czynnej napaści na głowę
obcego państwa lub akredytowanego szefa przedstawicielstwa dyplomatycznego takiego
państwa albo osobę korzystającą z podobnej ochrony na mocy ustaw, umów lub powszechnie
uznanych zwyczajów międzynarodowych,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Kto na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dopuszcza się czynnej napaści na osobę
należącą do personelu dyplomatycznego przedstawicielstwa obcego państwa albo urzędnika
konsularnego obcego państwa, w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 3.
Karze określonej w § 2 podlega, kto na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej publicznie
znieważa osobę określoną w § 1.
§ 4.
Kto na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej publicznie znieważa osobę określoną w
§ 2,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Art. 137.
§ 1.
Kto publicznie znieważa, niszczy, uszkadza lub usuwa godło, sztandar, chorągiew, banderę,
flagę lub inny znak państwowy,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej znieważa, niszczy,
uszkadza lub usuwa godło, sztandar, chorągiew, banderę, flagę lub inny znak państwa
obcego, wystawione publicznie przez przedstawicielstwo tego państwa lub na zarządzenie
polskiego organu władzy.
Art. 138.
§ 1.
Przepisy art. 136 oraz 137 § 2 stosuje się, jeżeli państwo obce zapewnia wzajemność.
§ 2.
Przepisy art. 127, 128, 130 oraz 131 stosuje się odpowiednio, jeżeli czyn zabroniony
popełniono na szkodę państwa sojuszniczego, a państwo to zapewnia wzajemność.
Art. 139.
W sprawie o przestępstwo określone w art. 127, art. 128 oraz art. 130 sąd może orzec
przepadek przedmiotów również wtedy, gdy przedmioty nie stanowią własności sprawcy.
Rozdział XVIII
Przestępstwa przeciwko obronności
Art. 140.
§ 1.
Kto, w celu osłabienia mocy obronnej Rzeczypospolitej Polskiej, dopuszcza się gwałtownego
zamachu na jednostkę Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, niszczy lub uszkadza
obiekt albo urządzenie o znaczeniu obronnym,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 2.
Jeżeli następstwem czynu jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek na zdrowiu wielu
osób, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
§ 3.
Kto czyni przygotowania do przestępstwa określonego w § 1,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 4.
W sprawie o przestępstwo określone w § 1-3 sąd może orzec przepadek przedmiotów również
wtedy, gdy przedmioty nie stanowią własności sprawcy.
Art. 141.
§ 1.
Kto, będąc obywatelem polskim, przyjmuje bez zgody właściwego organu obowiązki wojskowe
w obcym wojsku lub w obcej organizacji wojskowej,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Kto przyjmuje obowiązki w zakazanej przez prawo międzynarodowe wojskowej służbie najemnej,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 3.
Nie popełnia przestępstwa określonego w § 1 obywatel polski będący równocześnie obywatelem
innego państwa, jeżeli zamieszkuje na jego terytorium i pełni tam służbę wojskową.
Art. 142.
§ 1.
Kto, wbrew przepisom ustawy, prowadzi zaciąg obywateli polskich lub przebywających
w Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemców do służby wojskowej w obcym wojsku lub w
obcej organizacji wojskowej,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Kto prowadzi zaciąg obywateli polskich lub przebywających w Rzeczypospolitej Polskiej
cudzoziemców do służby w zakazanej przez prawo międzynarodowe wojskowej służbie najemnej
albo taką służbę najemną opłaca, organizuje, szkoli lub wykorzystuje,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
Art. 143.
§ 1.
Kto, w celu uzyskania zwolnienia od obowiązku służby wojskowej albo odroczenia tej
służby, powoduje u siebie lub dopuszcza, by kto inny spowodował u niego skutek określony
w art. 156 § 1 lub art. 157 § 1 albo w tym celu używa podstępu dla wprowadzenia w
błąd właściwego organu,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto, w celu ułatwienia innej osobie zwolnienia od obowiązku
służby wojskowej albo odroczenia tej służby, za jej zgodą powoduje u niej skutek określony
w art. 156 § 1 lub art. 157 § 1 albo w tym celu używa podstępu dla wprowadzenia w
błąd właściwego organu.
§ 3.
Kto dopuszcza się czynu zabronionego określonego w § 1 lub 2, jeżeli obowiązek dotyczy
służby zastępującej służbę wojskową,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 144.
§ 1.
Kto, będąc powołanym do pełnienia czynnej służby wojskowej, nie zgłasza się do odbywania
tej służby w określonym terminie i miejscu,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
W wypadku mniejszej wagi, sprawca
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§ 3.
Kto nie zgłasza się do odbywania służby zastępującej służbę wojskową w warunkach określonych
w § 1,
podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
Art. 145.
§ 1.
Kto, odbywając służbę zastępującą służbę wojskową:
1)
odmawia pełnienia tej służby, złośliwie lub uporczywie odmawia wykonania obowiązku
wynikającego z tej służby albo polecenia w sprawach służbowych,
2)
w celu częściowego lub zupełnego uchylenia się od tej służby albo wykonania obowiązku
wynikającego z tej służby:
a)
powoduje u siebie lub dopuszcza, by kto inny spowodował u niego skutek określony w
art. 156 § 1 lub art. 157 § 1,
b)
używa podstępu dla wprowadzenia w błąd przełożonego,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto, pełniąc służbę określoną w § 1, samowolnie opuszcza
wyznaczone miejsce wykonywania obowiązków służbowych lub samowolnie poza nim pozostaje.
§ 3.
Jeżeli sprawca czynu zabronionego określonego w § 2 opuszcza, w celu trwałego uchylenia
się od tej służby, wyznaczone miejsce wykonywania obowiązków służbowych albo w takim
celu poza nimi pozostaje,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Art. 146.
Jeżeli sprawca przestępstwa określonego w art. 145 § 2 i 3 dobrowolnie powrócił, a
jego nieobecność trwała nie dłużej niż 14 dni, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie
kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia.
Art. 147.
W stosunku do sprawcy przestępstwa określonego w art. 143 § 1 lub w art. 144 lub 145,
który w chwili czynu był niezdolny do pełnienia służby wojskowej, sąd może zastosować
nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia.
Rozdział XIX
Przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu
Art. 148.
§ 1.
Kto zabija człowieka,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 8, karze 25 lat pozbawienia
wolności albo karze dożywotniego pozbawienia wolności.
§ 2.
Kto zabija człowieka:
1)
ze szczególnym okrucieństwem,
2)
w związku z wzięciem zakładnika, zgwałceniem albo rozbojem,
3)
w wyniku motywacji zasługującej na szczególne potępienie,
4)
z użyciem materiałów wybuchowych,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 12, karze 25 lat pozbawienia
wolności albo karze dożywotniego pozbawienia wolności.
§ 3.
Karze określonej w § 2 podlega, kto jednym czynem zabija więcej niż jedną osobę lub
był wcześniej prawomocnie skazany za zabójstwo oraz sprawca zabójstwa funkcjonariusza
publicznego popełnionego podczas lub w związku z pełnieniem przez niego obowiązków
służbowych związanych z ochroną bezpieczeństwa ludzi lub ochroną bezpieczeństwa lub
porządku publicznego.
§ 4.
Kto zabija człowieka pod wpływem silnego wzburzenia usprawiedliwionego okolicznościami,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
Art. 149.
Matka, która zabija dziecko w okresie porodu pod wpływem jego przebiegu,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Art. 150.
§ 1.
Kto zabija człowieka na jego żądanie i pod wpływem współczucia dla niego,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
W wyjątkowych wypadkach sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet
odstąpić od jej wymierzenia.
Art. 151.
Kto namową lub przez udzielenie pomocy doprowadza człowieka do targnięcia się na własne
życie,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Art. 152.
§ 1.
Kto za zgodą kobiety przerywa jej ciążę z naruszeniem przepisów ustawy,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto udziela kobiecie ciężarnej pomocy w przerwaniu ciąży
z naruszeniem przepisów ustawy lub ją do tego nakłania.
§ 3.
Kto dopuszcza się czynu określonego w § 1 lub 2, gdy dziecko poczęte osiągnęło zdolność
do samodzielnego życia poza organizmem kobiety ciężarnej,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
Art. 153.
§ 1.
Kto stosując przemoc wobec kobiety ciężarnej lub w inny sposób bez jej zgody przerywa
ciążę albo przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem doprowadza kobietę ciężarną do
przerwania ciąży,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2.
Kto dopuszcza się czynu określonego w § 1, gdy dziecko poczęte osiągnęło zdolność
do samodzielnego życia poza organizmem kobiety ciężarnej,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
Art. 154.
§ 1.
Jeżeli następstwem czynu określonego w art. 152 § 1 lub 2 jest śmierć kobiety ciężarnej,
sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 2.
Jeżeli następstwem czynu określonego w art. 152 § 3 lub w art. 153 jest śmierć kobiety
ciężarnej, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
Art. 155.
Kto nieumyślnie powoduje śmierć człowieka,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Art. 156.
§ 1.
Kto powoduje ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci:
1)
pozbawienia człowieka wzroku, słuchu, mowy, zdolności płodzenia,
2)
innego ciężkiego kalectwa, ciężkiej choroby nieuleczalnej lub długotrwałej, choroby
realnie zagrażającej życiu, trwałej choroby psychicznej, całkowitej albo znacznej
trwałej niezdolności do pracy w zawodzie lub trwałego, istotnego zeszpecenia lub zniekształcenia
ciała,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.
§ 2.
Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 3.
Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 jest śmierć człowieka, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od lat 5, karze 25 lat pozbawienia wolności albo
karze dożywotniego pozbawienia wolności.
Art. 157.
§ 1.
Kto powoduje naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, inny niż określony
w art. 156 § 1,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Kto powoduje naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający nie
dłużej niż 7 dni,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 3.
Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 lub 2 działa nieumyślnie,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§ 4.
Ściganie przestępstwa określonego w § 2 lub 3, jeżeli naruszenie czynności narządu
ciała lub rozstrój zdrowia nie trwał dłużej niż 7 dni, odbywa się z oskarżenia prywatnego,
chyba że pokrzywdzonym jest osoba najbliższa zamieszkująca wspólnie ze sprawcą.
§ 5.
Jeżeli pokrzywdzonym jest osoba najbliższa, ściganie przestępstwa określonego w §
3 następuje na jej wniosek.
Art. 157a.
§ 1.
Kto powoduje uszkodzenie ciała dziecka poczętego lub rozstrój zdrowia zagrażający
jego życiu,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Nie popełnia przestępstwa lekarz, jeżeli uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia dziecka
poczętego są następstwem działań leczniczych, koniecznych dla uchylenia niebezpieczeństwa
grożącego zdrowiu lub życiu kobiety ciężarnej albo dziecka poczętego.
§ 3.
Nie podlega karze matka dziecka poczętego, która dopuszcza się czynu określonego w
§ 1.
Art. 158.
§ 1.
Kto bierze udział w bójce lub pobiciu, w którym naraża się człowieka na bezpośrednie
niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienie skutku określonego w art. 156 § 1
lub w art. 157 § 1,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Jeżeli następstwem bójki lub pobicia jest ciężki uszczerbek na zdrowiu człowieka,
sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 3.
Jeżeli następstwem bójki lub pobicia jest śmierć człowieka, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
Art. 159.
Kto, biorąc udział w bójce lub pobiciu człowieka, używa broni palnej, noża lub innego
podobnie niebezpiecznego przedmiotu,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
Art. 160.
§ 1.
Kto naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego
uszczerbku na zdrowiu,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Jeżeli na sprawcy ciąży obowiązek opieki nad osobą narażoną na niebezpieczeństwo,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 3.
Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 lub 2 działa nieumyślnie,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§ 4.
Nie podlega karze za przestępstwo określone w § 1-3 sprawca, który dobrowolnie uchylił
grożące niebezpieczeństwo.
§ 5.
Ściganie przestępstwa określonego w § 3 następuje na wniosek pokrzywdzonego.
Art. 16113)W brzmieniu ustalonym przez art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568), która weszła wżycie z dniem 31 marca 2020 r..
§ 1.
Kto, wiedząc, że jest zarażony wirusem HIV, naraża bezpośrednio inną osobę na takie
zarażenie,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2.
Kto, wiedząc, że jest dotknięty chorobą weneryczną lub zakaźną, ciężką chorobą nieuleczalną
lub realnie zagrażającą życiu, naraża bezpośrednio inną osobę na zarażenie taką chorobą,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 3.
Jeżeli sprawca czynu określonego w § 2 naraża na zarażenie wiele osób,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 4.
Ściganie przestępstwa określonego w § 1 i 2 następuje na wniosek pokrzywdzonego.
Art. 162.
§ 1.
Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem
utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić
bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego
uszczerbku na zdrowiu,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Nie popełnia przestępstwa, kto nie udziela pomocy, do której jest konieczne poddanie
się zabiegowi lekarskiemu albo w warunkach, w których możliwa jest niezwłoczna pomoc
ze strony instytucji lub osoby do tego powołanej.
Rozdział XX
Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu
Art. 163.
§ 1.
Kto sprowadza zdarzenie, które zagraża życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w
wielkich rozmiarach, mające postać:
1)
pożaru,
2)
zawalenia się budowli, zalewu albo obsunięcia się ziemi, skał lub śniegu,
3)
eksplozji materiałów wybuchowych lub łatwopalnych albo innego gwałtownego wyzwolenia
energii, rozprzestrzeniania się substancji trujących, duszących lub parzących,
4)
gwałtownego wyzwolenia energii jądrowej lub wyzwolenia promieniowania jonizującego,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 2.
Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 3.
Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek
na zdrowiu wielu osób, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
§ 4.
Jeżeli następstwem czynu określonego w § 2 jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek
na zdrowiu wielu osób, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
Art. 164.
§ 1.
Kto sprowadza bezpośrednie niebezpieczeństwo zdarzenia określonego w art. 163 § 1,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2.
Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Art. 165.
§ 1.
Kto sprowadza niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia wielu osób albo dla mienia w
wielkich rozmiarach:
1)
powodując zagrożenie epidemiologiczne lub szerzenie się choroby zakaźnej albo zarazy
zwierzęcej lub roślinnej,
2)
wyrabiając lub wprowadzając do obrotu szkodliwe dla zdrowia substancje, środki spożywcze
lub inne artykuły powszechnego użytku lub też środki farmaceutyczne nieodpowiadające
obowiązującym warunkom jakości,
3)
powodując uszkodzenie lub unieruchomienie urządzenia użyteczności publicznej, w szczególności
urządzenia dostarczającego wodę, światło, ciepło, gaz, energię albo urządzenia zabezpieczającego
przed nastąpieniem niebezpieczeństwa powszechnego lub służącego do jego uchylenia,
4)
zakłócając, uniemożliwiając lub w inny sposób wpływając na automatyczne przetwarzanie,
gromadzenie lub przekazywanie danych informatycznych,
5)
działając w inny sposób w okolicznościach szczególnie niebezpiecznych,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2.
Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 3.
Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek
na zdrowiu wielu osób, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
§ 4.
Jeżeli następstwem czynu określonego w § 2 jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek
na zdrowiu wielu osób, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
Art. 165a.
§ 1.
Kto gromadzi, przekazuje lub oferuje środki płatnicze, instrumenty finansowe, papiery
wartościowe, wartości dewizowe, prawa majątkowe lub inne mienie ruchome lub nieruchomości
w zamiarze sfinansowania przestępstwa o charakterze terrorystycznym lub przestępstwa,
o którym mowa w art. 120, art. 121, art. 136, art. 166, art. 167, art. 171, art. 252,
art. 255a lub art. 259a,
podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto udostępnia mienie określone w § 1 zorganizowanej grupie
lub związkowi mającym na celu popełnienie przestępstwa, o którym mowa w tym przepisie,
osobie biorącej udział w takiej grupie lub związku lub osobie, która ma zamiar popełnienia
takiego przestępstwa.
§ 3.
Kto, nie będąc do tego obowiązany na mocy ustawy, pokrywa koszty związane z zaspokojeniem
potrzeb lub wykonaniem zobowiązań finansowych grupy, związku lub osoby, o których
mowa w § 2,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 4.
Tej samej karze podlega sprawca czynu określonego w § 1 lub 2, który działa nieumyślnie.
Art. 166.
§ 1.
Kto, stosując podstęp albo gwałt na osobie lub groźbę bezpośredniego użycia takiego
gwałtu, przejmuje kontrolę nad statkiem wodnym lub powietrznym,
podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
§ 2.
Kto, działając w sposób określony w § 1, sprowadza bezpośrednie niebezpieczeństwo
dla życia lub zdrowia wielu osób,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.
§ 3.
