Rozporządzenie Ministra Rozwojuz dnia 11 lipca 2016 r.w sprawie wymagań dla urządzeń ciśnieniowych i zespołów urządzeń ciśnieniowych 1)Minister Rozwoju kieruje działem administracji rządowej - gospodarka, na podstawie
§ 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r.
w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rozwoju (Dz. U. poz. 1895).
Spis treści
- Treść rozporządzenia
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Wymagania w zakresie projektowania oraz wytwarzania urządzeń ciśnieniowych i zespołów
- Rozdział 3 - Procedury oceny zgodności i zakres dokumentacji technicznej
- Rozdział 4 - Sposób oznakowania i elementy deklaracji zgodności
- Rozdział 5 - Przepisy przejściowe i końcowy
- Załącznik nr 1 - Kategorie urządzeń ciśnieniowych
- Załącznik nr 2 - Procedury oceny zgodności i zakres dokumentacji technicznej
- Załącznik nr 3 - Elementy deklaracji zgodności UE
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 12 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku zarządza się, co następuje:
Rozdział 1
Przepisy ogólne
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1)
wymagania w zakresie projektowania oraz wytwarzania urządzeń ciśnieniowych i zespołów
urządzeń ciśnieniowych, zwanych dalej „zespołami”, o najwyższym dopuszczalnym ciśnieniu
przekraczającym 0,5 bara;
2)
procedury oceny zgodności;
3)
zakres dokumentacji technicznej;
4)
sposób oznakowania;
5)
elementy deklaracji zgodności.
§ 2.
Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do:
1)
rurociągów przesyłowych − rurociągów lub układu rurociągów, przeznaczonych do przesyłania
dowolnego płynu lub substancji do lub z instalacji (nabrzeżnych lub oddalonych od
brzegu), począwszy od ostatniego elementu odcinającego w granicach instalacji łącznie
z tym elementem, z wszystkimi przyłączonymi urządzeniami przeznaczonymi specjalnie
dla rurociągów przesyłowych - z wyjątkiem standardowych urządzeń ciśnieniowych, takich
jakie znajdują się w stacjach redukcji ciśnienia lub stacjach sprężania;
2)
sieci wodnych zasilających, rozprowadzających i upustowych oraz ich wyposażenia i
kanałów dopływowych, takich jak zastawki, tunele ciśnieniowe, szyby ciśnieniowe w
hydroelektrowniach, a także związanego z nimi osprzętu specjalnego;
3)
prostych zbiorników ciśnieniowych określonych w przepisach dotyczących prostych zbiorników
ciśnieniowych;
4)
wyrobów aerozolowych określonych w przepisach dotyczących wyrobów aerozolowych;
5)
urządzeń umożliwiających działanie pojazdów określonych w przepisach dotyczących:
a)
homologacji pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, części i oddzielnych
zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów,
b)
homologacji i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych,
c)
homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców;
6)
urządzeń niesklasyfikowanych wyżej niż w kategorii I, określonych w załączniku nr
1 do rozporządzenia, i objętych przepisami dotyczącymi:
a)
maszyn,
b)
dźwigów i elementów bezpieczeństwa do dźwigów,
c)
sprzętu elektrycznego przewidywanego do stosowania w określonych granicach napięcia,
d)
wyrobów medycznych innych niż aktywne wyroby medyczne do implantacji i wyroby medyczne
do diagnostyki in vitro,
e)
urządzeń spalających paliwa gazowe,
f)
urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytkowania w atmosferze potencjalnie
wybuchowej;
7)
urządzeń przeznaczonych wyłącznie do celów militarnych;
8)
urządzeń przeznaczonych specjalnie do zastosowania jądrowego, których uszkodzenie
może spowodować emisję radioaktywną;
9)
urządzeń do kontroli odwiertu, wykorzystywanych w przemyśle poszukiwania i pozyskiwania
ropy naftowej, gazu lub źródeł geotermalnych oraz w składowaniu podziemnym, przeznaczonych
do utrzymywania lub kontroli ciśnienia w odwiercie; dotyczy to głowicy odwiertu (głowicy
wydobywczej), głowicy przeciwerupcyjnej, kolektorów rurowych oraz całości ich wyposażenia
po stronie wlotowej;
10)
urządzeń obejmujących obudowy lub maszyny, w przypadku gdy wymiarowanie, dobór materiału
oraz zasady wytwarzania oparte są przede wszystkim na zachowaniu wymogów dostatecznej
wytrzymałości, sztywności oraz stateczności, w celu osiągnięcia statycznych i dynamicznych
parametrów eksploatacyjnych lub innych właściwości funkcjonalnych oraz w stosunku
do których ciśnienie nie jest znaczącym czynnikiem konstrukcyjnym; urządzenie takie
może obejmować:
a)
silniki, w tym turbiny oraz silniki spalinowe wewnętrznego spalania,
b)
silniki parowe, turbiny gazowo-parowe, turbogeneratory, sprężarki, pompy i urządzenia
rozruchowe;
11)
wielkich pieców, wraz z systemami ich chłodzenia, rekuperatorami nadmuchu gorącego,
urządzeniami odpylającymi, płuczkami wylotowych gazów piecowych, oraz żeliwiaków,
pracujących na zasadzie redukcji bezpośredniej, wraz z układami chłodzenia pieca,
konwertorów gazowych i tygli do topienia, przetopu, odgazowywania oraz odlewania stali,
żelaza oraz metali nieżelaznych;
12)
obudów urządzeń elektrycznych wysokich napięć, takich jak aparatura rozdzielcza, aparatura
sterownicza, transformatory oraz maszyny wirujące;
13)
przewodów ciśnieniowych, do umieszczania układów przesyłowych, na przykład kabli telefonicznych
i zasilających w energię elektryczną;
14)
statków, rakiet, statków powietrznych oraz ruchomych jednostek przybrzeżno-morskich,
a także urządzeń przeznaczonych specjalnie do instalacji na ich pokładzie lub do ich
napędu;
15)
urządzeń ciśnieniowych o elastycznej powłoce, takich jak: opony, poduszki powietrzne,
piłki wykorzystywane do gry, łodzie nadmuchiwane oraz inne podobne urządzenia ciśnieniowe;
16)
tłumików wlotowych i wylotowych;
17)
butelek lub puszek do napojów gazowanych do bezpośredniej konsumpcji;
18)
zbiorników przeznaczonych do transportu i dystrybucji napojów o iloczynie najwyższego
dopuszczalnego ciśnienia PS i pojemności V nie większym niż 500 barów x litr oraz
najwyższym dopuszczalnym ciśnieniu nieprzekraczającym 7 barów;
19)
urządzeń, do których stosuje się przepisy dotyczące transportu lądowego towarów niebezpiecznych
i ciśnieniowych urządzeń transportowych oraz urządzeń objętych Międzynarodowym morskim
kodeksem towarów niebezpiecznych i Konwencją o międzynarodowym lotnictwie cywilnym, podpisanej w Chicago dnia 7 grudnia
1944 r. ;
20)
grzejników i przewodów w układach ogrzewania ciepłą wodą;
21)
zbiorników przeznaczonych do przechowywania cieczy, o ciśnieniu gazu ponad poziomem
cieczy nie większym niż 0,5 bara;
22)
scalania urządzeń ciśnieniowych w zespoły w miejscu ich użytkowania na odpowiedzialność
użytkownika, jak ma to miejsce w przypadku instalacji przemysłowych.
§ 3.
Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:
1)
ciśnienie − ciśnienie odniesione do ciśnienia atmosferycznego (ciśnienie manometryczne);
w konsekwencji tego podciśnienie określa się jako wartość ujemną;
2)
europejskie uznanie materiałów − dokument techniczny określający właściwości materiałów,
nieobjętych normami zharmonizowanymi, przeznaczonych do powtarzalnego stosowania w
wytwarzaniu urządzeń ciśnieniowych;
3)
granica plastyczności, oznaczona symbolem Re/t − wartość w temperaturze „t” przyjętej do obliczeń:
a)
górnej granicy plastyczności w przypadku materiałów wykazujących górną i dolną granicę
plastyczności,
b)
umownej granicy plastyczności przy wydłużeniu wynoszącym 1,0% dla stali austenitycznych
i niestopowego aluminium oraz 0,2% dla pozostałych materiałów;
4)
najwyższa lub najniższa dopuszczalna temperatura, oznaczona symbolem TS − najwyższą
lub najniższą temperaturę, na którą urządzenie zostało zaprojektowane, określone przez
producenta;
5)
najwyższe dopuszczalne ciśnienie, oznaczone symbolem PS - określone przez producenta
najwyższe ciśnienie, na które zaprojektowane jest urządzenie, mierzone w określonym
miejscu przyłączenia urządzeń zabezpieczających lub ograniczników albo w górnej części
urządzenia, a jeżeli nie jest to właściwe - w innym określonym punkcie;
6)
osprzęt ciśnieniowy − urządzenia mające powłoki ciśnieniowe oraz wykonujące funkcje
eksploatacyjne;
7)
osprzęt zabezpieczający − urządzenia przeznaczone do zabezpieczania urządzeń ciśnieniowych
przed przekroczeniem parametrów dopuszczalnych, w szczególności:
a)
urządzenia do bezpośredniego ograniczania ciśnienia, takie jak: zawory bezpieczeństwa,
głowice bezpieczeństwa, pręty wyboczeniowe, sterowane układy zrzutu ciśnienia (CSPRS),
b)
ograniczniki, które aktywują środki korekcyjne albo powodują wyłączenie lub wyłączenie
i zablokowanie pracy, takie jak: wyłączniki ciśnieniowe lub temperaturowe albo wyłączniki
sterowane poziomem płynu,
c)
zabezpieczające pomiarowe urządzenia sterujące i regulujące (SRMCR);
8)
płyny - gazy, ciecze oraz pary w postaci czystej, jak również ich mieszaniny; płyny
mogą zawierać zawiesinę ciał stałych;
9)
pojemność, oznaczona symbolem V − wewnętrzną pojemność przestrzeni ciśnieniowej, łącznie
z pojemnością króćców do pierwszego podłączenia lub złącza spawanego, z wyłączeniem
objętości wbudowanych na stałe elementów wewnętrznych;
10)
połączenia nierozłączne − połączenia, których nie można rozdzielić, z wyjątkiem metod
niszczących;
11)
rurociągi - elementy instalacji rurowych przeznaczonych do transportu płynów, po połączeniu
razem w zintegrowany układ ciśnieniowy; w szczególności rurociągi obejmują odpowiednio:
rury lub układy rur, kształtki rurowe, złączki, kompensatory, przewody elastyczne
lub inne elementy składowe przenoszące ciśnienie; wymienniki ciepła składające się
z rur przeznaczone do chłodzenia lub ogrzewania powietrza uznaje się za rurociągi;
12)
urządzenia ciśnieniowe − zbiorniki, rurociągi, osprzęt zabezpieczający oraz osprzęt
ciśnieniowy wraz, tam gdzie ma to zastosowanie, z elementami zamocowanymi do części
poddanych działaniu ciśnienia, takimi jak: kołnierze, króćce, złączki, podpory, uchwyty
transportowe;
13)
uznana organizacja strony trzeciej − jednostkę upoważnioną do wykonywania czynności
określonych w § 38 ust. 4 i 5 oraz w § 39 notyfikowaną do Komisji Europejskiej;
14)
wymiar nominalny, oznaczony symbolem DN − liczbowe oznaczenie wymiaru, który jest
wspólny dla wszystkich elementów składowych rurociągu, z wyłączeniem elementów składowych
oznaczonych przez średnice zewnętrzne lub wielkość gwintów; jest to zaokrąglona liczba
właściwa do celów porównawczych i jest jedynie w przybliżeniu powiązana z wymiarami
wykonawczymi; wymiar nominalny oznaczany jest symbolem „DN” i następującą po nim liczbą;
15)
wytrzymałość na rozciąganie, oznaczona symbolem Rm/t − wytrzymałość na rozciąganie w temperaturze „t”, przyjętej do obliczeń; w przypadku
oznaczenia symbolem Rm/20 − jest to najniższa wartość wytrzymałości na rozciąganie w temperaturze 20°C;
16)
zbiornik − powłokę zaprojektowaną i zbudowaną, tak aby mogła zawierać płyny pod ciśnieniem,
łącznie z elementami bezpośrednio przynależnymi, aż do miejsca połączenia z innymi
urządzeniami; zbiornik może się składać z kilku przestrzeni ciśnieniowych;
17)
zespoły − kilka urządzeń ciśnieniowych zmontowanych przez producenta, w taki sposób
aby stanowiły zintegrowaną i funkcjonalną całość.
