Ustawaz dnia 28 czerwca 1995 r.o zmianie ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy
Treść ustawy
Art. 1.3 orzeczenia
W ustawie z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności
pracodawcy wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 2 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Przepisy ustawy stosuje się do pracodawcy będącego osobą fizyczną, a także do pracodawcy
będącego jednostką organizacyjną, jeżeli odrębne przepisy nie wyłączają możliwości
ogłoszenia jego upadłości i przewidują możliwość jego likwidacji.
”
;
2)
w art. 3:
a)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Niewypłacalność pracodawcy, w rozumieniu ustawy, zachodzi także w razie niezaspokajania
roszczeń pracowniczych z powodu braku środków finansowych:
1)
w okolicznościach stanowiących, zgodnie z przepisami o działalności gospodarczej,
podstawę do:
a)
wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej wpisu o podjęciu takiej działalności
przez osobę fizyczną,
b)
cofnięcia koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej,
2)
przez pracodawcę, wobec którego, na podstawie odrębnych przepisów, jest prowadzone
postępowanie likwidacyjne,
3)
w przypadku faktycznego zaprzestania działalności przez pracodawcę.
”
,
b)
po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu:
„
2a.
Za dzień wystąpienia niewypłacalności pracodawcy uważa się datę postanowienia sądu
o ogłoszeniu upadłości, dzień uprawomocnienia się orzeczenia sądowego wydanego w okolicznościach
określonych w ust. 1 pkt 2-4, dzień, w którym wystąpiły okoliczności określone w ust.
2 pkt 1 lub 3, albo dzień wszczęcia postępowania likwidacyjnego, o którym mowa w ust.
2 pkt 2.
”
;
3)
w art. 4:
a)
po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:
„
1a.
W zarządzeniu o wypłacie pracownikom jednorazowego świadczenia określa się warunki
jego zwrotu przez pracodawcę.
”
;
b)
w ust. 2 na końcu kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się wyrazy „zgodnie z przepisami o rewaloryzacji emerytur i rent.”,
c)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Wypłaty jednorazowego świadczenia dokonuje pracodawca określony w ust. 1, na podstawie
zarządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej, zgodnie z wykazem pracowników, którym
nie wypłacono wynagrodzenia, zatwierdzonym przez dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy
właściwego ze względu na siedzibę tego pracodawcy. Przepisy art. 9 i art. 10 ust.
1 i 2 stosuje się odpowiednio.
”
;
4)
art. 6 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 6.4 orzeczenia
1.
W razie niewypłacalności pracodawcy nie zaspokojone roszczenia pracownicze podlegają
zaspokojeniu ze środków Funduszu.
2.
Zaspokojeniu ze środków Funduszu podlegają należności główne z tytułu:
1)
jednorazowego odszkodowania pieniężnego przysługującego na podstawie przepisów o świadczeniach
z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych pracownikowi albo członkom rodziny
zmarłego pracownika,
2)
wynagrodzenia za pracę,
3)
przysługującego pracownikowi na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa
pracy:
a)
wynagrodzenia za czas nie zawinionego przez pracownika przestoju,
b)
wynagrodzenia za czas zwolnienia od pracy, wynagrodzenia, o którym mowa w art. 92 Kodeksu pracy, oraz wynagrodzenia za czas innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy,
c)
świadczenia wyrównawczego przysługującego na podstawie przepisów o świadczeniach z
tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych,
d)
zasiłku chorobowego finansowanego ze środków na wynagrodzenia,
e)
wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego,
f)
ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy należny za rok kalendarzowy, w którym
ustał stosunek pracy,
g)
odszkodowania, o którym mowa w art. 361 § 1 Kodeksu pracy,
h)
odprawy pieniężnej przysługującej w razie rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących
pracodawcy,
i)
odszkodowania, o którym mowa w art. 7a ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami
stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw .
3.
Świadczenie wymienione w ust. 2 pkt 1 podlega zaspokojeniu, jeżeli uprawnienie do
tego świadczenia powstało w okresie 3 miesięcy poprzedzających dzień wystąpienia niewypłacalności
pracodawcy albo w okresie poprzedzającym ustanie stosunku pracy przypadającym w czasie
nie dłuższym niż 9 miesięcy poprzedzających dzień wystąpienia niewypłacalności pracodawcy
lub następujących po tym dniu.
4.