Jeżeli następstwem czynu określonego w § 2 jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek
na zdrowiu wielu osób, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 5 albo karze 25 lat
pozbawienia wolności.
Art. 167.
§ 1.
Kto umieszcza na statku wodnym lub powietrznym urządzenie lub substancję zagrażającą
bezpieczeństwu osób lub mieniu znacznej wartości,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto niszczy, uszkadza lub czyni niezdatnym do użytku urządzenie
nawigacyjne albo uniemożliwia jego obsługę, jeżeli może to zagrażać bezpieczeństwu
osób.
Art. 168.
Kto czyni przygotowania do przestępstwa określonego w art. 163 § 1, art. 165 § 1,
art. 166 § 1 lub w art. 167 § 1,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Art. 169.
§ 1.
Nie podlega karze za przestępstwo określone w art. 164 lub 167 sprawca, który dobrowolnie
uchylił grożące niebezpieczeństwo.
§ 2.
Wobec sprawcy przestępstwa określonego w art. 163 § 1 lub 2, art. 165 § 1 lub 2 lub
w art. 166 § 2 sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, jeżeli sprawca dobrowolnie
uchylił niebezpieczeństwo grożące życiu lub zdrowiu wielu osób.
§ 3.
Wobec sprawcy przestępstwa określonego w art. 166 § 1 sąd może zastosować nadzwyczajne
złagodzenie kary, jeżeli sprawca przekazał statek lub kontrolę nad nim osobie uprawnionej.
Art. 170.
Kto uzbraja lub przysposabia statek morski przeznaczony do dokonania na morzu rabunku
lub na takim statku przyjmuje służbę,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
Art. 171.
§ 1.
Kto, bez wymaganego zezwolenia lub wbrew jego warunkom, wyrabia, przetwarza, gromadzi,
posiada, posługuje się lub handluje substancją lub przyrządem wybuchowym, materiałem
radioaktywnym, urządzeniem emitującym promienie jonizujące lub innym przedmiotem lub
substancją, która może sprowadzić niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia wielu osób
albo mienia w wielkich rozmiarach,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto wbrew obowiązkowi dopuszcza do popełnienia czynu określonego
w § 1.
§ 3.
Tej samej karze podlega, kto przedmioty określone w § 1 odstępuje osobie nieuprawnionej.
Art. 172.
Kto przeszkadza działaniu mającemu na celu zapobieżenie niebezpieczeństwu dla życia
lub zdrowia wielu osób albo mienia w wielkich rozmiarach,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Rozdział XXI
Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji
Art. 173.
§ 1.
Kto sprowadza katastrofę w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym zagrażającą życiu
lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 2.
Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 3.
Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek
na zdrowiu wielu osób, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
§ 4.
Jeżeli następstwem czynu określonego w § 2 jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek
na zdrowiu wielu osób, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
Art. 174.
§ 1.
Kto sprowadza bezpośrednie niebezpieczeństwo katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub
powietrznym,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2.
Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Art. 175.
Kto czyni przygotowania do przestępstwa określonego w art. 173 § 1,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Art. 176.
§ 1.
Nie podlega karze sprawca przestępstwa określonego w art. 174, który dobrowolnie uchylił
grożące niebezpieczeństwo.
§ 2.
Wobec sprawcy przestępstwa określonego w art. 173 § 1 lub 2 sąd może zastosować nadzwyczajne
złagodzenie kary, jeżeli sprawca dobrowolnie uchylił niebezpieczeństwo grożące życiu
lub zdrowiu wielu osób.
Art. 177.
§ 1.
Kto, naruszając, chociażby nieumyślnie, zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym
lub powietrznym, powoduje nieumyślnie wypadek, w którym inna osoba odniosła obrażenia
ciała określone w art. 157 § 1,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Jeżeli następstwem wypadku jest śmierć innej osoby albo ciężki uszczerbek na jej zdrowiu,
sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 3.
Jeżeli pokrzywdzonym jest wyłącznie osoba najbliższa, ściganie przestępstwa określonego
w § 1 następuje na jej wniosek.
Art. 178.
§ 1.
Skazując sprawcę, który popełnił przestępstwo określone w art. 173, art. 174 lub art.
177 znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł
z miejsca zdarzenia, sąd orzeka karę pozbawienia wolności przewidzianą za przypisane
sprawcy przestępstwo w wysokości od dolnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego
o połowę, a w wypadku przestępstwa określonego w art. 177 § 2 w wysokości nie niższej
niż 2 lata, do górnej granicy tego zagrożenia zwiększonego o połowę.
§ 2.
(uchylony)
Art. 178a.
§ 1.
Kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi
pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
(uchylony)
§ 3.
(uchylony)
§ 4.
Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie
pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo
za przestępstwo określone w art. 173, 174, 177 lub art. 355 § 2 popełnione w stanie
nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo dopuścił się czynu określonego
w § 1 w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego
w związku ze skazaniem za przestępstwo,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Art. 178b.
Kto, pomimo wydania przez osobę uprawnioną do kontroli ruchu drogowego, poruszającą
się pojazdem lub znajdującą się na statku wodnym albo powietrznym, przy użyciu sygnałów
dźwiękowych i świetlnych, polecenia zatrzymania pojazdu mechanicznego nie zatrzymuje
niezwłocznie pojazdu i kontynuuje jazdę,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Art. 179.
Kto wbrew szczególnemu obowiązkowi dopuszcza do ruchu pojazd mechaniczny albo inny
pojazd w stanie bezpośrednio zagrażającym bezpieczeństwu w ruchu lądowym, wodnym lub
powietrznym lub dopuszcza do prowadzenia pojazdu mechanicznego albo innego pojazdu
na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu przez osobę znajdującą
się w stanie nietrzeźwości, będącą pod wpływem środka odurzającego lub osobę nieposiadającą
wymaganych uprawnień,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 180.
Kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, pełni
czynności związane bezpośrednio z zapewnieniem bezpieczeństwa ruchu pojazdów mechanicznych,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Art. 180a.
Kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu, prowadzi pojazd
mechaniczny, nie stosując się do decyzji właściwego organu o cofnięciu uprawnienia
do kierowania pojazdami,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Rozdział XXII
Przestępstwa przeciwko środowisku
Art. 181.
§ 1.
Kto powoduje zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Kto, wbrew przepisom obowiązującym na terenie objętym ochroną, niszczy albo uszkadza
rośliny lub zwierzęta powodując istotną szkodę,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 3.
Karze określonej w § 2 podlega także ten, kto niezależnie od miejsca czynu niszczy
albo uszkadza rośliny lub zwierzęta pozostające pod ochroną gatunkową powodując istotną
szkodę.
§ 4.
Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 działa nieumyślnie,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 5.
Jeżeli sprawca czynu określonego w § 2 lub 3 działa nieumyślnie,
podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
Art. 182.
§ 1.
Kto zanieczyszcza wodę, powietrze lub powierzchnię ziemi substancją albo promieniowaniem
jonizującym w takiej ilości lub w takiej postaci, że może to zagrozić życiu lub zdrowiu
człowieka lub spowodować istotne obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni
ziemi lub zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 działa nieumyślnie,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 3.
Jeżeli czyn określony w § 1 został popełniony w związku z eksploatacją instalacji
działającej w ramach zakładu, w zakresie korzystania ze środowiska, na które wymagane
jest pozwolenie, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 4.
Jeżeli sprawca czynu określonego w § 3 działa nieumyślnie,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Art. 183.
§ 1.
Kto wbrew przepisom składuje, usuwa, przetwarza, zbiera, dokonuje odzysku, unieszkodliwia
albo transportuje odpady lub substancje w takich warunkach lub w taki sposób, że może
to zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka lub spowodować obniżenie jakości wody, powietrza
lub powierzchni ziemi lub zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto wbrew przepisom przywozi z zagranicy substancje zagrażające
środowisku.
§ 3.
Karze określonej w § 1 podlega, kto wbrew obowiązkowi dopuszcza do popełnienia czynu
określonego w § 1, 2 i 4.
§ 4.
Karze określonej w § 1 podlega, kto wbrew przepisom przywozi odpady z zagranicy lub
wywozi odpady za granicę.
§ 5.
Kto bez wymaganego zgłoszenia lub zezwolenia, albo wbrew jego warunkom przywozi z
zagranicy lub wywozi za granicę odpady niebezpieczne,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 6.
Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1-5 działa nieumyślnie,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 184.
§ 1.
Kto wyrabia, przetwarza, transportuje, przywozi z zagranicy, wywozi za granicę, gromadzi,
składuje, przechowuje, posiada, wykorzystuje, posługuje się, usuwa, porzuca lub pozostawia
bez właściwego zabezpieczenia materiał jądrowy albo inne źródło promieniowania jonizującego,
w takich warunkach lub w taki sposób, że może to zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka
lub spowodować istotne obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni ziemi lub
zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto wbrew obowiązkowi dopuszcza do popełnienia czynu określonego
w § 1.
§ 3.
Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 lub 2 działa nieumyślnie,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 185.
§ 1.
Jeżeli następstwem czynu określonego w art. 182 § 1 lub 3, art. 183 § 1 lub 3 lub
w art. 184 § 1 lub 2 jest zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych
rozmiarach lub istotne obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni ziemi, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2.
Jeżeli następstwem czynu określonego w art. 182 § 1 lub 3, art. 183 § 1 lub 3 lub
w art. 184 § 1 lub 2 jest ciężki uszczerbek na zdrowiu człowieka, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 3.
Jeżeli następstwem czynu określonego w art. 182 § 1 lub 3, art. 183 § 1 lub 3 lub
w art. 184 § 1 lub 2 jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek na zdrowiu wielu
osób, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
Art. 186.
§ 1.
Kto wbrew obowiązkowi nie utrzymuje w należytym stanie lub nie używa urządzeń zabezpieczających
wodę, powietrze lub powierzchnię ziemi przed zanieczyszczeniem lub urządzeń zabezpieczających
przed skażeniem promieniotwórczym lub promieniowaniem jonizującym,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto oddaje lub wbrew obowiązkowi dopuszcza do użytkowania
obiekt budowlany lub zespół obiektów niemających wymaganych prawem urządzeń określonych
w § 1.
§ 3.
Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 lub 2 działa nieumyślnie,
podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
Art. 187.
§ 1.
Kto niszczy, poważnie uszkadza lub istotnie zmniejsza wartość przyrodniczą prawnie
chronionego terenu lub obiektu, powodując istotną szkodę,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,
podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
Art. 188.
Kto, na terenie objętym ochroną ze względów przyrodniczych lub krajobrazowych albo
w otulinie takiego terenu, wbrew przepisom, wznosi nowy lub powiększa istniejący obiekt
budowlany albo prowadzi działalność gospodarczą zagrażającą środowisku,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Rozdział XXIII
Przestępstwa przeciwko wolności
Art. 189.
§ 1.
Kto pozbawia człowieka wolności,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Jeżeli pozbawienie wolności trwało dłużej niż 7 dni, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 2a.
Jeżeli pozbawienie wolności, o którym mowa w § 2, dotyczy osoby nieporadnej ze względu
na jej wiek, stan psychiczny lub fizyczny, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
§ 3.
Jeżeli pozbawienie wolności, o którym mowa w § 1-2a, łączyło się ze szczególnym udręczeniem,
sprawca
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.
Art. 189a.
§ 1.
Kto dopuszcza się handlu ludźmi,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.
§ 2.
Kto czyni przygotowania do popełnienia przestępstwa określonego w § 1,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Art. 190.
§ 1.
Kto grozi innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub szkodę osoby najbliższej,
jeżeli groźba wzbudza w zagrożonym uzasadnioną obawę, że będzie spełniona,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.
Art. 190a14)W brzmieniu ustalonym przez art. 13 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 13..
§ 1.
Kto przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby jej najbliższej wzbudza u niej uzasadnione
okolicznościami poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia lub istotnie narusza
jej prywatność,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto, podszywając się pod inną osobę, wykorzystuje jej wizerunek,
inne jej dane osobowe lub inne dane, za pomocą których jest ona publicznie identyfikowana,
w celu wyrządzenia jej szkody majątkowej lub osobistej.
§ 3.
Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 lub 2 jest targnięcie się pokrzywdzonego
na własne życie, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
§ 4.
Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 2 następuje na wniosek pokrzywdzonego.
Art. 191.
§ 1.
Kto stosuje przemoc wobec osoby lub groźbę bezprawną w celu zmuszenia innej osoby
do określonego działania, zaniechania lub znoszenia,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 1a.
Tej samej karze podlega, kto w celu określonym w § 1 stosuje przemoc innego rodzaju
uporczywie lub w sposób istotnie utrudniający innej osobie korzystanie z zajmowanego
lokalu mieszkalnego.
§ 2.
Jeżeli sprawca działa w sposób określony w § 1 w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 3.
Ściganie przestępstwa określonego w § 1a następuje na wniosek pokrzywdzonego.
Art. 191a.
§ 1.
Kto utrwala wizerunek nagiej osoby lub osoby w trakcie czynności seksualnej, używając
w tym celu wobec niej przemocy, groźby bezprawnej lub podstępu, albo wizerunek nagiej
osoby lub osoby w trakcie czynności seksualnej bez jej zgody rozpowszechnia,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.
Art. 192.
§ 1.
Kto wykonuje zabieg leczniczy bez zgody pacjenta,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.
Art. 193.
Kto wdziera się do cudzego domu, mieszkania, lokalu, pomieszczenia albo ogrodzonego
terenu albo wbrew żądaniu osoby uprawnionej miejsca takiego nie opuszcza,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Rozdział XXIV
Przestępstwa przeciwko wolności sumienia i wyznania
Art. 194.
Kto ogranicza człowieka w przysługujących mu prawach ze względu na jego przynależność
wyznaniową albo bezwyznaniowość,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 195.
§ 1.
Kto złośliwie przeszkadza publicznemu wykonywaniu aktu religijnego kościoła lub innego
związku wyznaniowego o uregulowanej sytuacji prawnej,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto złośliwie przeszkadza pogrzebowi, uroczystościom lub
obrzędom żałobnym.
Art. 196.
Kto obraża uczucia religijne innych osób, znieważając publicznie przedmiot czci religijnej
lub miejsce przeznaczone do publicznego wykonywania obrzędów religijnych,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Rozdział XXV
Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności
Art. 197.
§ 1.
Kto przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem doprowadza inną osobę do obcowania płciowego,
podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
§ 2.
Jeżeli sprawca, w sposób określony w § 1, doprowadza inną osobę do poddania się innej
czynności seksualnej albo wykonania takiej czynności, podlega karze pozbawienia wolności
od 6 miesięcy do lat 8.
§ 3.
Jeżeli sprawca dopuszcza się zgwałcenia:
1)
wspólnie z inną osobą,
2)
wobec małoletniego poniżej lat 15,
3)
wobec wstępnego, zstępnego, przysposobionego, przysposabiającego, brata lub siostry,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.
§ 4.
Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1-3 działa ze szczególnym okrucieństwem, podlega
karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 5.
Art. 198.
Kto, wykorzystując bezradność innej osoby lub wynikający z upośledzenia umysłowego
lub choroby psychicznej brak zdolności tej osoby do rozpoznania znaczenia czynu lub
pokierowania swoim postępowaniem, doprowadza ją do obcowania płciowego lub do poddania
się innej czynności seksualnej albo do wykonania takiej czynności,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
Art. 199.
§ 1.
Kto, przez nadużycie stosunku zależności lub wykorzystanie krytycznego położenia,
doprowadza inną osobę do obcowania płciowego lub do poddania się innej czynności seksualnej
albo do wykonania takiej czynności,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Jeżeli czyn określony w § 1 został popełniony na szkodę małoletniego, sprawca podlega
karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 3.
Karze określonej w § 2 podlega, kto obcuje płciowo z małoletnim lub dopuszcza się
wobec takiej osoby innej czynności seksualnej albo doprowadza ją do poddania się takim
czynnościom albo do ich wykonania, nadużywając zaufania lub udzielając w zamian korzyści
majątkowej lub osobistej albo jej obietnicy.
Art. 200.
§ 1.
Kto obcuje płciowo z małoletnim poniżej lat 15 lub dopuszcza się wobec takiej osoby
innej czynności seksualnej lub doprowadza ją do poddania się takim czynnościom albo
do ich wykonania,
podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
§ 2.
(uchylony)
§ 3.
Kto małoletniemu poniżej lat 15 prezentuje treści pornograficzne lub udostępnia mu
przedmioty mające taki charakter albo rozpowszechnia treści pornograficzne w sposób
umożliwiający takiemu małoletniemu zapoznanie się z nimi, podlega karze pozbawienia
wolności do lat 3.
§ 4.