Rozdział 2
Wymagania w zakresie projektowania oraz wytwarzania urządzeń ciśnieniowych i zespołów
§ 4.
Urządzenia ciśnieniowe i zespoły mogą być udostępniane na rynku oraz oddawane do użytku,
tylko wówczas gdy spełniają wymagania określone w rozporządzeniu, kiedy są właściwie
zainstalowane, konserwowane oraz użytkowane zgodnie z przewidywanym zastosowaniem.
§ 5.
1.
Dopuszcza się wystawianie urządzeń ciśnieniowych lub zespołów, które nie spełniają
wymagań określonych w rozporządzeniu, na targach handlowych, wystawach, pokazach i
innych podobnych imprezach, pod warunkiem umieszczenia widocznego oznaczenia wskazującego,
że takie urządzenia ciśnieniowe lub zespoły nie mogą być udostępniane na rynku ani
oddawane do użytku przed doprowadzeniem ich do zgodności z wymaganiami, określonymi
w rozporządzeniu.
2.
W czasie pokazów urządzeń ciśnieniowych lub zespołów, o których mowa w ust. 1, podejmowane
są odpowiednie środki, w celu zapewnienia bezpieczeństwa osób.
§ 6.
Na wprowadzanym do obrotu urządzeniu ciśnieniowym lub zespole podaje się informacje,
o których mowa w § 66 i § 67, w zakresie niezbędnym do ich bezpiecznego i prawidłowego
użytkowania.
§ 7.
1.
Jeżeli do urządzeń ciśnieniowych i zespołów mają zastosowanie także odrębne przepisy,
które przewidują naniesienie oznakowania CE, może być ono naniesione pod warunkiem,
że urządzenie ciśnieniowe i zespół spełniają również wymagania określone w tych przepisach.
2.
Wystawiona dla urządzenia ciśnieniowego deklaracja zgodności obejmuje odniesienie
do wszystkich wymagań wynikających z mających zastosowanie do tego urządzenia aktów
prawnych UE.
§ 8.
Wymagania określone w niniejszym rozdziale mają zastosowanie do następujących urządzeń
ciśnieniowych:
1)
urządzeń ciśnieniowych opalanych lub ogrzewanych w inny sposób, stwarzających ryzyko
przegrzania, przeznaczonych do wytwarzania pary lub przegrzanej wody o temperaturze
wyższej niż 110°C, o pojemności większej niż 2 litry, oraz szybkowarów ciśnieniowych;
2)
zbiorników, z wyjątkiem urządzeń ciśnieniowych, o których mowa w pkt 1, jeżeli są
one przeznaczone do:
a)
gazów, gazów skroplonych, gazów rozpuszczonych pod ciśnieniem, par, a także tych cieczy,
których ciśnienie pary w najwyższej dopuszczalnej temperaturze jest wyższe o więcej
niż 0,5 bara od normalnego ciśnienia atmosferycznego (wynoszącego 1013 milibarów),
w następującym zakresie:
-
-dla płynów z grupy 1, o której mowa w § 11 ust. 2 pkt 1 - dotyczy zbiorników o pojemności większej niż 1 litr oraz iloczynie PS i V większym niż 25 barów x litr lub o ciśnieniu PS wyższym niż 200 barów,
-
-dla płynów z grupy 2, o której mowa w § 11 ust. 2 pkt 2 - dotyczy zbiorników o pojemności większej niż 1 litr oraz iloczynie PS i V większym niż 50 barów x litr lub o ciśnieniu PS wyższym niż 1000 barów oraz wszystkich przenośnych gaśnic i butli do aparatów oddechowych,
b)
cieczy o ciśnieniu pary w najwyższej dopuszczalnej temperaturze nie wyższym o więcej
niż 0,5 bara od normalnego ciśnienia atmosferycznego (wynoszącego 1013 milibarów),
w następującym zakresie:
-
-dla płynów z grupy 1, o której mowa w § 11 ust. 2 pkt 1 - dotyczy zbiorników o pojemności większej niż 1 litr oraz iloczynie PS i V większym niż 200 barów x litr lub o ciśnieniu PS wyższym niż 500 barów,
-
-dla płynów z grupy 2, o której mowa w § 11 ust. 2 pkt 2 - dotyczy zbiorników o ciśnieniu PS wyższym niż 10 barów oraz iloczynie PS i V większym niż 10 000 barów x litr lub o ciśnieniu PS wyższym niż 1000 barów;
3)
rurociągów, jeżeli są przeznaczone do:
a)
gazów, gazów skroplonych, gazów rozpuszczonych pod ciśnieniem, par i tych cieczy,
których ciśnienie pary w najwyższej dopuszczalnej temperaturze jest wyższe o więcej
niż 0,5 bara od normalnego ciśnienia atmosferycznego (wynoszącego 1013 milibarów),
w następujących zakresach:
-
-dla płynów z grupy 1, o której mowa w § 11 ust. 2 pkt 1 - dotyczy rurociągów o DN większym niż 25,
-
-dla płynów z grupy 2, o której mowa w § 11 ust. 2 pkt 2 - dotyczy rurociągów o DN większym niż 32 oraz iloczynie PS i DN większym niż 1000 barów,
b)
cieczy o ciśnieniu pary w najwyższej dopuszczalnej temperaturze wynoszącym nie więcej
niż 0,5 bara powyżej normalnego ciśnienia atmosferycznego (1013 milibara), w następujących
zakresach:
-
-dla płynów z grupy 1, o której mowa w § 11 ust. 2 pkt 1 - dotyczy rurociągów o DN większym niż 25 oraz iloczynie PS i DN większym niż 2000 barów,
-
-dla płynów z grupy 2, o której mowa w § 11 ust. 2 pkt 2 - dotyczy rurociągów o PS większym niż 10 barów, DN większym niż 200 oraz iloczynie PS i DN większym niż 5000 barów;
4)
osprzętu zabezpieczającego oraz osprzętu ciśnieniowego przeznaczonych dla urządzeń
ciśnieniowych, o których mowa w pkt 1-3, również w przypadku gdy urządzenia te są
wbudowane w zespół.
§ 9.
1.
Wymagania określone w niniejszym rozdziale mają zastosowanie odpowiednio do zespołów
zawierających co najmniej jedno z urządzeń ciśnieniowych wymienionych w § 8, jeżeli:
1)
są one przeznaczone do wytwarzania pary lub przegrzanej wody o temperaturze wyższej
niż 110°C, składające się przynajmniej z jednego urządzenia ciśnieniowego opalanego
lub ogrzewanego w inny sposób, stwarzający ryzyko przegrzania;
2)
nie stanowią zespołów, o których mowa w pkt 1, a producent zamierza udostępniać je
na rynku oraz oddawać do użytku jako zespoły.
2.
Zespoły przeznaczone do wytwarzania ciepłej wody o temperaturze nie wyższej niż 110°C,
zasilane ręcznie paliwem stałym, których iloczyn PS i V jest większy od 50 barów x
litr, muszą spełniać wymagania określone w § 32-35, § 43 oraz § 47 ust. 2 pkt 1 i
4.
§ 10.
1.
Urządzenia ciśnieniowe i zespoły o wartościach granicznych niższych lub równych wartościom
granicznym określonym odpowiednio w § 8 pkt 1-3 oraz w § 9, w celu zapewnienia ich
bezpiecznego użytkowania, projektuje się i wytwarza zgodnie z uznaną praktyką inżynierską.
2.
Na urządzeniach ciśnieniowych i zespołach, o których mowa w ust. 1, umieszcza się
oznaczenia umożliwiające identyfikację producenta lub jego upoważnionego przedstawiciela
oraz dołącza się do nich odpowiednią instrukcję użytkowania.
3.
Na urządzeniach ciśnieniowych i zespołach, o których mowa w ust. 1, nie umieszcza
się oznakowania CE.
§ 11.
1.
Urządzenia ciśnieniowe, o których mowa w § 8 pkt 1-3, w celu przeprowadzenia oceny
zgodności, klasyfikowane są według kategorii określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia,
w funkcji wzrastającego poziomu zagrożenia, uwzględniając grupę płynów, o której mowa
w ust. 2.
2.