Świadczenia wymienione w ust. 2 pkt 2 i pkt 3 lit. a)-d) podlegają zaspokojeniu za
okres nie dłuższy niż 3 miesiące poprzedzające dzień wystąpienia niewypłacalności
pracodawcy albo za okres nie dłuższy niż 3 miesiące poprzedzające ustanie stosunku
pracy, jeżeli ustanie stosunku pracy przypada w czasie nie dłuższym niż 6 miesięcy
poprzedzających dzień wystąpienia niewypłacalności pracodawcy lub w czasie nie dłuższym
niż 9 miesięcy następujących po tym dniu.
5.
Świadczenie wymienione w ust. 2 pkt 3 lit. e) podlega zaspokojeniu, jeżeli urlop wypoczynkowy
został wykorzystany przez pracownika w okresie nie dłuższym niż 9 miesięcy poprzedzających
dzień wystąpienia niewypłacalności pracodawcy lub w okresie nie dłuższym niż 9 miesięcy
poprzedzających ustanie stosunku pracy, jeżeli okres ten przypada po dniu wystąpienia
niewypłacalności pracodawcy.
6.
Świadczenia wymienione w ust. 2 pkt 3 lit. f)-i) podlegają zaspokojeniu, jeżeli ustanie
stosunku pracy nastąpiło w okresie nie dłuższym niż 9 miesięcy poprzedzających dzień
wystąpienia niewypłacalności pracodawcy lub w okresie nie dłuższym niż 9 miesięcy
następujących po tym dniu.
7.
Świadczenia, o których mowa w ust. 2, podlegają zaspokojeniu także w przypadku, gdy
uprawnienie do tych świadczeń powstanie w dniu wystąpienia niewypłacalności pracodawcy
lub w dniu ustania stosunku pracy.
”
;
5)
po art. 6 dodaje się art. 6a i 6b w brzmieniu:
„
Art. 6a.
1.
Świadczenie, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 1, podlega zaspokojeniu z Funduszu
w pełnej wysokości.
2.
Przy wypłacie należności z tytułu świadczeń określonych w art. 6 ust. 2 pkt 2 i pkt
3 lit. a)-e) - ich łączna kwota za okres jednego miesiąca nie może przekraczać przeciętnego
miesięcznego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 4 ust. 2.
3.
Wypłata należności z tytułu świadczenia określonego w art. 6 ust. 2 pkt 3 lit. f)
nie może przekraczać kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, o którym mowa
w art. 4 ust. 2.
4.
Wypłata należności z tytułu świadczeń określonych w art. 6 ust. 2 pkt 3 lit. g)-i)
nie może przekraczać dla każdej z tych należności kwoty przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia, o którym mowa w art. 4 ust. 2, lub jego wielokrotności, w przypadku
gdy wymiar danego świadczenia stanowi wielokrotność wynagrodzenia stanowiącego podstawę
do jego ustalenia.
Art. 6b.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej w uzgodnieniu z Radą Funduszu może rozszerzyć,
w drodze rozporządzenia, zakres świadczeń pracowniczych podlegających zaspokojeniu
ze środków Funduszu oraz wydłużyć okres, za który wypłaca się świadczenia z Funduszu,
a także podnieść maksymalną wysokość tych świadczeń.
”
;
6)
w art. 7:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
W ciągu jednego miesiąca od dnia wystąpienia niewypłacalności pracodawcy, pracodawca,
syndyk, likwidator lub inna osoba sprawująca zarząd majątkiem pracodawcy sporządza
zbiorczy wykaz nie zaspokojonych roszczeń pracowniczych, zwany dalej „wykazem”, określając
osoby uprawnione, o których mowa w art. 5, oraz rodzaje i wysokość należnych im świadczeń
podlegających zaspokojeniu ze środków Funduszu. Wykaz obejmuje świadczenia podlegające
zaspokojeniu ze środków Funduszu z okresów poprzedzających dzień wystąpienia niewypłacalności
pracodawcy.
”
,
b)
po ust. 1 dodaje się ust. 1a i 1b w brzmieniu:
„
1a.
Jeżeli zaspokojeniu ze środków Funduszu podlegają świadczenia z okresów następujących
po dniu wystąpienia niewypłacalności pracodawcy, podmiot określony w ust. 1 sporządza
niezwłocznie, po ustaniu stosunku pracy osób uprawnionych, wykazy uzupełniające; wykazy
obejmują wskazanie tych osób oraz rodzaje i wysokość należnych im świadczeń.
1b.