Karze określonej w § 3 podlega, kto w celu swojego zaspokojenia seksualnego lub zaspokojenia
seksualnego innej osoby prezentuje małoletniemu poniżej lat 15 wykonanie czynności
seksualnej.
§ 5.
Karze określonej w § 3 podlega, kto prowadzi reklamę lub promocję działalności polegającej
na rozpowszechnianiu treści pornograficznych w sposób umożliwiający zapoznanie się
z nimi małoletniemu poniżej lat 15.
Art. 200a.
§ 1.
Kto w celu popełnienia przestępstwa określonego w art. 197 § 3 pkt 2 lub art. 200,
jak również produkowania lub utrwalania treści pornograficznych, za pośrednictwem
systemu teleinformatycznego lub sieci telekomunikacyjnej nawiązuje kontakt z małoletnim
poniżej lat 15, zmierzając, za pomocą wprowadzenia go w błąd, wyzyskania błędu lub
niezdolności do należytego pojmowania sytuacji albo przy użyciu groźby bezprawnej,
do spotkania z nim,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Kto za pośrednictwem systemu teleinformatycznego lub sieci telekomunikacyjnej małoletniemu
poniżej lat 15 składa propozycję obcowania płciowego, poddania się lub wykonania innej
czynności seksualnej lub udziału w produkowaniu lub utrwalaniu treści pornograficznych,
i zmierza do jej realizacji,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 200b.
Kto publicznie propaguje lub pochwala zachowania o charakterze pedofilskim,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 201.
Kto dopuszcza się obcowania płciowego w stosunku do wstępnego, zstępnego, przysposobionego,
przysposabiającego, brata lub siostry,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Art. 202.
§ 1.
Kto publicznie prezentuje treści pornograficzne w taki sposób, że może to narzucić
ich odbiór osobie, która tego sobie nie życzy, podlega grzywnie, karze ograniczenia
wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
(uchylony)
§ 3.
Kto w celu rozpowszechniania produkuje, utrwala lub sprowadza, przechowuje lub posiada
albo rozpowszechnia lub prezentuje treści pornograficzne z udziałem małoletniego albo
treści pornograficzne związane z prezentowaniem przemocy lub posługiwaniem się zwierzęciem,
podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
§ 4.
Kto utrwala treści pornograficzne z udziałem małoletniego, podlega karze pozbawienia
wolności od roku do lat 10.
§ 4a.
Kto przechowuje, posiada lub uzyskuje dostęp do treści pornograficznych z udziałem
małoletniego, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 4b.
Kto produkuje, rozpowszechnia, prezentuje, przechowuje lub posiada treści pornograficzne
przedstawiające wytworzony albo przetworzony wizerunek małoletniego uczestniczącego
w czynności seksualnej
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 4c.
Karze określonej w § 4b podlega, kto w celu zaspokojenia seksualnego uczestniczy w
prezentacji treści pornograficznych z udziałem małoletniego.
§ 5.
Sąd może orzec przepadek narzędzi lub innych przedmiotów, które służyły lub były przeznaczone
do popełnienia przestępstw określonych w § 1-4b, chociażby nie stanowiły własności
sprawcy.
Art. 203.
Kto, przemocą, groźbą bezprawną, podstępem lub wykorzystując stosunek zależności lub
krytyczne położenie, doprowadza inną osobę do uprawiania prostytucji,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
Art. 204.
§ 1.
Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, nakłania inną osobę do uprawiania prostytucji
lub jej to ułatwia, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Karze określonej w § 1 podlega, kto czerpie korzyści majątkowe z uprawiania prostytucji
przez inną osobę.
§ 3.
Jeżeli osoba określona w § 1 lub 2 jest małoletnim, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 4.
(uchylony)
Art. 205.
(uchylony)
Rozdział XXVI
Przestępstwa przeciwko rodzinie i opiece
Art. 206.
Kto zawiera małżeństwo, pomimo że pozostaje w związku małżeńskim,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 207.
§ 1.
Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą
w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 1a.
Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą nieporadną ze względu na jej wiek,
stan psychiczny lub fizyczny,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2.
Jeżeli czyn określony w § 1 lub 1a połączony jest ze stosowaniem szczególnego okrucieństwa,
sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 3.
Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1-2 jest targnięcie się pokrzywdzonego na
własne życie, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
Art. 208.
Kto rozpija małoletniego, dostarczając mu napoju alkoholowego, ułatwiając jego spożycie
lub nakłaniając go do spożycia takiego napoju,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 209.
§ 1.
Kto uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości
orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową,
jeżeli łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co
najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego
niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§ 1a.
Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 naraża osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia
podstawowych potrzeb życiowych,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 1a następuje na wniosek pokrzywdzonego,
organu pomocy społecznej lub organu podejmującego działania wobec dłużnika alimentacyjnego.
§ 3.
Jeżeli pokrzywdzonemu przyznano odpowiednie świadczenia rodzinne albo świadczenia
pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, ściganie przestępstwa
określonego w § 1 lub 1a odbywa się z urzędu.
§ 4.
Nie podlega karze sprawca przestępstwa określonego w § 1, który nie później niż przed
upływem 30 dni od dnia pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego uiścił
w całości zaległe alimenty.
§ 5.
Sąd odstępuje od wymierzenia kary, jeżeli nie później niż przed upływem 30 dni od
dnia pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego sprawca przestępstwa określonego
w § 1a uiścił w całości zaległe alimenty, chyba że wina i społeczna szkodliwość czynu
przemawiają przeciwko odstąpieniu od wymierzenia kary.
Art. 210.
§ 1.
Kto wbrew obowiązkowi troszczenia się o małoletniego poniżej lat 15 albo o osobę nieporadną
ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny osobę tę porzuca,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Jeżeli następstwem czynu jest śmierć osoby określonej w § 1, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
Art. 211.
Kto, wbrew woli osoby powołanej do opieki lub nadzoru, uprowadza lub zatrzymuje małoletniego
poniżej lat 15 albo osobę nieporadną ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Art. 211a.
§ 115)Oznaczenie § 1 nadane przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 12..
Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, zajmuje się organizowaniem adopcji dzieci
wbrew przepisom ustawy,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 216)Dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 12..
Tej samej karze podlega, kto, będąc osobą, której przysługuje władza rodzicielska
nad dzieckiem, wyraża zgodę na adopcję tego dziecka przez inną osobę:
1)
w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, zatajając ten cel przed sądem
orzekającym w postępowaniu w sprawie o przysposobienie, a w przypadku wyrażenia przez
rodzica zgody na przysposobienie dziecka w przyszłości bez wskazania osoby przysposabiającego
- przed sądem przyjmującym oświadczenie o wyrażeniu tej zgody,
2)
z pominięciem postępowania w sprawie o przysposobienie.
§ 316)Dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 12..
Tej samej karze podlega, kto wyraża zgodę na adopcję dziecka przez siebie w warunkach,
o których mowa w § 2.
Rozdział XXVII
Przestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnej
Art. 212.
§ 1.
Kto pomawia inną osobę, grupę osób, instytucję, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną
niemającą osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć
ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska,
zawodu lub rodzaju działalności,
podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
§ 2.
Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 za pomocą środków masowego komunikowania,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§ 3.
W razie skazania za przestępstwo określone w § 1 lub 2 sąd może orzec nawiązkę na
rzecz pokrzywdzonego, Polskiego Czerwonego Krzyża albo na inny cel społeczny wskazany
przez pokrzywdzonego.
§ 4.
Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 2 odbywa się z oskarżenia prywatnego.
Art. 213.
§ 1.
Nie ma przestępstwa określonego w art. 212 § 1, jeżeli zarzut uczyniony niepublicznie
jest prawdziwy.
§ 2.
Nie popełnia przestępstwa określonego w art. 212 § 1 lub 2, kto publicznie podnosi
lub rozgłasza prawdziwy zarzut:
1)
dotyczący postępowania osoby pełniącej funkcję publiczną lub
2)
służący obronie społecznie uzasadnionego interesu.
Jeżeli zarzut dotyczy życia prywatnego lub rodzinnego, dowód prawdy może być przeprowadzony
tylko wtedy, gdy zarzut ma zapobiec niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia człowieka
albo demoralizacji małoletniego.
Art. 214.
Brak przestępstwa wynikający z przyczyn określonych w art. 213 nie wyłącza odpowiedzialności
sprawcy za zniewagę ze względu na formę podniesienia lub rozgłoszenia zarzutu.
Art. 215.
Na wniosek pokrzywdzonego sąd orzeka podanie wyroku skazującego do publicznej wiadomości.
Art. 216.
§ 1.
Kto znieważa inną osobę w jej obecności albo choćby pod jej nieobecność, lecz publicznie
lub w zamiarze, aby zniewaga do osoby tej dotarła,
podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
§ 2.
Kto znieważa inną osobę za pomocą środków masowego komunikowania,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§ 3.
Jeżeli zniewagę wywołało wyzywające zachowanie się pokrzywdzonego albo jeżeli pokrzywdzony
odpowiedział naruszeniem nietykalności cielesnej lub zniewagą wzajemną, sąd może odstąpić
od wymierzenia kary.
§ 4.
W razie skazania za przestępstwo określone w § 2 sąd może orzec nawiązkę na rzecz
pokrzywdzonego, Polskiego Czerwonego Krzyża albo na inny cel społeczny wskazany przez
pokrzywdzonego.
§ 5.
Ściganie odbywa się z oskarżenia prywatnego.
Art. 217.
§ 1.
Kto uderza człowieka lub w inny sposób narusza jego nietykalność cielesną,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§ 2.
Jeżeli naruszenie nietykalności wywołało wyzywające zachowanie się pokrzywdzonego
albo jeżeli pokrzywdzony odpowiedział naruszeniem nietykalności, sąd może odstąpić
od wymierzenia kary.
§ 3.
Ściganie odbywa się z oskarżenia prywatnego.
Art. 217a.
Kto uderza człowieka lub w inny sposób narusza jego nietykalność cielesną w związku
z podjętą przez niego interwencją na rzecz ochrony bezpieczeństwa ludzi lub ochrony
bezpieczeństwa lub porządku publicznego,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Rozdział XXVIII
Przestępstwa przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową
Art. 218.
§ 1.
§ 1a.
Kto, wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych,
złośliwie lub uporczywie narusza prawa pracownika wynikające ze stosunku pracy lub
ubezpieczenia społecznego,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Osoba określona w § 1a, odmawiająca ponownego przyjęcia do pracy, o której przywróceniu
orzekł właściwy organ,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§ 3.
Osoba określona w § 1a, która będąc zobowiązana orzeczeniem sądu do wypłaty wynagrodzenia
za pracę lub innego świadczenia ze stosunku pracy, obowiązku tego nie wykonuje,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3.
Art. 218a.
Kto, złośliwie lub uporczywie:
1)
wbrew zakazowi handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w niedziele
i święta, powierza wykonywanie pracy w handlu lub wykonywanie czynności związanych
z handlem pracownikowi lub zatrudnionemu,
2)
wbrew zakazowi handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem po godzinie
1400 w dniu 24 grudnia lub w sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej
Nocy, powierza wykonywanie pracy w handlu lub wykonywanie czynności związanych z handlem
pracownikowi lub zatrudnionemu,
podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
Art. 219.
Kto narusza przepisy prawa o ubezpieczeniach społecznych, nie zgłaszając, nawet za
zgodą zainteresowanego, wymaganych danych albo zgłaszając nieprawdziwe dane mające
wpływ na prawo do świadczeń albo ich wysokość,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 220.
§ 1.
Kto, będąc odpowiedzialny za bezpieczeństwo i higienę pracy, nie dopełnia wynikającego
stąd obowiązku i przez to naraża pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty
życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§ 3.
Nie podlega karze sprawca, który dobrowolnie uchylił grożące niebezpieczeństwo.
Art. 221.
Kto wbrew obowiązkowi nie zawiadamia w terminie właściwego organu o wypadku przy pracy
lub chorobie zawodowej albo nie sporządza lub nie przedstawia wymaganej dokumentacji,
podlega grzywnie do 180 stawek dziennych albo karze ograniczenia wolności.
Rozdział XXIX
Przestępstwa przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego
Art. 222.
§ 1.
Kto narusza nietykalność cielesną funkcjonariusza publicznego lub osoby do pomocy
mu przybranej podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Jeżeli czyn określony w § 1 wywołało niewłaściwe zachowanie się funkcjonariusza lub
osoby do pomocy mu przybranej, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary,
a nawet odstąpić od jej wymierzenia.
Art. 223.
§ 1.
Kto, działając wspólnie i w porozumieniu z inną osobą lub używając broni palnej, noża
lub innego podobnie niebezpiecznego przedmiotu albo środka obezwładniającego, dopuszcza
się czynnej napaści na funkcjonariusza publicznego lub osobę do pomocy mu przybraną
podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 2.
Jeżeli w wyniku czynnej napaści nastąpił skutek w postaci ciężkiego uszczerbku na
zdrowiu funkcjonariusza publicznego lub osoby do pomocy mu przybranej, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
Art. 224.
§ 1.
Kto przemocą lub groźbą bezprawną wywiera wpływ na czynności urzędowe organu administracji
rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto stosuje przemoc lub groźbę bezprawną w celu zmuszenia
funkcjonariusza publicznego albo osoby do pomocy mu przybranej do przedsięwzięcia
lub zaniechania prawnej czynności służbowej.
§ 3.
Jeżeli następstwem czynu określonego w § 2 jest skutek określony w art. 156 § 1 lub
w art. 157 § 1, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Art. 224a.
Kto wiedząc, że zagrożenie nie istnieje, zawiadamia o zdarzeniu, które zagraża życiu
lub zdrowiu wielu osób lub mieniu w znacznych rozmiarach lub stwarza sytuację, mającą
wywołać przekonanie o istnieniu takiego zagrożenia, czym wywołuje czynność instytucji
użyteczności publicznej lub organu ochrony bezpieczeństwa, porządku publicznego lub
zdrowia mającą na celu uchylenie zagrożenia,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
Art. 224b.
W razie skazania za przestępstwo określone w art. 224a sąd orzeka:
1)
nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w wysokości co najmniej 10 000 zł oraz
2)
świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 w wysokości co najmniej 10 000 zł.
Art. 225.
§ 1.
Kto osobie uprawnionej do przeprowadzania kontroli w zakresie ochrony środowiska lub
osobie przybranej jej do pomocy udaremnia lub utrudnia wykonanie czynności służbowej,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto osobie uprawnionej do kontroli w zakresie inspekcji pracy
lub osobie przybranej jej do pomocy udaremnia lub utrudnia wykonanie czynności służbowej.
§ 3.
(uchylony)
§ 4.
Tej samej karze podlega, kto osobie upoważnionej do przeprowadzania czynności w zakresie
nadzoru i kontroli w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej lub w placówkach
zapewniających całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom
w podeszłym wieku udaremnia lub utrudnia wykonanie czynności służbowych.
Art. 226.
§ 1.
Kto znieważa funkcjonariusza publicznego lub osobę do pomocy mu przybraną, podczas
i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§ 2.
Przepis art. 222 § 2 stosuje się odpowiednio.
§ 3.
Kto publicznie znieważa lub poniża konstytucyjny organ Rzeczypospolitej Polskiej,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 227.
Kto, podając się za funkcjonariusza publicznego albo wyzyskując błędne przeświadczenie
o tym innej osoby, wykonuje czynność związaną z jego funkcją,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Art. 228.
§ 1.
Kto, w związku z pełnieniem funkcji publicznej, przyjmuje korzyść majątkową lub osobistą
albo jej obietnicę,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2.
W wypadku mniejszej wagi, sprawca
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 3.
Kto, w związku z pełnieniem funkcji publicznej, przyjmuje korzyść majątkową lub osobistą
albo jej obietnicę za zachowanie stanowiące naruszenie przepisów prawa,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 4.
Karze określonej w § 3 podlega także ten, kto, w związku z pełnieniem funkcji publicznej,
uzależnia wykonanie czynności służbowej od otrzymania korzyści majątkowej lub osobistej
albo jej obietnicy lub takiej korzyści żąda.
§ 5.
Kto, w związku z pełnieniem funkcji publicznej, przyjmuje korzyść majątkową znacznej
wartości albo jej obietnicę,
podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
§ 6.
Karom określonym w § 1-5 podlega odpowiednio także ten, kto, w związku z pełnieniem
funkcji publicznej w państwie obcym lub w organizacji międzynarodowej, przyjmuje korzyść
majątkową lub osobistą albo jej obietnicę lub takiej korzyści żąda, albo uzależnia
wykonanie czynności służbowej od jej otrzymania.
Art. 229.
§ 1.
Kto udziela albo obiecuje udzielić korzyści majątkowej lub osobistej osobie pełniącej
funkcję publiczną w związku z pełnieniem tej funkcji,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2.