W celu dokonania klasyfikacji, o której mowa w ust. 1, płyny dzieli się na następujące
dwie grupy:
1)
grupa 1 - obejmuje płyny w postaci substancji lub mieszanin zaklasyfikowane zgodnie
z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia
2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniającego
i uchylającego dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniającego rozporządzenie
(WE) nr 1907/2006 , jako:
a)
niestabilne materiały wybuchowe lub materiały wybuchowe należące do podklas 1.1, 1.2,
1.3, 1.4 i 1.5,
b)
gazy łatwopalne, kategoria 1 i 2,
c)
gazy utleniające, kategoria 1,
d)
substancje ciekłe łatwopalne, kategoria 1 i 2,
e)
substancje ciekłe łatwopalne, kategoria 3, w przypadku gdy najwyższa dopuszczalna
temperatura jest wyższa od temperatury zapłonu,
f)
substancje stałe łatwopalne, kategoria 1 i 2,
g)
substancje i mieszaniny samoreaktywne, typ A-F,
h)
substancje ciekłe piroforyczne, kategoria 1,
i)
substancje stałe piroforyczne, kategoria 1,
j)
substancje i mieszaniny, które w zetknięciu z wodą uwalniają gazy łatwopalne, kategoria
1, 2 i 3,
k)
substancje ciekłe utleniające, kategoria 1, 2 i 3,
l)
substancje stałe utleniające, kategoria 1, 2 i 3,
m)
nadtlenki organiczne typu A-F,
n)
substancje i mieszaniny zaklasyfikowane w klasie toksyczności ostrej - drogą pokarmową,
kategoria 1 i 2,
o)
substancje i mieszaniny zaklasyfikowane w klasie toksyczności ostrej - po naniesieniu
na skórę, kategoria 1 i 2,
p)
substancje i mieszaniny zaklasyfikowane w klasie toksyczności ostrej - przez drogi
oddechowe, kategoria 1, 2 i 3,
q)
substancje i mieszaniny działające toksycznie na narządy docelowe - narażenie jednorazowe,
kategoria 1;
2)
grupa 2 - obejmuje pozostałe płyny, nieokreślone w pkt 1 i ust. 3.
3.
Grupa 1, o której mowa w ust. 2 pkt 1, obejmuje także substancje i mieszaniny zawarte
w urządzeniach ciśnieniowych, których najwyższa dopuszczalna temperatura TS jest wyższa
niż temperatura zapłonu płynu.
§ 12.
1.
Kategorię urządzeń ciśnieniowych określa się odpowiednio dla:
1)
urządzeń ciśnieniowych, o których mowa w § 8 pkt 1 - według tablicy 5 określonej w
części A załącznika nr 1 do rozporządzenia;
2)
zbiorników przeznaczonych na płyny zaliczane do grupy 1, o których mowa w § 8 pkt
2 lit. a tiret pierwsze − według tablicy 1 określonej w części A załącznika nr 1 do
rozporządzenia;
3)
zbiorników przeznaczonych na płyny zaliczane do grupy 2, o których mowa w § 8 pkt
2 lit. a tiret drugie − według tablicy 2 określonej w części A załącznika nr 1 do
rozporządzenia;
4)
zbiorników przeznaczonych na płyny zaliczane do grupy 1, o których mowa w § 8 pkt
2 lit. b tiret pierwsze − według tablicy 3 określonej w części A załącznika nr 1 do
rozporządzenia;
5)
zbiorników przeznaczonych na płyny zaliczane do grupy 2, o których mowa w § 8 pkt
2 lit. b tiret drugie − według tablicy 4 określonej w części A załącznika nr 1 do
rozporządzenia;
6)
rurociągów przeznaczonych na płyny zaliczane do grupy 1, o których mowa w § 8 pkt
3 lit. a tiret pierwsze − według tablicy 6 określonej w części A załącznika nr 1 do
rozporządzenia;
7)
rurociągów przeznaczonych na płyny zaliczane do grupy 2, o których mowa w § 8 pkt
3 lit. a tiret drugie − według tablicy 7 określonej w części A załącznika nr 1 do
rozporządzenia;
8)
rurociągów przeznaczonych na płyny zaliczane do grupy 1, o których mowa w § 8 pkt
3 lit. b tiret pierwsze − według tablicy 8 określonej w części A załącznika nr 1 do
rozporządzenia;
9)
rurociągów przeznaczonych na płyny zaliczane do grupy 2, o których mowa w § 8 pkt
3 lit. b tiret drugie − według tablicy 9 określonej w części A załącznika nr 1 do
rozporządzenia.
2.
Graficznym odwzorowaniem tablic 1-9, o których mowa w ust. 1, są odpowiednio wykresy
zamieszczone w części B załącznika nr 1 do rozporządzenia.
§ 13.
W przypadku gdy zbiornik składa się z kilku przestrzeni, zalicza się go do najwyższej
kategorii mającej zastosowanie do pojedynczych przestrzeni. Jeżeli przestrzeń zawiera
kilka płynów, klasyfikacji dokonuje się na podstawie tego płynu, dla którego określona
jest najwyższa kategoria.
§ 14.
1.
Osprzęt zabezpieczający, o którym mowa w § 8 pkt 4, zalicza się do kategorii IV. Wyjątkowo
dopuszcza się, aby osprzęt zabezpieczający wytwarzany z przeznaczeniem dla określonego
urządzenia ciśnieniowego był zaliczony do tej samej kategorii co zabezpieczane urządzenie.
2.
Osprzęt ciśnieniowy, o którym mowa w § 8 pkt 4, zalicza się do kategorii urządzeń
ciśnieniowych na podstawie najwyższego dopuszczalnego ciśnienia PS i odpowiednio jego
pojemności V lub wymiaru nominalnego DN oraz grupy płynów, dla których jest przeznaczony
- odpowiednio według tablic 1-9 określonych w części A załącznika nr 1 do rozporządzenia.
3.
Osprzęt ciśnieniowy przeznaczony zarówno do zbiorników, jak i rurociągów zalicza się
do najwyższej z możliwych kategorii urządzeń ciśnieniowych, gdy podstawę klasyfikacji
może stanowić i pojemność V i wymiar nominalny DN.
§ 15.
1.
Odpowiednie wymagania dotyczące bezpieczeństwa mają zastosowanie tylko wtedy, gdy
urządzenie ciśnieniowe stwarza zagrożenie w przypadku użytkowania w warunkach dających
się w sposób uzasadniony przewidzieć przez producenta.
2.
Przyjmuje się, że urządzenia ciśnieniowe, o których mowa w § 8, lub zespoły, o których
mowa w § 9, spełniają wymagania niniejszego rozdziału, jeżeli są zgodne z postanowieniami
norm zharmonizowanych lub częściami norm zharmonizowanych, do których odniesienie
opublikowano w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
3.
Przyjmuje się, że materiały wykorzystywane do wytwarzania urządzeń ciśnieniowych lub
zespołów, o których mowa w ust. 2, zgodne z europejskimi uznaniami materiałów, do
których odniesienia zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej,
spełniają mające zastosowanie wymagania przepisów niniejszego rozporządzenia.
4.
Przeprowadza się analizę zagrożeń i ryzyka, w celu zidentyfikowania zagrożeń i ryzyka
odnoszących się do danego urządzenia ciśnieniowego ze względu na panujące w nim ciśnienie.
Przy projektowaniu i wykonaniu urządzenia ciśnieniowego bierze się pod uwagę wyniki
dokonanych analiz.
§ 16.
1.
Urządzenia ciśnieniowe projektuje się, wytwarza, sprawdza oraz, jeżeli ma to zastosowanie,
wyposaża i instaluje w taki sposób, aby po oddaniu do użytku zgodnego z instrukcjami
producenta lub w warunkach, które w sposób uzasadniony można przewidzieć, były bezpieczne.
2.
W celu spełnienia wymagania, o którym mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednie rozwiązania,
uwzględniając w następującej kolejności:
1)
zasadę wyeliminowania lub zminimalizowania zagrożeń, w zakresie, w jakim jest to praktycznie
wykonalne;
2)
zasadę zastosowania odpowiednich środków ochronnych w odniesieniu do zagrożeń, których
nie można wyeliminować;
3)
w stosownych przypadkach, zasadę informowania użytkowników o zagrożeniach, które nie
zostały wyeliminowane, i wskazania, czy jest konieczne zastosowanie odpowiednich środków
specjalnych w celu zmniejszenia ryzyka podczas instalowania lub użytkowania urządzeń.
§ 17.
W przypadku gdy można przewidzieć niewłaściwe użytkowanie urządzeń ciśnieniowych,
muszą być one zaprojektowane w sposób zapobiegający niebezpieczeństwu spowodowanemu
takim użytkowaniem. Jeżeli zaprojektowanie urządzenia w taki sposób nie jest możliwe,
muszą być dołączone do nich ostrzeżenia zabraniające użytkowania w niewłaściwy sposób.
§ 18.
1.
Urządzenia ciśnieniowe muszą być odpowiednio zaprojektowane, z uwzględnieniem wszystkich
istotnych czynników, w taki sposób, aby zapewnione było bezpieczeństwo przez cały
przewidywany czas życia tych urządzeń.
2.
Podczas projektowania urządzeń ciśnieniowych uwzględnia się odpowiednie współczynniki
bezpieczeństwa, z wykorzystaniem kompleksowych metod, o których wiadomo, że uwzględniają
one w spójny sposób odpowiednie zapasy bezpieczeństwa w odniesieniu do wszystkich
istotnych rodzajów uszkodzeń.
§ 19.
1.
Podczas projektowania urządzeń ciśnieniowych uwzględnia się obciążenia odpowiadające
ich przewidywanemu użytkowaniu oraz dające się w sposób uzasadniony przewidzieć warunki
pracy tych urządzeń; w szczególności uwzględnia się następujące czynniki:
1)
ciśnienie wewnętrzne/zewnętrzne;
2)
temperaturę otoczenia i temperaturę roboczą;
3)
ciśnienie statyczne oraz masę zawartości w warunkach pracy i warunkach badania;
4)
obciążenia spowodowane ruchem, wiatrem, trzęsieniami ziemi;
5)
siły reakcji i momenty pochodzące od wsporników, zamocowań, rurociągów i podobnych
urządzeń;
6)
korozję, erozję, zmęczenie materiału i podobne czynniki;
7)
rozkład płynów nietrwałych.
2.
