Ustawaz dnia 17 października 2008 r.o zmianie ustawy o służbie medycyny pracy
Treść ustawy
Art. 1.
W ustawie z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy wprowadza się następujące zmiany:
1)
art. 1 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 1.
1.
W celu ochrony zdrowia pracujących przed wpływem niekorzystnych warunków środowiska
pracy i sposobem jej wykonywania oraz sprawowania profilaktycznej opieki zdrowotnej
nad pracującymi, w tym kontroli zdrowia pracujących, tworzy się służbę medycyny pracy.
2.
Systematyczna kontrola zdrowia pracujących, prowadzona także w celu aktywnego oddziaływania
na poprawę warunków pracy przez pracodawcę i ograniczania w ten sposób ryzyka zawodowego,
obejmuje procedury i badania służące ocenie zdrowia pracujących ukierunkowanej na
identyfikowanie tych elementów stanu zdrowia, które pozostają w związku przyczynowym
z warunkami pracy.
3.
W ramach kontroli zdrowia osoby pracujące otrzymują informacje i wskazania lekarskie
odnośnie sposobów zapobiegania niekorzystnym zmianom w stanie zdrowia.
”
;
2)
w art. 6:
a)
w ust. 1 w pkt 1 lit. a i b otrzymują brzmienie:
„
a)
współdziałanie z pracodawcą w procesach rozpoznawania i oceny czynników występujących
w środowisku pracy oraz sposobów wykonywania pracy mogących mieć ujemny wpływ na zdrowie,
b)
współdziałanie z pracodawcą w procesach rozpoznawania i oceny ryzyka zawodowego w
środowisku pracy oraz informowanie pracodawców i pracujących o możliwości wystąpienia
niekorzystnych skutków zdrowotnych będących jego następstwem,
”
,
b)
ust. 4-6 otrzymują brzmienie:
„
4.
Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi,
w drodze rozporządzenia, zakres, w jakim służba medycyny pracy wykonuje zadania wobec
osób wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 6, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia
ochrony zdrowia tych osób.
5.
Minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
oświaty i wychowania oraz ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego określi,
w drodze rozporządzenia, zakres i tryb badań lekarskich osób wymienionych w art. 5
ust. 1 pkt 4 i 5 oraz sposób dokumentowania tych badań, uwzględniając konieczność
przyjęcia obiektywnych i niezbędnych kryteriów oceny stanu zdrowia oraz biorąc pod
uwagę konieczność ochrony danych osobowych osób poddanych badaniu.
6.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, zakres i tryb
sprawowania przez służbę medycyny pracy profilaktycznej opieki zdrowotnej w stosunku
do osób wymienionych w art. 5 ust. 3, objętych opieką na ich wniosek, uwzględniając
zakres zadań służby medycyny pracy.
”
;
3)
art. 8 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 8.
Minister Obrony Narodowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych, Minister Sprawiedliwości
oraz minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do
spraw zdrowia, każdy w zakresie swojego działania, określą, w drodze rozporządzeń,
zadania służby medycyny pracy niewymienione w art. 6 ust. 1, a wynikające ze specyfiki
ryzyka zawodowego osób zatrudnionych lub pozostających w stosunku służbowym w podległych
lub nadzorowanych zakładach pracy i w innych jednostkach organizacyjnych, uwzględniając
specyfikę środowiska pracy.
”
;
4)
w art. 9 ust. 3 i 4 otrzymują brzmienie:
„
3.
Minister właściwy do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, ustali specjalizacje
lekarskie niezbędne do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych, biorąc
pod uwagę charakter i specyfikę chorób zawodowych.
4.
Minister właściwy do spraw zdrowia może określić, w drodze rozporządzenia, zadania
służby medycyny pracy, których wykonywanie przez osoby niebędące lekarzami wymaga
posiadania dodatkowych kwalifikacji, rodzaj i tryb uzyskiwania tych kwalifikacji oraz
wzory stosowanych dokumentów, mając na względzie konieczność zapewnienia właściwego
poziomu świadczeń oraz biorąc pod uwagę konieczność ochrony danych osobowych osób
poddanych badaniu.
”
;
5)
art. 10 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 10.
1.
Podjęcie oraz zakończenie działalności przez podstawową jednostkę służby medycyny
pracy, pielęgniarkę, psychologa lub inną osobę, o której mowa w art. 2 ust. 1, w zakresie
profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi wymaga zgłoszenia, w formie pisemnej,
we właściwym ze względu na miejsce jej wykonywania wojewódzkim ośrodku medycyny pracy.
2.
Zgłoszenia dokonuje podstawowa jednostka służby medycyny pracy, pielęgniarka lub psycholog,
o których mowa w art. 2 ust. 3, albo inna osoba, o której mowa w art. 2 ust. 1.
3.
Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1, w zależności od podmiotu podejmującego lub kończącego
działalność w zakresie profilaktycznej opieki zdrowotnej zawiera odpowiednio:
1)
nazwę podstawowej jednostki służby medycyny pracy albo imię i nazwisko;
2)
adres miejsca wykonywania praktyki, o której mowa w art. 2 ust. 2 pkt 1 lit. c i ust.