W wypadku mniejszej wagi, sprawca
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 3.
Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 działa, aby skłonić osobę pełniącą funkcję
publiczną do naruszenia przepisów prawa lub udziela albo obiecuje udzielić takiej
osobie korzyści majątkowej lub osobistej za naruszenie przepisów prawa,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 4.
Kto osobie pełniącej funkcję publiczną, w związku z pełnieniem tej funkcji, udziela
albo obiecuje udzielić korzyści majątkowej znacznej wartości,
podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
§ 5.
Karom określonym w § 1-4 podlega odpowiednio także ten, kto udziela albo obiecuje
udzielić korzyści majątkowej lub osobistej osobie pełniącej funkcję publiczną w państwie
obcym lub w organizacji międzynarodowej, w związku z pełnieniem tej funkcji.
§ 6.
Nie podlega karze sprawca przestępstwa określonego w § 1-5, jeżeli korzyść majątkowa
lub osobista albo ich obietnica zostały przyjęte przez osobę pełniącą funkcję publiczną,
a sprawca zawiadomił o tym fakcie organ powołany do ścigania przestępstw i ujawnił
wszystkie istotne okoliczności przestępstwa, zanim organ ten o nim się dowiedział.
Art. 230.
§ 1.
Kto, powołując się na wpływy w instytucji państwowej, samorządowej, organizacji międzynarodowej
albo krajowej lub w zagranicznej jednostce organizacyjnej dysponującej środkami publicznymi
albo wywołując przekonanie innej osoby lub utwierdzając ją w przekonaniu o istnieniu
takich wpływów, podejmuje się pośrednictwa w załatwieniu sprawy w zamian za korzyść
majątkową lub osobistą albo jej obietnicę,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2.
W wypadku mniejszej wagi, sprawca
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 230a.
§ 1.
Kto udziela albo obiecuje udzielić korzyści majątkowej lub osobistej w zamian za pośrednictwo
w załatwieniu sprawy w instytucji państwowej, samorządowej, organizacji międzynarodowej
albo krajowej lub w zagranicznej jednostce organizacyjnej dysponującej środkami publicznymi,
polegające na bezprawnym wywarciu wpływu na decyzję, działanie lub zaniechanie osoby
pełniącej funkcję publiczną, w związku z pełnieniem tej funkcji,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2.
W wypadku mniejszej wagi, sprawca
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 3.
Nie podlega karze sprawca przestępstwa określonego w § 1 albo w § 2, jeżeli korzyść
majątkowa lub osobista albo ich obietnica zostały przyjęte, a sprawca zawiadomił o
tym fakcie organ powołany do ścigania przestępstw i ujawnił wszystkie istotne okoliczności
przestępstwa, zanim organ ten o nim się dowiedział.
Art. 231.
§ 1.
Funkcjonariusz publiczny, który, przekraczając swoje uprawnienia lub nie dopełniając
obowiązków, działa na szkodę interesu publicznego lub prywatnego,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 w celu osiągnięcia korzyści majątkowej
lub osobistej,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 3.
Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 działa nieumyślnie i wyrządza istotną szkodę,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 4.
Przepisu § 2 nie stosuje się, jeżeli czyn wyczerpuje znamiona czynu zabronionego określonego
w art. 228.
Art. 231a.
Z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych podczas lub w związku
z pełnieniem obowiązków służbowych funkcjonariusz publiczny korzysta również wtedy,
jeżeli bezprawny zamach na jego osobę został podjęty z powodu wykonywanego przez niego
zawodu lub zajmowanego stanowiska.
Art. 231b.
§ 1.
Osoba, która w obronie koniecznej odpiera zamach na jakiekolwiek cudze dobro chronione
prawem, chroniąc bezpieczeństwo lub porządek publiczny, korzysta z ochrony prawnej
przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych.
§ 2.
Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli czyn sprawcy zamachu skierowany przeciwko osobie
odpierającej zamach godzi wyłącznie w cześć lub godność tej osoby.
Rozdział XXX
Przestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwości
Art. 232.
§ 1.
Kto przemocą lub groźbą bezprawną wywiera wpływ na czynności urzędowe sądu,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Tej samej karze podlega sprawca przestępstwa określonego w § 1, popełnionego na szkodę
międzynarodowego trybunału karnego lub jego organu działającego na podstawie umowy
międzynarodowej, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, albo powołanego przez organizację
międzynarodową ukonstytuowaną umową ratyfikowaną przez Rzeczpospolitą Polską.
Art. 233.
§ 1.
Kto, składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym
postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 1a.
Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę z obawy
przed odpowiedzialnością karną grożącą jemu samemu lub jego najbliższym,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Warunkiem odpowiedzialności jest, aby przyjmujący zeznanie, działając w zakresie swoich
uprawnień, uprzedził zeznającego o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie lub
odebrał od niego przyrzeczenie.
§ 3.
Nie podlega karze za czyn określony w § 1a, kto składa fałszywe zeznanie, nie wiedząc
o prawie odmowy zeznania lub odpowiedzi na pytania.
§ 4.
Kto, jako biegły, rzeczoznawca lub tłumacz, przedstawia fałszywą opinię, ekspertyzę
lub tłumaczenie mające służyć za dowód w postępowaniu określonym w § 1,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 4a.
Jeżeli sprawca czynu określonego w § 4 działa nieumyślnie, narażając na istotną szkodę
interes publiczny,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 5.
Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia,
jeżeli:
1)
fałszywe zeznanie, opinia, ekspertyza lub tłumaczenie dotyczy okoliczności niemogących
mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy,
2)
sprawca dobrowolnie sprostuje fałszywe zeznanie, opinię, ekspertyzę lub tłumaczenie,
zanim nastąpi, chociażby nieprawomocne, rozstrzygnięcie sprawy.
§ 6.
Przepisy § 1-3 oraz 5 stosuje się odpowiednio do osoby, która składa fałszywe oświadczenie,
jeżeli przepis ustawy przewiduje możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności
karnej.
Art. 234.
Kto, przed organem powołanym do ścigania lub orzekania w sprawach o przestępstwo,
w tym i przestępstwo skarbowe, wykroczenie, wykroczenie skarbowe lub przewinienie
dyscyplinarne, fałszywie oskarża inną osobę o popełnienie tych czynów zabronionych
lub przewinienia dyscyplinarnego,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 235.
Kto, przez tworzenie fałszywych dowodów lub inne podstępne zabiegi, kieruje przeciwko
określonej osobie ściganie o przestępstwo, w tym i przestępstwo skarbowe, wykroczenie,
wykroczenie skarbowe lub przewinienie dyscyplinarne albo w toku postępowania zabiegi
takie przedsiębierze,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Art. 236.
§ 1.
Kto zataja dowody niewinności osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa, w tym
i przestępstwa skarbowego, wykroczenia, wykroczenia skarbowego lub przewinienia dyscyplinarnego,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Nie podlega karze, kto zataja dowody niewinności z obawy przed odpowiedzialnością
karną grożącą jemu samemu lub jego najbliższym.
Art. 237.
Przepis art. 233 § 5 pkt 2 stosuje się odpowiednio do przestępstw określonych w art.
234, art. 235 oraz w art. 236 § 1.
Art. 238.
Kto zawiadamia o przestępstwie, lub o przestępstwie skarbowym organ powołany do ścigania
wiedząc, że przestępstwa nie popełniono,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 239.
§ 1.
Kto utrudnia lub udaremnia postępowanie karne, pomagając sprawcy przestępstwa, w tym
i przestępstwa skarbowego uniknąć odpowiedzialności karnej, w szczególności kto sprawcę
ukrywa, zaciera ślady przestępstwa, w tym i przestępstwa skarbowego albo odbywa za
skazanego karę,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Nie podlega karze sprawca, który ukrywa osobę najbliższą.
§ 3.
Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia,
jeżeli sprawca udzielił pomocy osobie najbliższej albo działał z obawy przed odpowiedzialnością
karną grożącą jemu samemu lub jego najbliższym.
Art. 240.
§ 1.
Kto, mając wiarygodną wiadomość o karalnym przygotowaniu albo usiłowaniu lub dokonaniu
czynu zabronionego określonego w art. 118, art. 118a, art. 120-124, art. 127, art.
128, art. 130, art. 134, art. 140, art. 148, art. 156, art. 163, art. 166, art. 189,
art. 197 § 3 lub 4, art. 198, art. 200, art. 252 lub przestępstwa o charakterze terrorystycznym,
nie zawiadamia niezwłocznie organu powołanego do ścigania przestępstw,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Nie popełnia przestępstwa określonego w § 1, kto zaniechał zawiadomienia, mając dostateczną
podstawę do przypuszczenia, że wymieniony w § 1 organ wie o przygotowywanym, usiłowanym
lub dokonanym czynie zabronionym; nie popełnia przestępstwa również ten, kto zapobiegł
popełnieniu przygotowywanego lub usiłowanego czynu zabronionego określonego w § 1.
§ 2a.
Nie podlega karze pokrzywdzony czynem wymienionym w § 1, który zaniechał zawiadomienia
o tym czynie.
§ 3.
Nie podlega karze, kto zaniechał zawiadomienia z obawy przed odpowiedzialnością karną
grożącą jemu samemu lub jego najbliższym.
Art. 241.
§ 1.
Kto bez zezwolenia rozpowszechnia publicznie wiadomości z postępowania przygotowawczego,
zanim zostały ujawnione w postępowaniu sądowym,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto rozpowszechnia publicznie wiadomości z rozprawy sądowej
prowadzonej z wyłączeniem jawności.
Art. 242.
§ 1.
Kto uwalnia się sam, będąc pozbawionym wolności na podstawie orzeczenia sądu lub prawnego
nakazu wydanego przez inny organ państwowy,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Kto, korzystając z zezwolenia na czasowe opuszczenie zakładu karnego lub aresztu śledczego
bez dozoru albo zakładu psychiatrycznego dysponującego warunkami podstawowego zabezpieczenia,
bez usprawiedliwionej przyczyny nie powróci najpóźniej w ciągu 3 dni po upływie wyznaczonego
terminu,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§ 3.
Karze określonej w § 2 podlega, kto, korzystając z przerwy w odbywaniu kary pozbawienia
wolności, bez usprawiedliwionej przyczyny nie powróci do zakładu karnego najpóźniej
w ciągu 3 dni po upływie wyznaczonego terminu.
§ 4.
Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 działa w porozumieniu z innymi osobami, używa
przemocy lub grozi jej użyciem albo uszkadza miejsce zamknięcia,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Art. 243.
Kto osobę pozbawioną wolności na podstawie orzeczenia sądu lub prawnego nakazu wydanego
przez inny organ państwowy uwalnia lub ułatwia jej ucieczkę,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Art. 244.
Kto nie stosuje się do orzeczonego przez sąd zakazu zajmowania stanowiska, wykonywania
zawodu, prowadzenia działalności, wykonywania czynności wymagających zezwolenia, które
są związane z wykorzystywaniem zwierząt lub oddziaływaniem na nie, prowadzenia pojazdów,
wstępu do ośrodków gier i uczestnictwa w grach hazardowych, wstępu na imprezę masową,
przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, nakazu okresowego opuszczenia
lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym, zakazu kontaktowania się z określonymi
osobami, zakazu zbliżania się do określonych osób lub zakazu opuszczania określonego
miejsca pobytu bez zgody sądu, zakazu posiadania wszelkich zwierząt albo określonej
kategorii zwierząt albo nie wykonuje zarządzenia sądu o ogłoszeniu orzeczenia w sposób
w nim przewidziany,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Art. 244a.
§ 1.
Kto nie stosuje się do orzeczonego w związku z zakazem wstępu na imprezę masową obowiązku
przebywania w miejscu stałego pobytu lub obowiązku stawiennictwa w jednostce organizacyjnej
Policji lub w miejscu określonym przez właściwego, ze względu na miejsce zamieszkania
osoby skazanej albo ukaranej, komendanta powiatowego, rejonowego lub miejskiego Policji,
w czasie trwania imprezy masowej,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto udaremnia lub utrudnia kontrolowanie, w systemie dozoru
elektronicznego, orzeczonego wobec niego obowiązku, o którym mowa w § 1.
Art. 244b.
§ 1.
Kto nie stosuje się do określonych w ustawie obowiązków związanych z orzeczonym wobec
niego środkiem zabezpieczającym,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto bezprawnie udaremnia wykonywanie orzeczonego wobec innej
osoby środka zabezpieczającego w postaci elektronicznej kontroli miejsca pobytu.
Art. 245.
Kto używa przemocy lub groźby bezprawnej w celu wywarcia wpływu na świadka, biegłego,
tłumacza, oskarżyciela albo oskarżonego lub w związku z tym narusza jego nietykalność
cielesną,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Art. 246.
Funkcjonariusz publiczny lub ten, który działając na jego polecenie w celu uzyskania
określonych zeznań, wyjaśnień, informacji lub oświadczenia stosuje przemoc, groźbę
bezprawną lub w inny sposób znęca się fizycznie lub psychicznie nad inną osobą,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
Art. 247.
§ 1.
Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą prawnie pozbawioną wolności,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Jeżeli sprawca działa ze szczególnym okrucieństwem,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 3.
Funkcjonariusz publiczny, który wbrew obowiązkowi dopuszcza do popełnienia czynu określonego
w § 1 lub 2,
podlega karze określonej w tych przepisach.
Art. 247a.
Przepisy art. 233-237 oraz art. 239, 245 i 246 stosuje się odpowiednio do czynu popełnionego
w związku z postępowaniem przed międzynarodowym trybunałem karnym lub jego organem
działającym na podstawie umowy międzynarodowej, której Rzeczpospolita Polska jest
stroną, albo powołanym przez organizację międzynarodową ukonstytuowaną umową ratyfikowaną
przez Rzeczpospolitą Polską.
Rozdział XXXI
Przestępstwa przeciwko wyborom i referendum
Art. 248.
Kto w związku z wyborami do Sejmu, do Senatu, wyborem Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej, wyborami do Parlamentu Europejskiego, wyborami organów samorządu terytorialnego
lub referendum:
1)
sporządza listę kandydujących lub głosujących, z pominięciem uprawnionych lub wpisaniem
nieuprawnionych,
2)
używa podstępu celem nieprawidłowego sporządzenia listy kandydujących lub głosujących,
protokołów lub innych dokumentów wyborczych albo referendalnych,
3)
niszczy, uszkadza, ukrywa, przerabia lub podrabia protokoły lub inne dokumenty wyborcze
albo referendalne,
4)
dopuszcza się nadużycia lub dopuszcza do nadużycia przy przyjmowaniu lub obliczaniu
głosów,
5)
odstępuje innej osobie przed zakończeniem głosowania niewykorzystaną kartę do głosowania
lub pozyskuje od innej osoby w celu wykorzystania w głosowaniu niewykorzystaną kartę
do głosowania,
6)
dopuszcza się nadużycia w sporządzaniu list z podpisami obywateli zgłaszających kandydatów
w wyborach lub inicjujących referendum
- podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Art. 249.
Kto przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem przeszkadza:
1)
odbyciu zgromadzenia poprzedzającego głosowanie,
2)
swobodnemu wykonywaniu prawa do kandydowania lub głosowania,
3)
głosowaniu lub obliczaniu głosów,
4)
sporządzaniu protokołów lub innych dokumentów wyborczych albo referendalnych,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Art. 250.
Kto, przemocą, groźbą bezprawną lub przez nadużycie stosunku zależności, wywiera wpływ
na sposób głosowania osoby uprawnionej albo zmusza ją do głosowania lub powstrzymuje
od głosowania,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Art. 250a.
§ 1.
Kto, będąc uprawniony do głosowania, przyjmuje korzyść majątkową lub osobistą albo
takiej korzyści żąda za głosowanie w określony sposób,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto udziela korzyści majątkowej lub osobistej osobie uprawnionej
do głosowania, aby skłonić ją do głosowania w określony sposób lub za głosowanie w
określony sposób.
§ 3.
W wypadku mniejszej wagi, sprawca czynu określonego w § 1 lub 2
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 4.
Jeżeli sprawca przestępstwa określonego w § 1 albo w § 3 w związku z § 1 zawiadomił
organ powołany do ścigania o fakcie przestępstwa i okolicznościach jego popełnienia,
zanim organ ten o nich się dowiedział, sąd stosuje nadzwyczajne złagodzenie kary,
a nawet może odstąpić od jej wymierzenia.
Art. 251.
Kto, naruszając przepisy o tajności głosowania, wbrew woli głosującego zapoznaje się
z treścią jego głosu,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Rozdział XXXII
Przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu
Art. 252.
§ 1.