Podczas projektowania urządzeń ciśnieniowych uwzględnia się prawdopodobieństwo jednoczesnego
wystąpienia różnych obciążeń, o których mowa w ust. 1.
§ 20.
W celu zapewnienia odpowiedniej wytrzymałości urządzeń ciśnieniowych podczas projektowania
należy zastosować metody:
1)
obliczeniową, o której mowa w § 21-23; w razie potrzeby metodę tę można uzupełnić
metodą doświadczalną, o której mowa w § 24;
2)
doświadczalną bez obliczeń, o której mowa w § 24, jeżeli iloczyn najwyższego dopuszczalnego
ciśnienia PS i pojemności V jest mniejszy niż 6000 barów x litr lub iloczyn najwyższego
dopuszczalnego ciśnienia PS i wymiaru nominalnego DN jest mniejszy niż 3000 barów.
§ 21.
Podczas projektowania urządzeń ciśnieniowych z zastosowaniem metody obliczeniowej
uwzględnia się w szczególności obciążenie ciśnieniem oraz inne aspekty obciążenia,
przy czym:
1)
dopuszczalne naprężenia dla urządzeń ciśnieniowych muszą być ograniczone, z uwzględnieniem
dających się w sposób uzasadniony przewidzieć rodzajów uszkodzeń w warunkach pracy;
w tym celu należy stosować takie współczynniki bezpieczeństwa, które pozwalają na
całkowite wyeliminowanie wszystkich niepewności wynikających z procesu wytwarzania,
rzeczywistych warunków pracy, naprężeń, modeli obliczeniowych oraz właściwości i zachowania
materiału;
2)
metody obliczeniowe muszą zapewniać wystarczające zapasy bezpieczeństwa oraz spełniać,
w stosownych przypadkach, wymagania określone w § 49-54;
3)
wymagania, o których mowa w pkt 1 i 2, można spełnić, stosując odpowiednio jedną z
metod projektowania na podstawie: wzorów, analiz oraz mechaniki pękania; w stosownych
przypadkach metody te mogą być stosowane uzupełniająco lub w połączeniu z inną metodą.
§ 22.
1.
Podczas projektowania urządzeń ciśnieniowych z zastosowaniem metody obliczeniowej
należy wykonać właściwe obliczenia projektowe w celu ustalenia wytrzymałości danych
urządzeń ciśnieniowych, w szczególności mając na względzie, że:
1)
ciśnienia obliczeniowe nie mogą być niższe niż najwyższe ciśnienia dopuszczalne i
muszą uwzględniać wysokość statycznych i dynamicznych ciśnień płynów, a także rozkład
płynów nietrwałych; w przypadku gdy zbiornik podzielony jest na oddzielne przestrzenie
ciśnieniowe, przegrodę należy zaprojektować w oparciu o najwyższe możliwe ciśnienie
w danej przestrzeni w odniesieniu do najniższego możliwego ciśnienia w przestrzeni
przylegającej;
2)
temperatury obliczeniowe muszą uwzględniać odpowiednie zapasy bezpieczeństwa;
3)
w projekcie uwzględnia się odpowiednio wszystkie możliwe kombinacje temperatury i
ciśnienia, które mogłyby wystąpić w racjonalnie przewidywalnych warunkach pracy urządzenia;
4)
naprężenia maksymalne i wartości szczytowe spiętrzeń naprężeń należy utrzymywać w
bezpiecznych granicach;
5)
w obliczeniach obciążenia ciśnieniem przyjmuje się wartości odpowiadające właściwościom
materiału, w oparciu o udokumentowane dane, uwzględniając wymagania określone w §
44-46 wraz z odpowiednimi współczynnikami bezpieczeństwa.
2.
Właściwości materiału, o których mowa w ust. 1 pkt 5, obejmują:
1)
odpowiednio, granicę plastyczności lub umowną granicę plastyczności przy wydłużeniu
0,2% lub 1,0% w temperaturze obliczeniowej;
2)
wytrzymałość na rozciąganie;
3)
wytrzymałość w zależności od czasu (wytrzymałość na pełzanie);
4)
dane zmęczeniowe;
5)
moduł sprężystości Younga;
6)
stosowną wielkość odkształcenia plastycznego;
7)
pracę łamania;
8)
odporność na kruche pękanie.
3.
Określając właściwości materiału, stosuje się odpowiednie współczynniki wytrzymałościowe
złączy zależne od takich czynników, jak: rodzaj badań nieniszczących, rodzaj łączonych
materiałów oraz przewidywane warunki pracy.
4.
W projekcie urządzenia ciśnieniowego należy odpowiednio uwzględnić wszystkie mechanizmy
degradacji, dające się przewidzieć w sposób uzasadniony i współmierny do przewidywanego
zastosowania urządzenia (korozja, pełzanie oraz zmęczenie).
5.
W instrukcjach, o których mowa w § 43, zamieszcza się szczególne dane projektowe,
związane z czasem życia urządzenia ciśnieniowego, w szczególności w przypadku:
1)
pełzania − projektowaną liczbę godzin pracy w określonych temperaturach;
2)
zmęczenia − projektowaną liczbę cykli przy określonych poziomach naprężeń;
3)
korozji − projektowany naddatek na korozję.
§ 23.
Podczas projektowania urządzeń ciśnieniowych z zastosowaniem metody obliczeniowej
uwzględnia się stateczność konstrukcji. W przypadku gdy obliczona grubość nie zapewnia
odpowiedniej stateczności konstrukcji, podejmuje się niezbędne środki zaradcze, uwzględniając
ryzyko powstające podczas transportu i przemieszczania.
§ 24.
1.
Podczas projektowania urządzeń ciśnieniowych z zastosowaniem metody doświadczalnej
można dokonać walidacji projektu w całości lub w części, stosując odpowiedni program
badań przeprowadzony na reprezentatywnej próbce urządzeń lub kategorii urządzeń, zwany
dalej „programem badań”.
2.
Program badań musi być precyzyjnie określony przed badaniem i zaakceptowany przez
jednostkę notyfikowaną odpowiedzialną za moduł oceny zgodności projektów, w przypadku
gdy taki został zastosowany.
3.
W programie badań określa się warunki badania oraz kryteria akceptacji lub odrzucenia
urządzenia ciśnieniowego.
4.
Przed rozpoczęciem badań mierzy się rzeczywiste wartości zasadniczych wymiarów oraz
właściwości materiałów, z których wykonano badane urządzenia ciśnieniowe.
5.
Podczas przeprowadzania badań, jeżeli ma to zastosowanie, zapewnia się możliwość obserwacji
krytycznych stref urządzeń ciśnieniowych przy użyciu odpowiedniego oprzyrządowania,
za pomocą którego można zarejestrować odkształcenia i naprężenia z wystarczającą dokładnością.
6.
Program badań obejmuje:
1)
wytrzymałościową próbę ciśnieniową, której celem jest sprawdzenie, czy pod ciśnieniem
z określonym zapasem bezpieczeństwa w odniesieniu do najwyższego dopuszczalnego ciśnienia,
urządzenia ciśnieniowe nie wykazują znaczących nieszczelności lub odkształceń przekraczających
ustalony poziom; ciśnienie próbne wyznacza się, uwzględniając różnice pomiędzy wartościami
geometrycznymi oraz właściwościami materiału mierzonymi w warunkach przeprowadzanej
próby a wartościami wykorzystywanymi do celów projektowania, a także uwzględnia się
różnicę pomiędzy temperaturą próby i temperaturą przyjętą do obliczeń;
2)
odpowiednie badania określone na podstawie warunków eksploatacyjnych ustalonych dla
urządzenia ciśnieniowego, w szczególności czas pracy przy określonych temperaturach,
liczba cykli przy określonych poziomach naprężeń, w przypadku gdy istnieje ryzyko
pełzania lub zmęczenia materiału;
3)
w miarę potrzeb, badania dodatkowe uwzględniające inne czynniki określone w § 19,
w szczególności korozję, uszkodzenia zewnętrzne.
§ 25.
1.
W celu zapewnienia bezpiecznej obsługi oraz eksploatacji urządzeń ciśnieniowych określa
się takie metody eksploatacji, aby można było wykluczyć wszystkie racjonalnie przewidywalne
zagrożenia podczas eksploatacji urządzenia. W stosownych przypadkach szczególną uwagę
należy zwrócić na:
1)
zamknięcia i otwory;
2)
niebezpieczne zrzuty z urządzeń zabezpieczających przed wzrostem ciśnienia;
3)
urządzenia mające na celu uniemożliwienie fizycznego dostępu w warunkach pracy do
urządzeń będących pod ciśnieniem lub w warunkach próżni;
4)
temperaturę powierzchni, biorąc pod uwagę przewidywane użytkowanie;
5)
rozkład płynów nietrwałych.
2.
Urządzenia ciśnieniowe posiadające właz muszą być wyposażone w urządzenie sterowane
automatycznie lub ręcznie, umożliwiające użytkownikowi łatwe upewnienie się, że otwarcie
włazu nie stwarza żadnego zagrożenia. W przypadku
gdy właz może zostać szybko otwarty, urządzenie ciśnieniowe musi być wyposażone w
urządzenie zabezpieczające przed otwarciem w sytuacji, gdy ciśnienie lub temperatura
płynu stwarzają zagrożenie.
§ 26.
1.
Urządzenie ciśnieniowe musi być zaprojektowane i wykonane w sposób umożliwiający przeprowadzenie
niezbędnych badań mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa.
2.
W przypadku gdy jest to niezbędne do zapewnienia ciągłej bezpiecznej eksploatacji
urządzenia ciśnieniowego, konieczne jest zapewnienie środków umożliwiających określenie
stanu wnętrza tego urządzenia, w szczególności otwory inspekcyjne, zapewniające fizyczny
dostęp do wnętrza urządzenia ciśnieniowego, oraz bezpieczne i ergonomiczne przeprowadzenie
odpowiednich badań.
3.
Możliwe jest stosowanie innych środków zapewniających bezpieczne warunki eksploatacji
urządzeń ciśnieniowych w każdym z następujących przypadków, gdy:
1)
urządzenie ciśnieniowe jest zbyt małe, aby umożliwić fizyczny dostęp do jego wnętrza;
2)
otwarcie urządzenia ciśnieniowego niekorzystnie wpłynęłoby na jego wnętrze;
3)
wykazano, że substancja znajdująca się wewnątrz nie jest szkodliwa dla materiału,
z którego zbudowane jest urządzenie ciśnieniowe, i brak jest innych przewidywalnych
w sposób uzasadniony mechanizmów degradacji wnętrza.