3 pkt 1, albo adres prowadzonej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 2
ust. 3 pkt 2;
3)
oznaczenie podmiotu, który utworzył zakład opieki zdrowotnej i adres tego zakładu,
jeżeli zgłoszenia dokonuje podstawowa jednostka służby medycyny pracy będąca zakładem
opieki zdrowotnej lub jednostką organizacyjną zakładu opieki zdrowotnej wydzieloną
w celu sprawowania profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi;
4)
numer prawa wykonywania zawodu;
5)
termin podjęcia lub zakończenia działalności;
6)
informacje o dodatkowych kwalifikacjach do przeprowadzania badań profilaktycznych
lub wykonywania zadań służby medycyny pracy.
4.
Zgłoszenia należy dokonać w ciągu 30 dni od dnia podjęcia lub zakończenia działalności.
”
;
6)
w art. 11:
a)
po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu:
„
2a.
Obowiązek prowadzenia dokumentacji badań i orzeczeń psychologicznych obejmuje również
psychologa, o którym mowa w art. 2 ust. 3 pkt 2.
”
,
b)
ust. 3 i 4 otrzymują brzmienie:
„
3.
Dane zawarte w dokumentacji medycznej oraz dane zawarte w dokumentacji, o której mowa
w ust. 2a, są objęte tajemnicą zawodową i służbową. Dane te mogą być udostępniane
wyłącznie podmiotom określonym w art. 19 i art. 2 ust. 4 oraz podmiotom uprawnionym
do udostępniania im dokumentacji medycznej na podstawie odrębnych przepisów i na zasadach
określonych w tych przepisach.
4.
Minister właściwy do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Lekarskiej
oraz Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje
dokumentacji medycznej, o której mowa w ust. 1 i 2, oraz sposób jej prowadzenia i
przechowywania, a także wzory stosowanych dokumentów, mając na względzie właściwe
udokumentowanie przeprowadzanych badań oraz zapewnienie ochrony danych osobowych.
”
,
c)
dodaje się ust. 5 w brzmieniu:
„
5.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje dokumentacji
badań i orzeczeń psychologicznych, o których mowa w ust. 2a, wzory stosowanych dokumentów
oraz szczegółowy sposób jej prowadzenia, przechowywania i udostępniania, mając na
względzie właściwe udokumentowanie przeprowadzanych badań oraz zapewnienie ochrony
danych osobowych. Minister właściwy do spraw zdrowia przed wydaniem rozporządzenia
może zasięgnąć opinii Krajowej Rady Psychologów.
”
;
7)
w art. 12:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Badania wstępne, okresowe i kontrolne pracowników oraz inne świadczenia zdrowotne
są wykonywane na podstawie pisemnej umowy zawartej przez podmiot obowiązany do ich
zapewnienia, o którym mowa w art. 5 ust. 2, zwany dalej „zleceniodawcą”, z podstawową
jednostką służby medycyny pracy, zwaną dalej „zleceniobiorcą”.
”
,
b)
dodaje się ust. 4 w brzmieniu:
„
4.
Zleceniobiorca informuje właściwą inspekcję o niewywiązywaniu się przez zleceniodawcę
z zobowiązań, o których mowa w ust. 2 pkt 5.
”
;
8)
w art. 17:
a)
pkt 6 otrzymuje brzmienie:
„
6)
współdziałanie w programowaniu i realizacji zadań z zakresu profilaktyki i promocji
zdrowia;
”
,
b)
pkt 9 otrzymuje brzmienie:
„
9)
udzielanie świadczeń zdrowotnych, w ilościach niezbędnych do prowadzenia specjalizacji
z medycyny pracy i innych specjalizacji lekarskich, których program obejmuje odbycie
staży kierunkowych w zakresie medycyny pracy - na zasadach określonych w art. 12;
”
,
c)
pkt 13 otrzymuje brzmienie:
„
13)
przeprowadzanie okresowych badań lekarskich realizowanych w trybie art. 229 § 5 Kodeksu pracy, w przypadku gdy podmiot, który zatrudniał pracownika, uległ likwidacji;
”
,
d)
dodaje się pkt 14 w brzmieniu:
„
14)
przeprowadzanie badań i wydawanie orzeczeń lekarskich określonych w odrębnych przepisach.
”
;
9)
po art. 17 dodaje się art. 17a w brzmieniu:
„
Art. 17a.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, limit badań wykonywanych
do celów przewidzianych w Kodeksie pracy w ramach świadczeń zdrowotnych, o których mowa w art. 17 pkt 9, biorąc pod uwagę
niezbędność ich przeprowadzania dla potrzeb szkolenia specjalizacyjnego lekarzy przez
wojewódzkie ośrodki medycyny pracy.