Kto bierze lub przetrzymuje zakładnika w celu zmuszenia organu państwowego lub samorządowego,
instytucji, organizacji, osoby fizycznej lub prawnej albo grupy osób do określonego
zachowania się,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.
§ 2.
Jeżeli czyn określony w § 1 łączył się ze szczególnym udręczeniem zakładnika, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 5 albo karze 25 lat
pozbawienia wolności.
§ 3.
Kto czyni przygotowania do przestępstwa określonego w § 1,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 4.
Nie podlega karze za przestępstwo określone w § 1, kto odstąpił od zamiaru wymuszenia
i zwolnił zakładnika.
§ 5.
Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary wobec sprawcy czynu określonego
w § 2, który odstąpił od zamiaru wymuszenia i zwolnił zakładnika, a stosuje nadzwyczajne
złagodzenie kary, jeżeli odstąpienie od zamiaru wymuszenia i zwolnienie zakładnika
nastąpiło dobrowolnie.
Art. 253.
(uchylony)
Art. 254.
§ 1.
Kto bierze czynny udział w zbiegowisku wiedząc, że jego uczestnicy wspólnymi siłami
dopuszczają się gwałtownego zamachu na osobę lub mienie,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Jeżeli następstwem gwałtownego zamachu jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek
na zdrowiu, uczestnik zbiegowiska określony w § 1,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Art. 254a.
Kto zabiera, niszczy, uszkadza lub czyni niezdatnym do użytku element wchodzący w
skład sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, ciepłowniczej, elektroenergetycznej, gazowej,
telekomunikacyjnej albo linii kolejowej, tramwajowej, trolejbusowej lub linii metra,
powodując przez to zakłócenie działania całości lub części sieci albo linii,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
Art. 255.
§ 1.
Kto publicznie nawołuje do popełnienia występku lub przestępstwa skarbowego,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Kto publicznie nawołuje do popełnienia zbrodni,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 3.
Kto publicznie pochwala popełnienie przestępstwa,
podlega grzywnie do 180 stawek dziennych, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia
wolności do roku.
Art. 255a.
§ 1.
Kto rozpowszechnia lub publicznie prezentuje treści mogące ułatwić popełnienie przestępstwa
o charakterze terrorystycznym w zamiarze, aby przestępstwo takie zostało popełnione,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto w celu popełnienia przestępstwa o charakterze terrorystycznym
uczestniczy w szkoleniu mogącym umożliwić popełnienie takiego przestępstwa.
Art. 256.
§ 1.
Kto publicznie propaguje faszystowski lub inny totalitarny ustrój państwa lub nawołuje
do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych albo
ze względu na bezwyznaniowość,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 218)Utracił moc z dniem 3 sierpnia 2011 r., w części obejmującej wyrazy: „albo będące nośnikiem symboliki faszystowskiej, komunistycznej lub innej totalitarnej”, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 lipca 2011 r. sygn. akt K 11/10 (Dz. U. poz. 964)..
Tej samej karze podlega, kto w celu rozpowszechniania produkuje, utrwala lub sprowadza,
nabywa, przechowuje, posiada, prezentuje, przewozi lub przesyła druk, nagranie lub
inny przedmiot, zawierające treść określoną w § 1 albo będące nośnikiem symboliki
faszystowskiej, komunistycznej lub innej totalitarnej.
§ 3.
Nie popełnia przestępstwa sprawca czynu zabronionego określonego w § 2, jeżeli dopuścił
się tego czynu w ramach działalności artystycznej, edukacyjnej, kolekcjonerskiej lub
naukowej.
§ 4.
W razie skazania za przestępstwo określone w § 2 sąd orzeka przepadek przedmiotów,
o których mowa w § 2, chociażby nie stanowiły własności sprawcy.
Art. 257.
Kto publicznie znieważa grupę ludności albo poszczególną osobę z powodu jej przynależności
narodowej, etnicznej, rasowej, wyznaniowej albo z powodu jej bezwyznaniowości lub
z takich powodów narusza nietykalność cielesną innej osoby,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Art. 258.
§ 1.
Kto bierze udział w zorganizowanej grupie albo związku mających na celu popełnienie
przestępstwa lub przestępstwa skarbowego,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Jeżeli grupa albo związek określone w § 1 mają charakter zbrojny albo mają na celu
popełnienie przestępstwa o charakterze terrorystycznym, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 3.
Kto grupę albo związek określone w § 1 w tym mające charakter zbrojny zakłada lub
taką grupą albo związkiem kieruje,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 4.
Kto grupę albo związek mające na celu popełnienie przestępstwa o charakterze terrorystycznym
zakłada lub taką grupą lub związkiem kieruje,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.
Art. 259.
Nie podlega karze za przestępstwo określone w art. 258, kto dobrowolnie odstąpił od
udziału w grupie albo związku i ujawnił przed organem powołanym do ścigania przestępstw
wszystkie istotne okoliczności popełnionego czynu lub zapobiegł popełnieniu zamierzonego
przestępstwa, w tym i przestępstwa skarbowego.
Art. 259a.
Kto przekracza granicę Rzeczypospolitej Polskiej w celu popełnienia na terytorium
innego państwa przestępstwa o charakterze terrorystycznym lub przestępstwa określonego
w art. 255a lub art. 258 § 2 lub 4,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Art. 259b.
Na wniosek prokuratora sąd stosuje nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet może warunkowo
zawiesić jej wykonanie w stosunku do sprawcy przestępstwa określonego w art. 259a,
który dobrowolnie odstąpił od:
1)
popełnienia na terytorium innego państwa przestępstwa o charakterze terrorystycznym
lub przestępstwa określonego w art. 255a lub art. 258 § 2 lub 4 i ujawnił przed organem
powołanym do ścigania przestępstw wszystkie istotne okoliczności popełnienia czynu
lub zapobiegł popełnieniu zamierzonego przestępstwa;
2)
pomocnictwa innym osobom w popełnieniu przestępstwa określonego w art. 259a i ujawnił
przed organem powołanym do ścigania przestępstw wszystkie istotne okoliczności popełnienia
czynu, w szczególności informacje o osobach, które popełniły przestępstwa określone
w art. 259a.
Art. 260.
Kto przemocą lub groźbą bezprawną udaremnia przeprowadzenie odbywanego zgodnie z prawem
zebrania, zgromadzenia lub pochodu albo takie zebranie, zgromadzenie lub pochód rozprasza,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 261.
Kto znieważa pomnik lub inne miejsce publiczne urządzone w celu upamiętnienia zdarzenia
historycznego lub uczczenia osoby,
podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
Art. 262.
§ 1.
Kto znieważa zwłoki, prochy ludzkie lub miejsce spoczynku zmarłego,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Kto ograbia zwłoki, grób lub inne miejsce spoczynku zmarłego,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
Art. 263.
§ 1.
Kto bez wymaganego zezwolenia wyrabia broń palną albo amunicję lub nią handluje,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 2.
Kto bez wymaganego zezwolenia posiada broń palną lub amunicję,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 3.
Kto, mając zezwolenie na posiadanie broni palnej lub amunicji, udostępnia lub przekazuje
ją osobie nieuprawnionej,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 4.
Kto nieumyślnie powoduje utratę broni palnej lub amunicji, która zgodnie z prawem
pozostaje w jego dyspozycji,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Art. 264.
§ 1.
(uchylony)
§ 2.
Kto wbrew przepisom przekracza granicę Rzeczypospolitej Polskiej, używając przemocy,
groźby, podstępu lub we współdziałaniu z innymi osobami,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 3.
Kto organizuje innym osobom przekraczanie wbrew przepisom granicy Rzeczypospolitej
Polskiej,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
Art. 264a.
§ 1.
Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, umożliwia lub ułatwia innej
osobie pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisom,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
W wyjątkowych wypadkach, gdy sprawca nie osiągnął korzyści majątkowej, sąd może zastosować
nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia.
Rozdział XXXIII
Przestępstwa przeciwko ochronie informacji
Art. 265.
§ 1.
Kto ujawnia lub wbrew przepisom ustawy wykorzystuje informacje niejawne o klauzuli
„tajne” lub „ściśle tajne”,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Jeżeli informację określoną w § 1 ujawniono osobie działającej w imieniu lub na rzecz
podmiotu zagranicznego, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 3.
Kto nieumyślnie ujawnia informację określoną w § 1, z którą zapoznał się w związku
z pełnieniem funkcji publicznej lub otrzymanym upoważnieniem,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Art. 266.
§ 1.
Kto, wbrew przepisom ustawy lub przyjętemu na siebie zobowiązaniu, ujawnia lub wykorzystuje
informację, z którą zapoznał się w związku z pełnioną funkcją, wykonywaną pracą, działalnością
publiczną, społeczną, gospodarczą lub naukową,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Funkcjonariusz publiczny, który ujawnia osobie nieuprawnionej informację niejawną
o klauzuli „zastrzeżone” lub „poufne” lub informację, którą uzyskał w związku z wykonywaniem
czynności służbowych, a której ujawnienie może narazić na szkodę prawnie chroniony
interes,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 3.
Ściganie przestępstwa określonego w § 1 następuje na wniosek pokrzywdzonego.
Art. 267.
§ 1.
Kto bez uprawnienia uzyskuje dostęp do informacji dla niego nieprzeznaczonej, otwierając
zamknięte pismo, podłączając się do sieci telekomunikacyjnej lub przełamując albo
omijając elektroniczne, magnetyczne, informatyczne lub inne szczególne jej zabezpieczenie,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto bez uprawnienia uzyskuje dostęp do całości lub części
systemu informatycznego.
§ 3.
Tej samej karze podlega, kto w celu uzyskania informacji, do której nie jest uprawniony,
zakłada lub posługuje się urządzeniem podsłuchowym, wizualnym albo innym urządzeniem
lub oprogramowaniem.
§ 4.
Tej samej karze podlega, kto informację uzyskaną w sposób określony w § 1-3 ujawnia
innej osobie.
§ 5.
Ściganie przestępstwa określonego w § 1-4 następuje na wniosek pokrzywdzonego.
Art. 268.
§ 1.
Kto, nie będąc do tego uprawnionym, niszczy, uszkadza, usuwa lub zmienia zapis istotnej
informacji albo w inny sposób udaremnia lub znacznie utrudnia osobie uprawnionej zapoznanie
się z nią,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Jeżeli czyn określony w § 1 dotyczy zapisu na informatycznym nośniku danych, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 3.
Kto, dopuszczając się czynu określonego w § 1 lub 2, wyrządza znaczną szkodę majątkową,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 4.
Ściganie przestępstwa określonego w § 1-3 następuje na wniosek pokrzywdzonego.
Art. 268a.
§ 1.
Kto, nie będąc do tego uprawnionym, niszczy, uszkadza, usuwa, zmienia lub utrudnia
dostęp do danych informatycznych albo w istotnym stopniu zakłóca lub uniemożliwia
automatyczne przetwarzanie, gromadzenie lub przekazywanie takich danych,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Kto, dopuszczając się czynu określonego w § 1, wyrządza znaczną szkodę majątkową,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 3.
Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 2 następuje na wniosek pokrzywdzonego.
Art. 269.
§ 1.
Kto niszczy, uszkadza, usuwa lub zmienia dane informatyczne o szczególnym znaczeniu
dla obronności kraju, bezpieczeństwa w komunikacji, funkcjonowania administracji rządowej,
innego organu państwowego lub instytucji państwowej albo samorządu terytorialnego
albo zakłóca lub uniemożliwia automatyczne przetwarzanie, gromadzenie lub przekazywanie
takich danych,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto dopuszcza się czynu określonego w § 1, niszcząc albo
wymieniając informatyczny nośnik danych lub niszcząc albo uszkadzając urządzenie służące
do automatycznego przetwarzania, gromadzenia lub przekazywania danych informatycznych.
Art. 269a.
Kto, nie będąc do tego uprawnionym, przez transmisję, zniszczenie, usunięcie, uszkodzenie,
utrudnienie dostępu lub zmianę danych informatycznych, w istotnym stopniu zakłóca
pracę systemu informatycznego, systemu teleinformatycznego lub sieci teleinformatycznej,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Art. 269b.
§ 1.
Kto wytwarza, pozyskuje, zbywa lub udostępnia innym osobom urządzenia lub programy
komputerowe przystosowane do popełnienia przestępstwa określonego w art. 165 § 1 pkt
4, art. 267 § 3, art. 268a § 1 albo § 2 w związku z § 1, art. 269 § 1 lub 2 albo art.
269a, a także hasła komputerowe, kody dostępu lub inne dane umożliwiające nieuprawniony
dostęp do informacji przechowywanych w systemie informatycznym, systemie teleinformatycznym
lub sieci teleinformatycznej,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 1a.
Nie popełnia przestępstwa określonego w § 1, kto działa wyłącznie w celu zabezpieczenia
systemu informatycznego, systemu teleinformatycznego lub sieci teleinformatycznej
przed popełnieniem przestępstwa wymienionego w tym przepisie albo opracowania metody
takiego zabezpieczenia.
§ 2.
W razie skazania za przestępstwo określone w § 1, sąd orzeka przepadek określonych
w nim przedmiotów, a może orzec ich przepadek, jeżeli nie stanowiły własności sprawcy.
Art. 269c.
Nie podlega karze za przestępstwo określone w art. 267 § 2 lub art. 269a, kto działa
wyłącznie w celu zabezpieczenia systemu informatycznego, systemu teleinformatycznego
lub sieci teleinformatycznej albo opracowania metody takiego zabezpieczenia i niezwłocznie
powiadomił dysponenta tego systemu lub sieci o ujawnionych zagrożeniach, a jego działanie
nie naruszyło interesu publicznego lub prywatnego i nie wyrządziło szkody.
Rozdział XXXIV
Przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów
Art. 270.
§ 1.
Kto, w celu użycia za autentyczny, podrabia lub przerabia dokument lub takiego dokumentu
jako autentycznego używa,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy
do lat 5.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto wypełnia blankiet, opatrzony cudzym podpisem, niezgodnie
z wolą podpisanego i na jego szkodę albo takiego dokumentu używa.
§ 2a.
W wypadku mniejszej wagi, sprawca
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 3.
Kto czyni przygotowania do przestępstwa określonego w § 1,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 270a.
§ 1.
Kto, w celu użycia za autentyczną, podrabia lub przerabia fakturę w zakresie okoliczności
faktycznych mogących mieć znaczenie dla określenia wysokości należności publicznoprawnej
lub jej zwrotu albo zwrotu innej należności o charakterze podatkowym lub takiej faktury
jako autentycznej używa,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2.
Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 wobec faktury lub faktur, zawierających
kwotę należności ogółem, której wartość lub łączna wartość jest większa niż pięciokrotność
kwoty określającej mienie wielkiej wartości, albo z popełnienia przestępstwa uczynił
sobie stałe źródło dochodu,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.
§ 3.
W wypadku mniejszej wagi, sprawca czynu określonego w § 1 lub 2
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 271.
§ 1.
Funkcjonariusz publiczny lub inna osoba uprawniona do wystawienia dokumentu, która
poświadcza w nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
W wypadku mniejszej wagi, sprawca
podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
§ 3.
Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 w celu osiągnięcia korzyści majątkowej
lub osobistej,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
Art. 271a.
§ 1.
Kto wystawia fakturę lub faktury, zawierające kwotę należności ogółem, której wartość
lub łączna wartość jest znaczna, poświadczając nieprawdę co do okoliczności faktycznych
mogących mieć znaczenie dla określenia wysokości należności publicznoprawnej lub jej
zwrotu albo zwrotu innej należności o charakterze podatkowym lub takiej faktury lub
faktur używa,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2.
Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 wobec faktury lub faktur, zawierających
kwotę należności ogółem, której wartość lub łączna wartość jest większa niż pięciokrotność
kwoty określającej mienie wielkiej wartości, albo z popełnienia przestępstwa uczynił
sobie stałe źródło dochodu,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.
§ 3.
W wypadku mniejszej wagi, sprawca czynu określonego w § 1 lub 2
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Art. 272.
Kto wyłudza poświadczenie nieprawdy przez podstępne wprowadzenie w błąd funkcjonariusza
publicznego lub innej osoby upoważnionej do wystawienia dokumentu,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Art. 273.
Kto używa dokumentu określonego w art. 271 lub 272,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 274.
Kto zbywa własny lub cudzy dokument stwierdzający tożsamość,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 275.
§ 1.
Kto posługuje się dokumentem stwierdzającym tożsamość innej osoby albo jej prawa majątkowe
lub dokument taki kradnie lub go przywłaszcza,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto bezprawnie przewozi, przenosi lub przesyła za granicę
dokument stwierdzający tożsamość innej osoby albo jej prawa majątkowe.
Art. 276.