§ 27.
Urządzenia ciśnieniowe wyposaża się w odpowiednie urządzenia odwadniające i odpowietrzające,
jeżeli jest to niezbędne, w celu:
1)
uniknięcia szkodliwych skutków, takich jak: uderzenie wodne, zaklęśnięcie pod wpływem
próżni, korozja oraz niekontrolowane reakcje chemiczne, uwzględniając przy tym wszystkie
etapy eksploatacji i badań, szczególnie próbę ciśnieniową;
2)
umożliwienia czyszczenia, kontroli i konserwacji w bezpieczny sposób.
§ 28.
W celu ochrony przed korozją lub innym szkodliwym działaniem chemicznym należy zastosować,
jeżeli to konieczne, odpowiedni naddatek, uwzględniając przy tym zamierzone lub racjonalnie
przewidywalne użytkowanie.
§ 29.
W przypadku możliwości wystąpienia niekorzystnych warunków w zakresie erozji lub ścierania,
podejmuje się odpowiednie środki w celu:
1)
zminimalizowania tego skutku przez właściwe projektowanie, w szczególności przez naddatek
grubości materiału lub przez zastosowanie wykładzin lub materiałów platerowanych;
2)
umożliwienia wymiany elementów najbardziej dotkniętych szkodliwym działaniem;
3)
zwrócenia uwagi w instrukcjach, o których mowa w § 43, na stosowanie środków niezbędnych
do zapewnienia bezpiecznej eksploatacji urządzenia.
§ 30.
Zespoły projektuje się w taki sposób, aby:
1)
elementy składowe, które mają być zmontowane razem, były odpowiednie i niezawodne
w działaniu zgodnym z przeznaczeniem;
2)
wszystkie elementy składowe były właściwie dobrane i zmontowane w odpowiedni sposób.
§ 31.
W celu bezpiecznego napełniania i opróżniania urządzenia ciśnieniowe muszą być odpowiednio
zaprojektowane i wyposażone w osprzęt lub musi być zapewniona możliwość podłączenia
tego osprzętu, z uwzględnieniem w szczególności zagrożeń występujących podczas:
1)
napełniania − przepełnienia lub przekroczenia ciśnienia, uwzględniając w szczególności
stopień napełnienia oraz ciśnienie par przy temperaturze odniesienia, a także utraty
stateczności urządzenia ciśnieniowego;
2)
opróżniania − niekontrolowanego uwolnienia płynu pod ciśnieniem;
3)
napełniania lub opróżniania − niebezpiecznego przyłączania i odłączania.
§ 32.
1.
W przypadku gdy w racjonalnie przewidywalnych warunkach mogłoby nastąpić przekroczenie
dopuszczalnych wartości granicznych, urządzenia ciśnieniowe muszą być wyposażone w
odpowiednie urządzenia zabezpieczające lub musi zostać zapewniona możliwość ich przyłączenia,
chyba że urządzenia mają być chronione przez inne urządzenia zabezpieczające w ramach
zespołu.
2.
Odpowiednie urządzenie zabezpieczające lub kombinacja takich urządzeń musi zostać
określona na podstawie szczegółowych właściwości urządzenia lub zespołu.
3.
Odpowiednie urządzenia zabezpieczające i ich kombinacje składają się z:
1)
osprzętu zabezpieczającego;
2)
o ile mają zastosowanie, odpowiednich urządzeń monitorujących, takich jak: wskaźniki
lub układy alarmowe, które umożliwiają podjęcie odpowiedniego automatycznego lub ręcznego
działania, mającego na celu utrzymanie urządzenia w dopuszczalnych wartościach granicznych.
§ 33.
Osprzęt zabezpieczający musi być:
1)
tak zaprojektowany i wykonany, aby był on niezawodny i odpowiedni do jego przewidywanych
zadań, z uwzględnieniem, jeżeli ma to zastosowanie, wymagań dotyczących konserwacji
i badania urządzeń;
2)
niezależny od innych funkcji, chyba że inne jego funkcje nie mają wpływu na jego funkcję
zabezpieczającą;
3)
zgodny z odpowiednimi zasadami projektowania mającymi na celu uzyskanie odpowiedniej
i niezawodnej ochrony, obejmującymi w szczególności: tryb bezpiecznego działania w
razie uszkodzenia, redundancję, niejednoczesność działania oraz autodiagnozę.
§ 34.
Urządzenia ograniczające ciśnienie powinno być tak zaprojektowane, aby nie wystąpiło
stałe przekroczenie najwyższego dopuszczalnego ciśnienia PS. W uzasadnionych przypadkach
dopuszcza się krótkotrwały skokowy wzrost ciśnienia, utrzymywany w granicach określonych
w § 52.
§ 35.
Urządzenia monitorujące temperaturę muszą mieć, ze względów bezpieczeństwa, odpowiedni
czas reakcji dostosowany do funkcji pomiarowej.
§ 36.
Jeżeli przy uwzględnieniu przewidywanego zastosowania urządzenia ciśnieniowego istnieje
możliwość wystąpienia pożaru w jego otoczeniu, musi ono być zaprojektowane i wyposażone
w odpowiedni osprzęt lub posiadać możliwość jego podłączenia, tak aby spełnione były
wymagania dotyczące ograniczenia szkód.
§ 37.
1.
W procesie wytwarzania urządzeń ciśnieniowych i zespołów zapewnia się właściwą realizację
wymagań, określonych na etapie projektowania przez stosowanie odpowiednich technologii
i procedur, w szczególności uwzględniając wymagania, o których mowa w ust. 2 oraz
w § 38-43.
2.
Przygotowanie elementów składowych, takie jak formowanie i ukosowanie brzegów, nie
może powodować uszkodzeń, pęknięć lub zmian we właściwościach mechanicznych, które
mogłyby pogorszyć bezpieczeństwo urządzeń ciśnieniowych.
§ 38.
1.
Połączenia nierozłączne i strefy do nich przyległe muszą być pozbawione jakichkolwiek
niezgodności powierzchniowych lub wewnętrznych, pogarszających bezpieczeństwo urządzenia.
2.
Właściwości połączeń nierozłącznych muszą być co najmniej równoważne minimalnym właściwościom
określonym dla łączonych materiałów, chyba że w obliczeniach projektowych uwzględniono
specjalnie inne odpowiednie wartości właściwości.
3.
W przypadku urządzeń ciśnieniowych połączenia nierozłączne elementów składowych obciążonych
działaniem ciśnienia oraz elementy bezpośrednio do nich przyłączone muszą być wykonywane
przez odpowiednio wykwalifikowany personel, zgodnie z instrukcjami technologicznymi.
4.
W przypadku urządzeń ciśnieniowych zaliczonych do kategorii II, III i IV jednostka
notyfikowana lub uznana organizacja strony trzeciej, wybrana przez producenta, zatwierdza
instrukcje technologiczne oraz uprawnia pracowników do wykonywania czynności, o których
mowa w ust. 3.
5.
W celu zatwierdzenia instrukcji technologicznych i uprawnienia pracowników do czynności,
o których mowa w ust. 3, jednostka notyfikowana lub uznana organizacja strony trzeciej
przeprowadza badania i próby określone w odpowiednich normach zharmonizowanych lub
równoważne badania i próby lub zleca ich przeprowadzenie.
§ 39.
1.
Badania nieniszczące połączeń nierozłącznych urządzeń ciśnieniowych przeprowadzane
są przez odpowiednio wykwalifikowany personel.
2.
W przypadku urządzeń ciśnieniowych zaliczonych do kategorii III i IV badania, o których
mowa w ust. 1, przeprowadza personel uprawniony przez uznaną organizację strony trzeciej.
§ 40.
W przypadku występowania ryzyka, że proces wytwarzania zmieni właściwości materiału
w stopniu, który pogorszyłby bezpieczeństwo urządzenia ciśnieniowego, poddaje się
to urządzenie właściwej obróbce cieplnej na odpowiednim etapie wytwarzania.
§ 41.
Ustanawia się i utrzymuje odpowiednie procedury podczas odbioru materiałów, wytwarzania
i badań końcowych wytworzonego urządzenia ciśnieniowego, w celu identyfikacji materiałów
przeznaczonych do wytwarzania elementów urządzenia, które mają wpływ na wytrzymałość
ciśnieniową.
§ 42.
1.
W celu dokonania oceny zgodności urządzeń ciśnieniowych z wymaganiami określonymi
w rozporządzeniu poddaje się je ocenie końcowej polegającej na kontroli końcowej,
próbie wytrzymałości oraz kontroli urządzeń zabezpieczających w przypadku zespołów.
2.
Kontrola końcowa obejmuje ocenę wizualną urządzenia ciśnieniowego oraz sprawdzenie
dotyczących go dokumentów. W ramach kontroli mogą być uwzględnione wyniki badań przeprowadzonych
w trakcie wytwarzania urządzenia ciśnieniowego.
3.
Kontrolę końcową przeprowadza się jako badanie wewnętrzne i zewnętrzne każdej części
urządzenia w zakresie niezbędnym ze względów bezpieczeństwa, w szczególności podczas
wytwarzania urządzenia ciśnieniowego, jeżeli badanie urządzenia ciśnieniowego podczas
kontroli końcowej nie będzie możliwe.
4.
Próba wytrzymałości obejmuje badanie wytrzymałości ciśnieniowej, wykonywanej zazwyczaj
jako próba hydrauliczna przy ciśnieniu próbnym, jeżeli ma to zastosowanie, co najmniej
równym wartości określonej w § 53.
5.
W przypadku urządzeń ciśnieniowych produkowanych seryjnie zaliczonych do kategorii
I próbę wytrzymałości, o której mowa w ust. 1, można przeprowadzać z wykorzystaniem
metod statystycznych.
6.
W przypadku gdy przeprowadzenie próby ciśnieniowej hydraulicznej, o której mowa w
ust. 4, jest szkodliwe lub nieuzasadnione ze względów praktycznych, mogą zostać przeprowadzone
inne badania o uznanej wiarygodności. Przed przeprowadzeniem badań innych niż próba
ciśnieniowa hydrauliczna należy zastosować dodatkowe badania, takie jak badania nieniszczące
lub badania innymi równoważnymi metodami.
7.
Kontrola urządzeń zabezpieczających, o których mowa w ust. 1, obejmuje ich sprawdzenie
w celu stwierdzenia pełnej zgodności z wymaganiami, określonymi w § 32.
