Ustawaz dnia 26 stycznia 2018 r.o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko
Narodowi Polskiemu, ustawy o grobach i cmentarzach wojennych, ustawy o muzeach oraz
ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary
Treść ustawy
Art. 1.
W ustawie z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania
Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 1:
a)
w pkt 1 lit. a otrzymuje brzmienie:
„
a)
popełnionych na osobach narodowości polskiej lub obywatelach polskich innych narodowości
w okresie od dnia 8 listopada 1917 r. do dnia 31 lipca 1990 r.:
-
-zbrodni nazistowskich,
-
-zbrodni komunistycznych,
-
-zbrodni ukraińskich nacjonalistów i członków ukraińskich formacji kolaborujących z Trzecią Rzeszą Niemiecką,
-
-innych przestępstw stanowiących zbrodnie przeciwko pokojowi, ludzkości lub zbrodnie wojenne,
”
,
b)
po pkt 2 dodaje się pkt 2a w brzmieniu:
„
2a)
ochronę dobrego imienia Rzeczypospolitej Polskiej i Narodu Polskiego;
”
;
2)
po art. 2 dodaje się art. 2a w brzmieniu:
„
Art. 2a.
Zbrodniami ukraińskich nacjonalistów i członków ukraińskich formacji kolaborujących
z Trzecią Rzeszą Niemiecką, w rozumieniu ustawy, są czyny popełnione przez ukraińskich
nacjonalistów w latach 1925-1950, polegające na stosowaniu przemocy, terroru lub innych
form naruszania praw człowieka wobec jednostek lub grup ludności. Zbrodnią ukraińskich
nacjonalistów i członków ukraińskich formacji kolaborujących z Trzecią Rzeszą Niemiecką
jest również udział w eksterminacji ludności żydowskiej oraz ludobójstwie na obywatelach
II Rzeczypospolitej na terenach Wołynia i Małopolski Wschodniej.
”
;
3)
art. 45a otrzymuje brzmienie:
„
Art. 45a.
Prokurator oddziałowej komisji wszczyna śledztwa w sprawach o przestępstwa określone
w art. 54-55a.
”
;
4)
uchyla się art. 53n;
5)
po rozdziale 6b dodaje się rozdział 6c w brzmieniu:
„
Rozdział 6c
Ochrona dobrego imienia Rzeczypospolitej Polskiej i Narodu Polskiego
Art. 53o.
Do ochrony dobrego imienia Rzeczypospolitej Polskiej i Narodu Polskiego odpowiednie
zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny o ochronie dóbr osobistych. Powództwo o ochronę dobrego imienia Rzeczypospolitej
Polskiej lub Narodu Polskiego może wytoczyć organizacja pozarządowa w zakresie swoich
zadań statutowych. Odszkodowanie lub zadośćuczynienie przysługują Skarbowi Państwa.
Art. 53p.
Powództwo o ochronę dobrego imienia Rzeczypospolitej Polskiej lub Narodu Polskiego
może wytoczyć również Instytut Pamięci Narodowej. W sprawach tych Instytut Pamięci
Narodowej ma zdolność sądową.
Art. 53q.
Przepisy art. 53o i art. 53p mają zastosowanie niezależnie od tego, jakie prawo jest
właściwe.
”
;
6)
po art. 55 dodaje się art. 55a i art. 55b w brzmieniu:
„
Art. 55a.
1.
Kto publicznie i wbrew faktom przypisuje Narodowi Polskiemu lub Państwu Polskiemu
odpowiedzialność lub współodpowiedzialność za popełnione przez III Rzeszę Niemiecką
zbrodnie nazistowskie określone w art. 6 Karty Międzynarodowego Trybunału Wojskowego
załączonej do Porozumienia międzynarodowego w przedmiocie ścigania i karania głównych przestępców
wojennych Osi Europejskiej, podpisanego w Londynie dnia 8 sierpnia 1945 r. , lub za inne przestępstwa stanowiące zbrodnie przeciwko pokojowi, ludzkości lub zbrodnie
wojenne lub w inny sposób rażąco pomniejsza odpowiedzialność rzeczywistych sprawców
tych zbrodni, podlega grzywnie lub karze pozbawienia wolności do lat 3. Wyrok jest
podawany do publicznej wiadomości.