Kto niszczy, uszkadza, czyni bezużytecznym, ukrywa lub usuwa dokument, którym nie
ma prawa wyłącznie rozporządzać,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 277.
Kto znaki graniczne niszczy, uszkadza, usuwa, przesuwa lub czyni niewidocznymi albo
fałszywie wystawia,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 277a.
§ 1.
Kto dopuszcza się przestępstwa określonego w art. 270a § 1 albo art. 271a § 1 wobec
faktury lub faktur, zawierających kwotę należności ogółem, której wartość lub łączna
wartość jest większa niż dziesięciokrotność kwoty określającej mienie wielkiej wartości,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 5 albo karze 25 lat
pozbawienia wolności.
§ 2.
W wypadku mniejszej wagi, sprawca czynu określonego w § 1
podlega karze pozbawienia wolności do lat 5.
Art. 277b.
W razie skazania za przestępstwo określone w art. 270a § 1 lub 2, art. 271a § 1 lub
2 albo art. 277a § 1, grzywnę orzeczoną obok kary pozbawienia wolności można wymierzyć
w wysokości do 3000 stawek dziennych.
Art. 277c.
§ 1.
Sąd na wniosek prokuratora stosuje nadzwyczajne złagodzenie kary wobec sprawcy przestępstwa
określonego w art. 270a § 1 lub 2 lub art. 271a § 1 lub 2, który zawiadomił o nim
organ powołany do ścigania przestępstw i ujawnił wszystkie istotne okoliczności przestępstwa,
a także wskazał czyny pozostające w związku z popełnionym przez niego przestępstwem
i ich sprawców, zanim organ ten o nich się dowiedział.
§ 2.
Sąd na wniosek prokuratora może odstąpić od wymierzenia kary wobec sprawcy przestępstwa
określonego w art. 270a § 1, 2 lub 3, art. 271a § 1, 2 lub 3 lub art. 277a § 2, który,
oprócz spełnienia warunków określonych w § 1, zwrócił korzyść majątkową osiągniętą
z popełnienia tego przestępstwa w całości albo w istotnej części.
§ 3.
Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary wobec sprawcy przestępstwa określonego
w art. 277a § 1, który, oprócz spełnienia warunków określonych w § 1, zwrócił korzyść
majątkową osiągniętą z popełnienia tego przestępstwa w całości albo w istotnej części.
Art. 277d.
Przepisy art. 277c § 1 i 3 stosuje się odpowiednio do sprawcy, który po wszczęciu
postępowania ujawnił wobec organu powołanego do ścigania przestępstw wszystkie jemu
znane, a nieznane dotychczas temu organowi istotne okoliczności przestępstwa, a także
wskazał czyny pozostające w związku z popełnionym przez niego przestępstwem i ich
sprawców.
Rozdział XXXV
Przestępstwa przeciwko mieniu
Art. 278.
§ 1.
Kto zabiera w celu przywłaszczenia cudzą rzecz ruchomą,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto bez zgody osoby uprawnionej uzyskuje cudzy program komputerowy
w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.
§ 3.
W wypadku mniejszej wagi, sprawca
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§ 4.
Jeżeli kradzież popełniono na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje na wniosek
pokrzywdzonego.
§ 5.
Przepisy § 1, 3 i 4 stosuje się odpowiednio do kradzieży energii lub karty uprawniającej
do podjęcia pieniędzy z automatu bankowego.
Art. 278a19)Dodany przez art. 38 pkt 9 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
§ 1.
Kto dopuszcza się kradzieży szczególnie zuchwałej, podlega karze pozbawienia wolności
od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2.
Jeżeli kradzież szczególnie zuchwałą popełniono na szkodę osoby najbliższej, ściganie
następuje na wniosek pokrzywdzonego.
Art. 279.
§ 1.
Kto kradnie z włamaniem,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 2.
Jeżeli kradzież z włamaniem popełniono na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje
na wniosek pokrzywdzonego.
Art. 280.
§ 1.
Kto kradnie, używając przemocy wobec osoby lub grożąc natychmiastowym jej użyciem
albo doprowadzając człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności,
podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
§ 2.
Jeżeli sprawca rozboju posługuje się bronią palną, nożem lub innym podobnie niebezpiecznym
przedmiotem lub środkiem obezwładniającym albo działa w inny sposób bezpośrednio zagrażający
życiu lub wspólnie z inną osobą, która posługuje się taką bronią, przedmiotem, środkiem
lub sposobem,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.
Art. 281.
Kto, w celu utrzymania się w posiadaniu zabranej rzeczy, bezpośrednio po dokonaniu
kradzieży, używa przemocy wobec osoby lub grozi natychmiastowym jej użyciem albo doprowadza
człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
Art. 282.
Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, przemocą, groźbą zamachu na życie lub
zdrowie albo gwałtownego zamachu na mienie, doprowadza inną osobę do rozporządzenia
mieniem własnym lub cudzym albo do zaprzestania działalności gospodarczej,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
Art. 283.
W wypadku mniejszej wagi, sprawca czynu określonego w art. 279 § 1, art. 280 § 1 lub
w art. 281 lub 282,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Art. 284.
§ 1.
Kto przywłaszcza sobie cudzą rzecz ruchomą lub prawo majątkowe,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Kto przywłaszcza sobie powierzoną mu rzecz ruchomą,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 3.
W wypadku mniejszej wagi lub przywłaszczenia rzeczy znalezionej, sprawca
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§ 4.
Jeżeli przywłaszczenie nastąpiło na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje na
wniosek pokrzywdzonego.
Art. 285.
§ 1.
Kto, włączając się do urządzenia telekomunikacyjnego, uruchamia na cudzy rachunek
impulsy telefoniczne,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Jeżeli czyn określony w § 1 popełniono na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje
na wniosek pokrzywdzonego.
Art. 286.
§ 1.
Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego
rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania
błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto żąda korzyści majątkowej w zamian za zwrot bezprawnie
zabranej rzeczy.
§ 3.
W wypadku mniejszej wagi, sprawca
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 4.
Jeżeli czyn określony w § 1-3 popełniono na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje
na wniosek pokrzywdzonego.
Art. 287.
§ 1.
Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub wyrządzenia innej osobie szkody, bez
upoważnienia, wpływa na automatyczne przetwarzanie, gromadzenie lub przekazywanie
danych informatycznych lub zmienia, usuwa albo wprowadza nowy zapis danych informatycznych,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
W wypadku mniejszej wagi, sprawca
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§ 3.
Jeżeli oszustwo popełniono na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje na wniosek
pokrzywdzonego.
Art. 288.
§ 1.
Kto cudzą rzecz niszczy, uszkadza lub czyni niezdatną do użytku,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
W wypadku mniejszej wagi, sprawca
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§ 3.
Karze określonej w § 1 podlega także ten, kto przerywa lub uszkadza kabel podmorski
albo narusza przepisy obowiązujące przy zakładaniu lub naprawie takiego kabla.
§ 4.
Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 2 następuje na wniosek pokrzywdzonego.
Art. 289.
§ 1.
Kto zabiera w celu krótkotrwałego użycia cudzy pojazd mechaniczny,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 pokonuje zabezpieczenie pojazdu przed jego
użyciem przez osobę nieupoważnioną, pojazd stanowi mienie znacznej wartości albo sprawca
następnie porzuca pojazd w stanie uszkodzonym lub w takich okolicznościach, że zachodzi
niebezpieczeństwo utraty lub uszkodzenia pojazdu albo jego części lub zawartości,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 3.
Jeżeli czyn określony w § 1 popełniono używając przemocy lub grożąc natychmiastowym
jej użyciem albo doprowadzając człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności,
sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 4.
W wypadkach określonych w § 1-3 sąd może wymierzyć grzywnę obok kary pozbawienia wolności.
§ 5.
Jeżeli czyn określony w § 1-3 popełniono na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje
na wniosek pokrzywdzonego.
Art. 290.
§ 1.
Kto w celu przywłaszczenia dopuszcza się wyrębu drzewa w lesie,
podlega odpowiedzialności jak za kradzież.
§ 2.
W razie skazania za wyrąb drzewa albo za kradzież drzewa wyrąbanego lub powalonego,
sąd orzeka na rzecz pokrzywdzonego nawiązkę w wysokości podwójnej wartości drzewa.
Art. 291.
§ 1.
Kto rzecz uzyskaną za pomocą czynu zabronionego nabywa lub pomaga do jej zbycia albo
tę rzecz przyjmuje lub pomaga do jej ukrycia,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
W wypadku mniejszej wagi, sprawca
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Art. 292.
§ 1.
Kto rzecz, o której na podstawie towarzyszących okoliczności powinien i może przypuszczać,
że została uzyskana za pomocą czynu zabronionego, nabywa lub pomaga do jej zbycia
albo tę rzecz przyjmuje lub pomaga do jej ukrycia,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
W wypadku znacznej wartości rzeczy, o której mowa w § 1, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Art. 293.
§ 1.
Przepisy art. 291 i 292 stosuje się odpowiednio do programu komputerowego.
§ 2.
Sąd może orzec przepadek rzeczy określonej w § 1 oraz w art. 291 i 292, chociażby
nie stanowiła ona własności sprawcy.
Art. 294.
§ 120)W brzmieniu ustalonym przez art. 38 pkt 10 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Kto dopuszcza się przestępstwa określonego w art. 278 § 1, 2 lub 5, art. 278a § 1,
art. 284 § 1 lub 2, art. 285 § 1, art. 286 § 1 lub 2, art. 287 § 1, art. 288 § 1 lub
3, art. 290 § 1 lub w art. 291 § 1, w stosunku do mienia znacznej wartości,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 2.
Tej samej karze podlega sprawca, który dopuszcza się przestępstwa wymienionego w §
1 w stosunku do dobra o szczególnym znaczeniu dla kultury.
Art. 295.
§ 1.
Wobec sprawcy przestępstwa określonego w art. 278, 284-289, 291, 292 lub 294, który
dobrowolnie naprawił szkodę w całości albo zwrócił pojazd lub rzecz mającą szczególne
znaczenie dla kultury w stanie nieuszkodzonym, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie
kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia.
§ 2.
Wobec sprawcy przestępstwa wymienionego w § 1, który dobrowolnie naprawił szkodę w
znacznej części, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.
Rozdział XXXVI
Przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu i interesom majątkowym w obrocie cywilnoprawnym
Art. 296.
§ 1.
Kto, będąc obowiązany na podstawie przepisu ustawy, decyzji właściwego organu lub
umowy do zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą osoby fizycznej,
prawnej albo jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, przez nadużycie
udzielonych mu uprawnień lub niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku, wyrządza jej
znaczną szkodę majątkową,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 1a.
Jeżeli sprawca, o którym mowa w § 1, przez nadużycie udzielonych mu uprawnień lub
niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku, sprowadza bezpośrednie niebezpieczeństwo
wyrządzenia znacznej szkody majątkowej,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Jeżeli sprawca przestępstwa określonego w § 1 lub 1a działa w celu osiągnięcia korzyści
majątkowej,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 3.
Jeżeli sprawca przestępstwa określonego w § 1 lub 2 wyrządza szkodę majątkową w wielkich
rozmiarach,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 4.
Jeżeli sprawca przestępstwa określonego w § 1 lub 3 działa nieumyślnie,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 4a.
Jeżeli pokrzywdzonym nie jest Skarb Państwa, ściganie przestępstwa określonego w §
1a następuje na wniosek pokrzywdzonego.
§ 5.
Nie podlega karze, kto przed wszczęciem postępowania karnego dobrowolnie naprawił
w całości wyrządzoną szkodę.
Art. 296a.
§ 1.
Kto, pełniąc funkcję kierowniczą w jednostce organizacyjnej wykonującej działalność
gospodarczą lub pozostając z nią w stosunku pracy, umowy zlecenia lub umowy o dzieło,
żąda lub przyjmuje korzyść majątkową lub osobistą albo jej obietnicę, w zamian za
nadużycie udzielonych mu uprawnień lub niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku mogące
wyrządzić tej jednostce szkodę majątkową albo stanowiące czyn nieuczciwej konkurencji
lub niedopuszczalną czynność preferencyjną na rzecz nabywcy lub odbiorcy towaru, usługi
lub świadczenia,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto w wypadkach określonych w § 1 udziela albo obiecuje udzielić
korzyści majątkowej lub osobistej.
§ 3.
W wypadku mniejszej wagi, sprawca czynu określonego w § 1 lub 2
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 4.
Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 wyrządza znaczną szkodę majątkową,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 5.
Nie podlega karze sprawca przestępstwa określonego w § 2 albo w § 3 w związku z §
2, jeżeli korzyść majątkowa lub osobista albo ich obietnica zostały przyjęte, a sprawca
zawiadomił o tym fakcie organ powołany do ścigania przestępstw i ujawnił wszystkie
istotne okoliczności przestępstwa, zanim organ ten o nim się dowiedział.
Art. 296b.
(uchylony)
Art. 297.
§ 1.
Kto, w celu uzyskania dla siebie lub kogo innego, od banku lub jednostki organizacyjnej
prowadzącej podobną działalność gospodarczą na podstawie ustawy albo od organu lub
instytucji dysponujących środkami publicznymi - kredytu, pożyczki pieniężnej, poręczenia,
gwarancji, akredytywy, dotacji, subwencji, potwierdzenia przez bank zobowiązania wynikającego
z poręczenia lub z gwarancji lub podobnego świadczenia pieniężnego na określony cel
gospodarczy, instrumentu płatniczego lub zamówienia publicznego, przedkłada podrobiony,
przerobiony, poświadczający nieprawdę albo nierzetelny dokument albo nierzetelne,
pisemne oświadczenie dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wymienionego
wsparcia finansowego, instrumentu płatniczego lub zamówienia,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto wbrew ciążącemu obowiązkowi, nie powiadamia właściwego
podmiotu o powstaniu sytuacji mogącej mieć wpływ na wstrzymanie albo ograniczenie
wysokości udzielonego wsparcia finansowego, określonego w § 1, lub zamówienia publicznego
albo na możliwość dalszego korzystania z instrumentu płatniczego.
§ 3.
Nie podlega karze, kto przed wszczęciem postępowania karnego dobrowolnie zapobiegł
wykorzystaniu wsparcia finansowego lub instrumentu płatniczego, określonych w § 1,
zrezygnował z dotacji lub zamówienia publicznego albo zaspokoił roszczenia pokrzywdzonego.
Art. 298.
§ 1.
Kto, w celu uzyskania odszkodowania z tytułu umowy ubezpieczenia, powoduje zdarzenie
będące podstawą do wypłaty takiego odszkodowania,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Nie podlega karze, kto przed wszczęciem postępowania karnego dobrowolnie zapobiegł
wypłacie odszkodowania.
Art. 299.
§ 1.
Kto środki płatnicze, instrumenty finansowe, papiery wartościowe, wartości dewizowe,
prawa majątkowe lub inne mienie ruchome lub nieruchomości, pochodzące z korzyści związanych
z popełnieniem czynu zabronionego, przyjmuje, posiada, używa, przekazuje lub wywozi
za granicę, ukrywa, dokonuje ich transferu lub konwersji, pomaga do przenoszenia ich
własności lub posiadania albo podejmuje inne czynności, które mogą udaremnić lub znacznie
utrudnić stwierdzenie ich przestępnego pochodzenia lub miejsca umieszczenia, ich wykrycie,
zajęcie albo orzeczenie przepadku,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2.
Karze określonej w § 1 podlega, kto będąc pracownikiem lub działając w imieniu lub
na rzecz banku, instytucji finansowej lub kredytowej lub innego podmiotu, na którym
na podstawie przepisów prawa ciąży obowiązek rejestracji transakcji i osób dokonujących
transakcji, przyjmuje, wbrew przepisom, środki płatnicze, instrumenty finansowe, papiery
wartościowe, wartości dewizowe, dokonuje ich transferu lub konwersji, lub przyjmuje
je w innych okolicznościach wzbudzających uzasadnione podejrzenie, że stanowią one
przedmiot czynu określonego w § 1, lub świadczy inne usługi mające ukryć ich przestępne
pochodzenie lub usługi w zabezpieczeniu przed zajęciem.
§ 3.
(uchylony)
§ 4.
(uchylony)
§ 5.
Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 lub 2, działając w porozumieniu
z innymi osobami,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 6.
Karze określonej w § 5 podlega sprawca, jeżeli dopuszczając się czynu określonego
w § 1 lub 2, osiąga znaczną korzyść majątkową.
§ 6a.
Kto czyni przygotowania do przestępstwa określonego w § 1 lub 2,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 7.