§ 43.
1.
Do urządzenia ciśnieniowego udostępnianego na rynku dołącza się instrukcje przeznaczone
dla użytkownika, zawierające niezbędne informacje w zakresie bezpieczeństwa, dotyczące:
1)
montażu, w tym łączenia różnych elementów urządzenia ciśnieniowego;
2)
oddawania do użytku;
3)
użytkowania;
4)
konserwacji, w tym sprawdzeń przeprowadzanych przez użytkownika.
2.
Instrukcje zawierają informacje umieszczone na urządzeniach ciśnieniowych, zgodnie
z § 66, z wyjątkiem numeru fabrycznego i oznaczeń identyfikujących serię lub partię
urządzenia ciśnieniowego. Do instrukcji, jeżeli ma to zastosowanie, należy dołączyć
dokumenty techniczne, rysunki i schematy niezbędne do pełnego ich zrozumienia.
3.
W stosownych przypadkach, w instrukcjach, o których mowa w ust. 1, opisuje się zagrożenia
wynikające z niewłaściwego użytkowania, o których mowa w § 17, oraz szczególne cechy
konstrukcji, o których mowa w § 21-23.
§ 44.
1.
Materiały używane do wytwarzania urządzeń ciśnieniowych muszą być odpowiednie do przewidywanego
czasu życia urządzenia, o ile nie przewiduje się ich wymiany.
2.
Materiały dodatkowe do spawania oraz inne materiały łączeniowe spełniają odpowiednio
tylko wymagania, o których mowa w § 45 ust. 1 i 2 oraz w § 46 ust. 1, zarówno oddzielnie,
jak i w złączu spajanym.
§ 45.
1.
Materiały przeznaczone na elementy ciśnieniowe:
1)
muszą posiadać odpowiednie właściwości do warunków pracy, dających się racjonalnie
przewidzieć, oraz do warunków badania, w szczególności muszą być dostatecznie plastyczne
i odporne na obciążenia udarowe; właściwości materiałów, jeżeli ma to zastosowanie,
muszą spełniać wymagania, o których mowa w § 54, w szczególności, w niezbędnych przypadkach,
musi być wykazana należyta staranność przy doborze materiałów w celu zapobiegania
kruchemu pękaniu; w przypadku gdy z określonych przyczyn zastosowany będzie kruchy
materiał, należy podjąć odpowiednie działania;
2)
muszą być dostatecznie odporne chemicznie na płyny znajdujące się w urządzeniach ciśnieniowych;
właściwości chemiczne i fizyczne materiału niezbędne do bezpiecznej eksploatacji nie
mogą ulegać znaczącym zmianom w przewidywanym czasie życia urządzenia;
3)
nie mogą ulegać znaczącym zmianom w procesie starzenia;
4)
muszą być odpowiednie do przewidywanych procedur przetwarzania;
5)
muszą zostać tak dobrane, aby uniknąć znaczących niepożądanych skutków przy łączeniu
różnych materiałów.
2.
Producent urządzeń ciśnieniowych określa w odpowiedni sposób wartości niezbędne do
obliczeń projektowych, o których mowa w § 21-23, oraz zasadnicze właściwości materiałów
i rodzaje ich obróbki, o których mowa w ust. 1.
3.
Producent urządzeń ciśnieniowych wykazuje w dokumentacji technicznej zgodność materiałów
ze specyfikacjami materiałowymi określonymi w rozporządzeniu, w jednej z następujących
form:
1)
przez zastosowanie materiałów zgodnych z normami zharmonizowanymi;
2)
przez zastosowanie materiałów objętych europejskim uznaniem materiałów;
3)
przez jednorazowe dopuszczenie materiałów.
4.
W przypadku urządzeń ciśnieniowych należących do kategorii III i IV szczegółowa ocena
jednorazowego dopuszczenia materiału jest dokonywana przez jednostkę notyfikowaną
odpowiedzialną za procedury oceny zgodności dla urządzeń ciśnieniowych.
§ 46.
1.
Producent urządzeń ciśnieniowych podejmuje odpowiednie działania w celu zapewnienia
zgodności stosowanego materiału z wymaganymi specyfikacjami. W szczególności dla materiałów
musi być dostarczona dokumentacja sporządzona przez producenta materiału, potwierdzająca
zgodność ze specyfikacjami.
2.
W przypadku głównych elementów urządzeń ciśnieniowych należących do kategorii II,
III oraz IV, potwierdzenie zgodności materiału ze specyfikacjami sporządza producent
materiału w formie dokumentu kontroli określonego wyrobu.
3.
W przypadku gdy producent materiału posiada odpowiedni system zapewnienia jakości
certyfikowany przez kompetentną jednostkę certyfikującą oraz poddany szczegółowej
ocenie pod względem wytwarzanych materiałów, przyjmuje się, że dokument kontroli,
o którym mowa w ust. 2, poświadcza zgodność z odpowiednimi wymaganiami określonymi
w ust. 1 i 2.
§ 47.
1.
Do urządzeń ciśnieniowych, o których mowa w § 8, w których występuje ryzyko przegrzania,
obejmujących:
1)
wytwornice pary i gorącej wody, takie jak paleniskowe kotły parowe i kotły wodne,
przegrzewacze pierwotne i wtórne, kotły rekuperacyjne, kotły w spalarniach odpadów,
kotły elektryczne elektrodowe lub typu zanurzeniowego, szybkowary ciśnieniowe wraz
z ich osprzętem oraz układami uzdatniania wody zasilającej i podawania paliwa, jeżeli
są one zastosowane,
2)
technologiczne urządzenia grzewcze, niesłużące do wytwarzania pary ani podgrzewania
wody, takie jak podgrzewacze w procesach chemicznych i innych podobnych procesach
oraz urządzenia do przetwarzania produktów żywnościowych pod ciśnieniem
- stosuje się dodatkowe wymagania określone w ust. 2.
2.
Urządzenia ciśnieniowe, o których mowa w ust. 1, muszą być tak obliczone, zaprojektowane
oraz skonstruowane, aby wyeliminować lub ograniczyć do minimum ryzyko znaczącego rozszczelnienia
się powłoki wskutek przegrzania. W szczególności, jeżeli ma to zastosowanie, producent
musi:
1)
przewidzieć odpowiednie środki ochrony, w celu ograniczenia parametrów pracy, takie
jak doprowadzenie i odprowadzenie ciepła oraz, jeżeli ma to zastosowanie, poziomu
płynu, aby uniknąć ryzyka miejscowego lub ogólnego przegrzania;
2)
przewidzieć punkty pobierania próbek tam, gdzie jest to wymagane, w celu umożliwienia
oceny właściwości płynu, aby uniknąć ryzyka związanego z tworzeniem osadów lub korozją;
3)
przedsięwziąć odpowiednie działania mające na celu eliminowanie ryzyka powstawania
uszkodzeń spowodowanych osadami;
4)
przewidzieć środki bezpiecznego odprowadzania ciepła szczątkowego po wyłączeniu;
5)
podjąć działania mające na celu uniknięcie niebezpiecznego nagromadzenia zapalnych
mieszanin substancji palnych oraz powietrza lub cofnięcia się płomienia.
§ 48.
Do rurociągów, o których mowa w § 8 pkt 3, mają zastosowania dodatkowe wymagania dotyczące
ich projektu i konstrukcji, które zawierają takie rozwiązania, aby:
1)
ryzyko powstania nadmiernych naprężeń spowodowanych niedopuszczalnymi przemieszczeniami
lub nadmiernym oddziaływaniem sił, na przykład na kołnierzach, złączach, kompensatorach
lub przewodach giętkich, było odpowiednio kontrolowane za pomocą takich środków jak:
podpory, ograniczenia, kotwy, osiowanie oraz naciąg wstępny;
2)
w przypadku gdy jest możliwe wystąpienie kondensacji wewnątrz rur przeznaczonych na
płyny gazowe, stosowane były środki umożliwiające odprowadzanie cieczy i usuwanie
osadów z niżej położonych obszarów, w celu uniknięcia uszkodzeń spowodowanych przez
uderzenie wodne lub korozję;
3)
należycie uwzględniano możliwości uszkodzenia spowodowane turbulencjami i tworzeniem
się zawirowań, biorąc pod uwagę odpowiednie wymagania określone w § 29;
4)
należycie uwzględniano ryzyko związane ze zmęczeniem materiału spowodowanym drganiami
rur;
5)
w przypadku rurociągów zawierających płyny zaliczone do grupy 1, zastosowano odpowiednie
środki w celu rozłączania przewodów „odłączalnych”, które ze względu na swój rozmiar
stwarzają znaczące ryzyko;
6)
zminimalizowano ryzyko niezamierzonego zrzutu zawartości; punkty odbioru muszą być
wyraźnie zaznaczone na części stałej rurociągu, z podaniem nazwy płynu znajdującego
się w urządzeniu;
7)
położenie i przebieg rurociągów podziemnych były oznaczone co najmniej w dokumentacji
technicznej, w celu ułatwienia bezpiecznego przeprowadzania konserwacji, kontroli
lub naprawy.
§ 49.
1.
Do urządzeń ciśnieniowych mają zastosowanie szczegółowe wymagania ilościowe, o których
mowa w § 50-54, zwane dalej „wymaganiami ilościowymi”.
2.
W przypadku gdy do urządzenia ciśnieniowego lub zespołu nie są stosowane wymagania
ilościowe albo w przypadkach, gdy materiały nie są specjalnie określone i nie są stosowane
normy zharmonizowane, podejmuje się odpowiednie środki mające na celu osiągnięcie
równoważnego ogólnego poziomu bezpieczeństwa.
3.
W przypadku gdy urządzenie ciśnieniowe lub zespół nie spełnia wymagań ilościowych,
należy wykazać, że podjęto odpowiednie działania w celu uzyskania ogólnego poziomu
bezpieczeństwa równoważnego z poziomem zapewnianym przez stosowanie tych wymagań.
§ 50.