2.
Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 działa nieumyślnie, podlega grzywnie lub
karze ograniczenia wolności.
3.
Nie popełnia przestępstwa sprawca czynu zabronionego określonego w ust. 1 i 2, jeżeli
dopuścił się tego czynu w ramach działalności artystycznej lub naukowej.
Art. 55b.
Niezależnie od przepisów obowiązujących w miejscu popełnienia czynu zabronionego niniejszą
ustawę stosuje się do obywatela polskiego oraz cudzoziemca w razie popełnienia przestępstw,
o których mowa w art. 55 i art. 55a.
”
.
Art. 2.
W ustawie z dnia 28 marca 1933 r. o grobach i cmentarzach wojennych w art. 6 po ust. 4b dodaje się ust. 4c-4o w brzmieniu:
„
4c.
Podmioty, o których mowa w ust. 4 i 4b, mogą ubiegać się o udzielenie dotacji celowej
z budżetu państwa na dofinansowanie zadań związanych z opieką nad grobami i cmentarzami
wojennymi.
4d.
Dotacja na dofinansowanie zadań związanych z opieką nad grobami i cmentarzami wojennymi
może obejmować nakłady konieczne na:
1)
wykonywanie czynności związanych z poszukiwaniem, budową, remontem, przeniesieniem
i utrzymaniem grobów i cmentarzy wojennych;
2)
niezbędne czynności dodatkowe prowadzące do realizacji celów, o których mowa w pkt
1;
3)
prowadzenie badań naukowych, ekshumacji i badań archeologicznych związanych z grobami
i cmentarzami wojennymi.
4e.
Dotacja może być udzielona w wysokości do 50% nakładów koniecznych na wykonanie zadań,
o których mowa w ust. 4d.
4f.
Jeżeli grób lub cmentarz wojenny ma wyjątkową wartość historyczną, w szczególności
potwierdzoną objęciem go jedną z form ochrony wskazanych w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami , dotacja może być udzielona w wysokości do 100% nakładów koniecznych na wykonanie
zadań, o których mowa w ust. 4d.
4g.
Jeżeli z uwagi na stan zachowania grobu lub cmentarza wojennego wymagane jest niezwłoczne
podjęcie zadań, o których mowa w ust. 4d, dotacja może być udzielona w wysokości do
100% nakładów koniecznych na wykonanie tych zadań.
4h.
Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, po zasięgnięciu
opinii właściwego miejscowo wojewody, może udzielić dotacji podmiotom, o których mowa
w ust. 4 i 4b, na ich wniosek. Wojewoda wyraża opinię w terminie 30 dni od dnia otrzymania
pisma ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, w którym
zwraca się on o wyrażenie opinii.
4i.
Wniosek o udzielenie dotacji zawiera w szczególności:
1)
imię, nazwisko, miejsce zamieszkania i adres wnioskodawcy lub nazwę, siedzibę i adres
jednostki organizacyjnej będącej wnioskodawcą;
2)
określenie organu, u którego wnioskodawca ubiega się o udzielenie dotacji;
3)
wskazanie rodzaju zadania i wskazanie grobu lub cmentarza wojennego, którego dotyczy
wniosek, wraz z danymi adresowymi, o ile dane te można ustalić;
4)
określenie wysokości dotacji, o którą ubiega się wnioskodawca;
5)
harmonogram wykonania zadania;
6)
oświadczenie wnioskodawcy o dysponowaniu zasobami rzeczowymi i kadrowymi zapewniającymi
prawidłowe wykonanie zadania;
7)
kosztorys całkowitych kosztów wykonania zadania.
4j.
Dotacji udziela się na podstawie umowy zawartej przez ministra właściwego do spraw
kultury i ochrony dziedzictwa narodowego z podmiotami, o których mowa w ust. 4 i 4b.
4k.