W razie skazania za przestępstwo określone w § 1 lub 2, sąd orzeka przepadek przedmiotów
pochodzących bezpośrednio albo pośrednio z przestępstwa, a także korzyści z tego przestępstwa
lub ich równowartość, chociażby nie stanowiły one własności sprawcy. Przepadku nie
orzeka się w całości lub w części, jeżeli przedmiot, korzyść lub jej równowartość
podlega zwrotowi pokrzywdzonemu lub innemu podmiotowi.
§ 8.
Nie podlega karze za przestępstwo określone w § 1 lub 2, kto dobrowolnie ujawnił wobec
organu powołanego do ścigania przestępstw informacje dotyczące osób uczestniczących
w popełnieniu przestępstwa oraz okoliczności jego popełnienia, jeżeli zapobiegło to
popełnieniu innego przestępstwa; jeżeli sprawca czynił starania zmierzające do ujawnienia
tych informacji i okoliczności, sąd stosuje nadzwyczajne złagodzenie kary.
Art. 300.
§ 1.
Kto, w razie grożącej mu niewypłacalności lub upadłości, udaremnia lub uszczupla zaspokojenie
swojego wierzyciela przez to, że usuwa, ukrywa, zbywa, darowuje, niszczy, rzeczywiście
lub pozornie obciąża albo uszkadza składniki swojego majątku,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Kto, w celu udaremnienia wykonania orzeczenia sądu lub innego organu państwowego,
udaremnia lub uszczupla zaspokojenie swojego wierzyciela przez to, że usuwa, ukrywa,
zbywa, darowuje, niszczy, rzeczywiście lub pozornie obciąża albo uszkadza składniki
swojego majątku zajęte lub zagrożone zajęciem, bądź usuwa znaki zajęcia,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 3.
Jeżeli czyn określony w § 1 wyrządził szkodę wielu wierzycielom, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 4.
Jeżeli pokrzywdzonym nie jest Skarb Państwa, ściganie przestępstwa określonego w §
1 następuje na wniosek pokrzywdzonego.
Art. 301.
§ 1.
Kto będąc dłużnikiem kilku wierzycieli udaremnia lub ogranicza zaspokojenie ich należności
przez to, że tworzy w oparciu o przepisy prawa nową jednostkę gospodarczą i przenosi
na nią składniki swojego majątku,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto będąc dłużnikiem kilku wierzycieli doprowadza do swojej
upadłości lub niewypłacalności.
§ 3.
Kto będąc dłużnikiem kilku wierzycieli w sposób lekkomyślny doprowadza do swojej upadłości
lub niewypłacalności, w szczególności przez trwonienie części składowych majątku,
zaciąganie zobowiązań lub zawieranie transakcji oczywiście sprzecznych z zasadami
gospodarowania,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 302.
§ 1.
Kto, w razie grożącej mu niewypłacalności lub upadłości, nie mogąc zaspokoić wszystkich
wierzycieli, spłaca lub zabezpiecza tylko niektórych, czym działa na szkodę pozostałych,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Kto wierzycielowi udziela lub obiecuje udzielić korzyści majątkowej za działanie na
szkodę innych wierzycieli w związku z postępowaniem upadłościowym lub zmierzającym
do zapobiegnięcia upadłości,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 3.
Tej samej karze podlega wierzyciel, który w związku z określonym w § 2 postępowaniem
przyjmuje korzyść za działanie na szkodę innych wierzycieli albo takiej korzyści żąda.
Art. 303.
§ 1.
Kto wyrządza szkodę majątkową osobie fizycznej, prawnej albo jednostce organizacyjnej
niemającej osobowości prawnej, przez nieprowadzenie dokumentacji działalności gospodarczej
albo prowadzenie jej w sposób nierzetelny lub niezgodny z prawdą, w szczególności
niszcząc, usuwając, ukrywając, przerabiając lub podrabiając dokumenty dotyczące tej
działalności,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Jeżeli sprawca przestępstwa określonego w § 1 wyrządza znaczną szkodę majątkową,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 3.
W wypadku mniejszej wagi, sprawca przestępstwa określonego w § 1
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§ 4.
Jeżeli pokrzywdzonym nie jest Skarb Państwa, ściganie przestępstwa określonego w §
1-3 następuje na wniosek pokrzywdzonego.
Art. 304.
§ 121)Oznaczenie § 1 nadane przez art. 8 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875), która weszła w życie z dniem 16 maja 2020 r.; wszedł w życie z dniem 30 maja 2020 r..
Kto, wyzyskując przymusowe położenie innej osoby fizycznej, prawnej albo jednostki
organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, zawiera z nią umowę, nakładając na nią
obowiązek świadczenia niewspółmiernego ze świadczeniem wzajemnym,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 222)Dodany przez art. 8 ustawy, o której mowa w odnośniku 21; wszedł w życie z dniem 30 maja 2020 r..
Kto, w zamian za udzielone osobie fizycznej świadczenie pieniężne wynikające z umowy
pożyczki, kredytu lub innej umowy, której przedmiotem jest udzielenie takiego świadczenia
z obowiązkiem jego zwrotu, niezwiązanej bezpośrednio z działalnością gospodarczą lub
zawodową tej osoby, żąda od niej zapłaty kosztów innych niż odsetki w kwocie co najmniej
dwukrotnie przekraczającej maksymalną wysokość tych kosztów określoną w ustawie,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 322)Dodany przez art. 8 ustawy, o której mowa w odnośniku 21; wszedł w życie z dniem 30 maja 2020 r..
Tej samej karze podlega, kto, w związku z udzieleniem osobie fizycznej świadczenia
pieniężnego wynikającego z umowy pożyczki, kredytu lub innej umowy, której przedmiotem
jest udzielenie świadczenia pieniężnego z obowiązkiem jego zwrotu, niezwiązanej bezpośrednio
z działalnością gospodarczą lub zawodową tej osoby, żąda od niej zapłaty odsetek w
wysokości co najmniej dwukrotnie przekraczającej stopę odsetek maksymalnych lub odsetek
maksymalnych za opóźnienie, określonych w ustawie.
Art. 305.
§ 1.
Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, udaremnia lub utrudnia przetarg publiczny
albo wchodzi w porozumienie z inną osobą działając na szkodę właściciela mienia albo
osoby lub instytucji, na rzecz której przetarg jest dokonywany,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto w związku z publicznym przetargiem rozpowszechnia informacje
lub przemilcza istotne okoliczności mające znaczenie dla zawarcia umowy będącej przedmiotem
przetargu albo wchodzi w porozumienie z inną osobą, działając na szkodę właściciela
mienia albo osoby lub instytucji, na rzecz której przetarg jest dokonywany.
§ 3.
Jeżeli pokrzywdzonym nie jest Skarb Państwa, ściganie przestępstwa określonego w §
1 lub 2 następuje na wniosek pokrzywdzonego.
Art. 306.
Kto usuwa, podrabia lub przerabia znaki identyfikacyjne, datę produkcji lub datę przydatności
towaru lub urządzenia,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Art. 306a.
§ 1.
Kto zmienia wskazanie drogomierza pojazdu mechanicznego lub ingeruje w prawidłowość
jego pomiaru,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto zleca innej osobie wykonanie czynu, o którym mowa w §
1.
§ 3.
W wypadku mniejszej wagi, sprawca czynu określonego w § 1 lub 2,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 307.
§ 1.
Wobec sprawcy przestępstwa określonego w art. 296 lub 299-305, który dobrowolnie naprawił
szkodę w całości, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić
od jej wymierzenia.
§ 2.
Wobec sprawcy przestępstwa wymienionego w § 1, który dobrowolnie naprawił szkodę w
znacznej części, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.
Art. 308.
Za przestępstwa określone w tym rozdziale odpowiada jak dłużnik lub wierzyciel, kto,
na podstawie przepisu prawnego, decyzji właściwego organu, umowy lub faktycznego wykonywania,
zajmuje się sprawami majątkowymi innej osoby prawnej, fizycznej, grupy osób lub podmiotu
niemającego osobowości prawnej.
Art. 309.
W razie skazania za przestępstwo określone w art. 296 § 3, art. 297 § 1 lub art. 299,
grzywnę orzeczoną obok kary pozbawienia wolności można wymierzyć w wysokości do 3000
stawek dziennych.
Rozdział XXXVII
Przestępstwa przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi
Art. 310.
§ 1.
Kto podrabia albo przerabia polski albo obcy pieniądz, polski albo obcy znak pieniężny,
który został ustalony jako prawny środek płatniczy, jednak nie został jeszcze wprowadzony
do obiegu, inny środek płatniczy albo dokument uprawniający do otrzymania sumy pieniężnej
albo zawierający obowiązek wypłaty kapitału, odsetek, udziału w zyskach albo stwierdzenie
uczestnictwa w spółce lub z pieniędzy, innego środka płatniczego albo z takiego dokumentu
usuwa oznakę umorzenia,
podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 5 albo karze 25 lat
pozbawienia wolności.
§ 2.
Kto pieniądz, inny środek płatniczy lub znak pieniężny albo dokument określone w §
1 puszcza w obieg albo go w takim celu przyjmuje, przechowuje, przewozi, przenosi,
przesyła albo pomaga do jego zbycia lub ukrycia,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 3.
W wypadku mniejszej wagi sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.
§ 4.
Kto czyni przygotowania do popełnienia przestępstwa określonego w § 1 lub 2,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Art. 311.
Kto, w dokumentacji związanej z obrotem papierami wartościowymi, rozpowszechnia nieprawdziwe
informacje lub przemilcza informacje o stanie majątkowym oferenta, mające istotne
znaczenie dla nabycia, zbycia papierów wartościowych, podwyższenia albo obniżenia
wkładu,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Art. 312.
Kto puszcza w obieg podrobiony albo przerobiony pieniądz, inny środek płatniczy albo
dokument określony w art. 310 § 1, który sam otrzymał jako prawdziwy,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Art. 313.
§ 1.
Kto, w celu użycia lub puszczenia w obieg, podrabia albo przerabia urzędowy znak wartościowy
albo ze znaku takiego usuwa oznakę umorzenia,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto urzędowy znak wartościowy podrobiony, przerobiony albo
z usuniętą oznaką umorzenia puszcza w obieg, nabywa lub go używa albo przechowuje
w celu puszczenia w obieg.
Art. 314.
Kto, w celu użycia w obrocie gospodarczym, podrabia albo przerabia znak urzędowy,
mający stwierdzić upoważnienie lub wynik badania albo w obrocie publicznym używa przedmiotów
opatrzonych takimi podrobionymi albo przerobionymi znakami,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 315.
§ 1.
Kto, w celu użycia w obrocie gospodarczym, podrabia lub przerabia zalegalizowane narzędzie
pomiarowe lub probiercze,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto podrobionego albo przerobionego narzędzia pomiarowego
lub probierczego w obrocie gospodarczym używa albo takie narzędzie w celu użycia w
obrocie gospodarczym przechowuje.
Art. 316.
§ 1.
Pieniądze, dokumenty i znaki wartościowe podrobione, przerobione albo z usuniętą oznaką
umorzenia oraz podrobione lub przerobione narzędzia pomiarowe, jak również przedmioty
służące do popełnienia przestępstw określonych w tym rozdziale ulegają przepadkowi,
chociażby nie stanowiły własności sprawcy.
§ 2.
Podrobione albo przerobione znaki urzędowe określone w art. 314 należy usunąć, chociażby
to miało być połączone ze zniszczeniem przedmiotu.
CZĘŚĆ WOJSKOWA
Rozdział XXXVIII
Przepisy ogólne dotyczące żołnierzy
Art. 317.
§ 1.
Przepisy części ogólnej i szczególnej tego kodeksu stosuje się do żołnierzy, jeżeli
część wojskowa nie zawiera przepisów odmiennych.
§ 2.
Przepisy art. 356-363 oraz, w wypadku popełnienia określonego w nich przestępstwa,
przepisy ogólne dotyczące żołnierzy stosuje się odpowiednio także do pracowników wojska.
§ 3.
Przepisy części wojskowej stosuje się odpowiednio także do innych osób, jeżeli ustawa
tak stanowi.
Art. 318.
Nie popełnia przestępstwa żołnierz, który dopuszcza się czynu zabronionego będącego
wykonaniem rozkazu, chyba że wykonując rozkaz umyślnie popełnia przestępstwo.
Art. 319.
§ 1.
Nie popełnia przestępstwa żołnierz, gdy w wypadku nieposłuszeństwa lub oporu stosuje
środki niezbędne w celu wymuszenia posłuchu dla rozkazu, do którego wydania był uprawniony,
jeżeli okoliczności wymagają natychmiastowego przeciwdziałania, a posłuchu dla rozkazu
nie można osiągnąć w inny sposób.
§ 2.
W razie przekroczenia granic ostatecznej potrzeby sąd może zastosować nadzwyczajne
złagodzenie kary.
Art. 320.
W stosunku do sprawcy przestępstwa określonego w części wojskowej, który w chwili
czynu był niezdolny do pełnienia służby wojskowej, sąd może zastosować nadzwyczajne
złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia.
Art. 321.
W wypadku przewidzianym w art. 10 § 4 sąd może zamiast orzekania środków wychowawczych
lub poprawczych, o których mowa w tym przepisie, przekazać sprawcę właściwemu dowódcy
w celu wymierzenia kary przewidzianej w wojskowych przepisach dyscyplinarnych.
Art. 322.
§ 1.
Karą stosowaną wobec żołnierzy jest także areszt wojskowy; do kary aresztu wojskowego
stosuje się odpowiednio przepisy o karze pozbawienia wolności.
§ 2.
Kara aresztu wojskowego trwa najkrócej miesiąc, najdłużej 2 lata; wymierza się ją
w miesiącach i latach.
§ 3.
Karę aresztu wojskowego odbywa się w przeznaczonym do tego zakładzie karnym; w czasie
odbywania kary skazany podlega także szkoleniu wojskowemu.
Art. 323.
§ 1.
Do żołnierzy nie stosuje się przepisów art. 34 § 1a pkt 1.
§ 2.
W czasie odbywania kary ograniczenia wolności skazany:
1)
nie może być mianowany na wyższy stopień wojskowy ani wyznaczony na wyższe stanowisko
służbowe;
2)
nie może brać udziału w uroczystościach i paradach organizowanych w jednostce wojskowej
lub z udziałem jednostki.
§ 3.
Żołnierze innej służby niż zasadnicza odbywają karę ograniczenia wolności, pozostając
w określonym miejscu w dyspozycji przełożonego w czasie od zakończenia zajęć służbowych
przez 4 godziny 2 dni w tygodniu. Sąd może również orzec potrącenie od 5 do 15% miesięcznego
zasadniczego uposażenia na wskazany cel społeczny.
§ 4.
Żołnierze zasadniczej służby wojskowej odbywają karę ograniczenia wolności w wydzielonej
jednostce wojskowej według zasad określonych w Kodeksie karnym wykonawczym.
§ 5.
Jeżeli skazany na karę ograniczenia wolności, według zasad określonych w § 1-4, w
chwili przystąpienia do jej wykonania w całości lub w części, przestał być żołnierzem
lub, w wypadku przewidzianym w art. 317 § 2, pracownikiem wojska, sąd zamienia tę
karę na karę ograniczenia wolności orzekaną według zasad ogólnych.
Art. 324.
§ 1.
Środkami karnymi stosowanymi wobec żołnierzy są także:
1)
(uchylony)
2)
wydalenie z zawodowej służby wojskowej;
3)
degradacja.
§ 2.
Wobec żołnierzy służby zasadniczej nie orzeka się środka karnego wymienionego w art.
39 pkt 7.
Art. 325.
(uchylony)
Art. 326.
§ 1.
Wydalenie z zawodowej służby wojskowej obejmuje bezzwłoczne usunięcie ze służby oraz
utratę odznak i zaszczytnych wyróżnień nadanych przez właściwego dowódcę.
§ 2.
Sąd może orzec wydalenie z zawodowej służby wojskowej, jeżeli sprawca przy popełnieniu
przestępstwa umyślnego rażąco nadużył swoich uprawnień albo okazał, że dalsze pełnienie
tej służby zagraża istotnym dobrom chronionym prawem.
Art. 327.
§ 1.
Degradacja obejmuje utratę posiadanego stopnia wojskowego i powrót do stopnia szeregowego.
§ 2.
Sąd może orzec degradację w razie skazania za przestępstwo umyślne, jeżeli rodzaj
czynu, sposób i okoliczności jego popełnienia pozwalają przyjąć, że sprawca utracił
właściwości wymagane do posiadania stopnia wojskowego, a zwłaszcza w wypadku działania
w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.
Art. 328.
Sąd może orzec degradację tylko wobec osoby, która w chwili popełnienia czynu zabronionego
była żołnierzem, chociażby przestała nim być w chwili orzekania.
Art. 329.