Dopuszczalne zredukowane naprężenie błonowe w przypadku obciążeń o przeważająco statycznym
charakterze oraz temperatur poza zakresem znaczącego pełzania nie może przekroczyć
mniejszej z podanych wartości, zależnie od zastosowanego materiału:
1)
2/3 Re/t i 5/12 Rm/20 − w przypadku stali ferrytycznej, w tym stali normalizowanej, w szczególności normalizowanej
walcowanej, z wyłączeniem stali drobnoziarnistej i stali poddanej specjalnej obróbce
cieplnej;
2)
w przypadku stali austenitycznej:
a)
2/3 Re/t − jeżeli wydłużenie po zerwaniu przekracza 30%, lub
b)
5/6 Re/t oraz 1/3 Rm/t − jeżeli wydłużenie po zerwaniu przekracza 35%;
3)
10/19 Re/t oraz 1/3 Rm/20 − w przypadku staliwa niestopowego i niskostopowego;
4)
2/3 Re/t − w przypadku aluminium;
5)
2/3 Re/t oraz 5/12 Rm/20 − w przypadku stopów aluminium z wyłączeniem stopów utwardzanych wydzieleniowo.
§ 51.
1.
Współczynnik wytrzymałości złącza dla złącz spawanych nie może przekroczyć podanych
wartości:
1)
1 − dla urządzenia poddawanego badaniom niszczącym i nieniszczącym, które potwierdzają,
że cała seria złączy nie wykazuje znaczących wad;
2)
0,85 − dla urządzenia poddanego wyrywkowym badaniom nieniszczącym;
3)
0,7 − dla urządzenia niepoddanego innym badaniom nieniszczącym niż kontrola wzrokowa.
2.
W przypadkach niezbędnych, podczas dobierania współczynnika wytrzymałości złącza należy
uwzględnić rodzaj naprężeń oraz właściwości mechaniczne i technologiczne złączy.
§ 52.
Urządzenia ograniczające ciśnienie, w szczególności w zbiornikach ciśnieniowych, muszą
tak działać, aby chwilowy wzrost ciśnienia, o którym mowa w § 34, nie przekroczył
10% najwyższego dopuszczalnego ciśnienia.
§ 53.
W przypadku zbiorników ciśnieniowych, ciśnienie próby hydraulicznej, o której mowa
w § 42 ust. 4, musi być co najmniej równe większej z wartości:
1)
ciśnienia odpowiadającego najwyższemu obciążeniu, któremu poddane może być urządzenie
ciśnieniowe podczas eksploatacji, z uwzględnieniem najwyższego dopuszczalnego ciśnienia
i najwyższej dopuszczalnej temperatury, pomnożone przez współczynnik 1,25;
2)
najwyższego dopuszczalnego ciśnienia pomnożonego przez współczynnik 1,43.
§ 54.
W przypadku gdy nie są wymagane inne wartości, które należy uwzględnić na podstawie
odrębnych kryteriów, przyjmuje się, że stal jest wystarczająco plastyczna i spełnia
wymagania określone w § 45 ust. 1 pkt 1, jeżeli podczas próby rozciągania przeprowadzanej
według procedury znormalizowanej jej wydłużenie po zerwaniu jest nie mniejsze niż
14%, a jej praca łamania zmierzona na próbce do badań ISO V w temperaturze nie wyższej
niż 20°C i nie wyższej niż najniższa przewidywana temperatura pracy wynosi nie mniej
niż 27 J.
Rozdział 3
Procedury oceny zgodności i zakres dokumentacji technicznej
§ 55.
Procedury oceny zgodności, które mają być zastosowane do danego urządzenia ciśnieniowego,
ustala się na podstawie kategorii określonej w § 12, do której zaliczono urządzenie.
§ 56.
1.
Procedury oceny zgodności, możliwe do zastosowania w odniesieniu do różnych kategorii
urządzeń ciśnieniowych, są następujące:
1)
dla kategorii I - wewnętrzna kontrola produkcji (moduł A), o której mowa w części
I załącznika nr 2 do rozporządzenia;
2)
dla kategorii II:
a)
wewnętrzna kontrola produkcji oraz nadzorowana kontrola urządzeń ciśnieniowych w losowych
odstępach czasu (moduł A2), o której mowa w części II załącznika nr 2 do rozporządzenia,
b)
zapewnienie jakości procesu produkcji (moduł D1), o której mowa w części VI załącznika
nr 2 do rozporządzenia,
c)
zapewnienie jakości kontroli i badania gotowych urządzeń ciśnieniowych (moduł E1),
o której mowa w części VIII załącznika nr 2 do rozporządzenia;
3)
dla kategorii III:
a)
badanie typu UE (typ projektu) - moduł B (typ projektu) łącznie z modułem D (zgodność
z typem w oparciu o zapewnienie jakości procesu produkcji), o których mowa odpowiednio
w części III i V załącznika nr 2 do rozporządzenia,
b)
badanie typu UE (typ projektu) - moduł B (typ projektu) łącznie z modułem F (zgodność
z typem w oparciu o weryfikację urządzeń ciśnieniowych), o których mowa odpowiednio
w części III i IX załącznika nr 2 do rozporządzenia,
c)
badanie typu UE (typ produkcji) - moduł B (typ produkcji) łącznie z modułem E (zgodność
z typem w oparciu o zapewnienie jakości urządzeń ciśnieniowych), o których mowa odpowiednio
w części III i VII załącznika nr 2 do rozporządzenia,
d)
badanie typu UE (typ produkcji) - moduł B (typ produkcji) łącznie z modułem C2 (zgodność
z typem w oparciu o wewnętrzną kontrolę produkcji oraz nadzorowaną kontrolę urządzeń
ciśnieniowych w losowych odstępach czasu), o których mowa odpowiednio w części III
i IV załącznika nr 2 do rozporządzenia,
e)
zgodność oparta na pełnym zapewnieniu jakości - moduł H, o której mowa w części XI
załącznika nr 2 do rozporządzenia;
4)
dla kategorii IV:
a)
badanie typu UE (typ produkcji) - moduł B (typ produkcji) łącznie z modułem D (zgodność
z typem w oparciu o zapewnienie jakości procesu produkcji), o których mowa odpowiednio
w części III i V załącznika nr 2 do rozporządzenia,
b)
badanie typu UE (typ produkcji) - moduł B (typ produkcji) łącznie z modułem F (zgodność
z typem w oparciu o weryfikację urządzeń ciśnieniowych), o których mowa odpowiednio
w części III i IX załącznika nr 2 do rozporządzenia,
c)
zgodność w oparciu o weryfikację jednostkową - moduł G, o której mowa w części X załącznika
nr 2 do rozporządzenia,
d)
zgodność oparta na pełnym zapewnieniu jakości oraz badaniu projektu - moduł H1, o
której mowa w części XII załącznika nr 2 do rozporządzenia.
2.
Urządzenia ciśnieniowe podlegają jednej z procedur oceny zgodności, która może zostać
wybrana przez producenta spośród procedur ustanowionych dla kategorii, do której są
one zaliczone. Producent może również wybrać do zastosowania jedną z procedur, które
stosuje się do wyższej kategorii, jeżeli jest dostępna.
3.
Zespoły urządzeń ciśnieniowych przeznaczone do wytwarzania ciepłej wody, o których
mowa w § 9 ust. 2, w celu oceny wymagań określonych w § 32-35, § 43 oraz § 47 ust.
2 pkt 1 i 4, poddaje się procedurze oceny zgodności, stosując moduły: badanie typu
UE (typ projektu) - moduł B (typ projektu), albo zgodność oparta na pełnym zapewnieniu
jakości (moduł H), o których mowa odpowiednio w części III i XI załącznika nr 2 do
rozporządzenia.
§ 57.
1.
W ramach procedur zapewnienia jakości w odniesieniu do urządzeń ciśnieniowych należących
do kategorii III i IV, o których mowa w § 8 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a i lit. b tiret
pierwsze, jednostka notyfikowana, przeprowadzając niezapowiedziane wizytacje, pobiera
próbki urządzeń ciśnieniowych z miejsc ich wytwarzania lub składowania w celu przeprowadzenia
lub zlecenia przeprowadzenia oceny końcowej, o której mowa w § 42.
2.
W celu umożliwienia przeprowadzenia oceny końcowej, producent informuje jednostkę
notyfikowaną o zamierzonym harmonogramie produkcji.
3.
Jednostka notyfikowana przeprowadza w trakcie pierwszego roku wytwarzania co najmniej
dwie wizytacje, o których mowa w ust. 1.
4.
Częstotliwość kolejnych wizytacji ustalana jest przez jednostkę notyfikowaną na podstawie
kryteriów określonych w ust. 4 pkt 4 części V, VII, XI odpowiednio moduł D, E, H oraz
w ust. 5 pkt 4 części XII moduł H1 załącznika nr 2 do rozporządzenia.
5.
W przypadku jednostkowej produkcji zbiorników i urządzeń ciśnieniowych należących
do kategorii III, o których mowa w § 8 pkt 1, dla których wybrano procedurę modułu
H, jednostka notyfikowana przeprowadza lub zleca przeprowadzenie oceny końcowej, o
której mowa w § 42, w odniesieniu do każdego urządzenia. W tym celu producent informuje
jednostkę notyfikowaną o zamierzonym harmonogramie produkcji.
§ 58.
Zespoły, o których mowa w § 9, podlegają procedurze kompleksowej oceny zgodności,
obejmującej ocenę:
1)
każdego urządzenia ciśnieniowego, o którym mowa w § 8, wchodzącego w skład zespołu,
które wcześniej nie zostało poddane procedurze oceny zgodności i nieoznakowanego odrębnie
CE; procedura oceny zgodności określana jest na podstawie kategorii właściwej dla
każdego egzemplarza urządzenia ciśnieniowego;
2)
połączenia poszczególnych elementów składowych zespołu, odpowiednio do wymagań określonych
w § 25, § 30 oraz § 31, biorąc pod uwagę najwyższą kategorię mającą zastosowanie do
danego urządzenia, z pominięciem kategorii osprzętu zabezpieczającego;
3)
ochrony zespołu przed przekroczeniem dopuszczalnych parametrów roboczych, zgodnie
z wymaganiami, o których mowa w § 32, i oceną końcową, o której mowa w § 42 ust. 7;
ocenę przeprowadza się na podstawie najwyższej kategorii mającej zastosowanie do zabezpieczanych
urządzeń.
§ 59.
Dopuszcza się, w uzasadnionych przypadkach, za zgodą organu właściwej jednostki dozoru
technicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym , wprowadzenie do obrotu i oddanie do użytku pojedynczych egzemplarzy urządzeń ciśnieniowych
i zespołów, wykorzystywanych do prac eksperymentalnych, w odniesieniu do których nie
zastosowano procedur z § 55-58.
§ 60.