Umowa o udzielenie dotacji na dofinansowanie zadań, które zostaną wykonane w roku
złożenia wniosku o udzielenie dotacji lub w roku następującym po roku złożenia tego
wniosku, zawiera:
1)
określenie zakresu planowanego zadania i terminu jego wykonania;
2)
wskazanie grobu lub cmentarza wojennego, którego dotyczy umowa;
3)
określenie wysokości udzielonej dotacji oraz terminu i trybu jej płatności;
4)
określenie trybu kontroli wykonania umowy;
5)
określenie sposobu rozliczenia dotacji;
6)
określenie warunków i sposobu zwrotu niewykorzystanej dotacji albo dotacji wykorzystanej
niezgodnie z przeznaczeniem.
4l.
Umowa o udzielenie dotacji na dofinansowanie zadań wykonanych w okresie 3 lat poprzedzających
rok złożenia wniosku zawiera:
1)
określenie zakresu wykonanych zadań i terminu ich wykonania;
2)
wskazanie grobu lub cmentarza wojennego, którego dotyczy umowa;
3)
określenie wysokości dotacji oraz terminu jej płatności;
4)
określenie trybu kontroli wykonania umowy;
5)
określenie sposobu rozliczenia dotacji.
4m.
Dotacja może być udzielona na dofinansowanie nakładów koniecznych na zadania związane
z opieką nad grobami i cmentarzami wojennymi, które zostaną wykonane w roku złożenia
wniosku o udzielenie dotacji lub w roku następującym po roku złożenia tego wniosku.
4n.
Wniosek o udzielenie dotacji rozpatruje się w terminie 3 miesięcy od dnia jego otrzymania.
Przy rozpatrywaniu wniosku o udzielenie dotacji nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego .
4o.
Dochodzenie przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego
należności wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych
z tytułu niewykorzystania lub wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem udzielonej
dotacji następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
”
.
Art. 3.
W ustawie z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach po art. 6a dodaje się art. 6b w brzmieniu:
„
Art. 6b.
1.
Osobie fizycznej, osobie prawnej i jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości
prawnej zasłużonym dla idei pamięci narodowej nadaje się medal „Opiekun Miejsc Pamięci
Narodowej”, zwany dalej „medalem”.
2.
Medal nadaje minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego z
własnej inicjatywy albo na wniosek Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania
Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, organizacji społecznej lub innej jednostki organizacyjnej,
zajmujących się upamiętnianiem i opieką nad miejscami pamięci narodowej.
3.
Wniosek o nadanie medalu zawiera w szczególności następujące dane podmiotu, którego
dotyczy:
1)
imię, nazwisko, imię ojca, datę i miejsce urodzenia, wykształcenie oraz miejsce zamieszkania
osoby fizycznej albo
2)
nazwę, siedzibę, adres osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej nieposiadającej
osobowości prawnej.
4.
Podmiot, któremu nadano medal, otrzymuje odznakę medalu oraz legitymację potwierdzającą
jego nadanie.
5.
Duplikat legitymacji potwierdzającej nadanie medalu wydaje się nieodpłatnie w przypadku
jej zniszczenia lub utraty.
6.
Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze
rozporządzenia:
1)
wzór wniosku o nadanie medalu,
2)
tryb postępowania w sprawach o nadanie medalu, okoliczności wręczania odznaki medalu
oraz legitymacji potwierdzającej nadanie medalu,
3)
sposób noszenia i przechowywania odznaki medalu,
4)
tryb i sposób wydawania duplikatu legitymacji potwierdzającej nadanie medalu,
5)
wzory odznaki medalu oraz legitymacji potwierdzającej nadanie medalu
- uwzględniając konieczność zapewnienia sprawności postępowania w sprawach o nadanie
medalu oraz godnego i uroczystego uhonorowania osób oraz jednostek organizacyjnych,
którym jest nadawany medal.
”
.
Art. 4.
W ustawie z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za
czyny zabronione pod groźbą kary w art. 16 w ust. 1 po pkt 9a dodaje się pkt 9b w brzmieniu:
„
9b)
określone w art. 55 i art. 55a ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej
- Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu ;
”
.
Art. 5.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt
4 oraz art. 3, które wchodzą w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.