”
;
10)
w art. 18:
a)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli zostały stwierdzone nieprawidłowości, kierownik
wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy kieruje do podstawowej jednostki służby medycyny
pracy lub osób, o których mowa w art. 2 ust. 3, wystąpienie pokontrolne, w którym
wskazuje nieprawidłowości i ich przyczyny oraz przedstawia wnioski dotyczące ich usunięcia,
a także określa termin powiadomienia o wykonaniu zaleceń zawartych we wnioskach lub
o ich niewykonaniu wraz z przyczynami.
”
,
b)
dodaje się ust. 3 w brzmieniu:
„
3.
W razie stwierdzenia istotnych uchybień dotyczących trybu, zakresu i jakości udzielanych
świadczeń zdrowotnych lub sprawowania opieki zdrowotnej kierownik wojewódzkiego ośrodka
medycyny pracy kieruje jednocześnie wniosek do:
1)
zleceniodawcy o zastosowanie wobec zleceniobiorcy skutków przewidzianych w umowie;
2)
odpowiedniego organu właściwej okręgowej izby:
a)
o wszczęcie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej, o którym mowa
w art. 38 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych albo
b)
o wszczęcie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej, o którym mowa
w art. 41 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o izbach lekarskich lub o powołanie komisji w celu oceny przygotowania zawodowego, o której mowa w art. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty albo
3)
Regionalnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego,
o którym mowa w art. 20 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym
psychologów .
”
;
11)
art. 19 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 19.
Osoba wyznaczona przez kierownika wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, uprawniona
do wykonywania kontroli, ma prawo żądać od:
1)
kontrolowanego podmiotu - niezbędnych informacji i udostępnienia dokumentacji, z tym
że dokumentacja medyczna może być udostępniona tylko osobom wykonującym odpowiedni
zawód medyczny;
2)
zleceniodawcy zadań służby medycyny pracy - dostępu do stanowisk pracy w celu zweryfikowania
ich oceny dokonanej przez osobę będącą podstawową jednostką służby medycyny pracy,
osobę zatrudnioną w podstawowej jednostce tej służby lub osobę wykonującą zadania
tej służby w formach, o których mowa w art. 2 ust. 3.
”
;
12)
w art. 20a w pkt 1 lit. b otrzymuje brzmienie:
„
b)
orzekają dla celów przewidzianych w Kodeksie pracy w przypadkach zakwestionowania treści orzeczenia lekarskiego wydanego przez lekarza
zatrudnionego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy;
”
;
13)
w art. 21 dodaje się ust. 3 w brzmieniu:
„
3.
Profilaktyczna opieka zdrowotna sprawowana w odniesieniu do osób świadczących pracę
w czasie odbywania kary pozbawienia wolności w zakładach karnych, przebywania w aresztach
śledczych lub wykonujących pracę w ramach kary ograniczenia wolności, jeżeli obowiązek
objęcia profilaktyką nie spoczywa na pracodawcy, jest finansowana z budżetu państwa
z części, której dysponentem jest Minister Sprawiedliwości.
”
;
14)
w art. 27 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Ministrowie, o których mowa w ust. 1, a w stosunku do jednostek tworzonych i utrzymywanych
przez „Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna” - minister właściwy do spraw transportu,
w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, każdy w zakresie swojego działania,
określą, w drodze rozporządzeń:
1)
szczegółowy sposób, tryb tworzenia i organizacji służb wykonujących zadania odpowiednie
do zadań służby medycyny pracy,
2)
kwalifikacje zawodowe pracowników realizujących te zadania,
3)
szczegółowy sposób i tryb kontroli tych służb
- biorąc pod uwagę zadania służby medycyny pracy.
”
.
Art. 2.
Osoby, które podjęły działalność w zakresie profilaktycznej opieki zdrowotnej nad
pracującymi, przed dniem wejścia w życie ustawy, nie dokonują zgłoszenia, o którym
mowa w art. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Art. 3.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 6 ust. 4-6, art. 8, art.
9 ust. 3 i 4, art. 11 ust. 4 oraz art. 27 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1, zachowują
moc do dnia wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art.
6 ust. 4-6, art. 8, art. 9 ust. 3 i 4, art. 11 ust. 4 oraz art. 27 ust. 2 ustawy zmienianej
w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż przez okres
18 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Art. 4.
Przepis art. 21 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
stosuje się od dnia 9 lutego 2008 r.
Art. 5.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt
13 i art. 4, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.
1)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1996 r. Nr 24, poz. 110 i Nr
91, poz. 410, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 2000 r. Nr 120, poz. 1268, z 2002 r. Nr
62, poz. 559, Nr 153, poz. 1271 i Nr 240, poz. 2052, z 2004 r. Nr 92, poz. 885 oraz
z 2007 r. Nr 176, poz. 1237.
2)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1990 r. Nr 20, poz. 120, z
1996 r. Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 28, poz. 152, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z
2001 r. Nr 126, poz. 1383, z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 i Nr 240, poz. 2052, z 2004 r.
Nr 92, poz. 885 oraz z 2007 r. Nr 176, poz. 1238.