Jeżeli przestępstwo zagrożone jest karą pozbawienia wolności nie przekraczającą 5
lat, a wymierzona kara nie byłaby surowsza niż 2 lata pozbawienia wolności, sąd może
w stosunku do żołnierza orzec karę aresztu wojskowego.
Art. 330.
Jeżeli wymierzona za przestępstwo kara aresztu wojskowego nie byłaby surowsza od roku,
sąd może w stosunku do żołnierza orzec karę ograniczenia wolności.
Art. 331.
Odstępując od wymierzenia kary, sąd może zwrócić się do właściwego dowódcy o wymierzenie
kary dyscyplinarnej przewidzianej w wojskowych przepisach dyscyplinarnych.
Art. 332.
§ 1.
W razie orzeczenia za zbiegające się przestępstwa pozbawienia praw publicznych i degradacji
lub wydalenia z zawodowej służby wojskowej sąd orzeka tylko pozbawienie praw publicznych.
§ 2.
W razie orzeczenia za zbiegające się przestępstwa degradacji oraz wydalenia z zawodowej
służby wojskowej sąd orzeka tylko degradację.
Art. 333.
§ 1.
Stosując warunkowe umorzenie postępowania karnego wobec żołnierza, sąd może także
zwrócić się do właściwego dowódcy o wymierzenie kary przewidzianej w wojskowych przepisach
dyscyplinarnych.
§ 2.
Sąd może podjąć postępowanie karne także wtedy, gdy sprawca rażąco narusza zasady
dyscypliny wojskowej.
Art. 334.
§ 1.
Nakładając na żołnierza obowiązki lub stosując środki przewidziane w art. 67 lub 72,
uwzględnia się warunki służby wojskowej.
§ 2.
Orzekając dozór wobec żołnierza, sąd może powierzyć wykonywanie czynności dozoru kuratorowi
wojskowemu, przełożonemu lub żołnierzowi wskazanemu przez przełożonego.
Art. 335.
Zawieszając wykonanie kary wobec żołnierza, sąd może orzec także środki przewidziane
w art. 323 § 2.
Art. 336.
§ 1.
Sąd może odroczyć żołnierzowi służby zasadniczej wykonanie kary pozbawienia wolności
nie przekraczającej 6 miesięcy do czasu ukończenia służby.
§ 2.
Sąd może zarządzić wykonanie odroczonej kary, jeżeli skazany w okresie odroczenia
rażąco narusza porządek prawny lub zasady dyscypliny wojskowej.
§ 3.
Sąd po zapoznaniu się z opinią dowódcy jednostki może zwolnić od kary pozbawienia
wolności nie przekraczającej 6 miesięcy, jeżeli okres odroczenia trwał co najmniej
6 miesięcy, a żołnierz w tym okresie wyróżnił się w wykonywaniu obowiązków służbowych
albo wykazał się odwagą.
§ 4.
Sąd może zwolnić od kary określonej w § 3, nawet gdy okres odroczenia trwał krócej,
jeżeli przemawiają za tym szczególnie ważne powody.
§ 5.
Zwolnienie od kary w myśl § 3 lub 4 pociąga za sobą zatarcie skazania z mocy prawa;
jeżeli wobec skazanego orzeczono grzywnę lub środek karny, zatarcie skazania nie może
nastąpić przed wykonaniem tej kary lub środka karnego.
§ 6.
Przepisy § 1-5 stosuje się odpowiednio do osoby powołanej do służby wojskowej.
Art. 337.
Wobec żołnierza służby zasadniczej, który został skazany, za przestępstwo określone
w części wojskowej popełnione w czasie tej służby, na grzywnę, karę ograniczenia wolności
albo pozbawienia wolności nie przekraczającą roku, sąd może zarządzić zatarcie skazania
po przeniesieniu go do rezerwy, jeżeli kara lub orzeczony środek karny zostały wykonane.
Rozdział XXXIX
Przestępstwa przeciwko obowiązkowi pełnienia służby wojskowej
Art. 338.
§ 1.
Żołnierz, który co najmniej dwukrotnie w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące samowolnie
opuszcza swoją jednostkę lub wyznaczone miejsce przebywania albo samowolnie poza nimi
pozostaje w wymiarze nieprzekraczającym jednorazowo 48 godzin,
podlega karze ograniczenia wolności.
§ 2.
Żołnierz, który samowolnie opuszcza swoją jednostkę lub wyznaczone miejsce przebywania
albo samowolnie poza nimi pozostaje przez okres powyżej 48 godzin, nie dłużej jednak
niż przez okres 7 dni,
podlega karze ograniczenia wolności, karze aresztu wojskowego do roku albo pozbawienia
wolności do roku.
§ 3.
Żołnierz, który samowolnie opuszcza swoją jednostkę lub wyznaczone miejsce przebywania
albo samowolnie poza nimi pozostaje przez okres powyżej 7 dni,
podlega karze aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności do lat 3.
§ 4.
Ściganie przestępstwa określonego w § 1 i 2 następuje na wniosek dowódcy jednostki
wojskowej.
Art. 339.
§ 1.
Żołnierz, który w celu trwałego uchylenia się od służby wojskowej opuszcza swoją jednostkę
lub wyznaczone miejsce przebywania lub w takim celu poza nimi pozostaje,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Jeżeli sprawca dopuszcza się dezercji wspólnie z innymi żołnierzami lub zabierając
broń,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 3.
Żołnierz, który w czasie dezercji ucieka za granicę albo przebywając za granicą uchyla
się od powrotu do kraju,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 4.
Żołnierz, który czyni przygotowania do przestępstwa określonego w § 1-3,
podlega karze aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 340.
Jeżeli sprawca przestępstwa określonego w art. 339 dobrowolnie powrócił, a nieobecność
jego trwała nie dłużej niż 14 dni, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.
Art. 341.
§ 1.
Żołnierz, który odmawia pełnienia służby wojskowej albo wykonywania obowiązku wynikającego
z tej służby,
podlega karze aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Tej samej karze podlega żołnierz innej służby niż zasadnicza, który uporczywie nie
wykonuje obowiązku z niej wynikającego.
§ 3.
Ściganie przestępstwa określonego w § 2 następuje na wniosek dowódcy jednostki.
Art. 342.
§ 1.
Żołnierz, który w celu zupełnego albo częściowego uchylenia się od służby wojskowej
albo od wykonania obowiązku wynikającego z tej służby:
1)
powoduje u siebie lub dopuszcza, by kto inny spowodował u niego skutek określony w
art. 156 § 1 lub art. 157 § 1,
2)
używa podstępu dla wprowadzenia w błąd organu wojskowego,
podlega karze aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
W wypadku mniejszej wagi, sprawca
podlega karze ograniczenia wolności, aresztu wojskowego do roku albo pozbawienia wolności
do roku.
Rozdział XL
Przestępstwa przeciwko zasadom dyscypliny wojskowej
Art. 343.
§ 1.
Żołnierz, który nie wykonuje lub odmawia wykonania rozkazu albo wykonuje rozkaz niezgodnie
z jego treścią,
podlega karze aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 działa wspólnie z innymi żołnierzami lub w
obecności zebranych żołnierzy albo następstwem czynu określonego w § 1 jest znaczna
szkoda majątkowa lub inna poważna szkoda, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 3.
Żołnierz, który wchodzi w porozumienie z innymi żołnierzami w celu popełnienia czynu
zabronionego określonego w § 1 lub 2,
podlega karze ograniczenia wolności, aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności
do lat 2.
§ 4.
Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 3 następuje na wniosek dowódcy jednostki.
Art. 344.
§ 1.
Nie popełnia przestępstwa określonego w art. 343 żołnierz, który odmawia wykonania
rozkazu polecającego popełnienie przestępstwa albo nie wykonuje go.
§ 2.
W razie wykonania rozkazu, o którym mowa w § 1, niezgodnie z jego treścią w celu istotnego
zmniejszenia szkodliwości czynu, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary
lub odstąpić od jej wymierzenia.
Art. 345.
§ 1.
Żołnierz, który dopuszcza się czynnej napaści na przełożonego,
podlega karze aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Jeżeli sprawca dopuszcza się czynnej napaści w związku z pełnieniem przez przełożonego
obowiązków służbowych albo wspólnie z innymi żołnierzami lub w obecności zebranych
żołnierzy,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 3.
Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 lub 2 używa broni, noża lub innego podobnie
niebezpiecznego przedmiotu,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 4.
Karze przewidzianej w § 3 podlega sprawca czynu określonego w § 1 lub 2, jeżeli jego
następstwem jest skutek określony w art. 156 lub 157 § 1.
Art. 346.
§ 1.
Żołnierz, który stosuje przemoc lub groźbę bezprawną w celu przeszkodzenia przełożonemu
w czynności służbowej albo w celu zmuszenia przełożonego do przedsięwzięcia albo zaniechania
czynności służbowej,
podlega karze aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Jeżeli sprawca działa wspólnie z innymi żołnierzami lub w obecności zebranych żołnierzy,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Art. 347.
§ 1.
Żołnierz, który znieważa przełożonego,
podlega karze ograniczenia wolności, aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności
do lat 2.
§ 2.
Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego lub dowódcy jednostki.
Art. 348.
Przepisy art. 345-347 stosuje się odpowiednio do żołnierza, który dopuszcza się czynu
określonego w tych przepisach względem żołnierza niebędącego jego przełożonym w związku
z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych.
Art. 349.
Przepisy tego rozdziału stosuje się odpowiednio, jeżeli czyn zabroniony popełniono
względem żołnierza państwa sprzymierzonego, a państwo to zapewnia wzajemność.
Rozdział XLI
Przestępstwa przeciwko zasadom postępowania z podwładnymi
Art. 350.
§ 1.
Żołnierz, który poniża lub znieważa podwładnego,
podlega karze ograniczenia wolności, aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności
do lat 2.
§ 2.
Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego lub dowódcy jednostki.
Art. 351.
Żołnierz, który uderza podwładnego lub w inny sposób narusza jego nietykalność cielesną,
podlega karze aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 352.
§ 1.
Żołnierz, który znęca się fizycznie lub psychicznie nad podwładnym,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
Jeżeli czyn określony w § 1 połączony jest ze stosowaniem szczególnego okrucieństwa,
sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 3.
Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 lub 2 jest targnięcie się pokrzywdzonego
na własne życie, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
Art. 353.
Przepisy art. 350-352 stosuje się odpowiednio do żołnierza, który dopuszcza się czynu
określonego w tych przepisach względem żołnierza młodszego stopniem albo równego stopniem
o krótszym okresie pełnienia służby wojskowej.
Rozdział XLII
Przestępstwa przeciwko zasadom obchodzenia się z uzbrojeniem i uzbrojonym sprzętem wojskowym
Art. 354.
§ 1.
Żołnierz, który nieostrożnie obchodzi się z bronią wojskową, amunicją, materiałem
wybuchowym lub innym środkiem walki albo ich nieostrożnie używa i przez to nieumyślnie
powoduje naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia innej osoby,
podlega karze aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek
na jej zdrowiu, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
Art. 355.
§ 1.
Żołnierz, który prowadząc uzbrojony pojazd mechaniczny, narusza chociażby nieumyślnie
zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym i powoduje nieumyślnie
wypadek, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała określone w art. 157 § 1 lub
wyrządzona została znaczna szkoda w mieniu,
podlega karze aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Jeżeli następstwem wypadku określonego w § 1 jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek
na jej zdrowiu, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 3.
Przepisy art. 42 i 178 stosuje się odpowiednio.
Rozdział XLIII
Przestępstwa przeciwko zasadom pełnienia służby
Art. 356.
§ 1.
Żołnierz, który, po wyznaczeniu go do służby lub będąc w służbie, narusza obowiązek
wynikający z przepisu lub zarządzenia regulującego tok tej służby, przez co stwarza
bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania szkody, której wyznaczona służba miała zapobiec,
podlega karze ograniczenia wolności, aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności
do lat 3.
§ 2.
Jeżeli następstwem czynu jest szkoda, o której mowa w § 1, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 3.
Ściganie przestępstwa określonego w § 1 następuje na wniosek dowódcy jednostki.
Art. 357.
§ 1.
Żołnierz, który, po wyznaczeniu do służby lub będąc w służbie, wprawia się w stan
nietrzeźwości lub odurzenia innym środkiem,
podlega karze ograniczenia wolności, aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności
do lat 2.
§ 2.
Ściganie następuje na wniosek dowódcy jednostki.
Rozdział XLIV
Przestępstwa przeciwko mieniu wojskowemu
Art. 358.
§ 1.
Żołnierz, który samowolnie dysponuje bronią, amunicją, materiałem wybuchowym lub innym
środkiem walki,
podlega karze aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2.
Żołnierz, który samowolnie zabiera broń, amunicję, materiał wybuchowy lub inny środek
walki,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
Art. 359.
Żołnierz, który, nie dopełniając obowiązku lub przekraczając uprawnienia w zakresie
ochrony lub nadzoru nad bronią, amunicją, materiałem wybuchowym lub innym środkiem
walki, powoduje choćby nieumyślnie ich utratę,
podlega karze aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Art. 360.
§ 1.
Żołnierz, który broń, amunicję, materiał wybuchowy lub inny środek walki niszczy,
uszkadza lub czyni niezdatnym do użytku,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności, aresztu wojskowego albo pozbawienia
wolności do lat 2.
§ 2.
Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 powoduje przez to znaczną szkodę w mieniu,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
Art. 361.
§ 1.
Żołnierz, który samowolnie używa wojskowego statku powietrznego lub wodnego dla celu
niemającego związku ze służbą,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2.
W wypadku mniejszej wagi, sprawca
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności, aresztu wojskowego albo pozbawienia
wolności do roku.
Art. 362.
§ 1.
Żołnierz, który samowolnie używa wojskowego pojazdu mechanicznego z uszczerbkiem dla
interesów służby lub w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności, aresztu wojskowego albo pozbawienia
wolności do lat 2.
§ 2.
W wypadku mniejszej wagi, sprawca
podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
Art. 363.
§ 1.
Żołnierz, który samowolnie rozporządza przedmiotem swojego wyposażenia, w szczególności
przedmiot taki zbywa, zastawia lub go użycza innej osobie,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Ściganie następuje na wniosek dowódcy jednostki.
1)
W brzmieniu ustalonym przez art. 38 pkt 1 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach
do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami
COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem
COVID-19 (Dz. U. poz. 1086), która weszła w życie z dniem 24 czerwca 2020 r.
2)
Dodany przez art. 38 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
3)
W brzmieniu ustalonym przez art. 38 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
4)
W brzmieniu ustalonym przez art. 38 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
1.
5)
Przez art. 38 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
6)
Utracił moc z dniem 18 czerwca 2019 r. w zakresie, w jakim nakłada na sąd obowiązek
połączenia kar pozbawienia wolności i ograniczenia wolności oraz wymierzenia kary
łącznej pozbawienia wolności po dokonaniu zamiany kary ograniczenia wolności na karę
pozbawienia wolności, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 czerwca
2019 r. sygn. akt P 20/17 (Dz. U. poz. 1135).
7)
W brzmieniu ustalonym przez art. 38 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
8)
W brzmieniu ustalonym przez art. 38 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
9)
Dodany przez art. 38 pkt 7 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
10)
Z dniem 30 września 2008 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19
września 2008 r. sygn. akt K 5/07 (Dz. U. poz. 1080).
11)
Dodany przez art. 38 pkt 8 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
12)
Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 października 2019 r. o zmianie ustawy -
Kodeks karny oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. poz. 2128), która
weszła w życie z dniem 20 listopada 2019 r.
13)
W brzmieniu ustalonym przez art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie
ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem
i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568), która weszła wżycie z dniem 31 marca
2020 r.
14)
W brzmieniu ustalonym przez art. 13 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 13.
15)
Oznaczenie § 1 nadane przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 12.
16)
Dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 12.
17)
Z dniem 31 maja 2012 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 listopada
2010 r. sygn. akt P 29/09 (Dz. U. poz. 1474).
18)
Utracił moc z dniem 3 sierpnia 2011 r., w części obejmującej wyrazy: „albo będące
nośnikiem symboliki faszystowskiej, komunistycznej lub innej totalitarnej”, na podstawie
wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 lipca 2011 r. sygn. akt K 11/10 (Dz. U.
poz. 964).
19)
Dodany przez art. 38 pkt 9 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
20)
W brzmieniu ustalonym przez art. 38 pkt 10 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
21)
Oznaczenie § 1 nadane przez art. 8 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych
ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2
(Dz. U. poz. 875), która weszła w życie z dniem 16 maja 2020 r.; wszedł w życie z
dniem 30 maja 2020 r.
22)
Dodany przez art. 8 ustawy, o której mowa w odnośniku 21; wszedł w życie z dniem 30
maja 2020 r.