Wykaz i wykazy uzupełniające przekazuje się dyrektorowi wojewódzkiego urzędu pracy,
o którym mowa w ust. 2.
”
,
c)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy właściwego ze względu na siedzibę niewypłacalnego
pracodawcy, po stwierdzeniu zgodności wykazu lub wykazu uzupełniającego z przepisami
ustawy, przekazuje niezwłocznie odpowiednie środki finansowe podmiotowi określonemu
w ust. 1, który wypłaca uprawnionym osobom świadczenia przewidziane w ustawie.
”
,
d)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Wypłata świadczeń pracowniczych może nastąpić także na podstawie wniosku zgłoszonego
przez uprawnioną osobę dyrektorowi wojewódzkiego urzędu pracy. Wniosek składa się
w ciągu dwóch tygodni po upływie terminów przewidzianych do złożenia wykazu lub wykazu
uzupełniającego, o których mowa w ust. 1 i 1a. Wypłaty dokonuje dyrektor wojewódzkiego
urzędu pracy niezwłocznie po stwierdzeniu, że wniosek obejmuje roszczenia podlegające
zaspokojeniu ze środków Funduszu.
”
,
e)
w ust. 4 na końcu kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się wyrazy „z wyjątkiem przepisów dotyczących wydawania decyzji i postanowień.”;
7)
w art. 8 w ust. 1 wyrazy „w art. 7 ust. 1 i 3” zastępuje się wyrazami „w art. 7 ust. 1, 1a i 3”, a wyrazy „kierownik wojewódzkiego urzędu pracy” zastępuje się wyrazami „dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy”;
8)
w art. 10 dodaje się ust. 3 w brzmieniu:
„
3.
Fundusz może określić warunki zwrotu wypłaconych świadczeń, a także odstąpić w całości
lub w części od dochodzenia zwrotu wypłaconych świadczeń, jeżeli ich zwrot w całości
lub w znacznej części jest niemożliwy lub jest związany z poniesieniem kosztów znacznie
przewyższających wysokość dochodzonej kwoty.
”
;
9)
w art. 11 wyrazy „w art. 7 ust. 1 i 3” zastępuje się wyrazami „w art. 7 ust. 1, 1a i 3”;
10)
w art. 12:
a)
w ust. 3 wyrazy „kierownik Urzędu Pracy” zastępuje się wyrazami „Prezes Krajowego Urzędu Pracy”,
b)
w ust. 4 wyrazy „kierownik Urzędu Pracy i kierownicy wojewódzkich urzędów pracy” zastępuje się wyrazami „Prezes Krajowego Urzędu Pracy i dyrektorzy wojewódzkich urzędów pracy”,
c)
ust. 6 otrzymuje brzmienie:
„
6.
Koszty obsługi Funduszu obciążają środki finansowe Funduszu, z wyjątkiem kosztów związanych
z zatrudnieniem pracowników Krajowego Urzędu Pracy i wojewódzkich urzędów pracy zatrudnionych
bezpośrednio przy obsłudze Funduszu, które obciążają budżet Krajowego Urzędu Pracy.
Koszty poboru składek na Fundusz obciążają ten Fundusz i są zwracane Zakładowi Ubezpieczeń
Społecznych w wysokości 0,5% przepisu składek na Fundusz.
”
;
11)
w art. 13:
a)
w pkt 2 na końcu dodaje się wyrazy „oraz ich równowartość w nieruchomościach i związanych z nimi prawach przejętych przez
Fundusz za nie spłacone w terminie wierzytelności Funduszu z tytułu wypłaconych świadczeń
oraz ustanowionych zabezpieczeń”,
b)
po pkt 2 dodaje się pkt 2a w brzmieniu:
„
2a)
dodatnia różnica wartości ze sprzedaży nieruchomości i praw z nią związanych i jej
równowartości, o której mowa w pkt 2.
”
;
12)
w art. 14 w ust. 1 na końcu dodaje się wyrazy „oraz na pokrycie kosztów, o których mowa w art. 12 ust. 6.”;
13)
w art. 15 w ust. 2 po pkt 1 dodaje się pkt 1a w brzmieniu:
„
1a)
rozpatrywanie wniosków dyrektorów wojewódzkich urzędów pracy w sprawach, o których
mowa w art. 10 ust. 3,
”
;
14)
art. 16 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 16.
1.
Pracodawca jest obowiązany zwolnić od pracy zawodowej pracownika będącego członkiem
Rady Funduszu w celu wzięcia udziału w pracach tej Rady.