Protokoły i korespondencje dotyczące oceny zgodności urządzeń ciśnieniowych i zespołów
sporządza się w języku polskim lub w innym języku zaakceptowanym przez jednostkę notyfikowaną
odpowiedzialną za realizowanie procedur oceny zgodności.
§ 61.
1.
Jednostka notyfikowana właściwa do sporządzania europejskiego uznania materiałów wystawia
na wniosek producenta lub producentów materiałów albo urządzeń ciśnieniowych europejskie
uznanie materiałów przeznaczonych do wytwarzania urządzeń ciśnieniowych.
2.
Jednostka notyfikowana, o której mowa w ust. 1, określa i przeprowadza odpowiednie
kontrole i badania lub zleca ich przeprowadzenie, w celu poświadczenia zgodności rodzajów
materiałów z odpowiednimi wymaganiami określonymi w rozporządzeniu.
3.
Podczas poświadczania zgodności rodzajów materiałów z odpowiednimi wymaganiami jednostka
notyfikowana, o której mowa w ust. 1, uwzględnia dane w odniesieniu do materiałów
uznanych za bezpieczne do stosowania.
§ 62.
1.
Przed wystawieniem europejskiego uznania materiałów jednostka notyfikowana, o której
mowa w § 61, przesyła Komisji Europejskiej i państwom członkowskim Unii Europejskiej
informacje o planowanym ich wystawieniu.
2.
Jednostka notyfikowana, wystawiając europejskie uznanie materiałów, może uwzględnić
uzasadnione uwagi Komisji Europejskiej i państw członkowskich Unii Europejskiej nadesłane
w terminie trzech miesięcy od otrzymania informacji, o której mowa w ust. 1.
3.
Kopie wystawionych europejskich uznań materiałów jednostka notyfikowana przesyła Komisji
Europejskiej i państwom członkowskim Unii Europejskiej oraz innym jednostkom notyfikowanym.
§ 63.
1.
Jednostka notyfikowana, która wystawiła europejskie uznanie materiałów, wycofuje to
uznanie, jeżeli stwierdza, że nie powinno ono zostać wystawione lub jeżeli dany rodzaj
materiałów został objęty normą zharmonizowaną.
2.
Jednostka notyfikowana niezwłocznie informuje o każdym wycofaniu uznania pozostałe
państwa członkowskie, jednostki notyfikowane oraz Komisję.
§ 64.
Procedury oceny zgodności i zakres dokumentacji technicznej określa załącznik nr 2
do rozporządzenia.
Rozdział 4
Sposób oznakowania i elementy deklaracji zgodności
§ 65.
1.
Na każdym urządzeniu ciśnieniowym, o którym mowa w § 8, lub na jego tabliczce znamionowej,
oraz na każdym zespole, które są kompletne lub które są w stanie pozwalającym na ocenę
końcową, o której mowa w § 42, umieszcza się oznakowanie CE w sposób widoczny, czytelny
i trwały.
2.
W przypadku gdy nie ma możliwości lub gwarancji umieszczenia oznakowania CE z uwagi
na charakter urządzeń lub zespołu, umieszcza się je na opakowaniu oraz na dokumentach
dołączanych.
3.
Nie jest wymagane umieszczenie oznakowania CE na poszczególnym urządzeniu ciśnieniowym
tworzącym zespół, o którym mowa w § 9.
4.
W przypadku gdy poszczególne urządzenia ciśnieniowe posiadające już oznakowanie CE
zostają włączone do zespołu urządzeń ciśnieniowych, oznakowanie to należy zachować.
5.
Za oznakowaniem CE podaje się numer identyfikacyjny jednostki notyfikowanej, zaangażowanej
w kontrolę wytwarzania. Numer identyfikacyjny jednostki notyfikowanej umieszcza sama
jednostka lub producent bądź jego upoważniony przedstawiciel, według wskazań jednostki
notyfikowanej.
6.
Na urządzeniach ciśnieniowych i zespołach urządzeń ciśnieniowych za oznakowaniem CE
oraz w stosownych przypadkach, za numerem identyfikacyjnym, o którym mowa w ust. 5,
można umieścić każdego rodzaju oznakowanie wskazujące na szczególne zagrożenie lub
zastosowania, pod warunkiem że widoczność i czytelność oznakowania CE nie zostanie
ograniczona.
§ 66.
1.
Na wszystkich urządzeniach ciśnieniowych, oprócz oznakowania CE, umieszcza się następujące
informacje:
1)
zarejestrowaną nazwę handlową lub dane identyfikacyjne producenta w formie zarejestrowanego
znaku towarowego oraz kontaktowy adres pocztowy producenta, lub, jeżeli ma to zastosowanie,
jego upoważnionego przedstawiciela;
2)
rok produkcji;
3)
dane umożliwiające identyfikację urządzenia ciśnieniowego zgodnie z jego właściwościami,
takimi jak typ, oznaczenie serii lub partii i numer seryjny;
4)
zasadnicze najwyższe i najniższe parametry dopuszczalne.
2.
W zależności od rodzaju urządzeń ciśnieniowych oprócz informacji, o których mowa w
ust. 1, umieszcza się dodatkowe informacje niezbędne do bezpiecznej instalacji, obsługi
lub użytkowania oraz, jeżeli mają zastosowanie, konserwacji i przeprowadzania badań
okresowych, w szczególności:
1)
pojemność V urządzenia ciśnieniowego (w litrach);
2)
wymiar nominalny DN rurociągu;
3)
ciśnienie próbne PT (w barach), jakiemu poddane zostało urządzenie, i datę próby ciśnieniowej;
4)
ciśnienie nastawione urządzenia zabezpieczającego (w barach);
5)
moc urządzenia ciśnieniowego (w kilowatach);
6)
napięcie zasilania (w woltach);
7)
przewidywane zastosowanie;
8)
stopień napełnienia (kilogram/litr);
9)
najwyższą masę napełnienia (w kilogramach);
10)
tarę (w kilogramach);
11)
grupę płynów.
3.
W niezbędnych przypadkach, na urządzeniach ciśnieniowych powinny być umieszczone ostrzeżenia
o niebezpieczeństwie związanym z możliwością niewłaściwego ich użycia.
§ 67.
Informacje, o których mowa w § 66, podaje się na urządzeniach ciśnieniowych lub na
tabliczce znamionowej trwale do nich przymocowanej, z zastrzeżeniem następujących
wyjątków:
1)
gdy można wykorzystać odpowiednią dokumentację w celu unikania nanoszenia tego samego
oznakowania na pojedynczych częściach, takich jak części składowe rurociągu, przeznaczonych
do wykorzystania w tym samym zespole;
2)
gdy urządzenie ciśnieniowe, w szczególności osprzęt, jest zbyt małe, informacje te
mogą zostać podane na etykiecie przymocowanej do tego urządzenia ciśnieniowego;
3)
w odniesieniu do masy napełnienia oraz ostrzeżeń, o których mowa w § 66 ust. 3, można
stosować etykietowanie lub inne równoważne środki, pod warunkiem że informacje pozostaną
czytelne przez odpowiedni czas;
4)
kontaktowy adres pocztowy producenta, o którym mowa w § 66 ust. 1 pkt 1, może być
podany na opakowaniu lub dokumencie dołączonym do urządzenia lub zespołu w przypadku
gdy nie jest możliwe umieszczenie go bezpośrednio na urządzeniu lub zespole.
§ 68.
1.
Deklarację zgodności UE sporządza się odpowiednio dla urządzenia ciśnieniowego lub
zespołu, w celu potwierdzenia ich zgodności z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu.
2.
Elementy deklaracji zgodności określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.
Rozdział 5
Przepisy przejściowe i końcowy
§ 69.
Urządzenia ciśnieniowe i zespoły wprowadzone do obrotu przed dniem 19 lipca 2016 r.,
zgodnie z przepisami dotychczasowymi, mogą być nadal udostępniane na rynku lub oddawane
do użytku.
§ 70.
Certyfikaty i decyzje jednostek oceniających zgodność wydane dla urządzeń ciśnieniowych
i zespołów przed dniem 19 lipca 2016 r., na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują
ważność.
§ 71.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 19 lipca 2016 r.5)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia
21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń ciśnieniowych i zespołów
urządzeń ciśnieniowych (Dz. U. poz. 2200 oraz z 2015 r. poz. 244), które traci moc
z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 131 ust. 1 ustawy
z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (Dz. U. poz.
542).
1)
Minister Rozwoju kieruje działem administracji rządowej - gospodarka, na podstawie
§ 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r.
w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rozwoju (Dz. U. poz. 1895).
2)
Niniejsze rozporządzenie w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego
i Rady 2014/68/UE z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw
członkowskich odnoszących się do udostępniania na rynku urządzeń ciśnieniowych (Dz.
Urz. UE L 189 z 27.06.2014, str. 164, Dz. Urz. UE L 61 z 05.03.2015, str. 26/2 oraz
Dz. Urz. UE L 157 z 23.06.2015, str. 112).
3)
Zmiany wymienionej konwencji zostały ogłoszone w Dz. U. z 1963 r. poz. 137, z 1969 r.
poz. 210, z 1976 r. poz. 130 i 188, z 1984 r. poz. 199, z 2000 r. poz. 446, z 2002 r.
poz. 527, z 2003 r. poz. 700 oraz z 2012 r. poz. 368 i 370.
4)
Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 235 z 05.09.2009,
str. 1; Dz. Urz. UE L 16 z 20.01.2011, str. 1; Dz. Urz. UE L 83 z 30.03.2011, str.
1; Dz. Urz. UE L 179 z 11.07.2012, str. 3; Dz. Urz. UE L 149 z 01.06.2013, str. 1;
Dz. Urz. UE L 158 z 10.06.2013, str. 1; Dz. Urz. UE L 216 z 10.08.2013, str. 1; Dz.
Urz. UE L 261 z 03.10.2013, str. 5; Dz. Urz. UE L 167 z 06.06.2014, str. 36; Dz. Urz.
UE L 350 z 06.12.2014, str. 1; Dz. Urz. UE L 197 z 25.07.2015, str. 10; Dz. Urz. UE
L 156 z 14.06.2016, str. 1.
5)
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia
21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń ciśnieniowych i zespołów
urządzeń ciśnieniowych (Dz. U. poz. 2200 oraz z 2015 r. poz. 244), które traci moc
z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 131 ust. 1 ustawy
z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (Dz. U. poz.
542).