2.
Za udział w pracach Rady Funduszu członkowi tej Rady przysługuje miesięczne wynagrodzenie
w wysokości najniższego wynagrodzenia pracowników, ustalanego przez Ministra Pracy
i Polityki Socjalnej na podstawie Kodeksu pracy.
”
;
15)
w art. 17 ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Pracodawca niewypłacalny w rozumieniu art. 3 ust. 1, a także zakłady pracy chronionej
określone w odrębnych przepisach - nie mają obowiązku opłacania składki na Fundusz.
”
;
16)
w art. 18 dodaje się ust. 3 w brzmieniu:
„
3.
Jeżeli wysokość składki na Fundusz nie została określona na podstawie ust. 2, wysokość
składki wynosi 0,5% podstawy jej wymiaru.
”
;
17)
po art. 18 dodaje się art. 18a w brzmieniu:
„
Art. 18a.
Obowiązek opłacania składki na Fundusz może być zawieszony na określony czas. Przepisy
art. 18 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
”
;
18)
skreśla się art. 21;
19)
skreśla się art. 26.
Art. 2.9 orzeczeń
1.
W okresie do dnia 31 grudnia 1997 r. osoba, o której mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy
o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, zwanej dalej
w niniejszym artykule „ustawą”, może wystąpić do dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy,
określonego w art. 7 ust. 2 ustawy, z pisemnym wnioskiem o wypłatę świadczeń pracowniczych
wskazanych w art. 6 ustawy, jeżeli nie zostały one zaspokojone przez niewypłacalnego
pracodawcę.
2.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać określenie niewypłacalnego pracodawcy
oraz rodzaje i wysokość nie zaspokojonych świadczeń pracowniczych, zgodnie z art.
6 ustawy. Do wniosku należy dołączyć prawomocne orzeczenie sądowe zasądzające na rzecz
uprawnionej osoby należność z tytułu świadczenia pracowniczego określonego w art.
6 ustawy i dokumenty potwierdzające przeprowadzenie bezskutecznego postępowania zmierzającego
do wyegzekwowania zasądzonej należności albo dokumenty potwierdzające niezaspokojenie
świadczenia pracowniczego w postępowaniu likwidacyjnym lub upadłościowym prowadzonym
wobec niewypłacalnego pracodawcy.
3.
Przepis ust. 1 ma zastosowanie do świadczeń pracowniczych wymienionych w art. 6 ustawy,
jeżeli uprawnienie do danego świadczenia powstało w okresie od dnia 21 marca 1990 r.
do dnia, w którym świadczenie to może być zaspokojone ze środków Funduszu na podstawie
niniejszej ustawy, a nie mogło być zaspokojone zgodnie z przepisami ustawy lub rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 11 stycznia 1995 r. w sprawie
rozszerzenia zakresu świadczeń pracowniczych podlegających zaspokojeniu ze środków
Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych .
4.
Przy realizacji wniosku o wypłatę świadczeń pracowniczych w okolicznościach określonych
w ust. 1 i 3 Fundusz wypłaca kwotę odpowiadającą kwocie należności głównej świadczenia
pracowniczego, zwaloryzowaną w stosunku do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia
z kwartału poprzedzającego kwartał, w którym następuje wypłata tego świadczenia z
Funduszu, ogłaszanego dla celów rewaloryzacji emerytur i rent przez Prezesa Głównego
Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
Wskaźnik waloryzacji stanowi stosunek procentowy między kwotą należności głównej nie
zaspokojonego świadczenia a kwotą przeciętnego wynagrodzenia w kwartale, w którym
świadczenie było wymagalne.
5.
Przy realizacji wniosku o wypłatę świadczeń pracowniczych w okolicznościach określonych
w ust. 1 i 3 przepisy art. 6a, art. 7 ust. 3 i 4, art. 8 i 9 ustawy stosuje się odpowiednio;
przepisy art. 10 ustawy stosuje się odpowiednio, jeżeli w dniu wypłaty z Funduszu
świadczenie pracownicze nie było przedawnione.
6.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi w drodze rozporządzenia wzór wniosku,
o którym mowa w ust. 2, oraz szczegółowy tryb postępowania związany z dokonywaniem
wypłat świadczeń pracowniczych.
Art. 3.1 orzeczenie
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt
9 i art. 2 ust. 6, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, oraz art. 1 pkt 16, który
wchodzi w życie z dniem 1 marca 1996 r.